C-254/03
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2004-09-16CELEX: 62003CC0254ECLI:EU:C:2004:542
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Europejska miała prawidłową podstawę prawną do zmniejszenia pomocy finansowej przyznanej na założenie wspólnego przedsiębiorstwa w sektorze rybołówstwa, w szczególności w kontekście interpretacji umowy EWG-Argentyna, stosowania rozporządzeń wspólnotowych (nr 4253/88 i nr 3699/93), pojęcia siły wyższej oraz obowiązku informowania i lojalności beneficjenta?Ratio decidendi
Rzecznik Generalny uznał, że Sąd Pierwszej Instancji nie popełnił błędu prawnego, stwierdzając, iż Komisja miała podstawę prawną do zmniejszenia pomocy na podstawie art. 24 rozporządzenia nr 4253/88, ponieważ decyzja o przyznaniu pomocy odsyłała do „właściwych uregulowań wspólnotowych”, a rozporządzenie to stanowi lex generalis w zakresie dofinansowania działań strukturalnych. Ponadto, Sąd prawidłowo uznał, że przyznanie pomocy armatorom wspólnotowym jest jednostronnym aktem Wspólnoty, niewymagającym konsultacji ze Wspólnym Komitetem ani władzami argentyńskimi w przypadku zmniejszenia pomocy. Rzecznik Generalny stwierdził również, że opuszczenie wód argentyńskich przez statek nie stanowiło siły wyższej, gdyż okoliczności te nie były nieprzewidywalne, a na beneficjencie ciążył obowiązek informowania i lojalności wobec Komisji.Stan faktyczny
Hiszpańska spółka Eduardo Vieira SA (SAEV) otrzymała pomoc finansową od Komisji Europejskiej na założenie wspólnego przedsiębiorstwa Vieira Argentina, SA (VASA) w ramach umowy o rybołówstwie EWG-Argentyna. Projekt przewidywał połów antara patagońskiego statkiem Ibsa Cuarto (później Vieirasa XII) w argentyńskich wodach. Po wypłacie pierwszej raty pomocy, statek opuścił wody argentyńskie i prowadził połowy na wodach międzynarodowych. Komisja uznała to za naruszenie warunków przyznania pomocy i decyzją z 19 marca 2001 r. zmniejszyła kwotę pomocy, nakazując SAEV zwrot 419 446 EUR.Rozstrzygnięcie
Proponuję, by Trybunał oddalił odwołanie od wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 3 kwietnia 2003 r. i obciążył wnoszącą odwołanie kosztami postępowania w obu instancjach.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
ANTONIA TIZZANA
przedstawiona w dniu 16 września 2004 r. (1)
Sprawa C‑254/03 P
Eduardo Vieira SA
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Odwołanie – Rybołówstwo – Umowa EWG–Argentyna – Pomoc finansowa Wspólnoty – Zmniejszenie – Bezpieczeństwo prawne – Siła wyższa – Obowiązek informowania i lojalności
1. W niniejszej sprawie hiszpańska spółka Eduardo Vieira SA (zwana dalej „SAEV” lub „wnoszącą odwołanie”) wnosi do Trybunału
Sprawiedliwości o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 3 kwietnia 2003 r. w sprawach połączonych T‑44/01, T‑119/01
i T‑126/01 Eduardo Vieira i in. przeciwko Komisji (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”) (2), w którym oddalona została jej skarga o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 marca 2001 r. w sprawie zmniejszenia pomocy
przyznanej w ramach projektu ARG/ESP/SM/26–94 na założenie wspólnego przedsiębiorstwa w ramach umowy w sprawie stosunków w sektorze
rybołówstwa morskiego między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republiką Argentyńską (3) (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”) (4).
I – Ramy prawne
Umowa w sprawie rybołówstwa EWG–Argentyna
2. Akt prawny, który należy w pierwszej kolejności poddać analizie w ramach niniejszej skargi, stanowi Umowa w sprawie stosunków
w sektorze rybołówstwa morskiego między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republiką Argentyńską (zwana dalej „umową w sprawie
rybołówstwa” lub po prostu „umową”), zatwierdzona w imieniu Wspólnoty rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3447/93 z dnia 28 września
1993 r. (zwanym dalej „rozporządzeniem 3447/93”) (5).
3. Cele tej umowy zostały określone w art. 5 ust. 1, który stanowi:
„Strony stwarzają odpowiednie warunki dla zakładania w Argentynie przedsiębiorstw z udziałem kapitału pochodzącego z jednego
lub kilku Państw Członkowskich Wspólnoty i tworzenia wspólnych przedsiębiorstw i wspólnych przedsięwzięć w sektorze rybołówstwa
między armatorami argentyńskimi i wspólnotowymi, mających na celu wspólną eksploatację i, gdzie stosowne, wspólne przetwarzanie
argentyńskich zasobów połowowych na warunkach określonych w protokole I i w załącznikach I i II”.
4. Pojęcie wspólnego przedsiębiorstwa (zwanego dalej również „joint venture”) zostało określone w art. 2 lit. e), który definiuje
je jako „przedsiębiorstwo utworzone w oparciu o prawo prywatne, tworzone przez jednego lub kilku armatorów wspólnotowych oraz
przez jedną lub kilka argentyńskich osób fizycznych lub prawnych związanych umową wspólnego przedsiębiorstwa do celów eksploatacji
i, gdzie stosowne, przetwarzania argentyńskich zasobów połowowych, mając na względzie przede wszystkim dostawy na rynek wspólnotowy”.
5. Zgodnie z art. 5 ust. 3 umowy założenie joint venture wiąże się przede wszystkim z transferem statku wspólnotowego do przedsiębiorstwa
argentyńskiego i w konsekwencji wykreśleniem tego statku z rejestru wspólnotowego.
6. Artykuły 6 i 7 umowy w sprawie rybołówstwa przewidują stworzenie mechanizmu wyboru projektów założenia wspólnych przedsiębiorstw,
na które może zostać przyznana pomoc finansowa Wspólnoty. Decydująca jest w tym względzie rola Wspólnego Komitetu, o którym
mowa w art. 10 umowy (zwanego dalej „Wspólnym Komitetem”), do którego obowiązków należą w szczególności: ocena projektów wspólnych
przedsiębiorstw (tiret piąte), opiniowanie projektów, które mogą otrzymać pomoc finansową (tiret szóste) i „kontrolowanie,
czy projekty są właściwie administrowane oraz nadzorowanie wykorzystywania pomocy finansowej przyznanej projektom zgodnie
z art. 7” (tiret ósme).
7. Mechanizm wyboru dofinansowywanych projektów został określony w załącznikach i protokołach do umowy, do których odsyłają art. 6
i 7 umowy. W szczególności załącznik III do umowy (zatytułowany „Metody i kryteria wyboru projektów”) stanowi, że projekty
należy składać do Komisji poprzez Państwa Członkowskie „zgodnie z regułami wspólnotowymi” [z właściwymi uregulowaniami wspólnotowymi],
(zał. III pkt 2). Wspólnota przedkłada następnie wykaz projektów kwalifikujących się do pomocy wspomnianemu Wspólnemu Komitetowi,
który dokonuje ich oceny, zalecając właściwym władzom argentyńskim i wspólnotowym zatwierdzenie wybranych projektów (zał. III
pkt 3, 4 i 5).
8. Warunki przyznania pomocy wspólnotowej dla zatwierdzonych projektów zawarte są natomiast w protokole I do umowy określającym
„możliwości połowowe i rekompensatę [pomoc] finansową przewidzianą w Umowie w sprawie stosunków w sektorze rybołówstwa morskiego
między Republiką Argentyńską a Wspólnotą”. Przewiduje on dwa rodzaje dofinansowania, z których korzystają odpowiednio armator
wspólnotowy oraz wspólne przedsiębiorstwo.
9. W szczególności art. 3 tego protokołu stanowi:
„1. […] Wspólnota udziela pomocy finansowej na utworzenie wspólnych przedsiębiorstw [...]. Taka pomoc finansowa […] jest wypłacana
na rzecz armatora wspólnotowego w celu pokrycia części jego wkładu finansowego w utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa […]
i/lub wykreślenie danych statków z rejestru wspólnotowego.
2. Mając na względzie popieranie zakładania i rozwoju wspólnych przedsiębiorstw, Wspólnota przyznaje wspólnym przedsiębiorstwom
założonym w Argentynie pomoc finansową wynoszącą 15 % kwoty wypłaconej na rzecz armatora wspólnotowego. Pomoc finansowa w postaci
kapitału obrotowego zostaje wypłacona przez Wspólnotę na rzecz argentyńskich władz wykonawczych, które ustanowią warunki regulujące
ich wykorzystanie i zarządzanie nimi.
Argentyna informuje Wspólny Komitet o sposobach wykorzystania tych środków.
[…]
4. Postanowienia dotyczące wniosków i przyznania pomocy wspólnotowej armatorowi wspólnotowemu, określone w ustępie 1, są ustanawiane
zgodnie z odpowiednimi obowiązującymi regułami wspólnotowymi. […]”.
Przepisy wspólnotowe dotyczące wspólnych przedsiębiorstw w sektorze rybołówstwa
10. Obok ram prawnych ustanowionych w umowie w sprawie rybołówstwa i załącznikach do niej, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują
rozporządzenia wspólnotowe ustalające ogólne warunki interwencji Wspólnoty w sektorze rybołówstwa.
11. Szczególnie ważne dla niniejszej sprawy jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 4253/88 z dnia 19 grudnia 1988 r. ustanawiające
przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 2052/88 w zakresie koordynacji działań funduszy między sobą oraz z operacjami Europejskiego
Banku Inwestycyjnego i innymi instrumentami finansowymi (zwane dalej „rozporządzeniem 4253/88”) (6).
12. Zgodnie z art. 24 tego rozporządzenia jeżeli „podjęte działania lub przyjęte środki wydają się nie uzasadniać ani części,
ani całości przyznanej pomocy finansowej, Komisja przeprowadza stosowną kontrolę danego przypadku” (ust. 1), w następstwie
której „może zmniejszyć lub zawiesić pomoc przyznaną na określone działania lub środki, jeżeli kontrola potwierdzi istnienie
nieprawidłowości lub znaczących zmian dotyczących istoty lub warunków wprowadzenia w życie działań lub środków, w odniesieniu
do których nie wystąpiono o zatwierdzenie przez Komisję” (ust. 2).
13. Następnie należy wymienić rozporządzenie Rady (WE) nr 3699/93 z dnia 21 grudnia 1993 r. ustanawiające kryteria i warunki dotyczące
wspólnotowej pomocy strukturalnej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz przetwarzania i sprzedaży produktów tego sektora
(7).
14. Ograniczając się do tego, co jest istotne w niniejszym przypadku, przypominam, że art. 8 przewiduje działania Państw Członkowskich
wspierające wycofywanie statków z eksploatacji, ich definitywny transfer do kraju trzeciego lub definitywne przeznaczenie
do celów innych niż rybołówstwo; art. 9 przewiduje natomiast przyjęcie środków wspierających zakładanie wspólnych przedsiębiorstw.
15. Załącznik IV ustala maksymalne premie, które mogą być wypłacone w celach art. 8 i 9 tego rozporządzenia. W szczególności pkt 1.1
lit. a) przewiduje, że premia za wycofanie z eksploatacji lub na założenie wspólnego przedsiębiorstwa nie może przekraczać
kwot, które należy obliczyć na podstawie załączonej tabeli, biorąc pod uwagę cechy wycofywanego lub transferowanego statku.
Litera b) stanowi, że premia na transfer definitywny nie może przekraczać 50 % premii, która zostałaby przyznana za wycofanie
z eksploatacji tego statku na podstawie lit. a).
16. W końcu odsyłam do rozporządzenia Rady (EWG) nr 4028/86 z dnia 18 grudnia 1986 r. dotyczącego działań wspólnotowych mających
na celu doskonalenie i dostosowanie struktur sektora rybołówstwa i akwakultury (8). Chociaż rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 1 stycznia 1994 r. (9) i dlatego nie może być stosowane do niniejszego przypadku, należy wskazać na pewien przepis, który stanowi podstawę jednego
z zarzutów odwołania.
17. Chodzi tutaj konkretnie o art. 44 ust. 1, który przewiduje, że Komisja może zadecydować o wstrzymaniu, zmniejszeniu lub cofnięciu
pomocy, jeżeli projekt nie jest realizowany w przewidziany sposób. W ramach tego postępowania Komisja zobowiązana jest do
przeprowadzenia konsultacji ze Stałym Komitetem ds. Struktur Rybołówstwa.
II – Okoliczności faktyczne i przebieg postępowania
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu, postępowanie poprzedzające wniesienie skargi i zaskarżony wyrok
18. Odnośnie do okoliczności faktycznych z zaskarżonego wyroku wynika, co następuje:
„18 W ramach umowy w sprawie rybołówstwa hiszpańska spółka [SAEV] przedstawiła projekt dotyczący utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa
pod nazwą Vieira Argentina, SA (zwanego dalej »VASA«), w skład którego weszli SAEV i armator argentyński. Projekt przewidywał
dokonywanie połowu antara patagońskiego. Wspólnotowy statek Ibsa Cuarto, przemianowany następnie na Vieirasa XII, miał zostać
włączony do projektu.
[…]
25 Decyzją z dnia 25 lipca 1995 r. (zwaną dalej »decyzją o przyznaniu pomocy […]«) Komisja udzieliła zgody na przyznanie pomocy
finansowej dla projektu przedstawionego przez SAEV (projekt ARG/ESP/SM/26–94), »na warunkach określonych w postanowieniach
umowy [w sprawie rybołówstwa] [...], właściwych uregulowaniach wspólnotowych i postanowieniach zawartych w załącznikach« (art. 1).
26 Załącznik I do decyzji o przyznaniu pomocy z dnia 25 lipca 1995 r. określ[ił] wysokość pomocy finansowej przyznanej SAEV na
1 881 936 ECU. […]
27 Załącznik I do decyzji o przyznaniu pomocy z dnia 25 lipca 1995 r. stanowi także, że: »Nie można dokonać żadnej zmiany danych
zawartych w niniejszym załączniku bez uprzedniej zgody władz argentyńskich i Komisji.«.
[…]
29 Dnia 27 czerwca 1996 r. Komisja dokonała wypłaty pierwszej raty (80 %) pomocy.
30 Statek Vieirasa XII ostatecznie opuścił wody argentyńskie w dniu 5 lipca 1996 r., aby dokonywać połowów na wodach międzynarodowych.
31 W dniu 25 lutego 1997 r. SAEV zwrócił się z wnioskiem o wypłatę pozostałej części pomocy”.
19. Pismem z dnia 21 kwietnia 1998 r. Komisja poinformowała wnoszącą odwołanie, że opuszczenie przez statek wód argentyńskich
w dniu 5 lipca 1996 r. stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 umowy w sprawie rybołówstwa i art. 3 ust. 1 protokołu I do tej umowy.
Uniemożliwiło to bowiem eksploatację argentyńskich zasobów połowowych przewidzianą przez wskazane przepisy. Komisja poinformowała
SAEV o możliwości zmniejszenia pomocy, o ile wspomniana spółka nie przedstawi satysfakcjonujących wyjaśnień mogących uzasadnić
to naruszenie.
20. Ponieważ wyjaśnienia złożone przez SAEV nie usatysfakcjonowały Komisji, wydała ona zaskarżoną decyzję, nakazując SAEV zwrot
419 446 EUR (art. 2). W decyzji tej nie było natomiast mowy o pomocy przyznanej joint venture VASA.
21. W uzasadnieniu decyzji Komisja zaznaczyła, że „na podstawie art. 1 decyzji [o przyznaniu pomocy] […] przyznano pomoc na warunkach
określonych postanowieniami ustanowionymi w umowie [w sprawie rybołówstwa] [...], właściwymi uregulowaniami wspólnotowymi
i postanowieniami zawartymi w załącznikach”. W szczególności Komisja podkreśliła, że „tworzenie wspólnych przedsiębiorstw
w Argentynie [miało] na celu eksploatację argentyńskich zasobów połowowych”, i że „w pkt 3.2.1 części B wniosku o przyznanie
pomocy wspólnotowej, wypełnionego i podpisanego przez [SAEV], wyraźnie zostało wskazane, że Komisja przyznaje pomoc finansową
dla projektów, które dotyczą eksploatacji zasobów połowowych na wodach znajdujących się pod zwierzchnictwem lub jurysdykcją
państwa trzeciego”. Poza tym Komisja stwierdziła, że „[z] dniem 5 lipca 1996 r. statek Ibsa Cuarto zaprzestał działalności
połowowej w argentyńskiej [wyłącznej strefie ekonomicznej, zwanej dalej „ZEE”] i rozpoczął działalność na wodach międzynarodowych,
dokonując połowów antara patagońskiego, bez uprzedniego poinformowania o tym Komisji, jak również bez uzyskania jej zgody”
(10).
22. Na tej podstawie, jak stwierdzono w zaskarżonym wyroku, „Komisja w punkcie 9 [zaskarżonej] decyzji [doszła] do wniosku, że
SAEV naruszyła warunki przyznania pomocy finansowej. Z kolei w pkt 10–13 decyzji [przeszła] do wyliczenia zmniejszenia pomocy.
Przede wszystkim wskaz[ała] na to, że zgodnie z tabelą rachunkowo – kalkulacyjną, zawartą w rozporządzeniu nr 3699/93, SAEV
przysług[iwało] prawo do pomocy w wysokości 688 187 EUR z tytułu dokonania definitywnego transferu statku Vieirasa XII do
wspólnego przedsiębiorstwa. Wysokość pomocy udzielonej decyzją o przyznaniu pomocy z dnia 25 lipca 1995 r. wynosiła zatem
1 193 749 EUR (1 881 936 – 688 187). Ponieważ statek Vieirasa XII prowadził działalność na wodach argentyńskich jedynie przez
dwanaście miesięcy (w stosunku do przewidzianych 36 miesięcy), Komisja doszła do wniosku, że SAEV przysługuje jedynie prawo
do pomocy w wysokości jednej trzeciej przewidzianej kwoty 1 193 749 EUR, to znaczy kwoty 397 916 EUR. Zdaniem Komisji całkowita
wysokość zmniejszonej w ten sposób pomocy wynosi[ła] 1 086 103 EUR (397 916 + 688 187). W związku z powyższym, SAEV, która
otrzymała już 80 % pomocy (1 505 549 EUR), powinien zwrócić Komisji kwotę 419 446 EUR” (11).
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
23. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 8 czerwca 2001 r. SAEV wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji C(2001) 680
wersja ostateczna z dnia 19 marca 2001 r. Z zaskarżonego wyroku wynika, że zarzuty podniesione w skardze dotyczyły następujących
kwestii: i) braku podstawy prawnej lub wadliwej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji (pkt 79–135 wyroku); ii) braku znaczących
zmian w projekcie, które uzasadniałyby zmniejszenie pomocy (pkt 113–135 wyroku); iii) naruszenia zasady proporcjonalności
(pkt 136–154 wyroku); iv) błędnego zastosowania przepisów wspólnotowych dotyczących zmniejszenia pomocy finansowej (pkt 155–164
wyroku); v) naruszenia zasady rozsądnego terminu postępowania i naruszenia zasad ochrony uzasadnionych oczekiwań i bezpieczeństwa
prawnego (pkt 165–185 wyroku); vi) naruszenia prawa do obrony (pkt 186–190 wyroku).
24. Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił skargę i obciążył skarżącą kosztami.
Postępowanie przed Trybunałem
25. Pismem złożonym w dniu 16 czerwca 2003 r. SAEV wniosła do Trybunału o uchylenie wyroku Sądu i obciążenie Komisji kosztami
postępowania w obu instancjach.
26. W dniu 15 grudnia 2003 r. Komisja zgodnie z art. 115 regulaminu wniosła odpowiedź na odwołanie. Komisja wnosi do Trybunału
o uznanie niektórych zarzutów podniesionych w odwołaniu za oczywiście niedopuszczalne i o oddalenie pozostałych zarzutów;
posiłkowo o oddalenie odwołania w całości; Komisja wnosi ponadto o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
27. Ponieważ strony zrezygnowały z rozprawy, Trybunał zgodnie z art. 44 a regulaminu postanowił orzec bez procedury ustnej.
III – Analiza prawna
28. W uzasadnieniu odwołania SAEV podnosi sześć zarzutów. W szczególności utrzymuje, że Sąd popełnił błędy prawne, orzekając w przedmiocie:
i) podstawy prawnej zaskarżonej decyzji; ii) roli pełnionej przez Wspólny Komitet i władze argentyńskie; iii) stosowania art. 44
rozporządzenia nr 4028/86 w trakcie postępowania w sprawie zmniejszenia pomocy finansowej; iv) stosowania rozporządzenia nr 3699/93
do wyliczenia zmniejszenia wysokości przyznanej pomocy finansowej; v) siły wyższej; vi) konieczności uzyskania zgody Komisji
na opuszczenie argentyńskiej strefy połowowej.
W przedmiocie pierwszego zarzutu
29. W pierwszym zarzucie wnosząca odwołanie kwestionuje ocenę Sądu, zgodnie z którą „[p]onieważ przyznanie pomocy było oparte
prawidłowo między innymi na rozporządzeniu nr 4253/88, Komisji przysługiwało materialne uprawnienie do oparcia zaskarżonych
decyzji także na tym rozporządzeniu, a zwłaszcza na jego art. 24” (12).
30. Odnosząc się do tego zarzutu odwołania, Komisja podnosi w pierwszej kolejności zarzut niedopuszczalności, ponieważ ogranicza
się on do powtórzenia zarzutu podniesionego już przez wnoszącą odwołanie w pierwszej instancji.
31. W tym względzie chciałbym zaznaczyć, że w utrwalonym orzecznictwie Trybunał, dokonując interpretacji art. 225 WE, art. 58
akapit pierwszy statutu WE Trybunału Sprawiedliwości i art. 112 § 1 lit. c) regulaminu Trybunału przyjął, że odwołanie od
wyroku Sądu nie może ograniczać się „do powtórzenia lub dosłownego odtworzenia zarzutów i argumentów podniesionych już przed
Sądem, opartych na okolicznościach, których Sąd w sposób wyraźny nie uwzględnił” (13), o ile „wnoszący odwołanie nie kwestionuje wykładni lub zastosowania prawa wspólnotowego przez Sąd” (14).
32. Jestem zdania, że w niniejszym przypadku wnosząca odwołanie kwestionuje nie tylko wykładnię przepisów umowy w sprawie rybołówstwa
i decyzji w sprawie przyznania dotacji, dokonaną przez Komisję w chwili wydania zaskarżonej decyzji, lecz również wykładnię
tych przepisów dokonaną przez Sąd Pierwszej Instancji w zaskarżonym wyroku.
33. Uznaję zatem, że ten zarzut odwołania jest dopuszczalny.
34. Przechodząc do meritum tej kwestii, należy najpierw krótko przypomnieć tok rozumowania, na podstawie którego Sąd doszedł do
stwierdzenia, że zasadniczo rozporządzenie nr 4253/88 znajduje zastosowanie w niniejszym przypadku (zob. wyżej pkt 29).
35. W tym względzie Sąd w pierwszej kolejności potwierdził, że Wspólnota, mając kompetencję na podstawie umowy w sprawie rybołówstwa
do przyznania pomocy finansowej na założenie joint venture, „posiada kompetencję również do zmniejszenia tej pomocy, jeżeli
nie zostały dotrzymane warunki jej przyznania”(15). Taki wniosek wynika, zdaniem Sądu, z „ogólnych zasad prawa wspólnych dla porządków prawnych Państw Członkowskich takich,
jak zasada zakazująca bezpodstawnego wzbogacenia czy też zasada pozwalająca na jednostronne rozwiązanie umowy wzajemnej, jeżeli
druga strona umowy nie wypełnia swoich obowiązków” (16).
36. Następnie Sąd przeszedł do oceny, czy art. 24 rozporządzenia nr 4253/88, który konkretyzuje wspomniane zasady w dziedzinie,
o której tu mowa, przyznaje Komisji szczególną kompetencję do wydania zaskarżonej decyzji (17).
37. W tym zakresie stwierdziwszy, że decyzja w sprawie przyznania pomocy opiera się wyraźnie wyłącznie na rozporządzeniu nr 3447/93
zatwierdzającym umowę w sprawie rybołówstwa, Sąd zaznaczył, iż „niemniej art. 1 ust. 1 decyzji stanowi, że pomoc została przyznana
na warunkach ustanowionych przez przepisy umowy [w sprawie rybołówstwa] [...], właściwe uregulowania wspólnotowe i przepisy
zawarte w załącznikach” (18).
38. Zdaniem Sądu „odwołanie do «właściwych uregulowań wspólnotowych» należy postrzegać w szczególności jako odniesienie do rozporządzenia
nr 4253/88”, ponieważ „ma ono szeroki zakres stosowania”, który obejmuje również „działania mające cel strukturalny” dotyczące
innych instrumentów finansowych niż fundusze strukturalne. Sąd kontynuuje: „pomoc finansowa przyznana na założenie joint venture
w ramach umowy w sprawie rybołówstwa ma cel strukturalny. Jak bowiem przypomniano w motywie drugim decyzji w sprawie przyznania
pomocy […], założenie joint venture, które związane jest z transferem statków wspólnotowych i otwiera armatorom Wspólnoty
nowe strefy połowów, «odpowiada celom wspólnotowej polityki strukturalnej» w sektorze rybołówstwa”(19). Z tego powodu Komisja nie popełniła błędu, stosując w niniejszym przypadku rozporządzenie nr 4253/88.
39. Natomiast Sąd, zdaniem wnoszącej odwołanie, popełnił błąd co do prawa, stwierdzając, iż wspomniane odesłanie do „właściwych
uregulowań wspólnotowych” może obejmować również rozporządzenie nr 4253/88.
40. Wnosząca odwołanie przyznaje, że na podstawie ogólnej zasady prawa Komisja może zmniejszyć pomoc finansową, jeżeli przewidziane
pierwotnie warunki nie zostały spełnione, podnosi jednak, że umowa w sprawie rybołówstwa nie zawiera żadnego przepisu w tym
względzie, i że również decyzja w sprawie przyznania pomocy wymienia w sposób wyraźny jedynie rozporządzenie nr 3447/93. Ponieważ
umowa w sprawie rybołówstwa stanowi lex specialis w tej materii, odstępstwo od niej może wprowadzić wyłącznie wyraźny przepis prawa. W braku takiego przepisu, a w szczególności
w braku wyraźnego odesłania do rozporządzenia nr 4253/88, rozporządzenie to nie może być zastosowane, nawet jeżeli stanowi
lex generalis dla wspólnych przedsiębiorstw w dziedzinie rybołówstwa.
41. Zaznaczam od razu, że ten zarzut wnoszącej odwołanie mnie nie przekonuje.
42. Nawet gdyby przyjąć, że umowę w sprawie rybołówstwa należałoby zakwalifikować jako lex specialis względem przepisów w dziedzinie dofinansowania działań mających cel strukturalny zawartych w rozporządzeniu nr 4253/88, nie
zmienia to faktu, że – jak wiadomo – przepis szczególny należy interpretować w sposób ścisły i że dopuszcza on odstępstwo
od przepisu ogólnego tylko w takim zakresie, w jakim faktycznie i w sposób wyraźny stanowi w dziedzinie, do której należy.
W pozostałym zakresie pozostaje w mocy lex generalis.
43. W naszym przypadku umowa w sprawie rybołówstwa nie tylko nie reguluje kwestii, która nas interesuje, lecz wręcz odsyła, jeżeli
chodzi o „postanowienia dotyczące wniosków i [warunków] przyznania pomocy wspólnotowej armatorowi wspólnotowemu”, do „obowiązując[ych]
reguł wspólnotow[ych]” (protokół I art. 3 ust. 4). Poza tym art. 1 decyzji o przyznaniu pomocy odsyła ze swej strony do „właściwych
uregulowań wspólnotowych”.
44. Jeżeli dodać, że – jak przyznaje wnosząca odwołanie – możliwość zmniejszenia pomocy wykorzystanej nieprawidłowo jest wyrazem
zasady ogólnej i nic w umowie nie pozwala dostrzec, choćby w sposób domniemany, odstęptwa od tej zasady, jestem zdania, iż
Sąd słusznie przyjął, że Komisja była uprawniona do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 24 rozporządzenia nr 4253/88.
45. Nie można również kwestionować, jak to czyni wnosząca odwołanie, że szeroka wykładnia wyrażenia „właściwe uregulowania wspólnotowe”
przyjęta przez Sąd powodowałaby nadmierną niepewność co do prawa u beneficjentów pomocy finansowej. Wspomniane odesłanie nie
dotyczy bowiem – jak utrzymuje wnosząca odwołanie – „jakiegokolwiek uregulowania”, lecz jak to często ma miejsce w takich
przypadkach właściwych uregulowań wspólnotowych i odnośnych zasad, tj. przepisów, które są powszechnie znane lub z którymi
podmiot gospodarczy zachowujący należytą staranność może łatwo się zapoznać.
46. W świetle powyższego proponuję, by Trybunał oddalił pierwszy zarzut odwołania.
W przedmiocie drugiego zarzutu odwołania
47. W drugim zarzucie, wyrażonym w dwóch częściach, SAEV podnosi, że Sąd popełnił błąd co do prawa, stwierdzając, iż nie miała
obowiązku konsultowania się ze Wspólnym Komitetem (pierwsza część zarzutu) i ogólnie z władzami argentyńskimi (druga część
zarzutu) przed zmniejszeniem pomocy.
48. W celu lepszego zrozumienia argumentów wnoszącej odwołanie trzeba przypomnieć, że w pkt 105 i 106 zaskarżonego wyroku Sąd
stwierdził, iż „[w]ybór i ocena projektów założenia joint venture stanowią część składnika międzynarodowego umowy w sprawie
rybołówstwa. Zakładanie takich przedsiębiorstw jest bowiem instrumentem współpracy pomiędzy Wspólnotą i Republiką Argentyńską
w sektorze rybołówstwa. […] [W]ybór projektów wymaga oceny Wspólnego Komitetu oraz zatwierdzenia zarówno przez Wspólnotę,
jak i władze argentyńskie. Natomiast przyznanie pomocy finansowej armatorom wspólnotowym na wybrane projekty jest jednostronnym
aktem Wspólnoty, który stanowi składnik wspólnotowy umowy w sprawie rybołówstwa”.
49. Odnośnie do tego stwierdzenia wnosząca odwołanie podnosi, że oba składniki stanowią razem integralną część umowy, która w całości
została zatwierdzona zarówno przez władze wspólnotowe, jak i argentyńskie, i że w konsekwencji różna kwalifikacja dokonana
przez Sąd jest błędna. Wbrew stanowisku Sądu decyzja o przyznaniu pomocy nie może być postrzegana jako jednostronny akt wspólnotowy,
do którego przyjęcia właściwa miałaby być wyłącznie Komisja.
50. W tym względzie zadaję sobie przede wszystkim pytanie, czy rozróżnienie dokonane przez Sąd znajduje uzasadnienie w umowie.
W pierwszej kolejności stwierdzam co do tego, że jakkolwiek jest prawdą, a nawet jest oczywiste, iż zgoda wszystkich stron
jest niezbędna do tego, aby można było uważać umowę międzynarodową za skutecznie zawartą, nie ma to jednak nic wspólnego z podziałem
kompetencji dotyczących jej realizacji. Czy w tym celu potrzebne jest wspólne działanie stron umowy, czy też działanie jednej
albo drugiej strony, jest bowiem kwestią wykładni przepisów umowy właściwych dla danego przypadku.
51. W niniejszym przypadku należy zatem zbadać, czy w odniesieniu do przepisów w dziedzinie dofinansowania dla armatorów wspólnotowych
na wybrane projekty rybołówstwa wspólna wola stron, na której opiera się umowa, przewidziała, choćby w sposób dorozumiany,
wyłączną właściwość tylko jednej strony.
52. Uważam, że uważna lektura postanowień umowy dotyczących projektów pozwala na potwierdzenie analizy dokonanej przez Sąd. Wynika
z niej bowiem, iż istnieją działania w celu wykonania tej umowy powierzone Wspólnocie, inne Argentynie, jeszcze inne „stronom”,
to znaczy Wspólnocie i Argentynie połączonym we Wspólnym Komitecie (zob. wyżej pkt 6).
53. W szczególności art. 5 ust. 3 umowy przewiduje, iż „Wspólnota ułatwia włączanie statków wspólnotowych”; art. 6 stanowi natomiast, że „[s]trony dokonują wyboru projektów”; art. 7 ust. 1 używa sformułowania „projekty wybrane przez strony”. Przechodząc do protokołu I przypominam, że jego art. 3, po potwierdzeniu, że „Wspólnota udziela pomocy finansowej na utworzenie wspólnych przedsiębiorstw” (ust. 1), wprowadza rozróżnienie między pomocą udzieloną
armatorowi wspólnotowemu i pomocą dla wspólnego przedsiębiorstwa. Podczas gdy ta pierwsza pomoc „jest wypłacana na rzecz armatora
wspólnotowego” (ust. 1) przestrzegając warunków i sposobów wypłaty „zgodnie z obowiązującymi regułami wspólnotowymi [właściwym uregulowaniem wspólnotowym]” (ust. 4), druga pomoc „zostaje wypłacona przez Wspólnotę na rzecz argentyńskich władz wykonawczych, które ustanowią warunki regulujące ich wykorzystanie
i zarządzanie nimi. Argentyna informuje Wspólny Komitet o sposobach wykorzystania tych środków” (ust. 2) (20).
54. Z powyższego można więc wyciągnąć wniosek, o ile jest to istotne dla tej sprawy, że przyznanie pomocy armatorom wspólnotowym
na wybrane projekty jest rzeczywiście zadaniem, które umowa powierza wyłącznie władzom wspólnotowym.
55. Przeciwko takiemu wnioskowi nie można podnosić, jak czyni to wnosząca odwołanie, że art. 10 tiret ósme umowy w sprawie rybołówstwa
pośród zadań Wspólnego Komitetu wymienia „kontrolowanie, czy projekty są właściwie administrowane oraz nadzorowanie wykorzystywania
pomocy finansowej przyznanej projektom zgodnie z art. 7”. Artykuł ten przewiduje, że pomoc przyznawana jest zgodnie z przepisami
protokołu I, który ustala kompetencje każdej z władz uczestniczących w procedurze przyznania pomocy. Wspomniany protokół przewiduje
współdziałanie Wspólnego Komitetu tylko w przypadku pomocy wypłaconej wspólnym przedsiębiorstwom, jak wskazano powyżej, oraz
pomocy na współpracę naukowo-techniczną (21), nie wspomina natomiast o pomocy wypłaconej armatorom wspólnotowym.
56. Prowadzi mnie to do stwierdzenia, że Sąd słusznie uznał, iż przyznanie pomocy stanowi jednostronny akt wykonania umowy w sprawie
rybołówstwa, który stanowi kompetencję wyłącznie władz wspólnotowych.
57. Tym samym przechodzę do drugiej części zarzutu odwołania, która dotyczy wykładni załącznika I do decyzji o przyznaniu pomocy,
a w szczególności przypisu, w którym stwierdzono, że „nie można dokonać żadnej zmiany danych zawartych w niniejszym załączniku
bez uprzedniej zgody władz argentyńskich i Komisji”.
58. Wnosząca odwołanie utrzymuje w istocie, że ponieważ w załączniku tym ustalona została kwota, jaką należy wypłacić armatorowi
wspólnotowemu, Sąd niesłusznie stwierdził, iż zaskarżona decyzja: i) „nie może być postrzegana jako decyzja zmieniająca «dane
zawarte» w pierwotnej decyzji o przyznaniu pomocy w rozumieniu powołanego przypisu”; ii) powinna zostać zakwalifikowana jako
„autonomiczna decyzja nakładająca sankcje z tytułu niedotrzymania warunków, którym podporządkowane jest przyznanie pomocy”
(22), a dla jej wydania nie ma wymogu konsultowania się z władzami argentyńskimi.
59. Komisja utrzymuje, że ta część drugiego zarzutu jest niedopuszczalna z powodów co do istoty analogicznych do powodów przytoczonych
w odniesieniu do pierwszego zarzutu (zob. wyżej pkt 30).
60. Jestem jednak zdania, że z tych samych przyczyn, które wskazałem w tamtym miejscu (zob. wyżej pkt 31 i nast.), należy tę część
zarzutu oddalić, ponieważ zarzut podniesiony przez wnoszącą odwołanie dotyczy wykładni spornego przepisu dokonanej przez Sąd.
61. Jeżeli chodzi o istotę tego problemu, przyznaję że faktycznie argumentacja Sądu w tej kwestii wydaje się zbyt apodyktyczna.
Niemniej sądzę, że zasadniczo należy zgodzić się z wnioskami, do jakich doszedł.
62. Uważam bowiem, że przy wykładni decyzji o przyznaniu pomocy, a tym samym również przypisu wspomnianego załącznika, nie można
pomijać ram prawnych, w których mieści się ta decyzja, tj. umowy w sprawie rybołówstwa, a w szczególności przepisów dokonujących
podziału kompetencji Komisji i władz argentyńskich odnośnie do zarządzania pomocą finansową przewidzianą w umowie. Jak już
wskazano powyżej, za wybór i ocenę projektów odpowiedzialna jest zarówno Komisja, jak i władze argentyńskie, natomiast kompetencja
do przyznania pomocy armatorom wspólnotowym jest zastrzeżona tylko dla Komisji (zob wyżej pkt 54–56).
63. Uważam zatem, że Sąd nie popełnił błędu co do prawa, orzekając, że pomimo cytowanego przypisu tylko Komisja mogła wydać zaskarżoną
decyzję.
64. Wobec powyższego proponuję Trybunałowi, aby drugi zarzut odwołania oddalił w całości.
W przedmiocie trzeciego zarzutu odwołania
65. W trzecim zarzucie odwołania wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd popełnił błąd co do prawa, odrzucając argument, iż przeprowadzając
konsultacje ze Stałym Komitetem ds. Struktur Rybołówstwa przed wszczęciem procedury zmniejszenia pomocy, Komisja zastosowała
art. 44 rozporządzenia nr 4028/86. To zastosowanie stanowi jej zdaniem naruszenie umowy w sprawie rybołówstwa, która nie przewiduje
żadnego współdziałania tego komitetu, a ponadto jest nieuzasadnione ratione temporis, ponieważ projekt wspólnego przedsiębiorstwa SAEV został złożony po dniu 1 stycznia 1994 r., tj. po dacie uchylenia tego
rozporządzenia (zob. wyżej pkt 16).
66. Wnosząca odwołanie powołuje się w szczególności na porządek dzienny wspomnianego wyżej komitetu, który ma dowodzić, iż Komisja
konsultowała się z nim nie tylko dodatkowo, lecz po to, by dochować procedury przewidzianej bezwzględnie w rozporządzeniu
nr 4028/86.
67. W tym względzie przypominam, że dowód ten został już przedstawiony przed Sądem, który stwierdził, że „fakt, iż Komisja konsultowała
się z komitetem, z którym obowiązek konsultacji przewidywało rozporządzenie nr 4028/86, nie dowodzi, iż zaskarżona decyzja
[…] była oparta na tym rozporządzeniu” (23).
68. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał w ramach odwołania „nie jest właściwy do ustalania okoliczności faktycznych, ani
też zasadniczo do oceny dowodów, na których Sąd oparł swe własne ustalenia co do okoliczności faktycznych. Jeżeli dowody takie
zostały prawidłowo przeprowadzone i ogólne zasady prawa i przepisy dotyczące ciężaru dowodu i postępowania dowodowego były
zachowane, wyłącznie Sąd jest właściwy do oceny wartości dowodowej przedłożonych mu dowodów […]. O ile dowody te nie zostały
sfałszowane, ocena ta nie stanowi zatem kwestii prawnej, która jako taka podlega kontroli Trybunału”(24).
69. Ponieważ wnosząca odwołanie nie podnosi ani naruszenia zasad ogólnych czy przepisów dotyczących postępowania dowodowego, ani
wypaczenia okoliczności faktycznych, lecz ogranicza się do przedłożenia przed Trybunałem tych samych dowodów co w pierwszej
instancji, by doprowadzić do ich ponownej oceny, uważam absolutnie, że należy uznać ten zarzut za niedopuszczalny.
70. Proponuję zatem, by Trybunał stwierdził niedopuszczalność trzeciego zarzutu.
W przedmiocie czwartego zarzutu
71. W czwartym zarzucie odwołania SAEV utrzymuje, że Sąd popełnił błąd co do prawa, stwierdzając, że Komisja mogła obliczyć całość
obniżki pomocy na podstawie rozporządzenia nr 3699/93. W szczególności Sąd popełnił błąd, uznając, że działanie Komisji polegało
jedynie na analogicznym zastosowaniu powołanego rozporządzenia. Zdaniem wnoszącej odwołanie miało tu miejsce bezpośrednie
zastosowanie tego aktu, a więc naruszenie umowy w sprawie rybołówstwa, która nie przewiduje żadnego odesłania do tego rozporządzenia.
72. W celu łatwiejszego zrozumienia argumentów wnoszącej odwołanie należy w pierwszej kolejności jeszcze raz przeanalizować odnośne
przepisy rozporządzenia nr 3699/93 i ich zastosowanie przez Komisję.
73. Załącznik IV do tego rozporządzenia w pkt 1.1 ustala zasady obliczania przyznawanej pomocy. W szczególności w lit. a) ustalone
zostały kwoty maksymalne, które mogą być wypłacone z tytułu wycofania statków rybackich z eksploatacji i na założenie wspólnego
przedsięwzięcia; lit. b) stanowi, że kwoty wypłacone beneficjentom na definitywny transfer statku do kraju trzeciego nie mogą
przekraczać kwot maksymalnych z tytułu wycofania z eksploatacji zgodnie z lit. a), obniżonych o 50 %.
74. W niniejszym przypadku Komisja przyjęła, że naruszenie warunków przyznania pomocy finansowej popełnione przez wnoszącą odwołanie
nie zmienia faktu, że faktycznie dokonała ona transferu statku Ibsa Cuarto do wspólnego przedsiębiorstwa. Z tego powodu postanowiła
ona obliczyć ostateczną kwotę pomocy, do której wnosząca odwołanie miała prawo, w ten sposób, że część pomocy związana z tym
transferem została wyłączona od zmniejszenia. Oparła się przy tym na przepisie rozporządzenia nr 3699/93 odnoszącego się do
analogicznej sytuacji. W konsekwencji obliczyła kwotę przysługującą wnoszącej odwołanie na podstawie lit. a) pkt 1.1 załącznika IV
do rozporządzenia, a następnie obniżyła ją o 50 %, uznając wynik tego działania za część pomocy, która pozostaje niezmienna
pomimo opuszczenia przez statek wód argentyńskich.
75. Wnosząca odwołanie utrzymuje, że wbrew temu, co zostało stwierdzone przez Sąd, takie obliczenie stanowi bezpośrednie zastosowanie
rozporządzenia nr 3699/93. Komisja nie zastosowała bowiem tabel załączonych do umowy w sprawie rybołówstwa w celu obliczenia
kwoty ogółem pomocy, która następnie powinna zostać obniżona o 50 % na podstawie kryterium przewidzianego w rozporządzeniu
nr 3699/93; posłużyła się natomiast tym rozporządzeniem już w celu obliczenia hipotetycznej kwoty pomocy początkowej, do której
następnie zastosowała obniżkę. W ten sposób Komisja niesłusznie ustaliła część pomocy, która powinna pozostać niezmienna na
poziomie niższym niż należny.
76. Ze swej strony przypominam, że w zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, iż ani oba akty, na których opiera się zaskarżona decyzja
(rozporządzenie nr 4253/88 i rozporządzenie nr 3447/93), ani umowa w sprawie rybołówstwa nie zawierają szczególnych przepisów
dotyczących części pomocy należnej z tytułu transferu statku wspólnotowego. Na tej podstawie Sąd doszedł do wniosku, że „Komisja,
która przy obliczaniu ostatecznej kwoty pomocy należnej wnoszącej odwołanie była związana tylko zasadą proporcjonalności,
mogła zasadnie kierować się w drodze analogii przepisami rozporządzenia nr 3699/93 w celu określenia kwoty należnej wnoszącej
odwołanie z tytułu transferu statku. Działając w ten sposób starała się ona bowiem zharmonizować traktowanie joint venture
założonej w ramach umowy w sprawie rybołówstwa z traktowaniem joint venture wynikającym z zastosowania rozporządzenia nr 3699/93”
(25).
77. Wobec tego jestem zdania, że analiza tego zarzutu odwołania powinna wyjaśnić, czy analogiczne zastosowanie regulacji zawartej
w wyżej wymienionym rozporządzeniu było w niniejszym przypadku działaniem zasadnym, odpowiednim dla zapewnienia ochrony interesów
finansowych Wspólnoty, czy też doprowadziła ona do obliczenia ostatecznej kwoty pomocy nieproporcjonalnie niekorzystnej dla
interesów SAEV.
78. W tym względzie zaznaczam, że pomoc przyznana na założenie wspólnych przedsiębiorstw, czy to w ramach rozporządzenia nr 3699/93,
czy też umowy w sprawie rybołówstwa, obejmuje przynajmniej teoretycznie dwa składniki, z których jeden jest związany z wykreśleniem
statku z rejestrów wspólnotowych, a drugi z udziałem finansowym we wspólnym przedsiębiorstwie.
79. Wprawdzie z brzmienia samej lit. a) pkt 1.1 załącznika IV rozporządzenia nie wydaje się możliwe określenie wagi każdego ze
składników, to jednak z lit. b) można w sposób pośredni wywieść kwotę maksymalną składnika związanego z wykreśleniem. Ponieważ
bowiem lit. b) stanowi, że na definitywny transfer statku, który następuje niezależnie od założenia wspólnego przedsiębiorstwa,
można przyznać pomoc w wysokości maksymalnie 50 % pomocy przewidzianej na założenie wspólnego przedsiębiorstwa na podstawie
lit. a), wynika z tego, że również w ramach pomocy „kompleksowej” na podstawie lit. a) składnik wynikający z transferu statku
nie może przekraczać 50 % kwoty ogółem.
80. Jeżeli natomiast chodzi o umowę w sprawie rybołówstwa, nie znajduję niczego, co pozwoliłoby na pośrednie ustalenie wysokości
obu składników pomocy. Nie widzę jednak powodów, dla których przy takich samych cechach statku składnik związany z jego wykreśleniem
miałby mieć limit maksymalny wyższy niż limit przewidziany w rozporządzeniu nr 3699/93, biorąc pod uwagę, że korzyść strukturalna,
jaką Wspólnota odnosi z wykreślenia, jest taka sama, pominąwszy ostateczne przeznaczenie statku. Różnicę między ogólną kwotą
pomocy, którą armator otrzymuje w jednej lub drugiej sytuacji należałoby moim zdaniem zaliczyć do składnika związanego z udziałem
finansowym we wspólnym przedsiębiorstwie.
81. Uważam zatem, że Sąd słusznie zakwalifikował postępowanie Komisji jako zastosowanie analogiczne rozporządzenia nr 3699/93
z zachowaniem zasady proporcjonalności.
82. Dodam jeszcze, że w każdym razie wnosząca odwołanie nie może zarzucać krzywdzącego traktowania, ponieważ Komisja nie była
zobowiązana do ustalenia kwoty składnika związanego z wykreśleniem w maksymalnej wysokości. Punkt 1.1 lit. b) załącznika IV
do rozporządzenia nr 3699/93 stanowi, że premie za definitywny transfer statku rybackiego do kraju trzeciego nie mogą przekraczać kwot maksymalnych premii za wycofanie z eksploatacji na podstawie lit. a), obniżonych o 50 %. Nawet gdyby jednak Komisja
zdecydowała się na odjęcie kwoty wyjściowej z tabel umowy w sprawie rybołówstwa, a nie z mniej korzystnych tabel rozporządzenia,
nie uważam, by zasada proporcjonalności, w braku bliższych dodatkowych uściśleń na poziomie normatywnym, stanowiła dla Komisji
przeszkodę w ustaleniu kwoty należnej wnoszącej odwołanie z tytułu wykreślenia statku na poziomie analogicznym (lub niższym)
niż faktycznie przyjęty. Komisja mogła bowiem posłużyć się przysługującym jej na podstawie wspomnianego przepisu zakresem
uznania, by zastosować stawkę obniżki większą niż 50 %.
83. Wobec powyższego proponuję, by Trybunał oddalił czwarty zarzut.
W przedmiocie piątego zarzutu odwołania
84. Zdaniem wnoszącej odwołanie Komisja była zobowiązana do uznania opuszczenia wód argentyńskich przez statek Vieirasa XII jako
przypadek siły wyższej, a mianowicie wyczerpania argentyńskich zasobów połowowych oraz limitów i zakazów połowów wprowadzonych
w konsekwencji przez władze argentyńskie. Rozstrzygając odmiennie w tym przedmiocie, Sąd popełnił błąd co do prawa.
85. Komisja podnosi w pierwszej kolejności niedopuszczalność tego zarzutu, ponieważ w pierwszej instancji wnosząca odwołanie nie
powołała się ani razu na wystąpienie siły wyższej.
86. W tym względzie zaznaczam od razu, że – jak wynika z akt przekazanych przez Sąd – wnosząca odwołanie nie podniosła zarzutu
opartego na zobowiązaniu Komisji do zakwalifikowania danych okoliczności jako siły wyższej. Ograniczyła się do podniesienia
w ramach zarzutu zatytułowanego „Problemy związane z posiłkowym stosowaniem przepisów ogólnych dotyczących wspólnych przedsiębiorstw”
rzekomej sprzeczności pomiędzy metodą zastosowaną przy obliczeniu obniżki pomocy a faktem, iż w trakcie postępowania Komisja
przyznała, że opuszczenie wód argentyńskich w momencie jednostronnego wprowadzenia zakazu połowów przez władze argentyńskie
stanowi przypadek siły wyższej (26).
87. Sąd uznał jednak, że wnosząca odwołanie podniosła w pierwszej instancji, iż „opuszczenie wód argentyńskich stało się konieczne, ponieważ wyczerpały się zasoby połowowe w argentyńskiej ZEE, a ponadto władze argentyńskie wprowadziły zakazy i ograniczenia
połowów” (27).
88. Nie można więc całkowicie wykluczyć, że rozpatrywany zarzut może być postrzegany jako rozwinięcie tego, co zostało podniesione
w pierwszej instancji. Niemniej nie uważam, aby konieczne było rozpatrywanie tej kwestii, ponieważ zarzut jest moim zdaniem
w każdym razie jednoznacznie bezzasadny (28).
89. Wystarczy bowiem przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „pojęcie siły wyższej […] nie ogranicza się do absolutnej
niemożliwości, lecz musi zostać rozszerzone na okoliczności niezwykłe i nieprzewidywalne, niezależne od podmiotu, których
konsekwencji nie można było uniknąć pomimo całej dołożonej staranności” (29). Jak słusznie zauważyła Komisja, nawet gdyby przyznać, że wyczerpanie argentyńskich zasobów połowowych i wprowadzone w konsekwencji
ograniczenia były okolicznościami niezwykłymi, z pewnością nie można było uważać ich za nie do przewidzenia. Uważam zatem,
że można potwierdzić bez konieczności rozpatrywania dalszych argumentów podniesionych przez wnoszącą odwołanie w ramach badanego
zarzutu, iż przytoczone okoliczności nie mogą zostać zakwalifikowane jako przypadek siły wyższej.
90. Wobec powyższego proponuję, by Trybunał oddalił czwarty zarzut odwołania.
W przedmiocie szóstego zarzutu odwołania
91. W ostatnim zarzucie SAEV podnosi, że Sąd naruszył umowę w sprawie rybołówstwa stwierdzając, iż „na beneficjentach pomocy finansowej
Wspólnoty ciąży obowiązek informowania i lojalności […], właściwy systemowi takiej pomocy i fundamentalny dla jego funkcjonowania,
[…] zgodnie z którym skarżący powinni byli poinformować Komisję o problemach, które wystąpiły w trakcie realizacji projektu”
(30).
92. Sąd popełnił również błąd stwierdzając, że „statki wykorzystywane przez joint venture nie mogły opuścić argentyńskich ZEE
bez uprzedniej zgody Komisji, ponieważ prowadzenie połowów i przetwarzanie argentyńskich zasobów połowowych było jednym z głównych
warunków, którym podporządkowane było przyznanie pomocy finansowej Wspólnoty” (31).
93. Zdaniem wnoszącej odwołanie wyraźne pozwolenie władz argentyńskich, którym dysponowała, wystarczało samo w sobie dla uzasadnienia
opuszczenia wód argentyńskich, biorąc pod uwagę, iż z jednej strony tylko do tych władz należało regulowanie warunków działalności
statków i że z drugiej strony Komisja została poinformowana o tych zdarzeniach przez Wspólny Komitet.
94. W końcu wnosząca odwołanie podnosi, że ponieważ Komisja została poinformowana przez stowarzyszenie wspólnych przedsiębiorstw
o wyczerpaniu zasobów połowowych i środkach przyjętych przez władze argentyńskie, Sąd popełnił błąd co do prawa uznając, iż
„prawidłowe poinformowanie pozwoliłoby Komisji na przyjęcie ewentualnych środków w celu dostosowania umowy w sprawie rybołówstwa
do nowych okoliczności zgodnie z art. 9 ust. 1 tej umowy” (32).
95. Ze swej strony przypominam, że już przy rozpatrywaniu drugiego zarzutu odwołania doszedłem do wniosku, iż Sąd słusznie uznał
zaskarżoną decyzję jako jednostronny akt wspólnotowy (zob. wyżej pkt 49). Nie muszę więc dodawać, że – jak słusznie zauważyła
Komisja – zgodnie z art. 24 rozporządzenia nr 4253/88 każda istotna zmiana projektu podlega zatwierdzeniu przez Komisję. Ponieważ
zaskarżona decyzja stanowi składnik wspólnotowy umowy w sprawie rybołówstwa, samo zatwierdzenie przez władze argentyńskie
nie mogło zastąpić brakującego współdziałania Komisji.
96. Przypominam poza tym za Trybunałem, że „dla prawidłowego funkcjonowania systemu, pozwalającego na kontrolę odpowiedniego wykorzystania
funduszy strukturalnych, jest niezbędne, aby wnioskodawcy pomocy dostarczali Komisji informacji wiarygodnych, a nie takich,
które mogłyby wprowadzić ją w błąd” (33).
97. Naruszenie tego obowiązku informowania i lojalności prowadzi już samo w sobie do uprawnienia Komisji do zmniejszenia przyznanej
pomocy niezależnie od możliwości, by otrzymała ona informacje z innych źródeł oraz od konsekwencji, jakie przekazanie tych
informacji może wywołać.
98. Na podstawie powyższego proponuję zatem, by Trybunał oddalił również ostatni zarzut podniesiony w odwołaniu.
Rozważania końcowe
99. Biorąc pod uwagę, że wszystkie zarzuty odwołania podniesione przez SAEV należy moim zdaniem oddalić jako niedopuszczalne lub
bezzasadne, proponuję, by Trybunał oddalił odwołanie w całości.
W przedmiocie kosztów
100. Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu oraz uwzględniając wnioski, do których doszedłem w przedmiocie oddalenia odwołania, uważam,
że kosztami postępowania należy obciążyć wnoszącą odwołanie.
IV – Wnioski
Z przedstawionych powyżej względów proponuję, by Trybunał oddalił odwołanie od wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 3 kwietnia
2003 r. i obciążył wnoszącą odwołanie kosztami postępowania w obu instancjach.
– Język oryginału: włoski
– Rec. str. II–1209.
– Umowa w sprawie stosunków w sektorze rybołówstwa morskiego między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republiką Argentyńską
(Dz.U. 1993, L 318, str. 2).
– Decyzja C (2001) 680 wersja ostateczna, niepublikowana.
– Dz.U. L 318, str. 1.
– Dz.U. L 374, str. 1. Rozporządzenie to zostało zmienione rozporządzeniem (EWG) nr 2082/93 (Dz.U. L 193, str. 20).
– Dz.U. L 346, str. 1.
– Dz.U. L 376, str. 7. Rozporządzenie to zostało zmienione rozporządzeniami Rady (EWG) nr 3944/90 z dnia 20 grudnia 1990 r.
(Dz.U. L 380, str. 1), nr 2794/92 z dnia 21 września 1992 r. (Dz.U. L 282, str. 3) i nr 3946/92 z dnia 19 grudnia 1992 r.
(Dz.U. L 401, str. 1).
– Zobacz art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2080/93 z dnia 20 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia
(EWG) nr 2052/88 w odniesieniu do Instrumentu Finansowego Orientacji Rybołówstwa (Dz.U. L 193, str. 1)
– Tłumaczenie nieoficjalne hiszpańskiego tekstu decyzji.
– Punkt 41.
12 – Punkt 94.
– Wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C–199/01 P i C–200/01 P IPK–München przeciwko Komisji, Rec. str. I‑0000,
pkt 48 i 49. Zob. ponadto postanowienie z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie C–174/97 P FFSA i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I–1303,
pkt 24 i wyrok z dnia 6 marca 2003 r. w sprawie C–41/00 P Interporc przeciwko Komisji, Rec. str. I–2125, pkt 16.
– Wyżej wymieniony wyrok w sprawie IPK–München przeciwko Komisji, pkt 50. Zob. ponadto wyrok z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie
C–210/98 P Salzgitter przeciwko Komisji, Rec. str. I–5843, pkt 43; ww. wyrok Interporc przeciwko Komisji, pkt 17, oraz postanowienie
z dnia 11 listopada 2003 r. w sprawie C–488/01 P Martinez przeciwko Parlamentowi, Rec. str. I‑0000, pkt 39.
15 – Punkt 85 zaskarżonego wyroku.
– Punkt 86 zaskarżonego wyroku.
– Punkty 87-89.
18 – Punkty 90 i 91. Fragment przejęty w dosłownym brzmieniu zawarty jest w pkt 91. Podkreślenie własne.
– Punkt 92.
– Wszystkie podkreślenia własne.
– Zobacz art. 4 ust. 2 protokołu I.
22 – Zobacz pkt 110 zaskarżonego wyroku.
– Punkt 158.
24 – Wyrok z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie C–330/01 Hortiplant przeciwko Komisji, Rec. str. I‑0000, pkt 36. Zob. ponadto
wyroki z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie C–185/95 P Baustahlgewebe przeciwko Komisji, Rec. str. I–8417, pkt 24, z dnia 7 listopada
2002 r. w sprawach połączonych C–24/01 P i C–25/01 P Glencore i Compagnie Continentale przeciwko Komisji, Rec. str. I–10119,
pkt 65.
25 – Punkt 163.
– Punkt 105 skargi.
27 – Punkt 123. Podkreślenie własne.
– Zobacz wyrok Trybunału z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie C–23/00 P Rada przeciwko Boehringer, Rec. str. I–1873, pkt 51
i 52, z którego wynika, że ze względów ekonomii procesowej sądy wspólnotowe mogą oddalić skargę co do istoty, nie wypowiadając
się w przedmiocie zarzutów niedopuszczalności podniesionych przez stronę pozwaną.
29 – Wyrok z dnia 17 października 2002 r. w sprawie C–208/01 Parras Medina, Rec. str. I–8955, pkt 19 i przywołane tam orzecznictwo.
30 – Punkt 124.
31 – Punkt 125.
– Punkt 124.
33 – Wyrok z dnia 24 stycznia 2002 r. w sprawie C–500/99 P Conserve Italia przeciwko Komisji, Rec. str. I–867, pkt 99, który
potwierdza wyrok Sądu z dnia 12 października 1999 r. w sprawie T–216/96 Conserve Italia przeciwko Komisji, Rec. str. II–3139,
pkt 71. Zob. Ponadto wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 17 października 2002 r. w sprawie T–180/00 Astipesca przeciwko
Komisji, Rec. str. II–3985, pkt 93 i z dnia 28 stycznia 2004 r. w sprawie T–180/01 Euroagri przeciwko Komisji, Rec. str. II‑0000,
pkt 83.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło