C-259/21
WyrokTSUE2022-11-24CELEX: 62021CJ0259ECLI:EU:C:2022:917
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Unii Europejskiej, przyjmując w rozporządzeniu ustalającym uprawnienia do połowów na dany rok środki techniczne dotyczące rybołówstwa na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE, nadużyła władzy lub naruszyła zasadę lojalnej współpracy, w sytuacji gdy rozporządzenia podstawowe przewidują przyjmowanie takich środków przez Komisję w drodze aktów delegowanych?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że Rada nie nadużyła władzy ani nie naruszyła zasady lojalnej współpracy. Stwierdził, że sporne przepisy miały charakter tymczasowy i ograniczony zakres, a ich celem było wypełnienie luki legislacyjnej, ponieważ Komisja nie zdążyła przyjąć odpowiednich aktów delegowanych. Rada działała w granicach swoich kompetencji wynikających z art. 43 ust. 3 TFUE, a jej działania nie stanowiły politycznego wyboru zastrzeżonego dla prawodawcy Unii, lecz były funkcjonalnie związane z ustalaniem uprawnień do połowów.Stan faktyczny
Parlament Europejski zaskarżył art. 15–17 i 20 oraz art. 59 akapit drugi rozporządzenia Rady (UE) 2021/92, które ustalało uprawnienia do połowów na rok 2021. Sporne przepisy dotyczyły środków technicznych, takich jak wielkość oczek sieci i zakazy połowów niektórych gatunków, mających na celu ochronę stad ryb. Parlament argumentował, że te środki powinny być przyjęte przez Komisję w drodze aktów delegowanych na podstawie rozporządzeń podstawowych (przyjętych na mocy art. 43 ust. 2 TFUE), a nie przez Radę na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE, co stanowiło nadużycie władzy i naruszenie zasady lojalnej współpracy.Rozstrzygnięcie
Skarga zostaje oddalona. Parlament Europejski pokrywa poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej. Komisja Europejska pokrywa własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 24 listopada 2022 r. (
*1
)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Wspólna polityka rybołówstwa – Rozporządzenie (UE) 2021/92 – Ustalenie uprawnień do połowów na rok 2021 w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb, mających zastosowanie w wodach Unii Europejskiej oraz, dla unijnych statków rybackich, w niektórych wodach nienależących do Unii – Zachowanie zasobów rybołówstwa i ochrona morskich ekosystemów za pomocą środków technicznych – Artykuły 15–17 i 20 oraz art. 59 akapit drugi – Artykuł 43 ust. 3 TFUE – Nadużycie władzy – Zasada lojalnej współpracy
W sprawie C‑259/21
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE, wniesioną w dniu 22 kwietnia 2021 r.,
Parlament Europejski, który reprezentowali I. Liukkonen i I. Terwinghe, w charakterze pełnomocników,
strona skarżąca,
przeciwko
Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali S. Falek, F. Naert i A. Nowak-Salles, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
popieranej przez:
Komisję Europejską, którą reprezentowali A. Dawes, A. Stobiecka-Kuik i K. Walkerová, w charakterze pełnomocników,
interwenient,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: K. Jürimäe, prezes izby, M. Safjan, N. Piçarra, N. Jääskinen (sprawozdawca) i M. Gavalec, sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2022 r.,
wydaje następujący
Wyrok
W skardze Parlament Europejski wnosi do Trybunału o stwierdzenie nieważności art. 15–17 i 20 oraz art. 59 akapit drugi rozporządzenia Rady (UE) 2021/92 z dnia 28 stycznia 2021 r. w sprawie ustalenia uprawnień do połowów na rok 2021 w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb, mających zastosowanie w wodach Unii oraz, dla unijnych statków rybackich, w niektórych wodach nienależących do Unii (Dz.U. 2021, L 31, s. 31) (zwanych dalej „spornymi przepisami”).
Ramy prawne
Traktat FUE
Artykuł 43 ust. 2 i 3 TFUE stanowi:
„2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa.
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki dotyczące ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również dotyczące ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów”.
Rozporządzenia podstawowe
Rozporządzenie (UE) nr 1380/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz.U. 2013, L 354, s. 22), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/472 z dnia 19 marca 2019 r. ustanawiające wieloletni plan gospodarowania stadami poławianymi w wodach zachodnich i wodach z nimi sąsiadujących oraz połowami eksploatującymi te stada, zmieniające rozporządzenia (UE) 2016/1139 i (UE) 2018/973 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 811/2004, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007 i (WE) nr 1300/2008 (Dz.U. 2019, L 83, s. 1), i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1241 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1967/2006, (WE) nr 1224/2009 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013, (UE) 2016/1139, (UE) 2018/973, (UE) 2019/472 i (UE) 2019/1022 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 894/97, (WE) nr 850/98, (WE) nr 2549/2000, (WE) nr 254/2002, (WE) nr 812/2004 i (WE) nr 2187/2005 (Dz.U. 2019, L 198, s. 105) (zwane dalej łącznie „rozporządzeniami podstawowymi”) zostały przyjęte na podstawie art. 43 ust. 2 TFUE.
Rozporządzenie nr 1380/2013
Artykuł 2 rozporządzenia nr 1380/2013 określa cele wspólnej polityki rybołówstwa (zwanej dalej „WPRyb”).
Artykuł 12 tego rozporządzenia, zatytułowany „Środki Komisji na wypadek poważnego zagrożenia dla żywych zasobów morza”, ma następujące brzmienie:
„1. W przypadku należycie uzasadnionej szczególnie pilnej potrzeby dotyczącej poważnego zagrożenia dla ochrony żywych zasobów morza lub dla ekosystemu morskiego, opartej na dowodach, Komisja może na uzasadniony wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy, w celu zmniejszenia tego zagrożenia, przyjąć akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, które stosuje się przez okres maksymalnie sześciu miesięcy, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 47 ust. 3.
[…]
3. Przed upływem początkowego okresu stosowania aktów wykonawczych mających natychmiastowe zastosowanie, o których mowa w ust. 1, Komisja może, w przypadku gdy spełnione są warunki określone w ust. 1, przyjąć akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, które przedłużają stosowanie takiego środka nadzwyczajnego o okres maksymalnie sześciu miesięcy, ze skutkiem natychmiastowym. […]”.
Artykuł 13 tego rozporządzenia, zatytułowany „Środki nadzwyczajne [przyjmowane przez] państwa członkowskie […]”, umożliwia państwom członkowskim przyjęcie środków nadzwyczajnych służących zmniejszeniu zagrożenia dla ochrony żywych zasobów morza lub dla ekosystemu morskiego odnoszące się do działalności połowowej na wodach podlegających zwierzchnictwu lub jurysdykcji państwa członkowskiego i wymagające niezwłocznego działania.
Rozporządzenie 2019/472
Rozporządzenie 2019/472, zmienione rozporządzeniem 2019/1241 (zwane dalej „rozporządzeniem 2019/472”), ustanawia wieloletni plan gospodarowania stadami poławianymi w wodach zachodnich i wodach z nimi sąsiadujących oraz połowami eksploatującymi te stada.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 tego rozporządzenia, jeżeli opinie naukowe wskazują, że biomasa stada tarłowego, a w przypadku stad homarca – liczebność, któregokolwiek ze stad, o których mowa w art. 1 ust. 1, są niższe niż określone wartości, przyjmuje się dalsze środki zaradcze w celu zapewnienia szybkiego powrotu danego stada lub jednostki funkcjonalnej do poziomów wyższych niż poziom pozwalający uzyskać maksymalny podtrzymywany poziom. Ponadto z przepisu tego wynika, że te środki zaradcze mogą w szczególności obejmować zawieszenie połowów ukierunkowanych na dane stado lub jednostkę funkcjonalną i odpowiednie zmniejszenie uprawnień do połowów.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 tego rozporządzenia środki zaradcze, o których mowa w tym artykule, mogą obejmować środki nadzwyczajne przyjęte zgodnie z art. 12 i 13 rozporządzenia nr 1380/2013 oraz środki przyjęte zgodnie z art. 9 rozporządzenia 2019/472.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2019/472:
„Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia i art. 18 rozporządzenia [nr 1380/2013] w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do następujących środków technicznych w zakresie, w jakim nie są one objęte rozporządzeniem [2019/1241]:
a)
specyfikacji cech narzędzi połowowych i zasad dotyczących ich stosowania, w celu zapewnienia lub poprawy selektywności, zmniejszenia niezamierzonych połowów lub zminimalizowania negatywnego wpływu na ekosystem;
b)
specyfikacji zmian w narzędziach połowowych lub dodatkowych urządzeń do nich, w celu zapewnienia lub poprawy selektywności, zmniejszenia niezamierzonych połowów lub zminimalizowania negatywnego wpływu na ekosystem;
c)
ograniczeń lub zakazów stosowania określonych narzędzi połowowych, a także prowadzenia działalności połowowej na określonych obszarach lub w określonych okresach, w celu ochrony ryb w okresie tarła, ryb poniżej minimalnego rozmiaru odniesienia do celów ochrony lub ryb gatunków innych niż docelowe lub w celu zminimalizowania negatywnego wpływu na ekosystem; oraz
d)
określania minimalnych rozmiarów odniesienia do celów ochrony stad, do których zastosowanie ma niniejsze rozporządzenie, w celu zapewnienia ochrony niedojrzałych organizmów morskich”.
Rozporządzenie 2019/1241
Rozporządzenie 2019/1241 ma na celu, zgodnie z jego art. 1, ustanowienie środków technicznych dotyczących połowu i wyładunku żywych zasobów morskich, używania narzędzi połowowych oraz wzajemnych oddziaływań między działalnością połowową a ekosystemami morskimi.
Artykuł 10 tego rozporządzenia, zatytułowany „Gatunki ryb i skorupiaków objęte zakazem”, stanowi:
„1. Zabrania się poławiania, zatrzymywania na statku, przeładunku lub wyładunku gatunków ryb lub skorupiaków, o których mowa w załączniku IV do dyrektywy [Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. 1992, L 206, s. 7)], z wyjątkiem przypadku przyznania odstępstw zgodnie z art. 16 tej dyrektywy.
2. Oprócz gatunków, o których mowa w ust. 1, statkom unijnym zabrania się poławiania, zatrzymywania na statku, przeładunku, wyładunku, przechowywania, sprzedaży, wystawiania lub oferowania do sprzedaży gatunków, które wymieniono w załączniku I lub gatunków, których połowy są zabronione zgodnie z innymi aktami prawnymi Unii.
[…]
4. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 29 w celu zmiany wykazu określonego w załączniku I, w przypadku gdy z najlepszych dostępnych opinii naukowych wynika, że w wykazie konieczne jest dokonanie zmiany.
[…]”.
Artykuł 15 rozporządzenia, zatytułowany „Regionalne środki techniczne”, stanowi w ust. 2:
„W celu uwzględnienia regionalnych uwarunkowań odpowiednich połowów Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 29 niniejszego rozporządzenia oraz art. 18 rozporządzenia [nr 1380/2013] aktów delegowanych w celu zmiany, uzupełnienia, uchylenia lub odstąpienia od środków technicznych określonych w załącznikach [V–XI i XIII], w tym przy wykonywaniu obowiązku wyładunku w kontekście art. 15 ust. 5 i 6 rozporządzenia [nr 1380/2013]. Komisja przyjmuje takie akty delegowane na podstawie wspólnego zalecenia przedłożonego zgodnie z art. 18 rozporządzenia [nr 1380/2013] i zgodnie z odpowiednimi artykułami rozdziału III niniejszego rozporządzenia”.
Artykuł 29 rozporządzenia 2019/1241, zatytułowany „Wykonywanie przekazanych uprawnień”, w ust. 6 stanowi:
„Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 2 ust. 2, art. 8 ust. 3, art. 10 ust. 4, art. 12 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 23 ust. 1 i 5, art. 27 ust. 7 i art. 31 ust. 4 wchodzi w życie tylko, jeżeli Parlament Europejski ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeżeli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady”.
Wykaz gatunków, których połowy są zakazane, na podstawie art. 10 ust. 2 rozporządzenia 2019/1241, znajduje się w załączniku I do tego rozporządzenia.
Załącznik VI do tego rozporządzenia wymienia środki techniczne mające zastosowanie do wód północno-zachodnich.
Rozporządzenie 2021/92
Rozporządzenie 2021/92 zostało przyjęte przez Radę na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE.
Motywy 55–59 tego rozporządzenia mają następujące brzmienie:
„(55)
W swojej opinii na 2021 r. [Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES)] wskazuje, że stada dorsza atlantyckiego i witlinka w Morzu Celtyckim znajdują się poniżej [granicznego punktu odniesienia (Blim)]. W odniesieniu do tych stad podjęto już szczególne środki zaradcze na podstawie rozporządzenia [Rady] (UE) 2020/123 [z dnia 27 stycznia 2020 r. ustalającego uprawnienia do połowów na rok 2020 w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb, mające zastosowanie w wodach Unii oraz, dla unijnych statków rybackich, w niektórych wodach nienależących do Unii (Dz.U. 2020, L 25, s. 1)]. Celem tych środków było przyczynienie się do odbudowy przedmiotowych stad. Środki dotyczące dorsza atlantyckiego służą poprawie selektywności poprzez nałożenie obowiązku używania narzędzi zapewniających niższy poziom przyłowów dorsza atlantyckiego w obszarach, w których połowy dorsza atlantyckiego są znaczące, co przyczynia się do zmniejszenia śmiertelności połowowej tego stada w przypadku połowów wielogatunkowych. Środki dotyczące witlinka obejmują techniczne zmiany cech narzędzi połowowych w celu zmniejszenia przyłowów witlinka. Zgodnie z art. 8 planu wieloletniego dla wód zachodnich [ustanowionego rozporządzeniem 2019/472], w przypadku gdy opinie naukowe wskazują, że biomasa tarłowa któregokolwiek ze stad, o których mowa w art. 1 ust. 1 tego planu, znajduje się poniżej (Blim), mają zostać przyjęte dalsze środki zaradcze w celu zapewnienia szybkiego powrotu stada do poziomów wyższych niż poziom pozwalający uzyskać [maksymalny podtrzymywany połów]. Te środki zaradcze mogą w szczególności obejmować zawieszenie ukierunkowanych połowów danego stada oraz odpowiednie zmniejszenie uprawnień do połowów w odniesieniu do tych stad lub innych stad w łowiskach, w których występują przyłowy dorsza atlantyckiego lub witlinka.
(56)
Środki mające na celu zmniejszenie przyłowów dorszowatych są funkcjonalnie związane z [całkowitym dopuszczalnym połowem (TAC) z franc. totaux admissibles des captures] dla gatunków poławianych w połowach wielogatunkowych wraz z dorszowatymi (np. plamiaka, smuklicy, żabnicy i homarca), ponieważ bez tych środków poziomy TAC dla gatunków docelowych powinny zostać zmniejszone, aby zapewnić możliwość odbudowy stad dorszowatych. Proponuje się zatem przyjęcie tych środków również na 2021 r. przy uwzględnieniu ich dalszej oceny i prac podjętych przez państwa członkowskie wód północno-zachodnich.
(57)
Zgodnie z procesem regionalizacji WPRyb państwa członkowskie wód północno-zachodnich przedstawiły wspólną rekomendację w sprawie szerszego zakresu szczególnych środków mających na celu zmniejszenie przyłowów dorsza atlantyckiego i witlinka w Morzu Celtyckim i obszarach z nim sąsiadujących w oparciu o środki zaradcze wprowadzone w 2020 r. W tej wspólnej rekomendacji uwzględniono również dodatkowe środki w zakresie selektywności mające na celu zmniejszenie przyłowów dorszowatych w Morzu Irlandzkim i na zachód od Szkocji, w oparciu o podobne środki wprowadzone w 2020 r.
(58)
[Komitet Naukowo-Techniczny i Ekonomiczny ds. Rybołówstwa (STECF)] uważa, że ogólnie proponowane środki są bardziej selektywne lub co najmniej tak samo selektywne jak środki techniczne określone w rozporządzeniu [2019/1241], a Komisja rozważa obecnie umieszczenie tych środków w akcie delegowanym opartym na tej wspólnej rekomendacji przedstawionej przez państwa członkowskie, które mają bezpośredni interes w zarządzaniu wodami północno-zachodnimi.
(59)
Ponieważ środki te są bardziej kompleksowe i będą stosowane na stabilniejszej podstawie, funkcjonalnie powiązane środki techniczne powinny mieć zastosowanie jedynie w przypadku braku aktu delegowanego przyjętego zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia [2019/1241] i zmieniającego załącznik VI do tego rozporządzenia przez wprowadzenie odpowiednich środków technicznych dla wód północno-zachodnich”.
Artykuł 15 rozporządzenia 2021/92, zatytułowany „Środki techniczne w odniesieniu do dorsza atlantyckiego i witlinka w Morzu Celtyckim”, przewiduje pewną liczbę środków dotyczących wielkości oczek, które mają zastosowanie do statków Unii poławiających przy użyciu włoków dennych i niewodów w Morzu Celtyckim.
Artykuł 16 tego rozporządzenia, zatytułowany „Środki techniczne w Morzu Irlandzkim”, przewiduje obowiązki dotyczące unijnych statków rybackich poławiających przy użyciu włoków dennych i niewodów w Morzu Irlandzkim.
Artykuł 17 przywołanego rozporządzenia, zatytułowany „Środki techniczne w wodach na zachód od Szkocji”, przewiduje obowiązki dotyczące rozmiarów oczek w sieciach, które znajdują zastosowanie do statków rybackich Unii poławiających za pomocą włoków dennych lub niewodów na zachód od Szkocji.
Zgodnie z art. 20 rozporządzenia 2021/92, zatytułowanym „Gatunki objęte zakazem połowów”, zabrania się statkom rybackim Unii połowów, zatrzymywania na statku, przeładunku lub wyładunku pewnych gatunków w ówczesnych wodach Unii określonych rejonów i podobszarów ICES. W przepisie tym wskazano również, że przypadkowo złowione osobniki wymienionych gatunków nie mogą być okaleczane oraz że należy je niezwłocznie uwolnić.
Zgodnie z art. 59 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Przepisy przejściowe”:
„Artykuł[y] 11, 19, 20, 27, 33, 34, 41, 42, 43, 48, 50 i 57 stosuje się nadal odpowiednio w 2022 r. do czasu wejścia w życie rozporządzenia ustalającego uprawnienia do połowów na rok 2022.
Artykuł[y] 15, 16 i 17 mają zastosowanie do dnia rozpoczęcia stosowania aktu delegowanego przyjętego zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia [2019/1241] i zmieniającego załącznik VI do tego rozporządzenia przez wprowadzenie odpowiednich środków technicznych dla wód północno-zachodnich”.
Porozumienie międzyinstytucjonalne
Punkt 2 porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. (Dz.U. 2016, L 123, s. 1, zwanego dalej „porozumieniem międzyinstytucjonalnym”) ma następujące brzmienie:
„Przy wykonywaniu przysługujących im uprawnień i zgodnie z procedurami określonymi w traktatach, oraz przypominając wagę, jaką przywiązują do metody wspólnotowej, trzy instytucje zgadzają się przestrzegać ogólnych zasad prawa Unii, takich jak legitymacja demokratyczna, pomocniczość i proporcjonalność oraz pewność prawa. Ponadto zgadzają się promować prostotę, jasność i spójność podczas tworzenia ustawodawstwa Unii oraz jak największą przejrzystość procesu legislacyjnego”.
Zgodnie z pkt 25 akapity trzeci i czwarty tego porozumienia:
„Jeżeli przewiduje się zmianę podstawy prawnej powodującą zastąpienie zwykłej procedury ustawodawczej przez specjalną procedurę ustawodawczą lub procedurę nieustawodawczą, trzy instytucje przeprowadzą wymianę poglądów na ten temat.
Trzy instytucje są zgodne co do tego, że wybór podstawy prawnej jest decyzją o charakterze prawnym, która musi mieć obiektywne podstawy podlegające kontroli sądowej”.
Okoliczności powstania sporu
W dniu 27 października 2020 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia Rady ustalającego na rok 2021 uprawnienia do połowów niektórych stad ryb i grup stad ryb, mające zastosowanie w wodach Unii i do unijnych statków rybackich w niektórych wodach nienależących do Unii [COM(2020) 668 final].
W dniu 14 grudnia 2020 r. Komisja zmieniła ten wniosek, włączając do niego przepisy identyczne ze spornymi przepisami.
W dniu 28 stycznia 2021 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie 2021/92. Zgodnie z art. 60 tego rozporządzenia weszło ono w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, czyli w dniu 29 stycznia 2021 r.
Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 22 kwietnia 2021 r. Parlament wniósł, na podstawie art. 263 akapit drugi TFUE, rozpatrywaną skargę o stwierdzenie nieważności spornych przepisów.
Okoliczności faktyczne zaistniałe po wniesieniu skargi
W dniu 23 sierpnia 2021 r. Komisja przyjęła rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2324 zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1241 w zakresie środków technicznych dotyczących niektórych połowów dennych i pelagicznych w Morzu Celtyckim, Morzu Irlandzkim i wodach na zachód od Szkocji (Dz.U. 2021, L 465, s. 1). Rozporządzenie to zostało przyjęte w szczególności na podstawie art. 10 ust. 4 i art. 15 ust. 2 rozporządzenia 2019/1241.
Po pierwsze, z motywu 2 tego rozporządzenia delegowanego wynika, że Królestwo Belgii, Irlandia, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska i Królestwo Niderlandów przedstawiły pierwszą wspólną rekomendację w maju 2020 r. W następstwie wezwania Komisji te państwa członkowskie przedstawiły w dniu 14 grudnia 2020 r. zmienioną wspólną rekomendację.
Po drugie, motyw 3 tego rozporządzenia delegowanego precyzuje, że w oczekiwaniu na przyjęcie środków zaproponowanych we wspólnej rekomendacji w drodze aktu delegowanego, w art. 15–17 rozporządzenia 2021/92 ustanowiono środki zaradcze w rozumieniu rozporządzenia 2019/472, mające na celu zmniejszenie przyłowów dorsza atlantyckiego i witlinka w Morzu Celtyckim i na obszarach przyległych, oraz dodatkowe środki techniczne mające na celu zmniejszenie przyłowów dorszowatych w Morzu Irlandzkim i wodach na zachód od Szkocji. Zgodnie z treścią tego motywu środki te są funkcjonalnie związane z poziomami TAC dla gatunków poławianych w połowach wielogatunkowych, ponieważ bez tych środków takie poziomy TAC trzeba by zmniejszyć, aby zapewnić możliwość odbudowy stad stanowiących przyłów.
Po trzecie, zgodnie z motywem 6 tego rozporządzenia delegowanego jego celem jest zawarcie w jednym akcie prawnym istniejących przepisów dotyczących w szczególności środków technicznych odpowiadających środkom ustanowionym w art. 15–17 rozporządzenia 2021/92.
W dniu 27 stycznia 2022 r. Rada przyjęła rozporządzenie (UE) 2022/109 ustalające uprawnienia do połowów na rok 2022 w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb, mające zastosowanie w wodach Unii oraz, dla unijnych statków rybackich, w niektórych wodach nienależących do Unii (Dz.U. 2022, L 21, s. 1). Zgodnie z art. 60 tego rozporządzenia weszło ono w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, czyli w dniu 31 stycznia 2022 r.
Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
Parlament wnosi do Trybunału o:
–
stwierdzenie nieważności spornych przepisów oraz
–
obciążenie Rady kosztami postępowania.
Rada wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie skargi jako bezzasadnej;
–
w przypadku stwierdzenia nieważności spornych przepisów – utrzymanie w mocy ich skutków; oraz
–
obciążenie Parlamentu kosztami postępowania.
Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 19 sierpnia 2021 r. Komisja została dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady.
Na podstawie art. 62 regulaminu postępowania przed Trybunałem rzecznik generalny i sędzia sprawozdawca wezwali strony, pismem z dnia 13 maja 2022 r., do zajęcia stanowiska w przedmiocie wpływu przyjęcia rozporządzenia 2022/109 na skargę Parlamentu. Strony zastosowały się do tego wezwania.
W przedmiocie skargi
W przedmiocie dopuszczalności
Argumentacja stron
W ramach wstępnych uwag o charakterze proceduralnym zawartych w replice Rada podnosi po pierwsze, że przyjęcie przez Komisję rozporządzenia delegowanego 2021/2324 po wniesieniu niniejszej skargi położyło kres stosowaniu środków przewidzianych w art. 15–17 rozporządzenia 2021/92, w związku z czym skarga stała się bezprzedmiotowa w odniesieniu do tych artykułów, a także art. 59 akapit drugi tego rozporządzenia.
Po drugie, w każdym razie skarga stałaby się bezprzedmiotowa w dniu 31 grudnia 2021 r. w odniesieniu do art. 15–17 rozporządzenia 2021/92, ponieważ zastosowanie w czasie tych przepisów zostało ograniczone do roku 2021. Co się tyczy art. 20 tego rozporządzenia, wywoływał on skutki jedynie do dnia wejścia w życie rozporządzenia 2022/109, czyli do dnia 31 stycznia 2022 r.
Parlament uważa natomiast, że przyjęcie rozporządzenia delegowanego 2021/2324 nie stoi na przeszkodzie temu, aby Trybunał orzekł w przedmiocie ważności art. 15–17 rozporządzenia 2021/92. Parlament twierdzi zasadniczo, że choć niektóre przepisy przywołanego rozporządzenia delegowanego odpowiadają treści art. 15–17 tego rozporządzenia, to przepisy te nadal stanowią część porządku prawnego Unii i powinny zostać uchylone w interesie pewności prawa.
Co się tyczy wejścia w życie rozporządzenia 2022/109, Parlament, podobnie jak Komisja, twierdzi, że przyjęcie tego rozporządzenia nie ma wpływu na niniejszą skargę.
Parlament podkreśla, że normalną praktyką jest to, że rozporządzenie ustanawiające uprawnienia do połowów na dany rok nie uchyla rozporządzenia na rok poprzedni. Taki sposób postępowania pozwala w szczególności na egzekwowanie przepisów tego rozporządzenia względem państw członkowskich i podmiotów gospodarczych nawet po zakończeniu danego okresu połowowego, w szczególności w celu następczej weryfikacji zgodności prowadzonej działalności połowowej z przewidzianymi uprawnieniami połowowymi.
Ponadto Parlament ocenia, że Trybunał powinien orzec w przedmiocie niniejszej skargi, aby umożliwić Radzie przyjęcie w przyszłości środków technicznych, takich jak zawarte w spornych przepisach.
Ocena Trybunału
Trybunał uznał już uprzednio za dopuszczalną skargę zmierzającą do stwierdzenia nieważności aktu, który został wykonany lub nie obowiązywał w chwili wniesienia skargi (wyrok z dnia 1 października 2009 r., Komisja/Rada, C‑370/07, EU:C:2009:590, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
Rozwiązanie to jest w szczególności uzasadnione koniecznością zapewnienia, by podnoszona niezgodność z prawem się nie powtórzyła. (zob. podobnie wyroki: z dnia 24 czerwca 1986 r., AKZO Chemie i AKZO Chemie UK/Komisja, 53/85, EU:C:1986:256, pkt 21; z dnia 26 kwietnia 1988 r., Apesco/Komisja, 207/86, EU:C:1988:200, pkt 16). Tak jest, w przypadku gdy – jak w niniejszej sprawie – przepisy stanowione w dziedzinie rybołówstwa, mające ograniczony zasięg czasowy, są przyjmowane co roku.
Wynika z tego, że ani przyjęcie rozporządzenia delegowanego 2021/2324 przez Komisję, ani wejście w życie rozporządzenia 2022/109 nie może podważyć dalszego istnienia przedmiotu niniejszej skargi i w ten sposób wpływać na jej dopuszczalność.
W każdym razie należy dodać, że Parlament nie ma obowiązku wykazania interesu prawnego we wniesieniu skargi o stwierdzenie nieważności decyzji podjętych przez Radę (zob. podobnie wyrok z dnia 1 października 2009 r., Komisja/Rada, C‑370/07, EU:C:2009:590, pkt 16 i przytoczone tam orzecznictwo), nie musi również wykazać, że taki interes istnieje w toku całego postępowania.
W konsekwencji skarga jest dopuszczalna.
Co do istoty
Na poparcie skargi Parlament podnosi dwa zarzuty, z których pierwszy dotyczy naruszenia przepisów proceduralnych przewidzianych w rozporządzeniach podstawowych, drugi – naruszenia zasady lojalnej współpracy ustanowionej w art. 13 ust. 2 TUE.
W przedmiocie zarzutu pierwszego dotyczącego naruszenia przepisów proceduralnych przewidzianych w rozporządzeniach podstawowych
– Argumentacja stron
Parlament podnosi, że Rada, przyjmując sporne przepisy na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE nadużyła uprawnień przysługujących jej na podstawie tego postanowienia, dopuszczając się w ten sposób obejścia przewidzianej w rozporządzeniach podstawowych procedury przyjmowania środków technicznych, zgodnie z którą wyłącznie Komisja – a w razie pilnej potrzeby państwa członkowskie – posiada kompetencję do przyjęcia takich środków.
W szczególności Parlament podnosi, że nieprzestrzeganie przez Radę procedury przyjmowania środków technicznych, przewidzianej w rozporządzeniach podstawowych, w szczególności w art. 9 rozporządzenia 2019/472 oraz art. 10 ust. 4 i art. 15 rozporządzenia 2019/1241, stanowi nadużycie władzy w rozumieniu orzecznictwa Trybunału wywodzącego się z wyroków z dnia 13 listopada 1990 r., Fedesa i in. (C‑331/88, EU:C:1990:391, pkt 24); a także z dnia 16 kwietnia 2013 r., Hiszpania i Włochy/Rada, C‑274/11 i C‑295/11, EU:C:2013:240, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).
Ponieważ bowiem wspomniane przepisy rozporządzeń podstawowych, przyjęte na podstawie art. 43 ust. 2 TFUE przyznawały Komisji uprawnienie do podejmowania środków technicznych, Rada nie mogła przyjąć spornych przepisów na podstawie uprawnienia przysługującego jej na mocy art. 43 ust. 3 TFUE.
Uprawnienie Rady do przyjmowania środków technologicznych na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE jest zatem ograniczone, ponieważ Parlament i Rada uzgodniły w aktach legislacyjnych przyjętych na podstawie art. 43 ust. 2 TFUE, iż to Komisja a nie Rada będzie upoważniona do przyjmowania takich środków w formie aktów delegowanych na podstawie art. 290 TFUE.
Powołując się w szczególności na orzecznictwo Trybunału wynikające z wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r., Parlament i Komisja/Rada (C‑124/13 i C‑125/13, EU:C:2015:790), Parlament jest zdania, że Rada ma obowiązek poszanowania ram wcześniej ustanowionych w aktach legislacyjnych, przyjętych na podstawie art. 43 ust. 2 TFUE oraz obowiązek postępowania w tych ramach gdy zamierza przyjąć, na podstawie tych aktów legislacyjnych, środki zgodnie z art. 43 ust. 3 TFUE.
W szczególności Parlament ocenia, że art. 15–17 i 20 rozporządzenia 2021/92 skutkowały zmianą zasad określonych w część B pkt 1 i części C załącznika VI oraz w załączniku I do rozporządzenia 2019/1241, z naruszeniem art. 10 ust. 4 i art. 15 ust. 2 tego ostatniego rozporządzenia, ponieważ nowelizacja tych przepisów wchodziła w zakres kompetencji Komisji, a nie Rady.
Co więcej, Parlament przypomina, że Rada wyraźnie uznała w motywie 59 i w art. 59 akapit drugi rozporządzenia 2021/92, że to Komisja powinna była przyjąć środki techniczne przewidziane w art. 15–17 tego rozporządzenia. Tymczasem Rada w żaden sposób nie uzasadniła powodów, dla których sama – zamiast Komisji – przyjęła sporne przepisy.
Parlament twierdzi ponadto, że gdyby przyjęcie środków technicznych zawartych w spornych przepisach było uzasadnione pilną potrzebą, odpowiednią podstawą prawną byłyby art. 12 i 13 rozporządzenia nr 1380/2013, na mocy których środki nadzwyczajne mogą być przyjęte albo przez Komisję, albo przez państwa członkowskie, ale nie przez Radę.
Parlament zwraca jednak uwagę, że w przypadku braku pilnej potrzeby art. 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2019/472 stanowi, że środki zaradcze mogą być przyjmowane wyłącznie przez Komisję w formie aktów delegowanych.
Rada, popierana przez Komisję, uważa, że zarzut pierwszy jest bezzasadny.
– Ocena Trybunału
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem akt jest dotknięty wadą nadużycia władzy, jeżeli z obiektywnych, właściwych dla danej sprawy i spójnych przesłanek wynika, że został on przyjęty wyłącznie lub w znacznej mierze w celu innym niż ten, dla którego ustanowione zostało dane uprawnienie, albo w celu obejścia procedury specjalnie przewidzianej w traktatach dla okoliczności danej sprawy (wyrok z dnia 5 maja 2015 r., Hiszpania/Parlament i Rada, C‑146/13, EU:C:2015:298, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie należy zbadać, czy – jak twierdzi Parlament – sporne przepisy zostały przyjęte w innym celu niż ten, dla którego rozpatrywane uprawnienia zostały przyznane lub w celu obejścia procedury specjalnie przewidzianej w traktacie FUE dla okoliczności niniejszej sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wątpliwości, czy stanowienie spornych przepisów wchodzi na podstawie art. 43 TFUE w zakres kompetencji Rady, należy przede wszystkim przypomnieć, że ust. 2 i 3 tego postanowienia formułują zgoła odmienne dyspozycje, a każdy z nich ma szczególny zakres zastosowania, skutkiem czego mogą być stosowane osobno jako podstawa prawna przyjęcia określonych środków w ramach WPRyb (wyrok z dnia 1 grudnia 2015 r., Parlament i Komisja/Rada, C‑124/13 i C‑125/13, EU:C:2015:790, pkt 58).
Tymczasem, przyjmując akty na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE, Rada działa w granicach swych kompetencji oraz w stosownych przypadkach z poszanowaniem ram prawnych już ustanowionych na podstawie art. 43 ust. 2 TFUE (wyrok z dnia 1 grudnia 2015 r., Parlament i Komisja/Rada, C‑124/13 i C‑125/13, EU:C:2015:790, pkt 58).
Następnie należy zauważyć, że art. 43 ust. 3 TFUE przewiduje, iż Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki dotyczące ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również dotyczące ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów.
Trybunał uściślił, że zakres stosowania tego postanowienia może obejmować środki, które nie ograniczają się do ustalania i przydziału uprawnień do połowów, o ile środki te nie wiążą się z mającym polityczny charakter wyborem zastrzeżonym dla prawodawcy Unii z uwagi na ich niezbędność dla realizacji celów związanych ze wspólną polityką rolną i rybołówstwa (wyrok z dnia 1 grudnia 2015 r., Parlament i Komisja/Rada, C‑124/13 i C‑125/13, EU:C:2015:790, pkt 59).
W niniejszym przypadku, w odniesieniu, z jednej strony, do art. 15–17 rozporządzenia 2021/92 – z jego motywów 55–58 wynika, że środki techniczne przewidziane w tych przepisach mają na celu, poprzez poprawę selektywności narzędzi połowowych, przyczynienie się do odtworzenia danych stad, podobnie jak szczególne środki zaradcze przyjęte wcześniej w rozporządzeniu 2020/123.
Ponadto z motywu 56 rozporządzenia 2021/92, podobnie jak z motywu 3 rozporządzenia delegowanego 2021/2324, przypomnianego w pkt 32 niniejszego wyroku, wynika, że środki techniczne przewidziane w art. 15–17 rozporządzenia 2021/92 są związane funkcjonalnie z poziomami TAC dla gatunków docelowych poławianych w ramach połowów wielogatunkowych, ponieważ w przypadku braku takich środków poziomy TAC musiałyby zostać obniżone, aby umożliwić odbudowę stad przyłowu.
Z drugiej strony, w odniesieniu do art. 20 rozporządzenia 2021/92 należy zauważyć, podobnie jak czyni to Komisja, że przewidziane w nim zakazy połowów stanowią brak możliwości połowowych, które mogą, w stosownych przypadkach, zostać następnie zmienione na ograniczone możliwości połowowe, w zależności od rozwoju zasobów danych gatunków.
Ponadto, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 79 opinii, w przeciwieństwie do zmian wprowadzonych przez Radę na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE w odniesieniu do przepisów dotyczących ustalania uprawnień do połowów, które stanowiły kwestię centralną rozpatrywaną w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r., Parlament i Komisja/Rada (C‑124/13 i C‑125/13, EU:C:2015:790), sporne przepisy nie służą dostosowaniu ogólnego mechanizmu ustalania TAC i ograniczeń nakładu połowowego w celu usunięcia wad wynikających ze stosowania uprzednio obowiązujących przepisów, ani określeniu ram prawnych, w jakich są ustalane TAC i ograniczenia nakładu połowowego.
Przeciwnie, art. 15–17 i 20 rozporządzenia 2021/92 wyróżniają się swoim zakresem ograniczonym do szczególnych okoliczności, mianowicie środki przewidziane tymi przepisami mają zastosowanie do niektórych rodzajów statków poławiających tylko na niektórych obszarach i dotyczą jedynie niektórych gatunków, a to ze względu na okoliczność, że mają one być stosowane tymczasowo. W konsekwencji nie wiążą się one z mającym polityczny charakter wyborem zastrzeżonym dla prawodawcy Unii, w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 66 niniejszego wyroku.
Skutkiem czego stanowienie spornych przepisów należy, co do zasady, do kompetencji Rady na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE.
Odnosząc się w drugiej kolejności do wpływu rozporządzeń podstawowych na tę kompetencję, należy zauważyć, że rozporządzenia te, a dokładniej art. 9 rozporządzenia 2019/472 oraz art. 10 ust. 4 i art. 15 rozporządzenia 2019/1241, przewidywały szczególną procedurę przyjmowania przez Komisję środków technicznych, a mianowicie przyjmowanie aktów delegowanych na podstawie art. 290 TFUE.
Jednakże powyższe uprawnienie Komisji nie stoi na przeszkodzie temu, by Rada przyjęła w ramach kompetencji przyznanej jej na mocy art. 43 ust. 3 TFUE środki techniczne dotyczące kwestii podobnych do tych uregulowanych w tych przepisach rozporządzeń podstawowych w okolicznościach takich jak okoliczności niniejszej sprawy, to znaczy wówczas gdy Komisja nie podjęła działań w celu samodzielnego przyjęcia aktów delegowanych na podstawie przytoczonych przepisów rozporządzeń podstawowych.
Z art. 59 akapit drugi rozporządzenia 2021/92 wynika, że jego art. 15–17 miały przestać obowiązywać z chwilą przyjęcia przez Komisję aktu delegowanego lub aktów delegowanych dotyczących tych samych środków technicznych.
W tych okolicznościach, zgodnie z uwagą rzecznika generalnego sformułowaną w pkt 83 opinii, należy uznać, że sporne przepisy mają charakter tymczasowy i że Rada nie wkroczyła w kompetencję Komisji w zakresie przyjmowania aktów delegowanych, lecz wyraźnie zamierzała je zachować.
To uprawnienie Komisji zostało uznane nie tylko w art. 59 akapit drugi, ale także w motywie 59 rozporządzenia 2021/92, który wskazuje, że środki techniczne, jakie Komisja przyjmie na podstawie rozporządzenia 2019/1241, są bardziej kompleksowe i będą stosowane na stabilniejszej podstawie niż środki techniczne przewidziane w spornych przepisach.
W odniesieniu do zakazu połowów zawartego w art. 20 rozporządzenia 2021/92 należy zauważyć, że wprawdzie art. 10 ust. 2 rozporządzenia 2019/1241 zawiera podobny zakaz połowów, ale zakaz ten dotyczy innych gatunków ryb i skorupiaków.
Prawdą jest, że art. 10 ust. 4 rozporządzenia 2019/1241 stanowi, iż Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany wykazu określonego w załączniku I, w przypadku gdy z najlepszych dostępnych opinii naukowych wynika, że w wykazie konieczne jest dokonanie zmiany.
Jednakże tenże art. 10 rozporządzenia 2019/1241 wskazuje w ust. 2, że oprócz gatunków, o których mowa w ust. 1, statkom unijnym zabrania się poławiania, zatrzymywania na statku, przeładunku, wyładunku, przechowywania, sprzedaży, wystawiania lub oferowania do sprzedaży gatunków, które wymieniono w załączniku I lub gatunków, których połowy są zabronione „zgodnie z innymi aktami prawnymi Unii”.
Tymczasem należy stwierdzić, podobnie jak Rada i Komisja, że „inne akty prawne Unii”, do których odnosi się art. 10 ust. 2 rozporządzenia 2019/1241, obejmują między innymi rozporządzenia Rady ustalające uprawnienia do połowów przyjęte na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE.
Tak więc przyjmując sporne przepisy Rada działała w granicach uprawnień przysługujących jej na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE i z poszanowaniem szczególnych ram prawnych ustanowionych na mocy art. 43 ust. 2 TFUE.
W tych okolicznościach akta sprawy przedłożone Trybunałowi nie pozwalają na uznanie – na podstawie obiektywnych, właściwych dla niniejszej sprawy i spójnych przesłanek, jak tego wymaga orzecznictwo przywołane w pkt 61 niniejszego wyroku – że sporne przepisy stanowią nadużycie władzy, jak podnosi Parlament.
Wniosku tego nie podważa argument Parlamentu, zgodnie z którym środki zawarte w spornych przepisach powinny były zostać przyjęte albo jako środki nadzwyczajne Komisji lub państw członkowskich, które stanowią odpowiedź na poważne zagrożenia dla ochrony żywych zasobów morza lub dla ekosystemu morskiego w rozumieniu art. 12 i 13 rozporządzenia nr 1380/2013, albo w braku pilnej potrzeby, jako akty delegowane Komisji, ponieważ art. 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2019/472 przewiduje tylko te dwie możliwości.
Po pierwsze bowiem, z czym również zgodził się Parlament, sporne przepisy, uwzględniając ich przedmiot i cel, nie stanowią środków nadzwyczajnych, które stanowią odpowiedź na poważne zagrożenia dla ochrony żywych zasobów morza w rozumieniu art. 12 i 13 rozporządzenia nr 1380/2013. Po drugie, Rada podjęła działania i przyjęła sporne przepisy na okres przejściowy, w którym Komisja nie skorzystała jeszcze z innej możliwości wyraźnie przewidzianej w art. 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2019/472 i przyjęła akt lub akty delegowane zgodnie z tymi przepisami.
Jak słusznie podniosła Komisja w uwagach interwenienta, wcześniejsze środki zaradcze zawarte w art. 13 rozporządzenia 2020/123 miały pozostać w mocy jedynie do dnia 31 grudnia 2020 r. Podobnie inne wcześniejsze środki, w szczególności zakaz połowów niektórych gatunków wrażliwych, zgodnie z art. 54 tego rozporządzenia były nadal stosowane mutatis mutandis w 2021 r. aż do wejścia w życie rozporządzenia ustalającego uprawnienia do połowów na rok 2021, czyli rozporządzenia 2021/92.
Ponadto, co się tyczy konkretnie art. 15–17 rozporządzenia 2021/92, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 88 opinii, zważywszy na fakt że podejmowane wysiłki koncentrowały się na osiągnięciu porozumienia między Unią a Zjednoczonym Królestwem w przedmiocie przyjęcia środków technicznych z powodu wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii, żadne wspólne zalecenie wymagane art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2019/472 i art. 15 ust. 2 rozporządzenia 2019/1241, nie zostało przedstawione wystarczająco wcześnie, aby Komisja przyjęła akt delegowany na początku 2021 r. Okoliczność tę potwierdza zresztą motyw 2 rozporządzenia delegowanego 2021/2324, zgodnie z którym chociaż Królestwo Belgii, Irlandia, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska i Królestwo Niderlandów przedstawiły pierwszą wspólną rekomendację w maju 2020 r., dopiero w dniu 14 grudnia 2020 r.
Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 89 opinii, przyjęcie spornych przepisów przez Radę miało na celu wypełnienie luki, która w przeciwnym razie trwałaby przez część roku 2021, a nawet przez cały ten rok.
W konsekwencji należy oddalić zarzut pierwszy.
W przedmiocie zarzutu drugiego
– Argumentacja stron
Parlament podnosi, że nie przestrzegając przewidzianych w rozporządzeniach podstawowych procedur przyjmowania środków przewidzianych spornymi przepisami, Rada uchybiła obowiązkowi lojalnej współpracy wobec Parlamentu, naruszając art. 13 ust. 2 TUE.
W szczególności Parlament twierdzi, że Rada naruszyła pkt 2 porozumienia międzyinstytucjonalnego, który ustanawia obowiązek lojalnej współpracy w ramach procedur przygotowywania i przyjmowania tekstów legislacyjnych i aktów delegowanych i który jest wiążący dla stron, w szczególności dla Rady i Parlamentu na podstawie art. 295 TFUE.
Przyjęcie środków technicznych na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE zamiast przyjęcia aktu delegowanego zgodnie z rozporządzeniami podstawowymi uniemożliwił Parlamentowi sprawowanie kontroli nad środkami przyjętymi na podstawie art. 290 ust. 2 lit. b) TFUE, a tym samym pozbawiłoby go jakiejkolwiek roli w procesie legislacyjnym.
Ponadto Parlament podkreśla, że Rada nie poinformowała go o zamiarze zmiany procedury w celu przyjęcia spornych przepisów. Przypomina on, że pkt 25 porozumienia międzyinstytucjonalnego ustanawia obowiązek konsultacji z innymi instytucjami w przedmiocie zmiany podstawy prawnej, która może znacząco wpłynąć na podział uprawnień w zakresie przyjęcia aktu względem tego, co zostało przewidziane zgodnie z prawem Unii.
Rada, popierana przez Komisję, wnosi o oddalenie zarzutu drugiego.
– Ocena Trybunału
Zgodnie z art. 13 ust. 2 TUE instytucje lojalnie ze sobą współpracują. Ta lojalna współpraca jest prowadzona w poszanowaniu granic uprawnień przyznanych w traktatach każdej instytucji, tak że wynikający z tego przepisu obowiązek nie może zmieniać wspomnianych uprawnień (zob. podobnie wyrok z dnia 12 lutego 2015 r., Parlament/Rada, C‑48/14, EU:C:2015:91, pkt 57, 58).
W celu wykazania w ramach zarzutu drugiego, że Rada naruszyła zasadę lojalnej współpracy, przyjmując sporne przepisy, Parlament opiera się zasadniczo na rozumowaniu opartym na założeniu, że Rada przyjęła sporne przepisy, naruszając rozporządzenia podstawowe, a tym samym przekroczyła swoje uprawnienia przyznane w traktatach.
Jednakże z pkt 82 i 83 niniejszego wyroku wynika, że przyjmując sporne przepisy, Rada działała w granicach uprawnień, które wywodzi z art. 43 ust. 3 TFUE, i nie dopuściła się nadużycia władzy.
Wynika stąd, że Parlament nie ma podstaw, by twierdzić, iż Rada naruszyła zasadę lojalnej współpracy ustanowioną w art. 13 ust. 2 TUE.
Wniosku tego nie podważają argumenty Parlamentu podnoszone na podstawie pkt 25 porozumienia międzyinstytucjonalnego, ponieważ, jak słusznie wskazała Rada, rozporządzenie 2021/92 zostało przyjęte na tej samej podstawie prawnej co podstawa prawna zaproponowana przez Komisję, a mianowicie na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE, w związku z czym nie doszło do zmiany podstawy prawnej w rozumieniu przywołanego pkt 25.
W konsekwencji zarzut drugi należy oddalić.
Ponieważ żaden z zarzutów skargi nie został uwzględniony, skargę należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Rada wniosła o obciążenie Parlamentu kosztami postępowania, a ten przegrał sprawę, należy obciążyć Parlament kosztami postępowania.
Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania Komisja pokrywa własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Parlament Europejski pokrywa poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3)
Komisja Europejska pokrywa własne koszty.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło