C-270/17

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO MICHALA BOBEKA przedstawiona w dniu 26 lipca 2017 r. ( ) Sprawa C‑270/17 PPU Openbaar Ministerie przeciwko Tadasowi Tupikasowi [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rechtbank Amsterdam (sąd w Amsterdamie, Niderlandy)] Odesłanie prejudycjalne – Europejski nakaz aresztowania – Podstawy fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania – Nakaz wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności – Pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” – Postępowanie odwoławcze I. Wprowadzenie 1. Tadas Tupikas, obywatel Litwy, podlega europejskiemu nakazowi aresztowania (zwanemu dalej „ENA”) wydanemu przez litewski organ sądowy. Wspomniany organ wnosi o przekazanie T. Tupikasa, obecnie przebywającego w zakładzie karnym w Niderlandach, w celu wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze roku i czterech miesięcy. 2. Kara ta została wymierzona przez litewski sąd pierwszej instancji, przed którym T. Tupikas stawił się osobiście. Tadas Tupikas wniósł apelację od tego wyroku. Informacje zawarte w ENA nie umożliwiają ustalenia, czy stawił się on osobiście w toku postępowania w drugiej instancji. Apelacja została oddalona. 3. ENA opiera się na wyroku wydanym w pierwszej instancji. Wskazuje, że osoba, której dotyczy nakaz, stawiła się osobiście na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie w sprawie. 4. Na mocy prawa krajowego transponującego art. 4a decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (zwanej dalej „decyzją ramową”) ( ),właściwy organ niderlandzki powinien odmówić wykonania ENA, jeżeli dana osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie ( ), chyba że wystąpi jeden z przypadków wymienionych we właściwych przepisach prawa krajowego. 5. Wobec braku informacji o stawiennictwie T. Tupikasa w toku postępowania odwoławczego, sąd odsyłający zastanawia się, czy wspomniane wyżej pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” odnosi się również do postępowania odwoławczego, które doprowadziło do rozpoznania sprawy pod względem merytorycznym i utrzymuje w mocy wyrok wydany w pierwszej instancji, którego wykonanie jest celem ENA. 6. W tym pytaniu sąd odsyłający zmierza zatem do ustalenia, czy poszanowanie prawa do obrony danej osoby należy oceniać z uwzględnieniem dwóch instancji postępowania karnego lub czy jest wystarczające, że sąd odsyłający upewni się, iż prawo to było przestrzegane w pierwszej instancji. II. Ramy prawne A. EKPC 7. Artykuł 6 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ( ) (zwanej dalej „EKPC”) przewiduje: „Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. […]”. B. Prawo Unii 1.  Karta 8. Na podstawie art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”): „Każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela. […]”. 9. Zgodnie z art. 48 ust. 2 karty „każdemu oskarżonemu gwarantuje się poszanowanie prawa do obrony”. 2.  Decyzja ramowa 10. Artykuł pierwszy ust. 1 decyzji ramowej definiuje ENA jako „decyzję sądową wydaną [orzeczenie sądowe wydane] przez państwo członkowskie w celu aresztowania [zatrzymania] i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby, której dotyczy wniosek, w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]”. 11. Ustęp drugi tego artykułu stanowi, że „[p]aństwa członkowskie wykonują [ENA] na podstawie zasady wzajemnego uznawania oraz zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej”. 12. Ustęp trzeci przewiduje, że niniejsza decyzja ramowa „nie skutkuje modyfikacją [prowadzi do zmiany] obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawnych zawartych w art. 6 [TUE]”. 13. Artykuł 4a decyzji ramowej został wprowadzony decyzją ramową 2009/299 w celu określenia fakultatywnych podstaw odmowy wykonania ENA w przypadku, gdy dana osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie: „1.   Organ sądowy wykonujący [Wykonujący nakaz organ sądowy] może także odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego z myślą o wykonaniu kary pozbawienia wolności lub zastosowaniu środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności], jeżeli dana osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie, chyba że w europejskim nakazie aresztowania stwierdza się, że dana osoba, zgodnie z dalszymi wymogami proceduralnymi określonymi w prawie krajowym wydającego państwa członkowskiego: a) w odpowiednim terminie: i) została wezwana osobiście i tym samym została poinformowana o wyznaczonym terminie i miejscu rozprawy, w wyniku której wydano to orzeczenie, albo inną drogą rzeczywiście otrzymała urzędową informację o wyznaczonym terminie i miejscu rozprawy w sposób jednoznacznie pozwalający stwierdzić, że wiedziała o wyznaczonej rozprawie; oraz ii) została poinformowana, że orzeczenie może zostać wydane, jeżeli nie stawi się ona na rozprawie; albo b) wiedząc o wyznaczonej rozprawie, udzieliła pełnomocnictwa obrońcy, który został wyznaczony przez daną osobę lub przez państwo do tego, aby ją bronić na rozprawie, i obrońca ten faktycznie bronił ją na rozprawie; albo c) po doręczeniu jej orzeczenia i wyraźnym pouczeniu o prawie do ponownego rozpoznania sprawy lub do złożenia odwołania, w których to procedurach dana osoba ma prawo uczestniczyć i które pozwalają na ponowne rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym i z uwzględnieniem nowych dowodów oraz które mogą prowadzić do uchylenia [lub zmiany] pierwotnego orzeczenia: i) wyraźnie oświadczyła, że nie kwestionuje orzeczenia; albo ii) nie wystąpiła w ustawowym terminie o ponowne rozpoznanie sprawy ani nie złożyła odwołania; albo d) orzeczenie nie zostało jej doręczone osobiście, ale: i) zostanie jej bezzwłocznie doręczone osobiście po jej przekazaniu oraz [osoba ta] zostanie wyraźnie pouczona o prawie do ponownego rozpoznania sprawy lub do złożenia odwołania, w których to procedurach dana osoba ma prawo uczestniczyć i które pozwalają na ponowne rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym i z uwzględnieniem nowych dowodów oraz które mogą prowadzić do uchylenia [lub zmiany] pierwotnego orzeczenia; oraz ii) zostanie poinformowana o terminie, w którym musi wystąpić o takie ponowne rozpoznanie sprawy lub złożyć odwołanie, jak wspomniano w odnośnym europejskim nakazie aresztowania. 2.   Jeżeli europejski nakaz aresztowania został wydany […] na warunkach określonych w ust. 1 lit. d), a dana osoba nie otrzymała wcześniej żadnej urzędowej informacji o prowadzonym przeciwko niej postępowaniu karnym, może ona, po otrzymaniu informacji o treści europejskiego nakazu aresztowania, wystąpić o kopię wyroku, zanim zostanie ona przekazana. […]; dostarczenie go nie stanowi formalnego doręczenia wyroku, ani nie uruchamia biegu żadnych terminów mających zastosowanie w przypadku wystąpienia o ponowne rozpoznanie sprawy lub złożenia odwołania. 3.   Jeżeli dana osoba zostaje wydana [przekazana] na warunkach określonych w ust. 1 lit. d) i jeżeli wystąpiła ona o ponowne rozpoznanie sprawy lub złożyła odwołanie, to do czasu zakończenia tych postępowań, zasadność zatrzymania [aresztowania] tej osoby w oczekiwaniu na ponowne rozpoznanie sprawy lub postępowanie odwoławcze podlega weryfikacji zgodnie z prawem wydającego [nakaz] państwa członkowskiego – w regularnych odstępach czasu albo na wniosek tej osoby.[…]”. 14. Artykuł 8 ust. 1 decyzji ramowej przewiduje, że ENA powinien zawierać następujące informacje: „[…]; c) dowody istnienia podlegającego wykonaniu wyroku, środka zabezpieczającego lub jakiegokolwiek innego podlegającej wykonaniu orzeczenia sądowego mającego analogiczny skutek prawny, a wchodzący w zakres art. 1 i 2 [wskazanie istnienia podlegającego wykonaniu wyroku, nakazu aresztowania lub jakiegokolwiek innego podlegającego wykonaniu orzeczenia sądowego o tej samej mocy prawnej, wchodzącego w zakres stosowania art. 1 i 2]; d) charakter i kwalifikacja prawna [kwalifikację prawną] przestępstwa […]; […] f) orzeczona kara [orzeczoną karę], jeśli istnieje prawomocny [został wydany ostateczny] wyrok, lub skala [skalę] przewidzianych za to przestępstwo kar w świetle prawodawstwa [przez prawodawstwo] wydającego nakaz państwa członkowskiego; […]”. 15. Stosownie do art. 15 decyzji ramowej, zatytułowanego „Decyzja o przekazaniu”: „1.   Decyzję o tym, czy dana osoba ma zostać przekazana, podejmuje wykonujący nakaz organ sądowy z uwzględnieniem terminów i zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji ramowej. 2.   Jeśli wykonujący [nakaz] organ sądowy uważa informacje przekazane przez wydające nakaz państwo członkowskie za niewystarczające do celów podjęcia decyzji o przekazaniu, występuje o bezzwłoczne przekazanie niezbędnych informacji uzupełniających […]”. 16. Punkt d) załącznika („Europejski nakaz aresztowania”) do decyzji ramowej, po zmianie decyzją ramową 2009/299, przedstawia się następująco: C. Prawo niderlandzkie 17. Overleveringswet (ustawa o przekazywaniu osób) z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Stb. 2004, nr 195, zwana dalej „OLW”) transponuje decyzję ramową do prawa niderlandzkiego. Artykuł 12 OLW przewiduje, że „przekazanie jest niedopuszczalne w przypadku, gdy europejski nakaz aresztowania służy wykonaniu orzeczenia, a oskarżony nie stawił się osobiście na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie, chyba że w europejskim nakazie aresztowania stwierdza się, że zgodnie z wymogami proceduralnymi wydającego nakaz państwa członkowskiego” wystąpiła jedna z czterech sytuacji opisanych w tym samym przepisie. Sytuacje te zostały opisane w art. 12 lit. a)–d) OLW i odpowiadają lit. a)–d) z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej. 18. Część D załącznika 2 do OLW, zatytułowana „Wzór europejskiego nakazu aresztowania, o którym mowa w art. 2 ust. 2 OLW”, ma brzmienie identyczne z częścią d) załącznika do decyzji ramowej. III. Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytania prejudycjalne 19. W dniu 22 lutego 2017 r. officier van justitie bij de rechtbank (prokurator przy sądzie, Niderlandy) skierował do sądu odsyłającego wniosek o wykonanie ENA wydanego w dniu 14 lutego 2017 r. przez Klaipėdos apygardos teismas (sąd okręgowy w Kłajpedzie, Litwa). 20. Wspomniany ENA zmierza do zatrzymania i przekazanie T. Tupikasa, obywatela Litwy, w celu wykonania na Litwie kary pozbawienia wolności w wymiarze roku i czterech miesięcy. 21. W ENA wskazano na istnienie prawomocnego wyroku skazującego wydanego przez Klaipėdos miesto apylinkės teismas (sąd rejonowy w Kłajpedzie, Litwa) w dniu 26 sierpnia 2016 r., który dotyczy dwóch przestępstw. W ENA wyjaśniono, że T. Tupikas wniósł apelację od tego wyroku i że wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. Klaipėdos apygardos teismas (sąd okręgowy w Kłajpedzie) oddalił apelację. 22. Tadas Tupikas stawił się osobiście na rozprawie w toku postępowania w pierwszej instancji. 23. ENA nie zawiera informacji dotyczącej postępowania odwoławczego, w szczególności co do kwestii, czy dana osoba stawiła się na rozprawie w ramach postępowania w tej instancji i – jeśli tak nie było – czy w zostały spełnione wymogi określone w jednej z lit. a)–d) artykułu 4a ust. 1 decyzji ramowej. 24. Sąd odsyłający zastanawia się, czy w takim przypadku decyzja ramowa ma zastosowanie wyłącznie do postępowania w pierwszej instancji czy również do postępowania odwoławczego. 25. W tych okolicznościach rechtbank Amsterdam (sąd w Amsterdamie, Niderlandy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy postępowanie odwoławcze – które obejmowało rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym i – w wyniku którego wydano (nowy) wyrok skazujący lub utrzymano w mocy wyrok skazujący wydany w pierwszej instancji, – gdy ENA służy wykonaniu owego wyroku skazującego, stanowi »rozprawę, w wyniku której wydano orzeczenie« w rozumieniu art. 4 ust. 1 decyzji ramowej […]?”. IV. W przedmiocie pilnego trybu postępowania przed Trybunałem 26. Sąd odsyłający wniósł o zastosowanie do niniejszego odesłania prejudycjalnego trybu pilnego przewidzianego w art. 107 regulaminu postępowania przed Trybunałem. 27. Na poparcie tego wniosku sąd odsyłający podnosi, że przedłożone pytanie dotyczy wykładni decyzji ramowej objętej tytułem V części trzeciej TFUE. Sąd odsyłający stwierdził również, że dana osoba przebywa w areszcie w Niderlandach w oczekiwaniu na decyzję o przekazaniu. Szybka odpowiedź Trybunału ma bezpośredni i decydujący wpływ na okres pobytu danej osoby w areszcie. 28. W dniu 8 czerwca 2017 r. piąta izba Trybunału postanowiła uwzględnić ten wniosek. 29. Uwagi na piśmie złożyli: Openbaar Ministerie (prokurator generalny, Niderlandy), strona skarżąca w postępowaniu głównym, T. Tupikas (strona pozwana w postępowaniu głównym), rząd niderlandzki oraz Komisja Europejska. Prokurator generalny, T. Tupikas, rządy niderlandzki, irlandzki i litewski oraz Komisja przedstawiły swoje stanowiska podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 11 lipca 2017 r. V. Analiza 30. Niniejsza analiza będzie miała następująca strukturę. Na wstępie wyjaśnię dokładny przedmiot niniejszej sprawy (A). Następnie zbadam pytanie prejudycjalne w brzmieniu, w jakim zostało ono wyraźnie przedstawione (B). Stosując wyniki tego badania do niniejszej sprawy, przeanalizuję również charakter fakultatywnej podstawy odmowy wynikającej z art. 4a decyzji ramowej, która została określona jako obowiązkowa przez krajowe przepisy transponujące (C). A. Uwagi wstępne 31. Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem oraz prawo do obrony i do rzetelnego procesu zostały określone odpowiednio w art. 47 i 48 ust. 2 karty. 32. Zgodnie z wyjaśnieniami dotyczącymi karty, znaczenie i zakres wspomnianych przepisów odpowiadają art. 6 EKPC, który gwarantuje skuteczne korzystanie z prawa do obrony. Nie stanowi to przeszkody, aby prawo Unii przyznawało szerszą ochronę na podstawie art. 52 ust. 3 karty ( ). 33. Innymi słowy, powinna istnieć minimalna analogia pomiędzy standardami ochrony przewidzianymi przez EKPC i standardami istniejącymi w prawie Unii. W niniejszej sprawie troskę o tę kwestię widać w szczególności w preambule ( ) i art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 ( ) oraz w preambule ( ) i art. 1 ust. 2 decyzji ramowej 2009/299. 34. Jak więc przypomina motyw 1 decyzji ramowej 2009/299, prawo do rzetelnego procesu sądowego obejmuje prawo oskarżonego do stawienia się osobiście na rozprawie ( ). Prawo to nie ma jednak charakteru bezwzględnego i „w pewnych okolicznościach oskarżony może z własnej woli zrezygnować – wyraźnie lub w sposób dorozumiany, lecz jednoznaczny – z korzystania z tego prawa” ( ). 35. Jeśli chodzi o postępowanie odwoławcze, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka potwierdza (zwanego dalej „ETPC”), że art. 6 EKPC nie wymaga drugiej instancji w sprawach karnych ( ). 36. Tym niemniej jednak w przypadku gdy przewidziane jest postępowanie odwoławcze, należy w jego ramach zapewnić przestrzeganie fundamentalnych gwarancji wynikających z art. 6 EKPC ( ), przy czym sposób, w jaki ma być stosowany art. 6 EKPC w postępowaniu odwoławczym, zależy od specyficznych właściwości danego postępowania odwoławczego ( ). 37. Tak więc w sytuacji, gdy istnieje dwuinstancyjne postępowanie karne okoliczność, że zainteresowany mógł skorzystać z prawa do obrony w postępowaniu w pierwszej instancji, jest niewystarczająca, aby móc stwierdzić, że były w pełni przestrzegane wymogi art. 6 EKPC ( ). 38. Po przypomnieniu tych informacji należy podkreślić, że niniejsza sprawa nie dotyczy bezpośrednio istnienia prawa do odwołania. Bezsporne jest, że T. Tupikas miał możliwość złożenia odwołania, a nawet, że z niej skorzystał. Istotą pytania prejudycjalnego przedłożonego w niniejszej sprawie jest wzajemne uznanie w kontekście funkcjonowania decyzji ramowej w sytuacji, gdy zostaje wykorzystana fakultatywna podstawa odmowy, o której mowa w art. 4a. Chodzi w szczególności o wykładnię pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” znajdującego się w pierwszej części tego przepisu. 39. Dokonując wykładni pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie”, Trybunał jest zobowiązany do uwzględnienia i przestrzegania wspomnianych gwarancji wynikających z praw podstawowych. Podkreślam jednak, że przedmiotem niniejszej analizy nie jest ustanowienie prawa do złożenia odwołania jako uprawnienia wynikającego z prawa Unii. B. W przedmiocie pytania przedstawionego przez sąd odsyłający 40. Sąd odsyłający próbuje określić, czy przy badaniu poszanowania praw procesowych danej osoby w ramach „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” skazujące leżące u podstaw ENA należy uwzględnić postępowanie w pierwszej instancji czy postępowanie odwoławcze. Według sądu odsyłającego, jeśli należy uwzględnić wyłącznie postępowanie w pierwszej instancji, ENA zostanie wykonany, o ile T. Tupikas stawił się na rozprawie osobiście. Jeśli natomiast należy uwzględnić postępowanie odwoławcze, sąd musi zbadać okoliczności tego podstępowania odwoławczeg przed właściwym organem litewskim. Brak jest bowiem informacji o tym postępowaniu odwoławczym, z wyjątkiem tego, że T. Tupikas złożył odwołanie i że postępowanie odwoławcze doprowadziło do utrzymania w mocy orzeczenia pierwszej instancji. 41. Na podstawie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i wykładni systemowej decyzji ramowej (z uwzględnieniem w szczególności brzmienia jej art. 4a ust. 1) lit. c) i d) sąd odsyłający uważa, że jeśli postępowanie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy (obejmującego kwestię winy lub kary), wchodzi wówczas w zakres pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie”. Nie ma to miejsca natomiast w przypadku, gdy sąd rozpoznający odwołanie ogranicza się do rozstrzygnięcia kwestii prawnych, jak w ramach skargi kasacyjnej. 42. Zasadniczo T. Tupikas zgadza się z zaproponowaną przez sąd odsyłający odpowiedzią na pytanie prejudycjalne. Podkreśla jednak znaczenie, jakie należy nadać przestrzeganiu prawa do obrony, również w postępowaniu odwoławczym, jeżeli takie zostało przewidziane. 43. Ze swojej strony prokurator generalny zauważa różnorodność praktyk w zakresie prawomocnego wyroku wymaganego jako podstawa ENA przez wydające nakaz organy sądowe: może to być wyrok pierwszej instancji, wyrok sądu odwoławczego, a nawet oba naraz. Wybór organu wydającego określa zatem to co konkretnie stanowi „rozprawę, w wyniku której wydano orzeczenie”. Prokurator generalny uważa, że pojęcie to może obejmować postępowanie odwoławcze, w toku którego ponownie była badana kwestia winy. Jeżeli postępowanie w pierwszej instancji nie spełnia warunków z art. 4a decyzji ramowej, ale spełnia je postępowanie odwoławcze, przekazanie może być wówczas dopuszczone. 44. Rząd niderlandzki uważa natomiast, że postępowanie odwoławcze opisane w pytaniu prejudycjalnym nie wchodzi w zakres pojęcia „rozprawa, w wyniku której wydano orzeczenie”. Zdaniem tego rządu badanie prowadzone przez wykonujący nakaz organ sądowy należy przeprowadzić pod kątem prawomocnego orzeczenia przedłożonego przez organ wydający nakaz. Zadaniem organu wykonującego nakaz nie jest sprawdzanie przygotowawczego postępowania karnego, gdyż mogłoby to podważyć zasadę wzajemnego uznania. W niniejszym przypadku wykonujący nakaz organ sądowy powinien jedynie zbadać orzeczenie stanowiące podstawę ENA. Organ ten nie może badać postępowania odwoławczego. 45. Podczas rozprawy rząd irlandzki zaproponował, aby udzielić odpowiedzi przeczącej na przedłożone pytanie prejudycjalne uznając, że jedynie orzeczenie wydane w pierwszej instancji jest istotne w niniejszych okolicznościach. Wspomniany rząd uzasadnił swoje stanowisko odnosząc się między innymi do treści art. 4a ust. 1 lit. c) i d) decyzji ramowej oraz art. 5 ust. 1 decyzji ramowej w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną przez decyzję ramową 2009/299. 46. Na rozprawie rząd litewski opowiedział się za szeroką wykładnią pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie”. Zdaniem tego rządu kontrola na podstawie art. 4a decyzji ramowej nie może ograniczać do orzeczenia wydanego w pierwszej instancji w przypadkach, gdy okoliczności niniejszej sprawy zostały ponownie zbadane w kolejnym orzeczeniu wydanym przez sąd wyższej instancji. 47. Komisja ze swojej strony twierdzi, że odwołanie, o którym mowa w postępowaniu głównym, wchodzi w zakres pojęcia „rozprawa, w wyniku której wydano orzeczenie”. Wynika to z konieczności zagwarantowania poszanowania praw procesowych w związku z tym, że zostało przewidziane postępowanie odwoławcze. Komisja odwołuje się ponadto do przepisów dyrektywy (UE) 2016/343 ( ) dokonującej harmonizacji gwarancji w zakresie prawa do udziału w rozprawie. Komisja stwierdza, że w przypadku postępowania odwoławczego, w którym dana osoba została prawomocnie skazana na karę pozbawienia wolności, powinna istnieć możliwość zbadania powodu odmowy, o którym mowa w art. 4a decyzji ramowej. 48. Tak więc po przedstawieniu stanowisk stron zbadam poniżej definicję pojęcia „rozprawa, w wyniku której wydano orzeczenie” w rozumieniu art. 4a ust. 1 decyzji ramowej. W tym celu przyjrzę się najpierw pojęciu wyroku podlegającego wykonaniu (1), a następnie pojęciu skutków postępowania odwoławczego w przypadku wniesienia odwołania (2). 1.  Pojęcie wyroku podlegającego wykonaniu 49. Z art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej 2002/584 oraz z części b) pkt 2 załącznika do niej wynika, że wydający nakaz organ sądowy powinien wskazać „podlegający wykonaniu wyrok”, który stanowi podstawę ENA. 50. Moim zdaniem chodzi o prawomocne orzeczenie, którego wykonalność umożliwia wykonanie kary pozbawienia wolności zgodnie z prawem krajowym. 51. Dwie zmienne pozwalają określić, czym jest takie orzeczenie in concreto. 52. Jak zauważa zasadniczo prokurator generalny i rząd niderlandzki pierwsza zmienna odsyła do organizacji postępowania karnego w danym państwie członkowskim. W tym kontekście należy się zastanowić, czy obowiązujące przepisy proceduralne zapewniają możliwość wniesienia odwołania, w którym sprawa jest rozpoznawana w pełni pod względem merytorycznym, co obejmuje badanie winy i wymierzonej kary ( ). 53. Okoliczności konkretnego przypadku stanowią drugą zmienną. Należy zbadać, czy odwołanie rzeczywiście zostało wniesione i jaki był jego wpływ na orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Jeżeli odwołanie zostało wniesione, właściwe prawo krajowe określa, jaki jest tytuł wykonawczy między wyrokiem wydanym w pierwszej i w drugiej instancji. 54. W świetle powyższych rozważań stwierdzam, że do celów stosowania art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej wyrokiem podlegającym wykonaniu jest prawomocny wyrok pozwalający właściwym organom zapewnić na podstawie obowiązującego prawa krajowego wykonanie kary pozbawienia wolności, która została nałożona na daną osobę. Co stanowi taki wyrok w konkretnym przypadku będzie zależeć od przepisów proceduralnych państwa członkowskiego i od skorzystania z nich przez daną osobę (lub wobec danej osoby). 2.  Odwołanie wniesione od wyroku 55. Pojęcie „wyroku podlegającego wykonaniu” w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej należy odróżnić od pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” w rozumieniu art. 4a ust. 1 zdanie wprowadzające wspomnianej decyzji ramowej. 56. Jak Komisja podkreśliła na rozprawie, to ostatnie pojęcie obejmuje wszystkie etapy postępowania karnego, w którym sąd rozpoznaje sprawę pod względem merytorycznym, to znaczy albo kwestię winy albo kwestię kary. 57. Uważam jednak, że biorąc pod uwagę strukturę i logikę formularza ENA, wydający nakaz organ sądowy powinien przedstawić informacje dotyczące etapu postępowania, który bezpośrednio umożliwił wydanie podlegającego wykonaniu orzeczenia skazującego. W związku z tym do wykonującego nakaz organu sądowego należy sprawdzenie spełniania przesłanek z art. 4a decyzji ramowej tylko w odniesieniu do tego ostatniego etapu postępowania, w którym sprawa była rozpoznawana pod względem merytorycznym we wspomnianym wcześniej znaczeniu. 58. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 decyzji ramowej 2009/299, zakaz wydawania zaocznych (in absentia) wyroków skazujących ma na celu ochronę skuteczności prawa danej osoby do obrony. 59. Kluczowymi elementami takiego badania są: i) wiedza danej osoby o toczącym się postępowaniu oraz ii) możliwość przygotowania skutecznej obrony i przedstawienia wszystkich swoich argumentów w odniesieniu do istoty sprawy, to znaczy kwestii winy lub kary. 60. Co do tej drugiej części, konieczne jest, aby dana osoba była w stanie w pełni skorzystać ze swoich praw w trakcie ostatniego etapu postępowania karnego prowadzącego do wydania wyroku podlegającego wykonaniu. W praktyce może to być: i) postępowanie w pierwszej instancji, jeżeli istniejący system procesowy nie daje możliwości odwołania we wszystkich kwestiach merytorycznych lub jeżeli taka możliwość istnieje bez uprzedniego złożenia odwołania, lub ii) postępowanie w drugiej instancji, jeżeli odwołanie zostało złożone, a obowiązujące prawo pozwala na zbadanie wszystkich kwestii merytorycznych ( ). 61. I właśnie w odniesieniu do tej części postępowania, która bezpośrednio poprzedzała wyrok podlegający wykonaniu, wykonujący nakaz organ sądowy sprawdza zgodnie z zasadami określonymi w art. 4a decyzji ramowej okoliczności rozprawy, na którą nie stawiła się dana osoba. 62. Patrząc z perspektywy odwołania, w którym badane są wszystkie kwestie merytoryczne, konsekwencją powyższych rozważań jest to, że jeżeli dana osoba nie stawiła się na rozprawie w pierwszej instancji, ale stawiła się w postępowaniu w odwoławczym, należy stwierdzić, iż stawiła się osobiście na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej. W odwrotnej sytuacji, gdy dana osoba stawiła się w pierwszej instancji, a nie w postępowaniu odwoławczym, wykonania ENA można odmówić, jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy dojdzie do wniosku, że w tej konkretnej zaistniałej sytuacji zostały naruszone prawa procesowe osoby, chyba że wystąpi jedna z sytuacji, o których mowa w art. 4a lit. a)–d) decyzji ramowej. 63. W tej sytuacji istotny jest przypadek opisany w lit. d) art. 4a ust. 1 decyzji ramowej: orzeczenie nie zostało doręczone osobiście danej osobie, ale będzie ona wyraźnie pouczona o prawie „do ponownego rozpoznania sprawy lub do złożenia odwołania, w których to procedurach dana osoba ma prawo uczestniczyć i które pozwalają na ponowne rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym i z uwzględnieniem nowych dowodów oraz które mogą prowadzić do uchylenia [lub zmiany] pierwotnego orzeczenia”. 64. Tym samym należy podkreślić znaczenie zasady wzajemnego zaufania w takiej sytuacji ( ). Mechanizm współpracy wymiarów sprawiedliwości ustanowiony w decyzji ramowej nie funkcjonowałby, gdyby wykonujący nakaz organ sądowy musiał podejmować się żmudnego badania w celu sprawdzenia, czy zapewniono poszanowanie praw procesowych danej osoby na każdym wcześniejszym etapie postępowania. Konieczność utrzymania operacyjności tego systemu wymaga, moim zdaniem, aby kontrola przestrzegania prawa do obrony ograniczała się do ostatniego etapu bezpośrednio poprzedzającego moment, w którym kara pozbawienia wolności może zostać wykonana. Etapy wcześniejsze są natomiast objęte zasadą wzajemnego zaufania. Oznacza to, że wykonujący nakaz organ sądowy musi mieć zaufanie do możliwości usunięcia ewentualnych wcześniejszych uchybień proceduralnych przez system sądowy państwa członkowskiego organu sądowego wydającego nakaz. 65. W świetle powyższych rozważań uważam, że postępowanie odwoławcze, w toku którego objęto badaniem kwestie winy lub kary stanowi „rozprawę, w wyniku której wydano orzeczenie” w rozumieniu art. 4a ust. 1 zdanie wprowadzające decyzji ramowej. Właśnie ten etap postępowania określa charakter wykonawczy orzeczenia skazującego stanowiącego podstawę ENA. I dlatego w świetle tego właśnie etapu postępowania wykonujący nakaz organ sądowy powinien upewnić się, czy były przestrzegane prawa procesowe danej osoby z myślą o zastosowaniu fakultatywnej podstawy odmowy określonej w art. 4a ust. 1 decyzji ramowej. C. Niniejsza sprawa i fakultatywny charakter podstawy odmowy na mocy art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 66. Postanowienie odsyłające wskazuje, że T. Tupikas został skazany w pierwszej instancji wyrokiem wydanym w dniu 26 sierpnia 2016 r. przez Klaipėdos apylinkės teismas (sąd rejonowy w Kłajpedzie). Wskazano również, że T. Tupikas wniósł apelację od tego wyroku i że sąd okręgowy w Kłajpedzie oddalił tę apelację wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. ENA nie zawiera więcej informacji na temat okoliczności przebiegu postępowania w drugiej instancji. Sąd odsyłający wskazuje, że nie wie, czy T. Tupikas stawił się w toku postępowania w tej instancji i, jeśli nie miało to miejsca, czy jeden z warunków określonych w art. 4a ust. 1 lit. a)–d) decyzji ramowej został spełniony. 67. Z wszystkich dostępnych informacji (co podlega ocenie sądu odsyłającego) wynika, że T. Tupikas stawił się w pierwszej instancji. Fakt złożenia odwołania przez T. Tupikasa wskazuje, że musiał zostać poinformowany o istnieniu wyroku wydanego w pierwszej instancji. 68. Sąd odsyłający zwraca uwagę na brak informacji dotyczących postępowania odwoławczego, a w szczególności, czy T. Tupikas stawił się osobiście na rozprawie w tym postępowaniu czy nie. 69. Okoliczności przedstawione przez sąd odsyłający zdają się wskazywać, że T. Tupikas musiał się dowiedzieć o istnieniu postępowania odwoławczego, ponieważ sam wniósł apelację. Wprawdzie taka świadomość nie gwarantuje sama w sobie, że T. Tupikas został prawidłowo wezwany na rozprawę lub rozprawy przeprowadzane w tym zakresie. Tym samym decyzja o tym, czy były przestrzegane prawa proceduralne w tych okolicznościach faktycznych, należy do wykonującego nakaz organu sądowego. W przypadku gdy wspomniany organ stosuje fakultatywną podstawę odmowy wykonania ENA, o której mowa w art. 4a decyzji ramowej, powinien zwrócić się w tym celu o niezbędne informacje uzupełniające na podstawie art. 15 ust. 2 decyzji ramowej. 70. Te szczególne okoliczności faktyczne pozwalają mi wspomnieć o zagadnieniu leżącym u podstaw niniejszej sprawy, a mianowicie o stwarzającej trudności transpozycji art. 4a decyzji ramowej do ustawodawstwa krajowego. 71. W pierwszym rzędzie zwracam uwagę, że logika art. 4a jest następująca. 72. Ogólną zasadą wynikającą z art. 1 ust. 2 decyzji ramowej jest leżący po stronie państw członkowskich obowiązek wykonania ENA „w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej”. 73. Artykuł 4a ust. 1 wprowadził możliwość odmowy wykonania ENA, jeżeli dana osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, w wyniku której zostało wydane orzeczenie. Wspomniana możliwość niewykonania ENA musi opierać się na badaniu przez wykonujący nakaz organ sądowy okoliczności właściwych dla każdego konkretnego przypadku. 74. Owa możliwość niewykonania ustaje w przypadku, gdy wykonujący nakaz organ sądowy ustali, że w konkretnym przypadku chodzi o jedną z sytuacji wymienionych w art. 4a ust. 1 lit. a)–d) decyzji ramowej. W takim przypadku odmowa wykonania ENA jest wyłączona, a obowiązek przekazania danej osoby ponownie staje się zasadą. 75. Tymczasem chciałbym zauważyć, w drugim rzędzie, że przepisy krajowe przedstawione w postanowieniu odsyłającym (art. 12 OLW) odwracają logikę decyzji ramowej, przekształcając „możliwość niewykonania z wyjątkiem a)–d)” w „obowiązek niewykonania, chyba że a)–d)”. 76. W trzecim rzędzie, wspomniany sposób transpozycji art. 4a decyzji ramowej przekształcił wykaz czterech wyjątków od możliwości niewykonania ENA w przypadku, gdy dana osoba nie stawiła się na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie, w zamknięty wykaz sytuacji, tylko w których organ wykonujący może wykonać ENA, jeżeli dana osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie. 77. Według mnie taka transpozycja uniemożliwia wykonującym nakaz organom sądowym ocenę wszystkich okoliczności faktycznych w danej sprawie w celu sprawdzenia przestrzegania praw procesowych osób, których dotyczy nakaz. Transponując odpowiednio wniosek Trybunału dotyczący fakultatywnej podstawy odmowy zgodnie z art. 4 ust. 6 decyzji ramowej, uważam, że wykonujący nakaz organ sądowy powinien również korzystać w niniejszych okolicznościach ze swobodnej oceny w odniesieniu do tego, czy należy odmówić wykonania ENA ( ). 78. Dlatego uważam, że art. 12 OLW dokonuje niewłaściwej transpozycji art. 4a decyzji ramowej. 79. Trudności związane z tak nieelastyczną transpozycją są dobrze widoczne w niniejszym przypadku. Sąd krajowy nie może uwzględnić wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji T. Tupikasa. Z zastrzeżeniem konieczności sprawdzenia przez sąd odsyłający, wydaje się, że powyższej sytuacji nie można zaklasyfikować do żadnej z kategorii przewidzianych w art. 4a decyzji ramowej. Jednakże dana osoba zapoznała się z orzeczeniem wydanym w pierwszej instancji i wniosła odwołanie (zatem wiedziała o tym postępowaniu). Jeżeli ponadto taka osoba była prawidłowo reprezentowana, trudno tu doszukać się braku przestrzegania jej prawa do obrony. 80. Niemniej jednak taki układ okoliczności faktycznych nie odnosi się do żadnej z sytuacji, o których mowa w art. 4a ust. 1 lit. a)–d) decyzji ramowej. Podkreślanie wyczerpującego charakteru warunków prowadzących do stwierdzenia, że prawa do obrony danej osoby (która nie stawiła się osobiście) były przestrzegane, może spowodować taką sytuację, że osoba, która złożyła odwołanie, ale nie uczestniczyła w postępowaniu w drugiej instancji (podczas gdy była on broniona za pośrednictwem obrońcy, któremu osoba ta udzieliła pełnomocnictwa), mogłaby zawsze uzyskać odmowę wykonania ENA na podstawie przepisów krajowych, ponieważ jej przypadek nie jest objęty żadnym z wyjątków, o których mowa w art. 4a decyzji ramowej. 81. Jak przypomniał Trybunał w sprawie Dworzecki w odniesieniu do przypadku wskazanego w art. 4a ust. 1 lit. a) ppkt (i) decyzji ramowej 2002/584, sytuacje wymienione w art. 4a tej decyzji ramowej stanowią „obowiązkowe wyjątki od fakultatywnej podstawy nieuznawania”. Innymi słowy, z logiki tego przepisu wynika, że aby umożliwić wykonującemu nakaz organowi sądowemu sprawdzenie, że prawa procesowe danej osoby były przestrzegane, mogą pojawić się inne sytuacje niż te, które zostały wyraźnie określone w lit. a)–d) art. 4a ust. 1 decyzji ramowej ( ). 82. Na zakończenie przypomnę ponownie, że decyzja ramowa opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania i wysokim stopniu zaufania, jakie powinno istnieć między państwami członkowskimi ( ). Tym niemniej pojęcia wzajemnego uznawania i zaufania nie mogą przysłaniać znaczenia, jakie decyzja ramowa i prawo Unii przywiązują do przestrzegania praw podstawowych, w niniejszym przypadku procesowych ( ). 83. Artykuł 4a decyzji ramowej odzwierciedla osiągniętą przez ustawodawcę europejskiego równowagę między skutecznością przekazywania osób w europejskiej przestrzeni prawnej a zakresem kontroli przeprowadzanej przez wykonujący nakaz organ sądowy. Jeżeli wspomniany organ jest przekonany, że prawa podstawowe były przestrzegane z uwzględnieniem, w stosownym przypadku, zachowania danej osoby, przepisy krajowe nie mogą uniemożliwić temu organowi wypełnienia obowiązku wykonania ENA ciążącego na nim na podstawie art. 1 ust. 2 decyzji ramowej. VI. Wnioski 84. Mając na względzie powyższe rozważania proponuję, aby Trybunał udzielił następującej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedstawione przez Rechtbank Amsterdam (sąd w Amsterdamie, Niderlandy): Pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” w rozumieniu art. 4a ust. 1 zdanie wprowadzające decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, w brzmieniu nadanym decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono również ostatnią instancję postępowania karnego, w ramach której sprawa była rozpoznawana pod względem merytorycznym, to jest w tym konkretnym przypadku w kwestii winy lub wymierzonej kary, i w wyniku której wyrok skazujący stał się wykonalny. W tych okolicznościach decyzja o zastosowaniu fakultatywnej podstawy odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania w rozumieniu wspomnianego wyżej przepisu należy do wykonującego nakaz organu sądowego, który powinien mieć możliwość oceny w świetle wszystkich znanych mu okoliczności faktycznych przestrzegania prawa danej osoby do obrony. ( ) Język oryginału: francuski. ( ) Dz.U. 2002, L 190, s. 1. Ta decyzja ramowa została zmieniona decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24). ( ) Wyróżnienie moje. ( ) Podpisana w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. ( ) Zobacz w odniesieniu do art. 4a ust. 1 lit. a) decyzji ramowej, moją opinię w sprawie Dworzecki (C‑108/16 PPU, EU:C:2016:333, pkt 74). ( ) Zobacz motyw 12 decyzji ramowej, zgodnie z którym respektuje ona „prawa podstawowe i przestrzega zasad uznanych w art. 6 traktatu [TUE], które znajdują odbicie [zapisanych] w karcie […]”. ( ) Zobacz również wyrok z dnia 24 maja 2016 r., Dworzecki (C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, pkt 37). ( ) Zobacz motywy 1, 4 i 8 decyzji ramowej 2009/299. ( ) Zobacz również wyroki ETPC: z dnia 12 lutego 1985 r. w sprawie Colozza przeciwko Włochom, CE:ECHR:1985:0212JUD 000902480, § 27; z dnia 23 listopada 1993 r. w sprawie Poitrimol przeciwko Francji, CE:ECHR:1993:1123JUD001403288, § 35. ( ) Zobacz motyw 1 decyzji ramowej 2009/299. Zobacz wyroki ETPC: z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie Strzałkowski przeciwko Polsce, CE:ECHR:2009:0609JUD 003150902, § 40–42; z dnia 1 marca 2006 r. w sprawie Sejdovic przeciwko Włochom, CE:ECHR:2006:0301JUD 005658100, § 82. Zobacz również wyrok z dnia 26 lutego 2013 r. (Melloni, C‑399/11, EU:C:2013:107, pkt 49). Zobacz również w innym kontekście wyroki: z dnia 17 listopada 2011 r., Hypoteční banka (C‑327/10, EU:C:2011:745, pkt 50–53); z dnia 15 marca 2012 r., G (C‑292/10, EU:C:2012:142, pkt 48 i nast.); a także z dnia 6 września 2012 r., Trade Agency (C‑619/10, EU:C:2012:531, pkt 55). ( ) Wyrok ETPC z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie Andrejewa przeciwko Łotwie, CE:ECHR:2009:0218JUD005570700, § 97. Wymóg dwuinstancyjności w postępowaniu karnym został ustanowiony w art. 2 protokołu nr 7 do EKPC podpisanego w Strasburgu dnia 22 listopada 1984 r. Jednak jak dotąd wspomniany protokół nie został ratyfikowany przez wszystkie państwa członkowskie. Zobacz w odniesieniu do tej kwestii również opinię rzecznika generalnego P. Cruza Villalóna w sprawie Åkerberg Fransson (C‑617/10, EU:C:2012:340, pkt 71–74). ( ) Wyroki ETPC: z dnia 26 października 2000 r. w sprawie Kudła przeciwko Polsce, CE:ECHR:2000:1026JUD 00302109, § 122; z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie Hokkeling przeciwko Niderlandom, CE:ECHR:2017:0214JUD 003074912, §§ 56 i 58; z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie Andrejewa przeciwko Łotwie, CE:ECHR:2009:0218JUD005570700, § 97. Zobacz również w odniesieniu do postępowania kasacyjnego, wyrok ETPC z dnia 17 stycznia 1970 r. w sprawie Delcourt przeciwko Belgii, CE:ECHR:1970:0117JUD 000268965, § 25. ( ) Zdaniem ETPC należy w szczególności uwzględnić – biorąc pod uwagę kwestie podlegające rozstrzygnięciu oraz ich znaczenie dla strony wnoszącej odwołanie – rolę, jaką w tym postępowaniu pełni sąd odwoławczy oraz sposób ochrony prawa do obrony. Wyroki ETPC: z dnia 18 października 2006 r. w sprawie Hermi przeciwko Włochom, CE:ECHR:2006:1018JUD001811402, § 62; z dnia 21 lipca 2009 r. w sprawie Seliwiak przeciwko Polsce, CE:ECHR:2009:0721JUD000381804, §§ 54–64; z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie Sobolewski przeciwko Polsce, CE:ECHR:2009:0609JUD001984707, § 33– 44; z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie Strzałkowski przeciwko Polsce, CE:ECHR:2009:0609JUD003150902, §§ 39–55; z dnia 21 września 1993 r. w sprawie Kremzow przeciwko Austrii, CE:ECHR:1993:0921JUD001235086, § 67; z dnia 26 lipca 2002 r., Mefta przeciwko Francji, CE:ECHR:2002:0726JUD003291196, § 41; z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie Zahirović przeciwko Chorwacji, CE:ECHR:2013:0425JUD005859011, §§ 54–57. ( ) Zobacz podobnie wyrok ETPC z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie Hokkeling przeciwko Niderlandom, CE:ECHR:2017:0214JUD 003074912, §§ 57, 58. ( ) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym (Dz.U. 2016, L 65, s. 1). ( ) Europejski Trybunał Praw Człowieka wyjaśnił, że „»skazanie« w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) EKPC oznacza […] zarazem orzeczenie o winie wynikające ze stwierdzenia na podstawie ustawy, że doszło do popełnienia przestępstwa […] i wymierzenie kary lub innego środka polegającego na pozbawieniu wolności […]” (wyrok ETPC z dnia 21 października 2013 r. w sprawie Del Rio Prada przeciwko Hiszpanii, CE:ECHR:2013:1021JUD004275009, § 123). W wyroku w sprawie Kremzow przeciwko Austrii ETPC orzekł, że rzetelność postępowania oznacza prawo wnoszącego odwołanie do udziału w rozprawie odwoławczej ze względu na poważne skutki, jakie może to mieć dla wymiaru kary, która zostanie wymierzona (wyrok ETPC z dnia 21 września 1993 r. w sprawie Kremzow przeciwko Austrii, CE:ECHR:1993:0921JUD001235086, § 67). ( ) Dodam, że postępowania następcze, którymi są „nadzwyczajne” środki odwoławcze takie jak skarga kasacyjna lub skarga konstytucyjna, są co do zasady wyłączone z definicji postępowania prowadzącego do wyroku podlegającego wykonaniu. Wynika to z faktu, że ich ewentualne złożenie zasadniczo nie pozwala na zbadanie wszystkich kwestii merytorycznych lub na odroczenie momentu pozbawienia wolności danej osoby w ramach wykonania orzeczonej kary. Niemniej jednak, etapy te zawsze muszą spełniać wymogi art. 6 EKPC (wyrok ETPC z dnia 18 października 2006 r. w sprawie Hermi przeciwko Włochom, CE:ECHR:2006:1018JUD001811402, §§ 60–61). Zobacz również wyrok ETPC z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie Gorou przeciwko Grecji, CE:ECHR:2009:0320JUD001268603, § 41 oraz z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie Papaioannou przeciwko Grecji, CE:ECHR:2016:0602JUD001888015, § 45. ( ) Wyrok z dnia 26 lutego 2013 r., Melloni (C‑399/11, EU:C:2013:107, pkt 62, 63). ( ) Wyrok z dnia 29 czerwca 2017 r., Popławski (C‑579/15, EU:C:2017:503 pkt 21 –23). Zobacz również wyrok z dnia 24 maja 2016 r., Dworzecki (C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, pkt 50–52). ( ) „[W]ykonujący nakaz organ sądowy może w każdym razie, nawet po stwierdzeniu, że dana sytuacja nie mieści się w zakresie tych wyjątków, uwzględnić inne okoliczności pozwalające mu na upewnienie się, że przekazanie zainteresowanego nie prowadzi do naruszenia jego prawa do obrony”. (wyrok z dnia 24 maja 2016 r., Dworzecki (C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, pkt 50). ( ) Wyrok z dnia 1 czerwca 2016 r., Bob-Dogi (C‑241/15, EU:C:2016:385, pkt 31–33 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Przykładowo wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo).