C-252/05

Sprawa C‑252/05 Regina na wniosek Thames Water Utilities Ltd przeciwko South East London Division, Bromley Magistrates’ Court [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court)] Odpady – Dyrektywy 75/422/EWG, 91/156/EWG i 91/271/EWG – Ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej – Kwalifikacja – Zakres zastosowania dyrektyw 75/422/EWG i 91/271/EWG Streszczenie wyroku 1.        Środowisko naturalne – Odpady – Dyrektywa 75/442 – Pojęcie odpadu (dyrektywa Rady 75/442, zmieniona dyrektywą 91/156, art. 1 lit. a) i art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv)) 2.        Środowisko naturalne – Odpady – Dyrektywa 75/442 – Zakres stosowania (dyrektywa Rady 75/442, zmieniona dyrektywą 91/156, art. 2 ust. 1 lit. b) i art. 4, 8 i 15, oraz dyrektywa 91/271) 3.        Środowisko naturalne – Oczyszczanie ścieków komunalnych – Dyrektywa 91/271 – Zakres stosowania (dyrektywa Rady 75/442, zmieniona dyrektywą 91/156, art. 2 ust. 2, oraz dyrektywa 91/271) 1.        Ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej utrzymywanej przez publiczne przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków na podstawie dyrektywy 91/271 dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych i przepisów ustanowionych w celu jej transpozycji stanowią odpady w rozumieniu dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156. Jak bowiem wynika z art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) dyrektywy 75/442, prawodawca wspólnotowy zamierzał wyraźnie zakwalifikować wody ściekowe jako „odpady” w rozumieniu dyrektywy, przewidując jednocześnie, że w pewnych okolicznościach mogą one znajdować się poza zakresem stosowania tej dyrektywy i w konsekwencji poza ustanowionym na jej mocy ogólnym reżimem prawnym dotyczącym odpadów. W związku z tym okoliczność, że ścieki wydobywają się z sieci kanalizacyjnej, nie ma wpływu na ich charakter jako „odpadów” w rozumieniu tej dyrektywy. W istocie bowiem wyciek ścieków stanowi sposób ich „usuwania” przez przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków, będące ich posiadaczem. Przypadkowy charakter wycieku nie może prowadzić do zmiany tego wniosku. (por. pkt 26, 28, 29 oraz pkt 1 sentencji) 2.        Artykuł 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) dyrektywy 75/442 dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, zmienionej dyrektywą 91/156, wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy wody ściekowe, z wyjątkiem odpadów w postaci płynnej, pod warunkiem jednak, że wspomniane wody ściekowe są objęte „inną legislacją”. Termin ten może obejmować również przepisy krajowe. Jednak aby uznać dane uregulowania wspólnotowe lub krajowe za „inną legislację”, winny one zawierać precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę odpadami i zapewniające poziom ochrony co najmniej równy poziomowi wynikającemu z tej dyrektywy, a w szczególności art. 4, 8 i 15. Dyrektywa 91/271 dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych nie zapewnia takiego poziomu ochrony. Nie stanowi ona zatem „innej legislacji” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 75/442. Do sądu krajowego należy zbadanie, zgodnie z kryteriami określonymi powyżej, czy przepisy krajowe można uznać za stanowiące „inną legislację” w rozumieniu tego przepisu. Zachodzi to w przypadku, gdy uregulowanie krajowe zawiera precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę omawianymi odpadami i gdy jest w stanie zapewnić ochronę środowiska odpowiadającą poziomowi ochrony zagwarantowanemu w dyrektywie 75/442, a w szczególności w art. 4, 8 i 15 tej dyrektywy. (por. pkt 31, 32, 34, 35, 38 oraz pkt 2 sentencji) 3.        Dyrektywa 91/271 dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych, która nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego wód ściekowych wydostających się z sieci kanalizacyjnej jako takich, nie może być traktowana, w odniesieniu do gospodarki tymi ściekami, jako lex specialis w stosunku do dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, i nie znajduje zatem zastosowania na podstawie art. 2 ust. 2 tej dyrektywy. (por. pkt 40, 41 oraz pkt 3 sentencji) WYROK TRYBUNAŁU (druga izba) z dnia 10 maja 2007 r.(*) Odpady – Dyrektywy 75/422/EWG, 91/156/EWG i 91/271/EWG – Ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej – Kwalifikacja – Zakres zastosowania dyrektyw 75/422/EWG i 91/271/EWG W sprawie C‑252/05 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court) (Zjednoczone Królestwo), postanowieniem z dnia 20 maja 2005 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 czerwca 2005 r., w postępowaniu: Regina, na wniosek: Thames Water Utilities Ltd, przeciwko South East London Division, Bromley Magistrates’ Court (District Judge Carr), przy udziale: Environment Agency, TRYBUNAŁ (druga izba), w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, P. Kūris, J. Makarczyk, L. Bay Larsen i J.C. Bonichot (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: C. Strömholm, administrator, uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 stycznia 2007 r., rozważywszy uwagi przedstawione: –        w imieniu Thames Water Utilities Ltd przez R. McCrackena, QC, i G. Jonesa, –        w imieniu Environment Agency przez D. Harta, QC, i M. Harrisa, barrister, –        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez E. O’Neill, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez J. Mauriciego, barrister, –        w imieniu rządu belgijskiego przez M. Wimmera, działającego w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu rządu niderlandzkiego przez H. Sevenster, działającą w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez M. Konstantinidisa oraz D. Lawunmi, działających w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 8 lutego 2007 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 194, str. 39), zmienionej dyrektywą Rady 91/156/EWG z dnia 18 marca 1991 r. (Dz.U. L 78, str. 32), (zwanej dalej „dyrektywą 75/442”) i dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U. L 135, str. 40). Sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia, czy ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej stanowią odpady w rozumieniu dyrektywy 75/422, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej – do ustalenia, czy ścieki te na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) lub art. 2 ust. 2 dyrektywy 75/442 są wyłączone z zakresu jej zastosowania.  Ramy prawne  Prawo wspólnotowe  W zakresie odpadów 2        Artykuł 1 dyrektywy 75/442 stanowi: „Do celów niniejszej dyrektywy: a)      »odpady« oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub do których usunięcia został zobowiązany; […] b)      »producent« oznacza dowolny podmiot, którego działalność obejmuje produkcję odpadów (»producent pierwotny«) lub dowolny podmiot zajmujący się przetwarzaniem wstępnym, mieszaniem bądź innymi czynnościami prowadzącymi do zmiany postaci lub składu tych odpadów; c)      »posiadacz« oznacza producenta odpadów lub osobę fizyczną lub prawną, do której one należą [która jest w ich posiadaniu]; […]”. 3        Artykuł 2 tej dyrektywy stanowi: „1.      Z zakresu niniejszej dyrektywy wyłącza się: […] b)      w przypadku gdy są one już objęte inną legislacją: […] iv)      wody ściekowe, z wyjątkiem odpadów w postaci płynnej; […]. 2.      Szczególne przepisy dotyczące konkretnych przypadków lub uzupełniające przepisy niniejszej dyrektywy w sprawie gospodarki poszczególnymi kategoriami odpadów mogą zostać ustanowione w drodze dyrektyw szczegółowych”.  W zakresie ścieków 4        Artykuł 1 dyrektywy 91/271 stanowi: „Niniejsza dyrektywa dotyczy zbierania, oczyszczania i odprowadzania ścieków komunalnych oraz oczyszczania i odprowadzania ścieków z niektórych sektorów przemysłu. Celem niniejszej dyrektywy jest ochrona środowiska przed niekorzystnymi skutkami odprowadzania wspomnianych wyżej ścieków”. 5        Artykuł 3 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy przewiduje, że „[p]aństwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie aglomeracje wyposażone były w system zbierania ścieków komunalnych” oraz w ust. 2 tego przepisu, że „[s]ystemy zbierania, opisane w ust. 1, spełniają wymagania załącznika I część A. 6        Załącznik I część A dyrektywy 91/271 nakłada następujące obowiązki: „[…] Projektowanie, budowę i utrzymanie systemów zbierania przeprowadza się zgodnie z najlepszą wiedzą techniczną, bez powodowania nadmiernych kosztów, szczególnie gdy dotyczą: […] –        zapobiegania przeciekom, […]”.  Prawo krajowe  W zakresie odpadów 7        Artykuł 33 ust. 1 Environmental Protection Act 1990 stanowi: „[…] zakazane jest a) usuwanie odpadów podlegających monitorowaniu […] do ziemi lub na jej powierzchni, chyba że ma ono miejsce na podstawie ważnego zezwolenia na gospodarkę odpadami i zgodnie z nim”. 8        Artykuł 75 ust. 4 Environmental Protection Act 1990 definiuje pojęcie „odpadów podlegających monitorowaniu” jako „odpadów bytowych, przemysłowych i pochodzących z handlu lub podobnych”. 9        Artykuł 75 ust. 8 Environmental Protection Act 1990 stanowi, że „w skład odpadów, o których mowa w ust. 7 oraz w niniejszym ustępie, nie wchodzą ścieki (w tym materia pochodząca z toalet), chyba że stosowne przepisy stanowią inaczej”. 10      Controlled Waste Regulations 1992 stanowią przepisy wykonawcze do Environmental Protection Act 1990. 11      Na podstawie zasady 5(1) Controlled Waste Regulations 1992 „[…] do celów części II ustawy odpady opisane w załączniku 3 winny być traktowane jako odpady przemysłowe”. 12      Ustęp 7 załącznika 3 odnosi się do „ścieków nieodpowiadających definicji sformułowanej w zasadzie 7 […], które są usuwane do ziemi lub na jej powierzchni”. Niemniej jednak zasada 7(1)(a) wyłącza z zakresu pojęcia „odpadów podlegających monitorowaniu” „ścieki, osad lub septyczny osad kanalizacyjny poddawany oczyszczaniu, przechowywaniu lub usuwaniu (inaczej niż za pomocą ruchomych urządzeń) na terenie oczyszczalni ścieków (»curtilage«)”, chyba że oczyszczanie, przechowywanie lub usuwanie nie jest integralną częścią działalności oczyszczalni ścieków. 13      Zgodnie z zasadą 7A Controlled Waste Regulations 1992 „dla celów części II Environmental Protection Act 1990 odpady nienależące do zakresu zastosowania dyrektywy nie są traktowane jako odpady bytowe, przemysłowe i pochodzące z handlu”. 14      Controlled Waste Regulations 1992 definiuje „odpady należące do zakresu zastosowania dyrektywy” jako „wszelkie substancje i przedmioty należące do kategorii ujętych w części II załącznika 4, które producent lub posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub do których usunięcia został zobowiązany, z wyjątkiem odpadów wyłączonych z zakresu zastosowania dyrektywy na podstawie jej art. 2”. Pojęcie „usuwanie” pokrywa się z definicją z dyrektywy, a termin „producent” oznacza dowolny podmiot, którego działalność obejmuje produkcję odpadów należących do zakresu dyrektywy lub dowolny podmiot zajmujący się przetwarzaniem wstępnym, mieszaniem bądź innymi czynnościami prowadzącymi do zmiany postaci lub składu tych odpadów.  W zakresie ścieków 15      W przypadku naruszenia przepisów art. 94(1) Water Industry Act 1991 przewiduje, że: „Obowiązkiem każdego przedsiębiorstwa oczyszczania ścieków jest a) udostępnienie, ulepszanie i rozbudowa publicznej sieci kanalizacji (na swoim obszarze lub poza nim) oraz jej oczyszczanie i utrzymanie, tak aby zapewnić, że obszar ten jest i będzie wyposażony w funkcjonującą kanalizację; b) podejmowanie działań w celu opróżniania kanalizacji i wszelkich podobnych działań […] wymaganych niekiedy w celu skutecznego usunięcia, za pomocą stacji odprowadzania ścieków lub w inny sposób, zawartości kanalizacji”. 16      Poza tym w przypadku naruszenia przez przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków obowiązku wynikającego z art. 94 (1) Water Industry Act 1991 sekretarz stanu lub dyrektor generalny służb do spraw zaopatrzenia w wodę na podstawie art. 18 tej ustawy wydaje nakaz końcowy (podlegający wykonaniu po przeprowadzeniu postępowaniu kontradyktoryjnego) lub wstępny (z rygorem natychmiastowej wykonalności) nakazujący podjęcie działań w celu wykonania przywołanego obowiązku. 17      Urban Waste Water Treatment (England and Wales) Regulations 1994 zostały ustanowione w celu wykonania dyrektywy 91/271 i uzupełniają przepisy art. 94 Water Industry Act 1991. 18      Zasada 4(1) Urban Waste Water Treatment (England and Wales) Regulations 1994 stanowi: „Niniejszy przepis stanowi uzupełnienie obowiązku ustanowionego w art. 94 Water Industry Act 1991 […] i wszelkie jego naruszenia są traktowane w świetle niniejszej ustawy jako naruszenie tego obowiązku”. 19      Zasada 4(4) przewiduje, że jednym z obowiązków określonych w art. 94(1)(b) jest „zapewnienie, że ścieki komunalne wprowadzane do systemu zbierania są przed ich odprowadzeniem poddane oczyszczaniu zgodnie z zasadą 5”.  Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne 20      Thames Water Utilities Ltd jest publicznym przedsiębiorstwem oczyszczania ścieków będącym podmiotem postępowania w sprawie wymierzenia kary, wszczętego przez Environment Agency – niezależny podmiot wyposażony w osobowość prawną, do którego kompetencji należą między innymi pewne aspekty kontroli zanieczyszczeń na terenie Anglii i Walii. Przedmiotem postępowania jest rzekome odprowadzenie przez Thames Water Utilities Ltd do gruntu i do podlegających monitorowaniu wód hrabstwa Kent niepoddanych uprzedniemu oczyszczaniu ścieków, stanowiących „odpady podlegające monitorowaniu”. Sądem właściwym w tej sprawie był South East London Division, Bromley Magistrates’ Court (District Judge Carr). Sąd ten wstrzymał się od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zmierzającego do ustalenia, czy ścieki wydostające się z kanalizacji utrzymywanej przez przedsiębiorstwo takie jak Thames Water Utilities Ltd stanowią „odpady podlegające monitorowaniu w rozumieniu przepisów angielskich”. 21      Thames Water Utilities Ltd w ramach kontroli sądowej („judicial review”) wniosło do sądu krajowego skargę na to wstrzymanie się od rozstrzygnięcia w przedmiocie zagadnienia wstępnego. 22      W tych okolicznościach, stwierdzając, że odpady podlegające monitorowaniu w rozumieniu prawa krajowego stanowią odpady w rozumieniu dyrektywy 75/422, High Court of Justice (England and Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne: „1)      Czy ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej utrzymywanej przez publiczne przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków zgodnie z dyrektywą [91/271] lub Water Industry Act 1991 […] należą do »odpadów« w rozumieniu dyrektywy [75/442]? 2)      W przypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej – czy wspomniane powyżej ścieki: a)      są wyłączone z zakresu zastosowania pojęcia »odpady« w rozumieniu [dyrektywy 75/442] na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) [dyrektywy 75/442], w szczególności na mocy [dyrektywy 91/271] lub [Water Industry Act 1991], czy też b)      wchodzą w zakres zastosowania art. 2 ust. 2 [dyrektywy 75/442] i są wyłączone z zakresu zastosowania pojęcia »odpady« w rozumieniu [dyrektywy 75/442], w szczególności na mocy [dyrektywy 91/271]?”.  W przedmiocie pytań prejudycjalnych  W przedmiocie pytania pierwszego 23      W pierwszym pytaniu sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej utrzymywanej przez przedsiębiorstwo publiczne na podstawie przepisów dokonujących transpozycji dyrektywy 91/271 stanowią odpady w rozumieniu dyrektywy 75/442. 24      Artykuł 1 lit. a) dyrektywy 75/442 definiuje odpady jako „wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa [lub] zamierza usunąć […]”. Załącznik ten precyzuje i ilustruje tę definicję, podając wykaz substancji i przedmiotów, które mogą być zakwalifikowane jako odpady. Wykaz ten ma niemniej jednak charakter wyłącznie przykładowy, ponieważ kwalifikacja jako odpadu wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia pojęcia „usuwać” (zob. wyrok z dnia 7 września 2004 r. w sprawie C‑1/03 Van de Walle i in., Zb.Orz. str. I‑7613, pkt 42 i przywołane tam orzecznictwo). 25      Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy 75/442 wskazuje ponadto rodzaje odpadów podlegające w określonych warunkach wyłączeniu z zakresu stosowania tej dyrektywy, nawet jeśli mieszczą się one w zakresie definicji z jej art. 1 lit. a). 26      Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) dyrektywy 75/442 ma to zastosowanie w odniesieniu do „wód ściekowych, z wyjątkiem odpadów w postaci płynnej”. Z przepisu tego wynika, że prawodawca wspólnotowy zamierzał wyraźnie zakwalifikować wody ściekowe jako „odpady” w rozumieniu dyrektywy 75/442, przewidując jednocześnie, że w pewnych okolicznościach mogą one znajdować się poza zakresem stosowania tej dyrektywy i w konsekwencji poza ustanowionym na jej mocy ogólnym reżimem prawnym dotyczącym odpadów. 27      W tym zakresie pojęcie „usuwać” należy interpretować nie tylko w świetle celu dyrektywy 75/442, tj. ochrony zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale również w świetle art. 174 ust. 2 WE, który stanowi, że „[p]olityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Wspólnoty. Opiera się ona na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego […]”. Czasownik „usuwać” nie może zatem być interpretowany w sposób zawężający (zob. podobnie wyrok z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawach połączonych C‑418/97 i C‑419/97 ARCO Chemie Nederland i in., Rec. str. I‑4475, pkt 36–40). 28      Okoliczność, że ścieki wydobywają się z sieci kanalizacyjnej, nie ma wpływu na ich charakter jako „odpadów” w rozumieniu dyrektywy 75/442. W istocie bowiem wyciek ścieków stanowi sposób ich „usuwania” przez przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków, będące ich posiadaczem. Przypadkowy charakter wycieku nie może prowadzić do zmiany tego wniosku. Trybunał orzekł, że przypadkowy wyciek paliw do gruntu może być analizowany jako działanie posiadacza tych paliw podjęte w celu ich „usunięcia” (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Van de Walle i in., pkt 47). Trybunał orzekł jednocześnie, że dyrektywa 75/442 pozbawiona byłaby w części skuteczności, jeśliby paliwa będące przyczyną zanieczyszczenia nie były uważane za odpady jedynie z tego powodu, że zostały rozlane nieumyślnie (zob. ww. wyrok w sprawie Van de Walle i in., pkt 48). Podobne rozumowanie należy przeprowadzić w odniesieniu do spowodowanego nieumyślnie wycieku wód ściekowych. 29      Na pytanie pierwsze należy zatem odpowiedzieć, że ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej utrzymywanej przez publiczne przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków na podstawie dyrektywy 91/271 i przepisów ustanowionych w celu jej transpozycji stanowią odpady w rozumieniu dyrektywy 75/442.  W przedmiocie pytania drugiego lit. a) 30      Poprzez pytanie drugie lit. a) sąd krajowych zmierza w istocie do ustalenia, czy ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej stanowią na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) dyrektywy 75/422, a przede wszystkim na mocy dyrektywy 91/271 lub Water Industry Act 1991, lub obu aktów łącznie, odpady wyłączone z zakresu zastosowania dyrektywy 75/442. 31      Artykuł 2 ust. 1 lit. b) ppkt iv) dyrektywy 75/442 wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy wody ściekowe, z wyjątkiem odpadów w postaci płynnej, pod warunkiem jednak, że wspomniane wody ściekowe są objęte „inną legislacją”. 32      Jak orzekł Trybunał w pkt 49 wyroku z dnia 11 września 2003 r. w sprawie C‑114/01 AvestaPolarit Chrome, Rec. str. I‑8725, pojęcie „innej legislacji”, którym posługuje się dyrektywa 75/442 w art. 2 ust. 1 lit. b), może obejmować również przepisy krajowe. 33      Niemniej jednak aby uznać sporne uregulowanie za „inną legislację” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b), jego zakres nie może ograniczać się do jakiejś szczególnej substancji, ale winien obejmować precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę odpadami w rozumieniu art. 1 lit. d) przywołanej dyrektywy. W przeciwnym razie gospodarka spornymi odpadami nie będzie zorganizowana na podstawie wspomnianej wyżej dyrektywy ani innej dyrektywy, ani też przepisów krajowych, co pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 75/442, jak i celami przepisów wspólnotowych w dziedzinie odpadów (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie AvestaPolarit Chrome, pkt 52). 34      Wynika stąd, że aby uznać sporne uregulowania wspólnotowe lub krajowe za „inną legislację”, winny one zawierać precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę odpadami i zapewniające poziom ochrony co najmniej równy poziomowi wynikającemu z dyrektywy 75/442, a w szczególności art. 4, 8 i 15. 35      Dyrektywa 91/271 nie zapewnia takiego poziomu ochrony. Mimo że reguluje ona zbieranie, oczyszczanie i odprowadzanie wód ściekowych, w odniesieniu do przecieku wód ściekowych ogranicza się ona do przewidzenia obowiązku zapobiegania ryzyku jego powstania podczas projektowania, budowy i utrzymania systemów zbierania. Dyrektywa 91/217 nie określa żadnego celu w zakresie usuwania odpadów lub oczyszczenia zanieczyszczonych gruntów. Nie można zatem uznać, że dyrektywa obejmuje swym zakresem gospodarkę ściekami wydostającymi się z sieci kanalizacyjnej i zapewnia poziom ochrony co najmniej równy poziomowi wynikającemu z dyrektywy 75/442. 36      W odniesieniu do przepisów krajowych znajdujących zastosowanie do sporu w postępowaniu przed sądem krajowym ani pisma procesowe stron przedłożone Trybunałowi, ani uwagi przedstawione w trakcie rozprawy nie pozwoliły na ustalenie dokładnego zakresu kompetencji właściwej administracji Zjednoczonego Królestwa. Do sądu krajowego należy zatem ustalenie, stosownie do kryteriów określonych w pkt 34 i 35 niniejszego wyroku, czy Water Industry Act 1991 lub Urban Waste Water (England and Wales) Regulations 1994 zawierają precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę omawianymi odpadami oraz czy są one w stanie zapewnić ochronę środowiska równą ochronie zagwarantowanej w dyrektywie 75/442, a w szczególności w art. 4, 8 i 15 tej dyrektywy. 37      Jeżeli nie dzieje się tak w niniejszym przypadku, do sądu krajowego należy odstąpienie od stosowania przepisów krajowych i zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym przepisów dyrektywy 75/442, jak i przepisów krajowych dokonujących jej transpozycji. 38      Na pytanie drugie lit. a) należy zatem odpowiedzieć po pierwsze, że dyrektywa 91/271 nie stanowi „innej legislacji” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 75/442, a po drugie, że do sądu krajowego należy zbadanie, zgodnie z kryteriami określonymi w niniejszym wyroku, czy przepisy krajowe można uznać za stanowiące „inną legislację” w rozumieniu tego przepisu. Zachodzi to w przypadku, gdy uregulowanie krajowe zawiera precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę omawianymi odpadami i gdy jest w stanie zapewnić ochronę środowiska odpowiadającą poziomowi ochrony zagwarantowanemu w dyrektywie 75/442, a w szczególności w art. 4, 8 i 15 tej dyrektywy.  W przedmiocie pytania drugiego lit. b) 39      Trybunał orzekł, że dyrektywa 75/442 w brzmieniu wynikającym z dyrektywy 91/156 stanowi przepisy ramowe, ponieważ jej art. 2 ust. 2 przewiduje, że szczególne przepisy dotyczące konkretnych przypadków lub uzupełniające przepisy w sprawie gospodarki poszczególnymi kategoriami odpadów mogą zostać ustanowione w drodze dyrektyw szczegółowych. Tego rodzaju dyrektywa szczegółowa może być traktowana jako lex specialis w stosunku do dyrektywy 75/422, tak że jej przepisy mają pierwszeństwo przed przepisami dyrektywy 75/442 w sytuacjach, które ma ona uregulować w sposób szczególny (zob. podobnie wyrok z dnia 19 czerwca 2003 r. w sprawie C‑444/00 Mayer Parry Recycling, Rec. str. I‑6163, pkt 51 i 57). 40      Niemniej jednak, jak to zostało wyrażone w pkt 35 niniejszego wyroku, dyrektywa 91/271 nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego wód ściekowych wydostających się z sieci kanalizacyjnej jako takich. Nie może być ona zatem traktowana jako zawierająca szczególne przepisy dotyczące konkretnych przypadków lub przepisy uzupełniające dyrektywę 75/442 regulujące w zamyśle gospodarkę ściekami wydostającymi się z sieci kanalizacyjnej. 41      Należy więc na pytanie drugie lit. b) odpowiedzieć, że w zakresie gospodarki ściekami wydostającymi się z sieci kanalizacyjnej dyrektywa 91/271 nie może być traktowana jako lex specialis w stosunku do dyrektywy 75/442 i nie znajduje zastosowania na podstawie jej art. 2 ust. 2.  W przedmiocie kosztów 42      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje: 1)      Ścieki wydostające się z sieci kanalizacyjnej utrzymywanej przez publiczne przedsiębiorstwo oczyszczania ścieków na podstawie dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych i przepisów ustanowionych w celu jej transpozycji stanowią odpady w rozumieniu dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą Rady 91/156/EWG z dnia 18 marca 1991 r. 2)      Dyrektywa 91/271 nie stanowi „innej legislacji” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 75/442, zmienionej dyrektywą Rady 91/156/EWG. Do sądu krajowego należy zbadanie, zgodnie z kryteriami określonymi w niniejszym wyroku, czy przepisy krajowe można uznać za stanowiące „inną legislację” w rozumieniu tego przepisu. Zachodzi to w przypadku, gdy uregulowanie krajowe zawiera precyzyjne przepisy organizujące gospodarkę omawianymi odpadami i gdy jest w stanie zapewnić ochronę środowiska odpowiadającą poziomowi ochrony zagwarantowanemu dyrektywą 75/442 zmienioną dyrektywą Rady 91/156/EWG, a w szczególności art. 4, 8 i 15 dyrektywy 75/442. 3)      W odniesieniu do gospodarki ściekami wydobywającymi się z sieci kanalizacyjnej dyrektywa 91/271 nie może być traktowana jako lex specialis w stosunku do dyrektywy 75/442, zmienionej dyrektywą Rady 91/156/EWG, i nie znajduje zastosowania na podstawie art. 2 ust. 2 dyrektywy 75/442. Podpisy * Język postępowania: angielski.