C-26/23

POSTANOWIENIE PREZESA TRYBUNAŁU z dnia 27 lipca 2023 r. ( *1 ) Odwołanie – Inicjatywa obywatelska „Minority SafePack” – Wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta – Artykuł 40 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – Interes w rozstrzygnięciu sprawy – Dopuszczenie W sprawie C‑26/23 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 21 stycznia 2023 r., Citizens’ Committee of the European Citizens’ Initiative „Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe”, który reprezentuje T. Hieber, Rechtsanwalt, strona wnosząca odwołanie, w której pozostałymi uczestnikami postępowania są: Komisja Europejska, którą reprezentują I. Rubene, E.A. Stamate oraz C. Urraca Caviedes, w charakterze pełnomocników, strona pozwana w pierwszej instancji, Węgry, które reprezentują M.Z. Fehér oraz K. Szíjjártó, w charakterze pełnomocników, Republika Grecka, Republika Słowacka, interwenienci w pierwszej instancji, PREZES TRYBUNAŁU, uwzględniając wniosek S. Rodina, sędziego sprawozdawcy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego A.M. Collinsa, wydaje następujące Postanowienie W swoim odwołaniu Citizens’ Committee of the European Citizens’ Initiative „Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe” (zwany dalej „Citizens’ Committee”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 9 listopada 2022 r., Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe/Komisja (T‑158/21, EU:T:2022:696), w którym Sąd oddalił jego skargę o stwierdzenie nieważności komunikatu Komisji C(2021) 171 final z dnia 14 stycznia 2021 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej zatytułowanego „Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe” (zwanego dalej „zaskarżonym komunikatem”). Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 17 kwietnia 2023 r. Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (wspólnota niemieckojęzyczna Belgii), na podstawie art. 40 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniosła o dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze interwenienta popierającego żądania Citizens’ Committee. Po doręczeniu stronom, zgodnie z art. 131 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 190 § 1 tego regulaminu, przez sekretarza Trybunału wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta Citizens’ Committee i Komisja Europejska przedstawiły w wyznaczonym terminie swoje uwagi na piśmie w przedmiocie tego wniosku. Jedynie Komisja wniosła o oddalenie wniosku. W przedmiocie wniosku o dopuszczenie do spraw w charakterze interwenienta Artykuł 40 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanowi, że państwa członkowskie i instytucje Unii Europejskiej mogą interweniować w sprawach rozpatrywanych przez Trybunał. Zgodnie ze zdaniem pierwszym akapitu drugiego tego artykułu to samo prawo przysługuje organom i jednostkom organizacyjnym Unii i każdej innej osobie, jeżeli mogą one uzasadnić interes w rozstrzygnięciu sprawy przedłożonej Trybunałowi. Przede wszystkim należy zauważyć, że jednostka niższego rzędu niż państwo członkowskie może zatem wstąpić do sprawy w charakterze interwenienta w taki sam sposób jak każda inna osoba, ale w przeciwieństwie do państwa członkowskiego, w którego skład wchodzi, musi wykazać interes w rozstrzygnięciu sprawy przedłożonej Trybunałowi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału pojęcie „interesu w rozstrzygnięciu sprawy” w rozumieniu tego przepisu należy określić na podstawie przedmiotu sporu i rozumieć je jako bezpośredni i aktualny interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia co do samych żądań, a nie jako interes w odniesieniu do podniesionych zarzutów lub argumentów. Przez „rozstrzygnięcie sprawy” należy rozumieć oczekiwane orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, i to w taki sposób, w jaki jest ono ujęte w sentencji wyroku, który ma zostać wydany (zob. w szczególności postanowienie prezesa Trybunału z dnia 5 lipca 2018 r., Uniwersytet Wrocławski i Polska/REA, C‑515/17 P i C‑561/17 P, EU:C:2018:553, pkt 7). Co do zasady interes w rozstrzygnięciu sprawy można uznać za wystarczająco bezpośredni tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie to może zmienić sytuację prawną wnoszącego o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 30 kwietnia 2020 r., Komisja/HSBC Holdings i in., C‑806/19 P, EU:C:2020:364, pkt 8 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy jednak zauważyć, że jednostki niższego rzędu niż państwa członkowskie, w odróżnieniu od osób fizycznych i prawnych, mogą wystąpić z wnioskiem o dopuszczenie do sprawy rozpoznawanej przed Trybunałem nie w celu obrony prywatnych interesów, lecz w celu przedstawienia swojego punktu widzenia w postępowaniu, które może mieć istotny wpływ na wykonywanie uprawnień przyznanych im na mocy konstytucji lub ustawodawstwa państw członkowskich, w skład których wchodzą. W konsekwencji w przypadku wniosków o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta ze strony jednostek niższego rzędu niż państwa członkowskie przesłankę dotyczącą istnienia bezpośredniego i aktualnego interesu w rozstrzygnięciu sprawy należy stosować w sposób odzwierciedlający tę specyfikę (zob. podobnie postanowienie prezesa Trybunału z dnia 17 września 2021 r., Niemcy/Pharma Mar i Komisja, C‑6/21 P i C‑16/21 P, EU:C:2021:756, pkt 11). Zgodnie bowiem z orzecznictwem w odniesieniu do wniosków o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta złożonych przez organizacje ochrony środowiska wymóg bezpośredniego i aktualnego interesu w rozstrzygnięciu sprawy rozpoznawanej przed Trybunałem zakłada z jednej strony, że zakres działania tych organizacji wynikający z ich przedmiotu działalności zapisanego w stosownym przypadku w ich statutach ma bezpośredni związek z przedmiotem tego sporu, a z drugiej strony, że spór ten dotyczy kwestii zasadniczych, mogących mieć wpływ na interesy, których bronią te organizacje (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 7 lutego 2019 r., Bayer CropScience i Bayer/Komisja, C‑499/18 P, EU:C:2019:107, pkt 6 i przytoczone tam orzecznictwo). Biorąc pod uwagę specyfikę sytuacji jednostek niższego rzędu niż państwa członkowskie wynikającą z faktu, że ich kompetencje są określone konstytucyjnie w porządku prawnym tych państw, należy stosować zasadniczo te same kryteria oceny istnienia interesu w rozstrzygnięciu sprawy po ich stronie, mutatis mutandis. Tak więc, aby wykazać swój interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy przedłożonej Trybunałowi, w której jednostka niższego rzędu niż państwo członkowskie nie jest stroną, jednostka owa musi wykazać, po pierwsze, że przedmiot sporu wchodzi w zakres kompetencji przyznanych jej na mocy prawa krajowego, a po drugie, że spór dotyczy kwestii zasadniczych, które mogą mieć wpływ na jej własne interesy. W tym ostatnim względzie interes, na który powołuje się ta jednostka, nie może być zatem całkowicie zbieżny z interesem państwa członkowskiego, w skład którego ona wchodzi i które w każdym razie mogłoby interweniować w postępowaniu. W niniejszej sprawie z wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta wynika zasadniczo, że wspólnota niemieckojęzyczna Belgii jest jedną z trzech wspólnot przewidzianych w ramach konstytucyjnych Królestwa Belgii i że posiada status autonomii przyznany w szczególności w art. 2, 115 i 121 konstytucji, a także jurysdykcję w sprawach dotyczących zachowania tożsamości kulturowej i językowej mniejszości niemieckojęzycznej wynikającą z konstytucji belgijskiej. Zgodnie z art. 130 tej konstytucji wspólnota niemieckojęzyczna Belgii posiada kompetencje w szczególności w zakresie ochrony i propagowania języka niemieckiego oraz posiada szerokie uprawnienia w dziedzinie edukacji i badań naukowych. W związku z tym należy stwierdzić, że przedmiot sporu przed Trybunałem wchodzi w zakres kompetencji własnych wspólnoty niemieckojęzycznej Belgii, wynikających z belgijskiej konstytucji. Spór dotyczy bowiem inicjatywy obywatelskiej, której celem, zgodnie z zaskarżonym komunikatem, jest poprawa ochrony osób należących do mniejszości narodowych i językowych oraz wzmocnienie różnorodności kulturowej i językowej w Unii. Ponadto spór ten dotyczy kwestii zasadniczych, które mogą mieć wpływ na własne interesy tej jednostki. W zaskarżonym komunikacie stwierdzono, że „[Unia] nie posiada ogólnych uprawnień ustawodawczych konkretnie w zakresie ochrony mniejszości narodowych” oraz że „Unia nie posiada uprawnień ustawodawczych w takich kwestiach jak posługiwanie się językami regionalnymi lub mniejszościowymi – ani w obszarze kształcenia publicznego, ani w żadnym innym”, jak również że „[o]dpowiedzialność za te kwestie ponoszą państwa członkowskie”. W niniejszym sporze chodzi zatem o kwestię zakresu kompetencji Unii do podejmowania działań w dziedzinie należącej do kompetencji wspólnoty niemieckojęzycznej Belgii. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę zasadniczy charakter tej kwestii kompetencyjnej oraz fakt, że odpowiedź na to pytanie może mieć decydujące znaczenie dla treści każdego kolejnego komunikatu Komisji w tej samej dziedzinie, bezcelowe jest utrzymywanie przez Komisję, że wspólnota niemieckojęzyczna Belgii ma jedynie pośredni i niepewny interes w interweniowaniu w niniejszej sprawie, poprzez wskazywanie, że zaskarżony komunikat lub każdy kolejny komunikat Komisji o tym charakterze stanowi jedynie jeden z etapów w szeregu przyszłych działań i zdarzeń. Argument Komisji, zgodnie z którym wspólnota niemieckojęzyczna Belgii lub jakakolwiek inna grupa organizatorów jest zawsze uprawniona do przedłożenia nowej europejskiej inicjatywy obywatelskiej zawierającej wnioski identyczne z zaskarżoną inicjatywą lub podobne do niej, którą to nową inicjatywę Komisja następnie oceni pod względem merytorycznym, jeżeli uzyska ona niezbędne poparcie, należy również odrzucić ze względu na to, że nie ma on wpływu na ocenę w niniejszej sprawie interesu wspólnoty niemieckojęzycznej Belgii w rozstrzygnięciu sporu. W związku z tym należy stwierdzić, że wspólnota niemieckojęzyczna Belgii wykazała interes w rozstrzygnięciu sprawy w rozumieniu art. 40 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W tych okolicznościach należy uwzględnić wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta złożony przez wspólnotę niemieckojęzyczną Belgii na poparcie żądań Citizens’ Committee. W przedmiocie praw proceduralnych interwenienta Ponieważ wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta został uwzględniony, wspólnocie niemieckojęzycznej Belgii zostaną doręczone, na podstawie art. 131 § 3 regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości, mającego zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 190 § 1 tego regulaminu, wszystkie pisma procesowe doręczone stronom, w braku wniosku tych stron o wyłączenie niektórych pism procesowych lub dokumentów z takiego doręczenia. Ponieważ wniosek ten został złożony w terminie przewidzianym w art. 190 § 2 regulaminu postępowania, przedłużonym zgodnie z art. 51 tego regulaminu o ryczałtowy dziesięciodniowy termin, wspólnota niemieckojęzyczna Belgii może przedstawić na podstawie art. 132 § 1 tego regulaminu postępowania uwagi interwenienta w terminie jednego miesiąca, przedłużonym o taki sam termin uwzględniający odległość, od doręczenia, o którym mowa w poprzednim punkcie. Wreszcie, wspólnota niemieckojęzyczna Belgii będzie mogła przedstawić uwagi ustnie, jeżeli zostanie przeprowadzona rozprawa. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 137 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do odwołań wniesionych na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, rozstrzygnięcie o kosztach związanych z interwencją nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Ponieważ w niniejszej sprawie wniosek wspólnoty niemieckojęzycznej Belgii o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta został uwzględniony, rozstrzygnięcie o kosztach związanych z interwencją nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.   Z powyższych względów prezes Trybunału postanawia, co następuje:   1) Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (wspólnota niemieckojęzyczna Belgii) zostaje dopuszczona do sprawy w charakterze interwenienta na poparcie żądań Citizens’ Committee of the European Citizens’ Initiative „Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe”.   2) Sekretarz doręczy kopię wszystkich pism procesowych Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (wspólnocie niemieckojęzycznej Belgii).   3) Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (wspólnocie niemieckojęzycznej Belgii) przysługuje termin jednego miesiąca, który rozpoczyna bieg począwszy od daty doręczenia określonego w pkt 2 niniejszej sentencji, na przedstawienie uwag interwenienta.   4) Rozstrzygnięcie o kosztach związanych z interwencją Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (wspólnoty niemieckojęzycznej Belgii) nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.