C-258/10
PostanowienieTSUE2011-03-04CELEX: 62010CO0258ECLI:EU:C:2011:122
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres, w którym strażnik leśny ponosi odpowiedzialność za powierzony mu obręb leśny, stanowi „czas pracy” w rozumieniu dyrektywy 2003/88/WE, w szczególności w kontekście maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy i wpływu na wynagrodzenie, biorąc pod uwagę krajowe przepisy przypisujące mu odpowiedzialność za szkody niezależnie od czasu ich powstania?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że okres, w którym strażnik leśny ponosi odpowiedzialność za powierzony mu obręb leśny, stanowi „czas pracy” w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE wyłącznie, jeżeli charakter i zakres jego obowiązków oraz zasady odpowiedzialności wymagają jego fizycznej obecności na miejscu pracy i pozostawania do dyspozycji pracodawcy. Udostępnienie służbowego mieszkania nie kwalifikuje automatycznie okresu jako czasu pracy, chyba że wiąże się z obowiązkiem fizycznej obecności i dyspozycyjności. Zasadniczo sprzeczne z art. 6 dyrektywy jest faktyczne przekraczanie maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, chyba że spełnione są przesłanki odstępstw z art. 17 ust. 1 lub art. 22 ust. 1. Dyrektywa 2003/88/WE nie reguluje kwestii wynagrodzenia i dodatków, które pozostają w zakresie prawa krajowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła strażnika leśnego, pana Grigore, zatrudnionego przez Regia Naţională a Pădurilor Romsilva – Direcţia Silvică Bucureşti. Jego umowa o pracę i zbiorowy układ pracy przewidywały 8 godzin pracy dziennie i 40 godzin tygodniowo w nienormowanym rozkładzie. Krajowe przepisy przypisywały mu odpowiedzialność za każdą szkodę powstałą w podlegającym mu obrębie leśnym, niezależnie od chwili jej powstania. Sąd krajowy zwrócił się z pytaniem, czy ten okres odpowiedzialności powinien być kwalifikowany jako „czas pracy” i czy prowadzi do przekroczenia maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, a także jaki ma to wpływ na wynagrodzenie.Rozstrzygnięcie
1) Wykładni art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu należy dokonywać w ten sposób, że okres w którym strażnik leśny, którego dzienny czas pracy zgodnie z umową o pracę obejmuje osiem godzin, jest zobowiązany zapewnić ochronę obrębu leśnego, ponosząc odpowiedzialność, stosownie do okoliczności, dyscyplinarną, majątkową, administracyjną lub karną, w zakresie szkód powstałych w podlegającym mu obrębie leśnym, niezależnie od chwili ich powstania, stanowi „czas pracy” w rozumieniu tego przepisu wyłącznie jeżeli charakter i zakres ciążącego na tym strażniku leśnym obowiązku zapewnienia ochrony oraz zasady odpowiedzialności znajdujące do niego zastosowanie wymagają jego obecności fizycznej na miejscu pracy i jeżeli w tym okresie musi on pozostawać do dyspozycji swego pracodawcy. Sąd krajowy powinien dokonać koniecznych ustaleń faktycznych i prawnych w szczególności w świetle znajdującego zastosowanie prawa krajowego w celu dokonania oceny, czy ma to miejsce w rozpatrywanej przez niego sprawie.
2) Kwalifikacja okresu jako „czas pracy” w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88 nie zależy od udostępnienia służbowego mieszkania w podlegającym danemu strażnikowi leśnemu obrębie, o ile takie udostępnienie nie oznacza, że strażnik ten jest zobowiązany do fizycznej obecności w określonym przez pracodawcę miejscu i do pozostawania do dyspozycji pracodawcy, tak aby mógł on bezzwłocznie w razie potrzeby wypełnić odpowiednie zadania. Sąd krajowy powinien dokonać koniecznych ustaleń w celu dokonania oceny, czy ma to miejsce w rozpatrywanej przez niego sprawie.
3) Wykładni art. 6 dyrektywy 2003/88 należy dokonywać w ten sposób, że sprzeciwia się on zasadniczo sytuacji, w której mimo iż umowa o pracę strażnika leśnego przewiduje maksymalnie 8 godzinny dzień pracy oraz maksymalnie 40 godzinny tydzień pracy, w rzeczywistości strażnik ten zapewnia, zgodnie z obowiązkami ustawowymi, ochronę podlegającego mu obrębu leśnego w sposób ciągły lub w sposób powodujący przekroczenie maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy przewidzianego w tym artykule. Sąd krajowy powinien dokonać koniecznych ustaleń w celu dokonania oceny, czy ma to miejsce w rozpatrywanej przez niego sprawie i stosownie do okoliczności, powinien sprawdzić, czy przesłanki określone w art. 17 ust. 1 dyrektywy 2003/88 lub w art. 22 ust. 1 tej dyrektywy dotyczące możliwego odstępstwa od wskazanego art. 6 są spełnione w sprawie toczącej się przed sądem krajowym.
4) Wykładni dyrektywy 2003/88 należy dokonywać w ten sposób, że obowiązek pracodawcy wypłacenia wynagrodzeń oraz dodatków, które można uznać za wynagrodzenia za okres, w którym strażnik leśny jest zobowiązany zapewnić ochronę obrębu leśnego, za który ponosi odpowiedzialność nie jest objęty zakresem tej dyrektywy, lecz zakresem odpowiednich przepisów prawa krajowego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie Trybunału (szósta izba) z dnia 4 marca 2011 r. – Grigore przeciwko Regia Naţională a Pădurilor Romsilva – Direcţia
Silvică Bucureşti
(sprawa C‑258/10)
Artykuł 104 § 3 akapit pierwszy regulaminu postępowania – Polityka społeczna – Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników – Dyrektywa 2003/88/WE – Organizacja czasu pracy – Pojęcie czasu pracy – Pojęcie maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy – Strażnik leśny, którego wymiar czasu pracy zgodnie z umową o pracę i obowiązującym zbiorowym układem pracy obejmuje 8 godzin
na dobę i 40 godzin tygodniowo w nienormowanym rozkładzie czasu pracy – Przepisy krajowe przypisujące mu odpowiedzialność za każdą szkodę występującą w podlegającym mu obrębie leśnym – Kwalifikacja – Wpływ godzin nadliczbowych na wynagrodzenie i dodatki przysługujące zainteresowanemu
1. Polityka społeczna – Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników –Dyrektywa 2003/88 dotycząca niektórych aspektów organizacji
czasu pracy – Czas pracy – Pojęcie – Strażnik leśny – Służba obejmująca obowiązek 8 godzin na dobę i 40 godzin na tydzień
połączona z ponoszeniem przez strażnika, w nienormowanym czasie, odpowiedzialności w kwestiach należących do jego właściwości
– Zaliczenie – Przesłanki – Fizyczna obecność na miejscu pracy i pozostawanie do dyspozycji pracodawcy – Ocena przez sąd krajowy
(dyrektywa 2003/88 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 pkt 1) (por. pkt 58; pkt 1 sentencji)
2. Polityka społeczna – Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników –Dyrektywa 2003/88 dotycząca niektórych aspektów organizacji
czasu pracy – Czas pracy – Pojęcie – Strażnik leśny – Udostępnione mu służbowe mieszkanie – Wpływ na obliczanie czasu pracy
– Kryteria, jakie należy wziąć pod uwagę – Obowiązek fizycznej obecności pracownika w określonym przez pracodawcę miejscu
i do pozostawania do dyspozycji pracodawcy – Ocena przez sąd krajowy (dyrektywa 2003/88 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2,
point 1) (por. pkt 64-70; pkt 2 sentencji)
3. Polityka społeczna – Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników –Dyrektywa 2003/88 dotycząca niektórych aspektów organizacji
czasu pracy – Maksymalny tygodniowy czas pracy – Strażnik leśny – Umowa o pracę ustalająca maksymalny wymiar czasu pracy w wymiarze
40 godzin tygodniowo – Obowiązki ustawowe prowadzące do ochrony obrębu leśnego w sposób ciągły lub w sposób powodujący przekroczenie
maksymalnego wymiaru czasu – Niedopuszczalność – Granice – Ocena przez sąd krajowy (dyrektywa 2003/88 Parlamentu Europejskiego
i Rady, art. 6, 17 ust. 1) (por. pkt 79; pkt 3 sentencji)
4. Polityka społeczna – Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników –Dyrektywa 2003/88 dotycząca niektórych aspektów organizacji
czasu pracy – Zakres stosowania – Wynagrodzenie – Wyłączenie (dyrektywa 2003/88 Parlamentu Europejskiego i Rady)(por. pkt 82-84;
pkt 4 sentencji)
Przedmiot
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Tribunal Dâmboviţa – Wykładnia art. 2 (pkt 1) i art. 6 dyrektywy 2003/88/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U. L 299,
s. 9) – Pojęcie „czasu pracy” – Przepisy krajowe przypisujące strażnikowi leśnemu odpowiedzialność za każdą szkodę wyrządzoną
w jego obrębie leśnym, mimo postanowień umowy o pracę, na mocy których wykonuje pracę w maksymalnym wymiarze 8 godzin na dobę
– Pojęcie „maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy” – Rzeczywisty tygodniowy czas pracy przekraczający ustawowy maksymalny
tygodniowy wymiar czasu pracy – Wpływ na wynagrodzenie i dodatki przysługujące zainteresowanemu
Sentencja
1)
Wykładni art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych
aspektów organizacji czasu należy dokonywać w ten sposób, że okres w którym strażnik leśny, którego dzienny czas pracy zgodnie
z umową o pracę obejmuje osiem godzin, jest zobowiązany zapewnić ochronę obrębu leśnego, ponosząc odpowiedzialność, stosownie
do okoliczności, dyscyplinarną, majątkową, administracyjną lub karną, w zakresie szkód powstałych w podlegającym mu obrębie
leśnym, niezależnie od chwili ich powstania, stanowi „czas pracy” w rozumieniu tego przepisu wyłącznie jeżeli charakter i zakres
ciążącego na tym strażniku leśnym obowiązku zapewnienia ochrony oraz zasady odpowiedzialności znajdujące do niego zastosowanie
wymagają jego obecności fizycznej na miejscu pracy i jeżeli w tym okresie musi on pozostawać do dyspozycji swego pracodawcy.
Sąd krajowy powinien dokonać koniecznych ustaleń faktycznych i prawnych w szczególności w świetle znajdującego zastosowanie
prawa krajowego w celu dokonania oceny, czy ma to miejsce w rozpatrywanej przez niego sprawie.
2)
Kwalifikacja okresu jako „czas pracy” w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88 nie zależy od udostępnienia służbowego mieszkania
w podlegającym danemu strażnikowi leśnemu obrębie, o ile takie udostępnienie nie oznacza, że strażnik ten jest zobowiązany
do fizycznej obecności w określonym przez pracodawcę miejscu i do pozostawania do dyspozycji pracodawcy, tak aby mógł on bezzwłocznie
w razie potrzeby wypełnić odpowiednie zadania. Sąd krajowy powinien dokonać koniecznych ustaleń w celu dokonania oceny, czy
ma to miejsce w rozpatrywanej przez niego sprawie.
3)
Wykładni art. 6 dyrektywy 2003/88 należy dokonywać w ten sposób, że sprzeciwia się on zasadniczo sytuacji, w której mimo iż
umowa o pracę strażnika leśnego przewiduje maksymalnie 8 godzinny dzień pracy oraz maksymalnie 40 godzinny tydzień pracy,
w rzeczywistości strażnik ten zapewnia, zgodnie z obowiązkami ustawowymi, ochronę podlegającego mu obrębu leśnego w sposób
ciągły lub w sposób powodujący przekroczenie maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy przewidzianego w tym artykule.
Sąd krajowy powinien dokonać koniecznych ustaleń w celu dokonania oceny, czy ma to miejsce w rozpatrywanej przez niego sprawie
i stosownie do okoliczności, powinien sprawdzić, czy przesłanki określone w art. 17 ust. 1 dyrektywy 2003/88 lub w art. 22
ust. 1 tej dyrektywy dotyczące możliwego odstępstwa od wskazanego art. 6 są spełnione w sprawie toczącej się przed sądem krajowym.
4)
Wykładni dyrektywy 2003/88 należy dokonywać w ten sposób, że obowiązek pracodawcy wypłacenia wynagrodzeń oraz dodatków, które
można uznać za wynagrodzenia za okres, w którym strażnik leśny jest zobowiązany zapewnić ochronę obrębu leśnego, za który
ponosi odpowiedzialność nie jest objęty zakresem tej dyrektywy, lecz zakresem odpowiednich przepisów prawa krajowego.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło