C-271/23

Opinia rzecznika generalnegoTSUE2025-02-27CELEX: 62023CC0271ECLI:EU:C:2025:128

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy państwo członkowskie Unii Europejskiej może głosować w międzynarodowym organie w sposób sprzeczny z decyzją Rady określającą wspólne stanowisko UE, a także czy może podnieść zarzut niezgodności z prawem tej decyzji jako obronę w postępowaniu o uchybienie zobowiązaniom, jeśli wcześniej nie zaskarżyło jej ważności?
Ratio decidendi
Rzeczniczka generalna uznała, że Węgry naruszyły prawo UE, ponieważ zmiany w wykazach konwencji ONZ dotyczących środków odurzających mają bezpośredni wpływ na zakres stosowania prawa UE (decyzja ramowa 2004/757/WSiSW), co oznacza, że kwestia ta wchodzi w zakres wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii. Decyzja Rady 2021/3, określająca wspólne stanowisko, jest wiążąca dla państw członkowskich, a Węgry nie mogły skutecznie podnieść zarzutu jej niezgodności z prawem w postępowaniu o uchybienie zobowiązaniom, ponieważ nie zaskarżyły jej w terminie przewidzianym w art. 263 TFUE, mając do dyspozycji środki tymczasowe. Ponadto, głosowanie wbrew wspólnemu stanowisku bez konsultacji i publiczne zdystansowanie się od niego stanowiło naruszenie zasady lojalnej współpracy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy skargi Komisji Europejskiej przeciwko Węgrom w związku z głosowaniem tego państwa w Komisji ds. Środków Odurzających ONZ. Węgry głosowały przeciwko zaleceniom WHO dotyczącym reklasyfikacji konopi indyjskich i ich pochodnych w ramach konwencji ONZ o środkach odurzających, pomimo przyjęcia przez Radę UE decyzji 2021/3, która określała wspólne stanowisko UE w tej kwestii. Węgry nie zawiadomiły instytucji UE o zamiarze głosowania wbrew wspólnemu stanowisku ani nie skonsultowały się z nimi, a także publicznie zdystansowały się od stanowiska Unii. Komisja uznała to za naruszenie zobowiązań wynikających z prawa UE.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzić, że głosując sprzecznie ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji Rady (UE) 2021/3 z dnia 23 listopada 2020 r. w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte, w imieniu Unii Europejskiej, na ponownie zwołanej sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających w sprawie umieszczania konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach zgodnie z Jednolitą konwencją o środkach odurzających z 1961 r., zmienioną protokołem z 1972 r., oraz Konwencją o substancjach psychotropowych z 1971 r. Węgry naruszyły wyłączną kompetencję zewnętrzną Unii na mocy art. 3 ust. 2 TFUE, uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy tej decyzji w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE oraz naruszyły zasadę lojalnej współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 TUE. Obciążyć Węgry kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

OPINIA RZECZNICZKI GENERALNEJ LAILI MEDINY przedstawiona w dniu 27 lutego 2025 r. ( ) Sprawa C‑271/23 Komisja Europejska przeciwko Węgrom Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Artykuł 258 TFUE – Decyzja Rady (UE) 2021/3 – Wspólne stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej – Artykuł 218 ust. 9 TFUE – Podstawa prawna – Jednolita konwencja o środkach odurzających z 1961 r. zmieniona protokołem z 1972 r. oraz konwencja o substancjach psychotropowych z 1971 r. – Umieszczenie konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach – Głosowanie na sesji Komisji ds. Środków Odurzających – Głosowanie i stanowisko państwa członkowskiego sprzeczne z decyzją Rady – Artykuł 3 ust. 2 in fine TFUE – Kompetencja zewnętrzna Unii – Artykuł 288 ust. 4 TFUE – Artykuł 277 TFUE – Zarzut niezgodności z prawem podniesiony przez państwo członkowskie – Dopuszczalność – Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW – Artykuł 4 ust. 3 TUE – Zasada lojalnej współpracy – Obowiązki w zakresie sprawozdawczości, konsultacji i ograniczania ryzyka 1. Czy jest możliwe by państwo członkowskie Unii Europejskiej, będące stroną konwencji o środkach odurzających ( ) głosowało na sesji Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Środków Odurzających ( ) (zwanej dalej Komisją ds. Środków Odurzających) sprzecznie z tą decyzją Rady w sprawie stanowiska jakie ma być zajęte wspólnie w imieniu Unii Europejskiej i złożyło sprzeczne z nią oświadczenie? Ponadto czy to państwo członkowskie może podnieść zarzut niezgodności z prawem decyzji Rady w sprawie przyjęcia tego stanowiska jako środka obrony przeciwko skardze o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wniesionej na podstawie art. 258 TFUE nie zakwestionowawszy wcześniej zgodności tej decyzji z prawem przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej? 2. Te dwa pytania powstają w kontekście postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętego przez Komisję Europejską przeciwko Węgrom. 3. W niniejszym postępowaniu Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy decyzji Rady (UE) 2021/3 ( ), art. 218 ust. 9, art. 288 akapit czwarty, art. 3 ust. 2 TFUE i art. 4 ust. 3 TUE. Decyzja ta dotyczy zasadniczo stanowiska, jakie w imieniu Unii Europejskiej mają zająć państwa członkowskie w sprawie zmiany klasyfikacji konopi indyjskich i ich pochodnych w głosowaniu w Komisji ds. Środków Odurzających. 4. Należy zauważyć, że wszystkie państwa członkowskie UE są stronami konwencji o środkach odurzających oraz konwencji o substancjach psychotropowych (zwanych dalej łącznie „konwencjami o środkach odurzających i substancjach psychotropowych”), natomiast Unia Europejska nie jest stroną tych konwencji ( ). 5. W szczególności, zgodnie z decyzją 2021/3, państwa członkowskie miały głosować za usunięciem ziela i żywicy konopi indyjskich z wykazu IV do konwencji o środkach odurzających, popierając jednocześnie ich dalsze włączenie do wykazu I do tej konwencji ( ). Co do zasady, uznaje się, że substancje objęte wykazem IV tej konwencji stwarzają tak wysokie ryzyko dla zdrowia publicznego, że ich stosowanie powinno być zakazane, z wyjątkiem rygorystycznie ograniczonych celów medycznych lub naukowych, podczas gdy w wykazie I wymieniono środki odurzające, w przypadku których istnieje znaczące prawdopodobieństwo ich nadużywania i ryzyko szkodliwego wpływu. I. Okoliczności faktyczne i postępowanie poprzedzające wniesienie skargi A. Okoliczności faktyczne leżące u podstawy sporu 6. Przyjęte w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych konwencje o środkach odurzających i substancjach psychotropowych mają na celu, odpowiednio, zwalczanie nadużywania środków odurzających poprzez skoordynowane działanie międzynarodowe oraz, w odpowiedzi na zróżnicowanie i rozszerzenie asortymentu środków odurzających, ustanowienie międzynarodowego systemu kontroli w odniesieniu do szeregu syntetycznych środków odurzających, adekwatnie do możliwości ich nadużywania i ich wartości terapeutycznej. 7. Każda z tych konwencji zawiera cztery wykazy o numerach od I do IV, zawierające katalogi środków odurzających lub preparatów zawierających środki odurzające i substancje psychotropowe. Ziele i żywica konopi indyjskich były przez wiele lat ujęte w wykazach I i IV do konwencji o środkach odurzających, podczas gdy wyciągi i nalewki z konopi indyjskich były ujęte w wykazie I do tej konwencji. Włączenie substancji do konkretnego wykazu determinuje środki kontroli, które państwa będące stronami tych konwencji są zobowiązane odpowiednio do nich stosować ( ). 8. Komisja ds. Środków Odurzających, której funkcje i kompetencje zostały zdefiniowane między innymi w konwencjach o środkach odurzających i substancjach psychotropowych ( ), jest właściwa do wprowadzania zmian do załączonych do tych konwencji wykazów środków odurzających lub preparatów na podstawie zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (zwanej dalej „WHO”), która sama działa zgodnie z zaleceniami komitetu ekspertów. 9. W skład Komisji ds. Środków Odurzających wchodzą 53 państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych wybrane przez Radę Gospodarczą i Społeczną ONZ. W grudniu 2020 r. dwanaście państw członkowskich UE, w tym Węgry, było członkami Komisji ds. Środków Odurzających i w związku z tym miało prawo głosu w tej komisji. Unia Europejska ma w tej komisji status obserwatora. 10. W dniu 24 stycznia 2019 r. WHO przedstawiła sześć zaleceń o numerach od 5.1 do 5.6, dotyczących zmiany klasyfikacji konopi indyjskich i ich pochodnych zgodnie z konwencjami o środkach odurzających i substancjach psychotropowych (zwanych dalej „zaleceniami WHO”). Celem tych zleceń było, po pierwsze, zapewnienie, by rozpatrywane substancje podlegały najwłaściwszej – w świetle aktualnej wiedzy naukowej i medycznej – kontroli międzynarodowej przewidzianej w tych konwencjach, a po drugie, zapewnienie dostępności, badań i rozwoju preparatów zawierających pochodne konopi indyjskich w celach medycznych. 11. Wspomniane wyżej zalecenia WHO były przedmiotem obrad czwartego i piątego posiedzenia międzysesyjnego Komisji ds. Środków Odurzających w dniach 24 czerwca i 23 września 2019 r. Podczas tych posiedzeń Międzynarodowy Organ Kontroli Środków Odurzających (INCB) oraz Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości wyjaśniły i oceniły potencjalny wpływ tych zaleceń. 12. Po podjęciu w marcu 2020 r. decyzji o odroczeniu głosowania nad zaleceniami WHO, Komisja ds. Środków Odurzających zorganizowała w okresie od czerwca do października 2020 r., trzy debaty tematyczne a następnie, w dniu 8 października 2020 r., posiedzenie międzysesyjne otwarte dla wszystkich zainteresowanych stron. 13. Głosowanie nad zaleceniami WHO dotyczącymi zmiany umieszczenia konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach załączonych do konwencji, włączono do porządku obrad sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających, która miała się odbyć w dniach 2–4 grudnia 2020 r. ( ) 14. Państwa członkowskie UE kilkakrotnie omawiały zalecenia WHO na forum Horyzontalnej Grupy Roboczej ds. Narkotyków ( ). Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii również oceniło potencjalny wpływ tych zaleceń. 15. W dniu 16 października 2020 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej podczas sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających w związku z umieszczeniem rozpatrywanych substancji w wykazach [na mocy konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych] ( ). 16. Działająca przy Radzie Horyzontalna Grupa Robocza ds. Narkotyków przeanalizowała ten wniosek w dniu 29 października 2020 r. 17. Rada głosowała nad wnioskiem Komisji w dniu 23 listopada 2020 r. w trybie procedury pisemnej. Rada przyjęła decyzję 2021/3 kwalifikowaną większością głosów zgodnie z art. 218 ust. 8 akapit pierwszy TFUE. W ramach tego głosowania Węgry głosowały przeciw, a Bułgaria wstrzymała się od głosu. Adresatem tej decyzja były państwa członkowskie Unii Europejskiej. 18. Zgodnie z art. 1 i 2 decyzji 2021/3 stanowisko jakie miło zostać zajęte w imieniu Unii przez państwa członkowskie na ponownie zwołanej sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających, która miała się odbyć w dniach 2–4 grudnia 2020 r., w sprawie dodania substancji do wykazów załączonych do konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych lub skreślenia substancji z tych wykazów, miało być zgodne ze stanowiskiem zamieszczonym w załączniku do tej decyzji. Punkty 1–6 tego załącznika odpowiadają zaleceniom od 5.1 do 5.6 WHO. Zgodnie z pkt 1 załącznika do decyzji 2021/3 państwa członkowskie powinny były głosować za usunięciem ziela i żywicy konopi indyjskich z wykazu IV konwencji o środkach odurzających, ale pozostawić je w wykazie I. Zgodnie z pkt 4 załącznika do decyzji 2021/3 z wykazu I konwencji o środkach odurzających należało usunąć słowa „wyciągi i nalewki”. 19. 2 grudnia 2020 r. na forum Komisji ds. Środków Odurzających odbyło się głosowanie nad zaleceniami WHO. Zalecenia od 5.2 do 5.6, którym odpowiadały pkt 2–6 załącznika do decyzji 2021/3, zostały odrzucone. Węgry głosowały przeciwko rekomendacjom WHO 5.1 i 5.4. Zalecenie 5.1, w którym opowiedziano się za usunięciem ziela i żywicy konopi indyjskich z wykazu IV konwencji o środkach odurzających ( ), w który zawiera najbardziej niebezpieczne substancje niemające zastosowania medycznego (zwane dalej „zaleceniem 5.1), zostało przyjęte wymaganą większością głosów ( ). 20. W zaleceniu 5.4 [WHO] opowiedziało się za usunięciem słów „wyciągi i nalewki” z wykazu I do konwencji o środkach odurzających (zwanym dalej „zaleceniem 5.4”). Węgry złożyły również oświadczenie w Komisji ds. Środków Odurzających, twierdząc, że przyjęcie zaleceń WHO zwiększyłoby stosowanie/używanie konopi indyjskich i wiązałoby się z ingerencją w politykę krajową. Węgry nie powiadomiły Unii Europejskiej o zamiarze złożenia tego oświadczenia. B. Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi 21. Komisja uznała, że głosowanie Węgier i ich stanowisko na sesji Komisji ds. Środków Odurzających stanowią uchybienie zobowiązaniom ciążącym na tym państwie na mocy decyzji 2021/3 oraz naruszenie wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii i zasady lojalnej współpracy. W związku z tym 18 lutego 2021 r. Komisja skierowała do Węgier wezwanie do usunięcia uchybienia. 22. W dniu 19 kwietnia 2021 r. Węgry odpowiedziały na wezwanie do usunięcia uchybienia, wyjaśniając, że zgłosiły zastrzeżenia do zaleceń WHO już w toku procedury przyjęcia decyzji 2021/3, wobec czego głosowały w sposób z nią sprzeczny. W odniesieniu do zalecenia 5.1 Węgry argumentowały, że nie zmieniłoby ono zakresu przedmiotowego Konwencji o środkach odurzających, a tym samym poziomu międzynarodowej kontroli rozpatrywanych substancji, ponieważ ziele i żywica konopi indyjskich miały zostać usunięte z wykazu IV, ale pozostać w wykazie I. Węgry twierdziły, że przyjęcie decyzji 2021/3 wysłało opinii publicznej błędny komunikat, że zagrożenia społeczne i zagrożenia dla zdrowia publicznego związane z konopiami indyjskimi zostały przecenione. 23. W dniu 12 listopada 2021 r. Komisja wydała uzasadnioną opinię. Po pierwsze, Rada wskazała, że okoliczność, iż Węgry głosowały przeciwko przyjęciu decyzji 2021/3, oraz powody, dla których to państwo członkowskie nie zastosowało się do stanowiska przyjętego przez Radę, nie mają znaczenia dla sprawy. Po drugie, Komisja podniosła, że Węgry naruszyły art. 3 ust. 2 TFUE, ponieważ sporne akty wchodzą w zakres wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii. Po trzecie, Komisja podniosła, że Węgry działały z naruszeniem obowiązku lojalnej współpracy ustanowiony w art. 4 ust. 3 TUE, w szczególności poprzez osłabienie pozycji Unii w Komisji ds. Środków Odurzających. Komisja wyraziła obawy co do prawdopodobieństwa, że Węgry mogą zachować się w podobny sposób w przyszłości. 24. W dniu 11 stycznia 2022 r. Węgry ustosunkowały się do uzasadnionej opinii. Państwo to podtrzymało swoje stanowisko ze względów zdrowotnych i społecznych. Dodatkowo, Węgry wyraziły zaniepokojenie wzrostem konsumpcji konopi i podkreśliły swoje zaangażowanie w ograniczenie narkomanii. Węgry zwróciły również uwagę na szczególny charakter niniejszej sprawy i wyraziły sprzeciw wobec wniosku Komisji jakoby istniało duże prawdopodobieństwo, że państwo to będzie przejawiać podobne zachowania w podobnych okolicznościach w przyszłości, podkreślając znaczenie i wagę swoich wyjaśnień dotyczących głosowania w ramach Komisji ds. Środków Odurzających. 25. Ponieważ argumenty przedstawione przez Węgry nadal nie przekonały Komisji, w dniu 15 lutego 2023 r. Komisja zdecydowała o wnieść do Trybunału skargi o stwierdzenie zarzucanego Węgrom uchybienia. II. Postępowanie przed Trybunałem 26. Komisja wnosi do Trybunału o: – stwierdzenie, że Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy decyzji Rady 2021/3, która jest wiążąca dla Węgier na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE, a także naruszyły wyłączną kompetencję zewnętrzną Unii ustanowioną w art. 3 ust. 2 TFUE działając z naruszeniem zasady lojalnej współpracy ustanowionej mocą art. 4 ust. 3 TUE, ponieważ nie zastosowały się do stanowiska Unii podczas sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających dotyczącej zmiany umieszczenia konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach załączonych do konwencji o środkach odurzających; – obciążenie Węgier kosztami postępowania. 27. Węgry, co do zasady wnoszą do Trybunału o: – uznanie odwołania za niedopuszczalne; – tytułem ewentualnym, o oddalenie skargi jako bezzasadnej; – obciążenie Komisji kosztami postępowania. 28. Na rozprawie w dniu 15 października 2024 r. Węgry i Komisja ustnie przedstawiły swoje stanowiska. III. Ocena 29. W uzasadnieniu swej skargi Komisja podnosi trzy zarzuty. Po pierwsze, zarzuca ona Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy decyzji 2021/3 w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE. Po drugie, podnosi ona, że Węgry naruszyły wyłączną kompetencję zewnętrzną służącą Unii na podstawie art. 3 ust. 2 TFUE. Po trzecie, Komisja wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że Węgry działały z naruszeniem zasady lojalnej współpracy ustanowionej w art. 4 ust. 3 TUE. 30. Po wstępnym omówieniu dopuszczalności skargi zbadam najpierw, czy Węgry naruszyły wyłączną kompetencję zewnętrzną Unii na podstawie art. 3 ust. 2 TFUE. Jestem zdania, że należy zbadać tę kwestię przed ustaleniem, czy Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy decyzji 2021/3 w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE ( ). W tym celu przeanalizuję następnie twierdzenie Węgier, zgodnie z którym decyzję 2021/3 należy uznać za nieistniejącą. Wreszcie, zbadam trzeci zarzut Komisji dotyczący zasady lojalnej współpracy na podstawie art. 4 ust. 3 TUE. A. Dopuszczalność skargi 31. Kwestionując dopuszczalność niniejszej skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego Węgry podnoszą zasadniczo cztery zarzuty. 32. Po pierwsze, powołując się na wyrok z dnia 7 kwietnia 2011 r., Komisja/Portugalia ( ), Węgry podnoszą, że skarga wniesiona na podstawie art. 258 TFUE ma na celu położenie kresu uchybieniu zobowiązaniom państwa członkowskiego, wobec czego obowiązkiem Komisji było wskazanie konkretnego zachowania, jakie Węgry powinny były przyjąć. Węgry twierdzą w szczególności, że z wyroku z dnia 25 października 2001 r. Niemcy/Komisja ( ), można wywnioskować, że celem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jest doprowadzenie do zmiany zachowania państwa członkowskiego, a nie stwierdzenie in abstracto uchybienia zobowiązaniom, które istniały w przeszłości. 33. Odnosząc się w tym względzie do zarzutu, że Komisja nie wskazała konkretnego zachowana, którego podjęcia oczekiwała od Węgier w celu położenia kresu uchybieniu, z orzecznictwa Trybunału wynika, że procedura przewidziana w art. 258 TFUE zakłada obiektywne stwierdzenie, że państwo członkowskie uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy prawa Unii ( ). Wyroki wydane przez Trybunał na podstawie tego postanawiania mają ze swej istoty charakter deklaratoryjny ( ). Wynika stąd, że jedyną znaczącą dla sprawy kwestią jest to, czy państwo członkowskie naruszyło prawo Unii ( ). Z wyjątkiem rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów, wyroki te nie wskazują, jakie konkretne środki ma przyjąć państwo członkowskie, aby położyć kres naruszeniu prawa Unii ( ). W związku z tym w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego toczącym się na podstawie art. 258 TFUE Komisja nie może żądać od Trybunału nakazania państwu członkowskiemu konkretnego działania w celu zapewnienia zgodności z prawem Unii. 34. W odniesieniu do argumentu Węgier, zgodnie z którym celem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jest doprowadzenie do zmiany zachowania danego państwa członkowskiego, pragnę zauważyć, że – jak podkreślił rzecznik generalny L.A. Geelhoed – gdyby Trybunał miał przyjąć zbyt rygorystyczną wykładnię dopuszczalności ostatecznie „oznaczałoby to, że w przyszłości postępowanie na podstawie [art. 258 TFUE] w sprawie zakończonych i nieodwracalnych naruszeń prawa [Unii] nie byłoby możliwe. Otworzyłoby to drogę ku systematycznym naruszeniom” ( ).W związku z tym w wyroku Komisja/Niemcy (OTIF) ( ), odpowiadając na niemal identyczny argument przedstawiony przez Niemcy, Trybunał orzekł, że gdyby argument ten „uwzględnić, każde państwo członkowskie, które swoim zachowaniem utrudnia realizację celu nieodłącznie związanego z decyzją przyjętą na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE, mogłoby uniknąć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego tylko z tego względu, że zrealizowały się wszystkie skutki tego naruszenia, w rezultacie czego państwa członkowskie mogłyby czerpać korzyści z własnego zawinionego zachowania” ( ). 35. W niniejszej sprawie Komisja wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że Węgry naruszyły prawo Unii, nie stosując się do stanowiska Unii, głosując podczas sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających nad zmianą umieszczenia konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach załączonych do konwencji. Moim zdaniem w zakresie, w jakim Komisja wnosi o stwierdzenie istnienia zarzucanego uchybienia, taka skarga jest dopuszczalna. 36. Po drugie, Węgry podnoszą, że z uwagi na fakt, iż głosowanie nad zaleceniami WHO w Komisji ds. Środków Odurzających miało już miejsce i nie może zostać zmienione, to państwo członkowskie nie jest już w stanie położyć kresu rozpatrywanemu uchybieniu. W tym względzie przypominam, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie jest dopuszczalne, aby państwo członkowskie powoływało się na fakt dokonany, którego samo się dopuściło, w celu uniknięcia wszczętego przed Trybunałem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego ( ). 37. Po trzecie, Węgry twierdzą, że Komisja nie wykazała istnienia rzeczywistych i zauważalnych skutków ich zachowania, które utrzymują się po zakończeniu spornego procesu decyzyjnego. 38. Podnoszą one również, że twierdzenie Komisji, iż to państwo członkowskie może w przyszłości dopuścić się podobnego zachowania, jest jedynie przypuszczeniem. Wchodzące w grę interesy określają stanowisko państwa członkowskiego w negocjacjach międzynarodowych, a zatem stanowiska tego nie determinuje sposobu, w jaki to państwo członkowskie działało wcześniej w danej sprawie. Węgry podnoszą, że ich zachowanie nie miało żadnego wpływu na Unię Europejska, ani na jedność i spójność jej działań zewnętrznych. W tym względzie w sprawie Komisja/Niemcy ( ), Niemcy zakwestionowały dopuszczalność wniesionej przez Komisję skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, podnosząc, że zarzucane naruszenie dotyczyło zachowań przeszłych, które ustały przed upływem terminu wyznaczonego przez Komisję w uzasadnionej opinii. W szczególności Niemcy argumentowały, że ich wcześniejsze działania podczas dwudziestej piątej sesji Komisji Rewizyjnej Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF) nie wywierały dłużej skutków. Trybunał podkreślił, że kwestionowane zachowanie Niemiec naruszało decyzję Rady ( ) przyjętą na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE, który przewiduje procedurę uproszczoną w celu określenia stanowisk, które mają być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w kontekście jej udziału w przyjmowaniu przez organ utworzony przez daną umowę międzynarodową aktów wykonawczych lub wdrażających tę umowę. Trybunał orzekł w szczególności, że „nie można uznać, że wszystkie skutki spornego postępowania Niemiec […] ustały wraz z zakończeniem tej sesji”, lecz „[n]ależy uznać, że postępowanie to wywierało wpływ na jedność i spójność działań międzynarodowych Unii w ramach OTIF także po zakończeniu tej sesji” ( ). Trybunał uznał, że umożliwienie państwom członkowskim uniknięcia odpowiedzialności na tej podstawie, że skutki naruszenia wygasły, podważałoby spójność Unii i praworządność. W konsekwencji Trybunał oddalił podniesiony przez Niemcy zarzut niedopuszczalności skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego ( ). 39. Wyrok ten ma swoje źródło w długiej tradycji orzeczniczej, w ramach której Trybunał uznawał za dopuszczalne skargi Komisji zmierzające do pociągnięcia państw członkowskich do odpowiedzialności za przeszłe zachowania w dziedzinie międzynarodowej ( ). Orzecznictwo to sugeruje, że skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego mogą być dopuszczalne, w przypadkach gdy zachowanie państwa członkowskiego miało naruszać wymóg jedności w międzynarodowej reprezentacji Unii. W związku z tym, jeżeli istnieje przypuszczenie, że zachowanie państwa członkowskiego narusza pozycję Unii w kontekście międzynarodowym, postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jest wciąż dopuszczalne w celu zajęcia się potencjalnym wpływem na jedność Unii w sferze zewnętrznej, niezależnie od tego, czy zachowanie to miało miejsce w przeszłości. W niniejszej sprawie, gdyby przyjąć rozumowanie Węgier, to państwo członkowskie mogłoby odstąpić od decyzji Rady po jej przyjęciu, mając pewność, że Komisja nie będzie mogła na podstawie art. 258 TFUE wnieść przeciwko takiemu uchybieniu zobowiązaniom skargi do Trybunału, podważając tym samym skuteczność i wiążący charakter tej decyzji. Aby zapobiec takiemu efektowi finalnemu, zarzucane zachowanie należy uznać za oddziaływające na jedność i spójność działań zewnętrznych Unii Europejskiej. 40. Proponuję zatem, aby Trybunał orzekł, że niniejsza skarga jest dopuszczalna. B. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii ustanowionej na mocy art. 3 ust. 2 TFUE 1.   Argumentacja stron 41. Komisja uważa, że głosując w Komisji ds. Środków Odurzających w sposób sprzeczny z decyzją 2021/3, Węgry naruszyły wyłączną kompetencję zewnętrzną Unii. 42. Jej zdaniem zmiany wprowadzone do wykazów konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych mają bezpośredni wpływ na zakres stosowania prawodawstwa UE w dziedzinie kontroli środków odurzających. Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW z dnia 25 października 2004 r. ustanawiająca minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami ( ) definiuje narkotyki jako między innymi substancje wchodzące w zakres stosowania tych konwencji. Ta decyzja ramowa ma zatem zastosowanie do substancji wymienionych w tych wykazach. Wszelkie zmiany w tych wykazach mają bezpośredni wpływ na wspólne normy UE i zmieniają ich zakres. Dzieje się tak niezależnie od tego, czy dana substancja podlega już kontroli w całej Unii Europejskiej. 43. W szczególności Komisja twierdzi, że usunięcie ziela i żywicy konopi indyjskich z wykazu IV do konwencji o środkach odurzających ma wpływ na ustanowione mocą decyzji ramowej 2004/757 przepisy w dziedzinie kar i zmienia je. W wyniku takiego usunięcia substancje te nie mogą już być uznawane za najbardziej szkodliwe dla zdrowia środki odurzające, w związku z czym kary przewidziane w art. 4 ust. 2 lit. b) decyzji ramowej 2004/757 nie znajdują dłużej zastosowania ( ). 44. W każdym razie Komisja argumentuje, że twierdzenie, iż Unia Europejska nie posiada wyłącznej kompetencji, jest bezskuteczne, ponieważ Rada może przyjąć decyzję na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE we wszystkich obszarach kompetencji UE, w tym w konsekwencji w obszarach wchodzących w zakres kompetencji dzielonych. 45. W replice Węgry kwestionują, tezę jakoby zmianę konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych, zgodnie z zaleceniami 5.1 i 5.4, które były omawiane w ramach Komisji ds. Środków Odurzających wchodzi w zakres wyłącznej zewnętrznej kompetencji Unii Europejskiej. Żadne z tych zaleceń nie zmienia pojęcia „narkotyków” w rozumieniu art. 1 ust. 1 decyzji ramowej 2004/757, w związku z czym zakres stosowania prawa Unii również nie ulega zmianie. 46. Węgry twierdzą, że Komisja zakwalifikowała jako „wspólną zasadę” w rozumieniu art. 3 ust. 2 TFUE tylko jeden przepis decyzji ramowej 2004/757, tj. jej art. 1 ust. 1, w celu określenia zakresu wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii, mianowicie definicję „narkotyków”, która zasadniczo określa zakres przedmiotowy tej decyzji. Zdaniem Węgier przepis ten nie wprowadza żadnego rozróżnienia w zależności od tego, czy dana substancja figuruje w konwencjach o środkach odurzających i substancjach psychotropowych, w wykazach załączonych do nich, czy też, jak może to mieć miejsce, w szczególnym wykazie. W konsekwencji, aby decyzja ramowa znajdowała zastosowanie, wystarczy, by substancja była objęta zakresem stosowania tych konwencji lub jednym z ich wykazów. Węgry twierdzą, że dokładny wykaz zawarty w konwencji o środkach odurzających, do którego substancja zostaje włączona nie ma w tym względzie znaczenia, ponieważ rozpatrywane substancje są w każdym razie objęte zakresem stosowania tej decyzji ramowej. 47. W szczególności zdaniem Węgier zalecenie 5.1 nie pociąga za sobą istotnej zmiany w stosowaniu prawa Unii poprzez usunięcie niektórych substancji z wykazu IV, ponieważ substancje te są nadal wymienione w wykazie I załączonym do konwencji o środkach odurzających i nadal wchodzą w zakres stosowania tej decyzji ramowej, a zatem nie zmieniają zakresu pojęcia „narkotyków” zdefiniowanego w decyzji ramowej 2004/757. 48. Co się tyczy zalecenia 5.4, Węgry uważają, że jego przyjęcie również nie zmieniło pojęcia „narkotyków” w rozumieniu decyzji ramowej 2004/757, ponieważ zalecane usunięcie „wyciągów i nalewek” znajduje zastosowanie wyłącznie do wyciągów i barwników, które nie stanowią narkotyków w rozumieniu tego terminu, ponieważ nie zawierają delta-9-tetrahydrokannabinolu (zwanego dalej „THC”). Wywodzą one ten wniosek z faktu, że rozpatrywane wyciągi i nalewki miały zostać usunięte z wykazu I. Ponadto powołują się Węgry na orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym nie byłoby właściwe objęcie substancji zawierających kannabidiol, wyekstrahowany z konopi indyjskich definicją środków odurzających w rozumieniu konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych, ponieważ nie zawierają one składnika psychoaktywnego, mianowicie THC ( ). Węgry wywodzą stąd, że wyciągi i nalewki z konopi indyjskich, które nie zawierają THC, nie wchodzą w zakres tych konwencji ani, co za tym idzie, w zakres decyzji ramowej 2004/757, ponieważ nie są one uznawane za narkotyki lub środki odurzające. 49. Ponadto Węgry wskazują, że sama Unia podkreśliła w swoim oświadczeniu wydanym w następstwie głosowania nad zaleceniami WHO, że substancje, o których mowa w zaleceniu 5.1, nadal podlegają kontroli na podstawie wykazu I do konwencji o środkach odurzających. Ponadto zalecenie 5.4 nie pociąga za sobą żadnej zmiany poziomu międzynarodowej kontroli wyciągów i nalewek z konopi indyjskich i nie może mieć wpływu na obowiązki państw członkowskich w zakresie kontroli lub sprawozdawczości. 50. Zdaniem Węgier z motywów 5 i 7 decyzji 2021/3 wynika, że jedynie dodanie nowych substancji do wykazów załączonych do konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych zmieniłoby zakres decyzji ramowej 2004/757, a zatem wchodziłoby w zakres kompetencji Unii. 51. Węgry wywodzą z przedstawionych powyżej argumentów, że zalecenia 5.1 i 5.4 nie mają wpływu na stosowanie decyzji ramowej 2004/757 i że w tych okolicznościach wątpliwe jest zatem, by zmiana wynikająca z tych zaleceń wchodziła w zakres wyłącznej kompetencji Unii. 2.   Analiza 52. Przypomnę, że zgodnie z art. 3 ust. 2 TFUE in fine Unia ma wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, w zakresie, w jakim ich zawarcie może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres ( ). Jak zauważył Trybunał w wyroku z dnia 4 września 2014 r., Komisja/Rada ( ), istnieje ryzyko naruszenia zasad Unii przez zobowiązania międzynarodowe lub zmiany zakresu tych zasad, co uzasadnia istnienie wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii, gdzie zobowiązania te wchodzą w zakres stosowania rzeczonych zasad ( ). 53. Ustalenie, że istnieje ryzyko naruszenia zasad Unii przez zobowiązania międzynarodowe lub zmiany ich zakresu, nie zakłada całkowitej zgodności między dziedzinami regulowanymi przez zobowiązania międzynarodowe i tymi wchodzącymi w zakres zasad Unii ( ). W szczególności takie zobowiązania mogą naruszać lub zmieniać zakres wspólnych zasad Unii również wtedy, gdy należą one do dziedziny regulowanej już w znacznej mierze takimi zasadami ( ). Należy przypomnieć, że skoro Unia posiada jedynie kompetencje powierzone, to istnienie danej kompetencji, zwłaszcza gdy ma charakter wyłączny, powinno znaleźć uzasadnienie we wnioskach płynących z konkretnej analizy relacji istniejących między przewidywaną umową międzynarodową a obowiązującym prawem Unii, z której będzie wynikać, że taka umowa może naruszyć wspólne zasady UE lub zmienić ich zakres ( ). 54. Jak Trybunał orzekł w opinii 1/03 analiza ta powinna uwzględniać dziedziny objęte odpowiednio zasadami Unii i postanowieniami przewidywanej umowy, ich możliwym do przewidzenia rozwojem, jak również charakterem i treścią tych zasad i postanowień, celem sprawdzenia, czy umowa mogłaby wpływać na jednolite i spójne stosowanie zasad Unii i prawidłowe funkcjonowanie wprowadzonego przez nie systemu ( ). W świetle powyższych rozważań przeanalizuję najpierw zakres, charakter i treść planowanego zobowiązania międzynarodowego; następnie, porównam je z zakresem stosowania przepisów prawa Unii; by wreszcie zbadać jego wpływ na rozpatrywane przepisy prawa Unii ( ). 55. Po pierwsze, w odniesieniu do zakresu, charakteru i treści przewidywanego zobowiązania międzynarodowego, należy przypomnieć, że konwencja o środkach odurzających, przyjęta w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, uznaje, że uzależnienie od środków odurzających stanowi poważne zło dla jednostki ( ). W konwencji uznaje się, że skuteczne zwalczanie nadużywania środków odurzających wymaga uzgodnionego i powszechnego działania ( ). Po wysłuchaniu komitetu ekspertów WHO może wydać zalecenia dotyczące włączenia substancji do wykazów lub ich a nich usunięcia ( ). Konwencja o środkach odurzających wyraźnie wymienia ziele konopni indyjskich, żywię konopi i ich substancje pokrewne w definicjach i w załączonych do konwencji wykazach ( ). 56. W zaleceniu 5.1 opowiedziano się za usunięciem ziela i żywicy konopi indyjskich z wykazu IV załączonego do konwencji o środkach odurzających, w którym wymieniono najbardziej niebezpieczne substancje niemające zastosowania medycznego. Środek odurzający wymieniony w wykazie I tej konwencji może zostać wpisany do jej wykazu IV, jeżeli może on w sposób szczególny prowadzić do nadużyć i wywołać szkodliwe skutki. Zgodnie z tym zaleceniem ziele i żywica konopi indyjskich znajdują się w wykazie I załączonym do konwencji o środkach odurzających. W zaleceniu 5.4 zaproponowano usunięcie sformułowania „wyciągi i nalewki” z wykazu I załączonego do konwencji o środkach odurzających. 57. Analiza międzynarodowego zobowiązania powinna również uwzględniać fakt, że Unia Europejska nie jest ani stroną konwencji o środkach odurzających, ani członkiem Komisji ds. Środków Odurzających W tym względzie należy przypomnieć, że Trybunał wskazał, że w takiej sytuacji ewentualna kompetencja Unii powinna w danym wypadku być wykonywana za pośrednictwem państw członkowskich działających wspólnie w interesie Unii Europejskiej ( ). 58. Po drugie, jeśli chodzi o zakres stosowania przepisów prawa Unii, należy na wstępie zauważyć, że decyzja ramowa 2004/757 została przyjęta na podstawie art. 31 lit. e) i art. 34 ust. 2 lit. b) TUE ( ), które przewidywały, że wspólne działanie w zakresie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych ma polegać na stopniowym przyjmowaniu środków stanowiących normy minimalne odnoszące się do znamion czynów zabronionych oraz kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami ( ). 59. Trybunał orzekł, że decyzja ramowa 2004/757 określa znamiona czynów zabronionych w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami, która dotyczy półproduktów narkotyków, a zatem substancji figurujących w wykazach ( ). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) tej decyzji ramowej narkotyki są zdefiniowane jako substancje objęte zakresem stosowania konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych. Dokonując takiego odniesienia, instytucje UE zasygnalizowały swoją decyzję o zapewnieniu zgodności działań Unii Europejskiej z międzynarodową polityką kontroli narkotyków, a tym samym z tymi konwencjami. Ponieważ decyzja ramowa 2004/757 zawiera definicje podane w konwencjach o środkach odurzających i substancjach psychotropowych, obejmuje ona swoim zakresem konopie indyjskie i ich pochodne, w tym żywicę, ekstrakty i nalewki. 60. Należy również zauważyć, że art. 2 ust. 1 decyzji ramowej 2004/757 określa, jakie umyślne zachowania w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami i prekursorami, jeżeli zostały popełnione „bezprawnie”, powinny podlegać karze w państwach członkowskich. Wśród czynów, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a) tego przepisu, znajdują się: produkcja, wytwarzanie, sporządzanie wyciągów, przygotowanie, oferowanie, proponowanie sprzedaży, rozprowadzanie, sprzedaż, dostarczanie na wszelkiego rodzaju warunkach, pośrednictwo, wysyłka, przesyłanie w tranzycie, przewożenie, przywóz lub wywóz narkotyków; Ponadto czyny te obejmują, wymienione w art. 2 ust. 1 lit. b) i c) posiadanie lub nabywanie narkotyków w celu dokonywania jednego z tych czynów, jak również uprawę między innymi rośliny konopi. 61. Należy również zauważyć, że art. 4 ust. 1 decyzji ramowej 2004/757 przewiduje ogólny system kar ( ). Ponadto art. 4 ust. 2 lit. b) decyzji ramowej 2004/757 nakłada surowsze kary za przestępstwa, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a), b) i c) tej decyzji ramowej, jeżeli dotyczą one narkotyków wymienionych w konwencjach o środkach odurzających i substancji psychotropowych, które powodują najwięcej szkód dla zdrowia lub które spowodowały poważne szkody dla zdrowia pewnej liczby osób. 62. Po trzecie, co się tyczy wpływu zobowiązań międzynarodowych na rozpatrywane przepisy prawa Unii, należy zauważyć, że wydalenie ziela i żywicy konopi indyjskich z wykazu IV konwencji o środkach odurzających na podstawie zalecenia 5.1 wpływa na przepisy decyzji ramowej 2004/757 w dziedzinie kar i zmienia je, ponieważ w następstwie tego usunięcia substancje te nie mogą już być uznawane za najbardziej szkodliwe dla zdrowia środki odurzające w rozumieniu art. 4 ust. 2 lit. b) decyzji ramowej 2004/757 ( ). Ponadto usunięcie wyciągów i nalewek z wykazu I załączonego do konwencji o środkach odurzających na podstawie zalecenia 5.4 prowadziłoby do wyłączenia ich z zakresu stosowania decyzji ramowej 2004/757, która ma zastosowanie wyłącznie do substancji wymienionych w wykazach zawartych w tej konwencji. 63. Wynika z tego, że przewidziane w decyzji ramowej 2004/757 znamiona przestępstw polegających na nielegalnym handlu narkotykami mają zastosowanie do substancji zdefiniowanych poprzez ich klasyfikację w wykazach zawartych w konwencji o środkach odurzających. W zakresie, w jakim przyjęta przez Komisji ds. Środków Odurzających decyzja w sprawie zmiany substancji wymienionych w tych wykazach ma bezpośredni wpływ na zakres stosowania decyzji ramowej 2004/757 i na rodzaje kar, jakie państwa członkowskie powinny nałożyć w celu wykonania tej decyzji ramowej, należy stwierdzić, że zmiana ta może mieć wpływ na przepisy Unii lub je zmieniać. Dzieje się tak niezależnie od tego, czy dana substancja podlega już kontroli w całej Unii. 64. W każdym razie, jak wskazałam wcześniej, należy przypomnieć, że ustalenie, że istnieje ryzyko naruszenia zasad Unii przez zobowiązania międzynarodowe lub zmiany ich zakresu, nie zakłada całkowitej zgodności między dziedzinami regulowanymi przez zobowiązania międzynarodowe i tymi wchodzącymi w zakres zasad Unii ( ). W konsekwencji z mojego punktu widzenia, ze względu na fakt, że decyzje dotyczące zmian substancji w wykazach konwencji o środkach odurzających wpływają na prawo Unii i zmieniają je, stanowisko, jakie mają zająć państwa członkowskie Unii w odniesieniu do tych decyzji, wchodzi w zakres wyłącznej kompetencji Unii, zgodnie z art. 3 ust. 2 TFUE. 65. Jeżeli chodzi o wykonywanie tej wyłącznej kompetencji, w przypadku umów międzynarodowych, których Unia nie jest stroną, ale które wchodzą w zakres wyłącznej kompetencji Unii, państwa członkowskie są zobowiązane do reprezentowania stanowiska Unii w organach międzynarodowych utworzonych na mocy takich konwencji ( ). Stanowisko to określa Rada w drodze decyzji przyjętej zgodnie z art. 218 ust. 9 TFUE. W wyroku Niemcy/Rada ( ), Trybunał potwierdził, że przypadku gdy dana dziedzina prawa należy do kompetencji Unii, brak udziału Unii w danej umowie międzynarodowej nie stanowi przeszkody w wykonywaniu przez nią tej kompetencji poprzez ustanowienie, w ramach swoich instytucji stanowiska, jakie ma być zajęte w jej imieniu w ramach organu utworzonego w drodze tej umowy, zwłaszcza za pośrednictwem państw członkowskich będących jej stronami i działających solidarnie w interesie Unii ( ). 66. W niniejszej sprawie Komisja podnosi, że Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 3 ust. 2 TFUE in fine. Postanowienie to ustanawia nie tylko kompetencję wyłączną, ale również zobowiązanie państw członkowskich do wstrzymania się od działania w dziedzinach, w których Unia Europejska posiada wyłączną kompetencję ( ). Gdy Unia posiada wyłączną kompetencję, państwa członkowskie nie są już uprawnione do stanowienia prawa lub podejmowania niezależnych działań w tej dziedzinie, chyba że Unia wyraźnie na to zezwoli. Ustalono, że podczas głosowania nad zaleceniami WHO, które odbyło się na forum Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Środków Odurzających w dniu 2 grudnia 2020 r., Węgry głosowały przeciwko zaleceniu 5.1 i 5.4, a zatem niezgodnie z postanowieniami decyzji 2021/3 ustanawiającej wspólne stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej. Decyzja ta jest szczególnym wyrazem wyłącznej kompetencji Unii. W konsekwencji Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 3 ust. 2 TFUE. C. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia decyzji 2021/3 w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE 67. W ramach zarzutu pierwszego Komisja podnosi, że głosując w Komisji ds. Środków Odurzających w sposób sprzeczny z decyzją Rady 2021/3, Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy tej decyzji w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE. 68. Ponieważ Węgry w odpowiedzi na skargę podniosły zarzut niezgodności z prawem decyzji 2021/3, zarzut ten należy zbadać w pierwszej kolejności. 1.   Zarzut niezgodności z prawem a)   Dopuszczalność 1) Argumentacja stron 69. Komisja argumentuje, że podniesiony przez Węgry zarzut niezgodności z prawem należy odrzucić jako niedopuszczalny. 70. Węgry wyjaśniają, że podniesiony przez nie zarzut niezgodności z prawem jest dopuszczalny, ponieważ nie były one w stanie skutecznie zaskarżyć decyzji 2021/3 na podstawie art. 263 TFUE. 71. W szczególności ze względu na krótki okres, jaki upłynął między przyjęciem decyzji 2021/3 w dniu 23 listopada 2020 r. a sesją Komisji ds. Środków Odurzających na której odbyło się głosowanie w dniu 2 grudnia 2020 r., Węgry nie miały możliwości przeanalizowania zasadności ewentualnego wniesienia skargi na decyzję. Węgry uważają również, że nie może być mowy o obejściu terminu procesowego określonego w art. 263 TFUE, nawet jeśli problemy wynikające z aktu Unii nie są możliwe do zidentyfikowania w momencie jego przyjęcia i mogą zostać wykryte dopiero później, w kontekście jego wykonywania. Węgry podniosły na rozprawie przed Trybunałem, że w takiej sytuacji, wniesienie skargi na podstawie art. 263 TFUE i uzupełniająco – wniosku w przedmiocie środków tymczasowych, nie sposób uznać za rzeczywisty i skuteczny środek prawny. Co więcej Węgry sugerują, że decyzja 2021/3 nie powoduje dla nich negatywnych skutków. To raczej skarga Komisji o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego ze względu na niezgodność z decyzją 2021/3 ma negatywny wpływ na to rodzi dla tego państwa członkowskiego negatywne skutki. 72. Na rozprawie Węgry podniosły, że w razie wykazania, że art. 263 TFUE nie może zagwarantować kontroli sądowej aktu z powodów niezależnych od woli państwa członkowskiego należy rozważyć zastosowanie art. 277 TFUE, ponieważ postanowienie to ma na celu zapewnienie skutecznej ochrony sądowej w szczególnych sytuacjach, w których taka ochrona nie może zostać osiągnięta poprzez zastosowanie art. 263 TFUE. 73. Zdaniem Węgier art. 277 TFUE rozszerza zakres zarzutu niezgodności z prawem na każdy „akt o zasięgu ogólnym przyjęty przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii” ( ). Węgry zwróciły się zatem do Trybunału by na podstawie art. 277 TFUE rozszerzyć zakresu zarzutu niezgodności z prawem na akty o zasięgu ogólnym. Zdaniem tego państwa członkowskiego decyzję 2021/3 można uznać za akt o zasięgu ogólnym, ponieważ oprócz tego, że jest ona skierowana do wszystkich państw członkowskich, zobowiązuje ona państwa członkowskie do zajęcia ogólnego stanowiska ( ). Z brzmienia tej decyzji wynika również, że omawiane stanowisko narzuca się również państwom członkowskim, które nie zasiadają w Komisji ds. Środków Odurzających. Co więcej przyjęcie takiej interpretacji pozwoliłaby państwom członkowskim powoływać się w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie tylko na niemożność stosowania rozporządzeń, ale także na przykład decyzji o zasięgu ogólnym. 2) Analiza 74. Podniesiony przez Węgry zarzut niezgodności z prawem rodzi w istocie trzy rodzaje wątpliwości. Po pierwsze, pytanie jaka jest – w ramach ustanowionego w traktatach systemu środków ochrony prawnej – podstawowa funkcja zarzutu niezgodności z prawem wniesionego na podstawie art. 277 TFUE i jaki jest zakres tego postanowienia. Po drugie, należy zbadać znaczenie kwestii krótkich terminów. W szczególności ważne jest ustalenie, czy państwo członkowskie, jako uprzywilejowana strona skarżąca, powinno mieć możliwość zakwestionowania zgodności aktu z prawem, powołując się na krótki okres między jego przyjęciem a wykonaniem. Po trzecie, należy zbadać, czy w kontekście traktatu FUE zostałaby zachowana skuteczność postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, gdyby w ramach tego postępowania państwo członkowskie mogło podnieść zarzut niezgodności z prawem. Te trzy zagadnienia zostaną po kolei omówione. i) W przedmiocie podstawowej funkcji zarzutu niezgodności z prawem i zakresu art. 277 TFUE 75. Na wstępie pragnę przypomnieć, że Unia jest unią opartą na praworządności, której podstawą jest traktat FUE przewidujący kompletny system środków ochrony prawnej i postępowań mających na celu umożliwienie Trybunałowi kontroli zgodności z prawem aktów instytucji Unii ( ). 76. Oczywiście taki kompletny system środków ochrony prawnej pozostaje do dyspozycji każdego skarżącego, niezależnie od tego, czy jest on osobą fizyczną czy prawną, instytucją czy państwem członkowskim. Dlatego w ramach rzeczonego systemu środków prawnych państwa członkowskie mogą również powoływać się, dla własnych celów, na zasadę skutecznej ochrony sądowej ( ). Co więcej, zgodnie z art. 263 akapit drugi TFUE państwo członkowskie jako uprzywilejowany skarżący nie musi wykazywać, że sprawa dotyczy go bezpośrednio i indywidualnie ( ). Skargę należy wnieść w terminie dwóch miesięcy od przyjęcia lub publikacji danego aktu. Jeżeli Trybunał uzna, że dany akt jest niezgodny z prawem, może stwierdzić jego nieważność w całości lub w części. Po upływie dwumiesięcznego terminu, w którym akt nie został zaskarżony, lub jeżeli Trybunał potwierdził już jego zgodność z prawem oddalając podobną skargę o stwierdzenie nieważności, państwa członkowskie nie mogą kwestionować ważności tego aktu. W tym względzie Trybunał podkreślił nadrzędne znaczenie pewności prawa, potwierdzając dwumiesięczny termin na wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności ( ). 77. W ramach kompletnego systemu środków prawnych art. 277 TFUE przewiduje możliwość kontroli zgodności z prawem aktów Unii. Odbywa się to jednak nie w drodze odrębnej skargi, lecz w drodze postępowania incydentalnego przed sądem Unii w ramach skargi głównej ( ). Trybunał podkreślił, że taka szczególna kontrola jest wyrazem ogólnej zasady, która gwarantuje, że każda osoba ma albo będzie miała możliwość zaskarżenia aktu Unii stanowiącego podstawę niekorzystnej dla niej decyzji ( ). 78. Wynika z tego, że jeśli chodzi o podmiotowy zakres stosowania art. 277 TFUE umożliwia on każdej ze stron powołanie się na niemożność stosowania aktu o zasięgu ogólnym ( ). W związku z tym można argumentować – jak wielu rzeczników generalnych w przeszłości ( ) – że nawet państwa członkowskie, jako skarżący uprzywilejowani, mogą podnieść przed Trybunałem zarzut niezgodności z prawem. W szczególności w wyroku Komisja/EBC ( )Trybunał orzekł, że zarzut niezgodności z prawem podniesiony przez Europejski Bank Centralny jest dopuszczalny zgodnie z brzmieniem art. 241 WE (obecnie art. 277 TFUE), który odnosi się do „każdej strony”, w tym skarżących uprzywilejowanych i częściowo uprzywilejowanych ( ), a także na podstawie okoliczności, że sporny akt był natury ogólnej lub miał charakter legislacyjny ( ). 79. Jednakże orzecznictwo to nie obejmuje skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w odniesieniu do której Trybunał wyraźnie orzekł, że wobec braku postanowienia traktatu wyraźnie do tego upoważniającego, państwo członkowskie nie może skutecznie powoływać się na niezgodność z prawem decyzji lub dyrektywy, której jest adresatem jako na środek obrony przeciwko takiej skardze ( ). 80. Trybunał orzekł nawet w konkretnie, że mimo że to państwo członkowskie nie było formalnie adresatem tej decyzji to – jako członek Rady będącej autorem rzeczonej decyzji – siłą rzeczy miało wiedzę na temat tej decyzji i bezsprzecznie było w stanie wnieść skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji z zachowaniem dwumiesięcznego terminu określonego w art. 263 akapit szósty TFUE ( ). Trybunał bada zatem, w jakim stopniu państwo członkowskie było zaangażowane w przyjęcie rozpatrywanego aktu. Jeżeli państwo członkowskie miało wiedzę o akcie, który miał zostać przyjęty, i uczestniczyło w jego przyjęciu, nie może ono powoływać się na niezgodność z prawem tego aktu w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. 81. Co się tyczy przedmiotowego zakresu stosowania art. 277 TFUE, zgodnie z tym postanowieniem zarzut niezgodności z prawem można podnieść wyłącznie wobec aktu o zasięgu ogólnym przyjętego przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii. Należy zauważyć, że przed wejściem w życie traktatu lizbońskiego zarzuty niezgodności z prawem były ograniczone do rozporządzeń, ponieważ dawny art. 241 WE odnosił się konkretnie do rozporządzeń, podczas gdy art. 277 TFUE obecnie wyraźnie odnosi się do „aktów o zasięgu ogólnym” ( ). Zmiana ta wynika jednak z orzecznictwa Trybunału, który dopuścił ten środek prawny w odniesieniu do innych aktów instytucji, które mimo że nie miały formy rozporządzenia, wywołały jednak podobne skutki, nawet jeśli nie były to, sensu stricto, przepisy przewidziane rozporządzeniem ( ). 82. Wynika stąd, że chociaż brzmienie art. 277 TFUE rozszerza zakres przedmiotowy zarzutu niezgodności z prawem na różnego rodzaju akty o zasięgu ogólnym, uzasadnienie tego postanowienia w odniesieniu do rozpatrywanych aktów pozostaje takie samo, a zatem nie ma powodu, dla którego Trybunał miałby inaczej interpretować pojęcie „aktów o zasięgu ogólnym” na podstawie tego postanowienia. W tym względzie należy zauważyć, że do celów podniesienia zarzutu niezgodności z prawem Trybunał utrzymał wymóg, zgodnie z którym przepisy aktu o zasięgu ogólnym muszą stanowić podstawę decyzji indywidualnych lub pozostawać w bezpośrednim związku prawnym z takimi decyzjami ( ). Uściślenie to oznacza moim zdaniem, że aby postanowienie to miało zastosowanie, muszą istnieć dwa rodzaje aktów – akt indywidualny i akt o zasięgu ogólnym – a akty te muszą odnosić się do konkretnego stosunku. 83. Co się tyczy pojęcia „aktów o zasięgu ogólnym”, Trybunał orzekł, że w jego zakres wchodzą akty legislacyjne akty i wykonawcze ( ). Akty o zasięgu ogólnym znajdują zastosowanie do sytuacji określonych w sposób obiektywny, powodując skutki prawne dla kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny ( ). W tym względzie decyzja zawierająca ograniczoną liczbę adresatów nie może stanowić aktu o zasięgu ogólnym. Dlatego decyzji 2021/3 nie można uznać za akt o zasięgu ogólnym, który może być przedmiotem incydentalnej kontroli zgodności z prawem na podstawie art. 277 TFUE. 84. Wynika stąd, że w niniejszej sprawie nie można powołać się na art. 277 TFUE, ponieważ, po pierwsze, państwa członkowskie nie mają prawa podnosić zarzutu niezgodności z prawem decyzji, której są adresatami, jako środka obrony przeciwko skardze o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a po drugie, decyzji 2021/3 nie można uznać za akt o zasięgu ogólnym, który może być przedmiotem incydentalnej kontroli zgodności z prawem na podstawie art. 277 TFUE. 85. Jednakże zgodnie z orzecznictwem Trybunału skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wniesiona przez Komisję mogłaby zostać oddalona jako bezzasadna, gdyby decyzja 2021/3 była dotknięta szczególnie poważnymi i oczywistymi wadami tak, że można by ją uznać za akt nieistniejący ( ). 86. Ustalenie, że decyzja skierowana do państwa członkowskiego jest wadliwa z powodu braku uwapnień przyznanych Unii na podstawie art. 5 ust. 2 TUE, może co do zasady stanowić rażące naruszenie prawa, które może skutkować nieważnością zaskarżonej decyzji w całości. Odniosę się do tej kwestii poniżej, analizując zasadność zarzutu niezgodności z prawem podniesionego przez Węgry ( ). Jednakże kwestia krótkiego terminu na zaskarżenie aktu na podstawie art. 263 TFUE przed jego wejściem w życie, nie stanowi moim zdaniem poważnej i oczywistej wady w rozumieniu wyżej wymienionego orzecznictwa. 87. Konieczność przeanalizowania podniesionej przez Węgry kwestii krótkiego terminu na zaskarżenie tej decyzji pojawiłaby się jedynie wówczas, gdyby Trybunał przyjął odmienny punkt widzenia. Ponieważ podstawową funkcją zarzutu niezgodności z prawem jest przyznanie stronie – która nie miała możliwości zaskarżenia aktu o zasięgu ogólnym – prawa do żądania stwierdzenia niemożności stosowania takiego aktu, który stanowi podstawę prawną zaskarżonego aktu o charakterze indywidualnym (w ramach skargi o stwierdzenie nieważności) ( ), aby państwo członkowskie, jako uprzywilejowany skarżący, mogło powołać się na art. 277 TFUE, musi ono wykazać, że nie było w stanie zaskarżyć danego aktu. ii) Zagadnienie ograniczonych ram czasowych 88. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Węgry nie zaskarżyły decyzji 2021/3 na podstawie art. 263 akapit drugi TFUE. To państwo członkowskie podnosi, że nie mogło wnieść skargi o stwierdzenie nieważności ze względu na krótki czas, jaki upłynął między wydaniem decyzji a głosowaniem w Komisji ds. Środków Odurzających. 89. Na wstępie należy zauważyć, że Rada przyjęła decyzję 2021/3 w dniu 23 listopada 2020 r. kwalifikowaną większością głosów, zgodnie z art. 218 ust. 8 akapit pierwszy TFUE. W dniu 2 grudnia 2020 r. w Komisji ds. Środków Odurzających odbyło się głosowanie nad zaleceniami WHO. Dało to Węgrom osiem dni na zakwestionowanie tej decyzji i złożenie wniosku o zastosowanie środków tymczasowych. 90. Jeżeli dany akt ma zostać natychmiastowo wykonany, a państwo członkowskie nie posiada wystarczająco dużo czasu na jego zaskarżenie, niezależnie od dwumiesięcznego terminu określonego w art. 263 TFUE, państwo członkowskie może zwrócić się do Trybunału o zastosowanie środków tymczasowych na podstawie art. 279 TFUE w celu zawieszenia stosowania zaskarżonej decyzji Rady do czasu wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie skargi o stwierdzenie nieważności. Celem w tym przypadku jest uniknięcie natychmiastowego wykonania aktu, który mógłby wyrządzić poważną lub nieodwracalną szkodę, gdyby dopuszczono do jego wejścia w życie. W takim przypadku Trybunał może tymczasowo zawiesić wykonanie danej decyzji Rady, jeżeli stwierdzi prima facie, że a państwo członkowskie poniosłoby nieodwracalną szkodę, gdyby akt został natychmiast wykonany. Wynika stąd, że traktat FUE ustanowił kompleksowy system środków ochrony prawnej, które, jak wynika z art. 279 TFUE, umożliwiają sprostanie sytuacjom nadzwyczajnym. Żadne trudności w tym względzie, takie jak przywołane przez to państwo członkowskie, nie zezwalają państwom członkowskim na jednostronne naruszeniem prawa Unii. 91. W niniejszej sprawie, pomimo krótkiego dostępnego czasu, Węgry mogły co do zasady wnieść o stwierdzenie nieważności decyzji 2021/3 na podstawie art. 263 akapit drugi TFUE i jednocześnie złożyć wniosek o zastosowanie środków tymczasowych na podstawie art. 279 TFUE, tym bardziej że to państwo członkowskie znało już treść tej decyzji. W tym względzie należy podkreślić, że przed przyjęciem decyzji 2021/3 odbyło się kilka rund konsultacji w ramach Horyzontalnej Grupy Roboczej ds. Narkotyków ( ). 92. Moim zdaniem w sytuacji, w której państwo członkowskie ma bardzo mało czasu na zaskarżenie decyzji na podstawie art. 263 akapit drugi TFUE, takie państwo członkowskie nadal ma opcje, choć w bardzo ograniczonych ramach czasowych. Nawet jeśli decyzja wymaga podjęcia kroków w bardzo krótkim terminie, państwo członkowskie może zawsze złożyć wniosek na podstawie art. 279 TFUE o zastosowanie środków tymczasowych. W takich przypadkach Trybunał jest uprawniony do bardzo szybkiego – niekiedy w ciągu kilku dni ( ) – podjęcia decyzji, czy należy zawiesić wykonanie aktu. 93. Ponadto skarga o stwierdzenie nieważności nie ma skutku zawieszającego w odniesieniu do wykonania zaskarżonej decyzji. Nawet gdyby Węgry miały więcej czasu, byłyby nadal zobowiązane do wykonania decyzji 2021/3. Właściwa procedura w celu uniknięcia tej okoliczności polegałaby na zaskarżeniu tej decyzji i jednoczesnym złożeniu wniosku o zawieszenie jej wykonania jako środka tymczasowego na podstawie art. 279 TFUE. 94. W tym kontekście należy przypomnieć, że akty instytucji Unii co do zasady do czasu ich uchylenia, stwierdzenia ich nieważności w ramach skargi o stwierdzenie nieważności lub uznania ich za nieważne w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym korzystają z domniemania zgodności z prawem ( ). Wynika z tego, że państwa członkowskie nie mogą jednostronnie przyjmować środków naprawczych lub ochronnych mających na celu usunięcie ewentualnego naruszeniu prawa Unii przez instytucję, która przyjęła sporny akt ( ). 95. W konsekwencji do czasu stwierdzenia przez Trybunał nieważności, cofnięcia lub zawieszenia wykonania decyzji 2021/3 Węgry muszą się do niej zastosować. 96. Wynika z tego, że jeżeli państwo członkowskie nie wniesie skargi o stwierdzenie nieważności aktu, którego jest adresatem, w przewidzianym w art. 263 TFUE terminie dwóch miesięcy, państwo członkowskie nie może kwestionować ważności tego aktu w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W przeciwnym razie doszłoby do podważenia spójnego i jednolitego stosowania prawa Unii – fundamentalnej cechy systemu Unii. Trybunał orzekł bowiem, że umożliwiając państwom członkowskim czerpanie korzyści z Unii, traktaty nakładają na nie również obowiązek przestrzegania ich zasad tych traktatów. Jednostronne zerwanie przez państwo członkowskie, zgodnie z jego własną koncepcją interesu narodowego, równowagi między korzyściami i zobowiązaniami wynikającymi z jego przystąpienia do Unii podważa równość państw członkowskich wobec prawa Unii ( ). 97. Wreszcie należy zauważyć, że zgodnie z art. 218 TFUE sytuacje występują w stosunkach zewnętrznych, w których konieczne jest natychmiastowe działanie, prowadzące do wykonania aktów jeszcze przed upływem dwumiesięcznego terminu na zaskarżenie tych aktów. Takie scenariusze mogą pojawiać się w sytuacjach obejmujących tymczasowe stosowanie umów międzynarodowych ( ) lub decyzji Rady, które wymagają natychmiastowego wdrożenia ( ), takich jak decyzje Rady przyjęte na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE. Na przykład w innych dziedzinach istnieją scenariusze, w których akty przyjęte przez Radę mogą zostać wdrożone przed upływem okresu dwóch miesięcy ( ). Nawet w tych nagłych przypadkach jednostki, państwa członkowskie i instytucje zachowują prawo do zaskarżenia decyzji Rady na podstawie art. 263 TFUE. Jednakże, o ile nie zostaną zarządzone środki tymczasowe na podstawie art. 279 TFUE, zaskarżony akt pozostaje skuteczny w toku postępowania o stwierdzenie nieważności. Dokonując oceny zgodności z prawem tych środków tymczasowych, Trybunał powinien wyważyć między natychmiastowym zastosowaniem w sytuacjach krytycznych a przysługującym danemu państwu członkowskiemu prawem do skutecznego środka ochrony prawnej. Gdyby Trybunał podążał za rozumowaniem Węgier, zgodnie z którym akty nie mogą zostać wdrożone przed upływem dwumiesięcznego terminu, Unia nie mogłaby przyjąć żadnych aktów w pilnych sytuacjach, co poważnie osłabiłoby działania Unii, a w szczególności jej działania w dziedzinie stosunków zewnętrznych. 98. Ponadto, jeżeli państwo członkowskie postanowi nie składać wniosków o zastosowanie środków tymczasowych, może ono zawsze wnieść skargę o stwierdzenie nieważności po zastosowaniu danej decyzji, ale przed upływem dwumiesięcznego terminu. Jeśli taka skarga o stwierdzenie nieważności zostałaby uwzględniona, zamknęłoby to na przykład drogę do wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z tą decyzją. W każdym wypadku, gdyby Trybunał stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, Rada byłaby zobowiązana zgodnie z art. 266 TFUE do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku Trybunału. 99. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Węgry nie zaskarżyły aktu ani w terminie od jego przyjęcia do głosowania w Komisji ds. Środków Odurzających, ani po głosowaniu. W tym względzie Węgry podnoszą, że zakwestionowanie decyzji 2021/3 niekoniecznie wykluczałoby możliwość wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Gdyby jednak Węgry wniosły skargę o stwierdzenie nieważności, mogłyby zwrócić uwagę Trybunału na fakt, że zawieszenie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego może być uzasadnione do czasu wydania orzeczenia w przedmiocie takiej skargi. Ponadto, jak wskazano powyżej, gdyby stwierdzono nieważność decyzji 2021/3, Komisja nie mogłaby oprzeć się na tej decyzji do celów niniejszego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W takiej sytuacji państwa członkowskie mają zatem interes prawny we wniesieniu skargi o stwierdzenie nieważności, nawet po głosowaniu w dziedzinie międzynarodowej, w celu zakwestionowania zgodności z prawem rozpatrywanej decyzji. W niniejszej sprawie Węgry mogły zakwestionować zgodność z prawem decyzji 2021/3 w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, ale to państwo członkowskie postanowiło tego nie czynić i nie korzystać z dostępnych mu środków ochrony prawnej. iii) W przedmiocie skuteczności postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 100. System środków ochrony prawnej ustanowiony w traktacie FUE rozróżnia z jednej strony skargi, do których odnoszą się art. 258 i 259 TFUE, których celem jest stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a z drugiej strony skargi, do których odnoszą się art. 263 i 265 TFUE, mające na celu kontrolę zgodności z prawem działań lub zaniechań instytucji Unii. Wspomniane środki ochrony prawnej służą innym celom i podlegają innym zasadom ( ). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem państwo członkowskie nie może podważać zgodności z prawem dyrektywy lub decyzji, których jest adresatem, jako środek obrony przed skargą o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do tej dyrektywy lub tej decyzji ( ). 101. Skuteczność postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego mogłaby bowiem zostać istotnie podważona, gdyby państwo członkowskie mogło w odpowiedzi na skargę podnieść zarzuty niezgodności z prawem w celu uniknięcia takiego postępowania ( ). 102. Z mojego punktu widzenia znaczenie tego wnioskowania prawnego jest trojakie. Po pierwsze, uwzględnienie zarzutu niezgodności z prawem w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego skłoniłoby państwa członkowskie do nieprzestrzegania decyzji Unii do czasu wniesienia do Trybunału skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego ( ). 103. Po drugie, termin do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności jest w praktyce zbędny i bezskuteczny. W tym względzie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem terminy do wniesienia skargi na podstawie art. 263 TFUE zostały ustanowione z zamiarem zagwarantowania pewności prawa poprzez zapobieżenie podważaniu w nieskończoność aktów Unii wywołujących skutki prawne oraz zapobieżenia jakiejkolwiek dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w wymiarze sprawiedliwości ( ).Trybunał orzekł, w szczególności w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, że państwo członkowskie, które przekroczyło ścisły terminu, przewidziany w art. 263 TFUE, nie kwestionując przy pomocy środków przewidzianych w tym postanowieniu zgodności z prawem decyzji Komisji, której jest adresatem, nie może podważyć tej decyzji w drodze art. 258 TFUE ( ). 104. Po trzecie, uwzględnienie zarzutu niezgodności z prawem w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego podważyłoby pewność prawa w ramach porządku prawnego Unii oraz stabilność kompletnego systemu środków ochrony prawnej przewidzianego w traktatach ( ). 105. Podejście to zostało potwierdzone w wyroku z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy ( ), w którym Trybunał podkreślił, że orzecznictwo zakazujące państwu członkowskiemu, w braku wyraźnie upoważniającego do tego postanowienia traktatu, powoływania się na niezgodność z prawem dyrektywy lub decyzji, której jest adresatem, jako środka obrony w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, stosuje się mutatis mutandis do decyzji o charakterze ogólnym, która nie jest formalnie skierowana do tego państwa członkowskiego ( ). Jest tak tym bardziej, gdy – jak w niniejszej sprawie – decyzja Rady została formalnie skierowana do państwa członkowskiego. 106. Podsumowując, gdyby państwa członkowskie mogły podnieść zarzuty niezgodności z prawem, kwestionując zgodność z prawem decyzji Rady w toku postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE, skuteczność tej procedury byłaby poważnie zagrożona. 107. Wynika stąd, że państwa członkowskie nie mogą powoływać się na domniemaną niezgodność z prawem aktu w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczącego zarzucanego niewykonania tego aktu. Wyżej wymienione orzecznictwo ma zastosowanie nawet wtedy, gdy terminy wykonania decyzji są krótkie, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Jak wskazałem powyżej, państwo członkowskie może rzeczywistości złożyć wniosek o zastosowanie środków tymczasowych. W związku z tym państwu członkowskiemu, którego dotyczy niniejsza sprawa, zapewniono w rzeczywistości skuteczny środek zaskarżenia przez cały okres przewidziany w art. 263 TFUE na zakwestionowanie takiej decyzji. 108. Jeżeli Trybunał przychyli się do mojej propozycji rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem, zagadnienie niezgodności decyzji 2021/3 z prawem stanie się bezprzedmiotowe, chyba że decyzja ta zawiera szczególnie poważne i oczywiste wady, tak że można by uznać ją za nieistniejącą ( ). Zatem jedynie na wypadek, gdyby Trybunał postanowił zbadać tę kwestię, pokrótce zbadam zasadność tego argumentu w dalszej części. b)   Zasadność 109. Węgry twierdzą, że nie można powoływać się na przepisy decyzji 2021/3 przeciwko nim, ponieważ są one niezgodne z prawem. Podnoszą one, że decyzja jest dotknięta szczególnie poważnymi i oczywistymi wadami, że można ją uznać za nieistniejącą ( ). Węgry podnoszą, że Unia nie miała kompetencji do przyjęcia decyzji 2021/3, ponieważ podstawa prawna tej decyzji nie przyznawała jej odpowiedniego uprawnienia do zmiany umowy międzynarodowej ( ).W konsekwencji decyzja ta została przyjęta z naruszeniem zasady kompetencji powierzonych ustanowionej w art. 5 ust. 2 TUE. 110. Węgry twierdzą, że ponieważ proponowane zmiany konwencji o środkach odurzających i substancjach psychotropowych nie wchodzą w zakres kompetencji Unii, nie może ona przyjąć decyzji, w której zajmuje stanowisko w tym przedmiocie. Ponieważ art. 3 ust. 2 TFUE nie może stanowić właściwej podstawy prawnej dla przyjęcia decyzji 2021/3, a decyzja ta nie odnosiła się ani do art. 216 ust. 1 TFUE, ani do żadnej innej podstawy prawnej, nie spełnia ona wymogu wskazania podstawy prawnej. Jeżeli decyzja 2021/3 została przyjęta wyłącznie na podstawie art. 3 ust. 2 TFUE, Węgry twierdzą, że postanowienie to nie przyznaje wyłącznej kompetencji UE w odniesieniu do przedmiotu tej decyzji. 111. Na wstępie należy przypomnieć, że art. 218 ust. 9 TFUE stanowi, że „Rada, na wniosek Komisji […], przyjmuje decyzję […] ustalającą stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Trybunał orzekł, że nic w treści tego postanowienia nie stanowi przeszkody, ażeby Unia wydała decyzję ustalającą stanowisko, które ma być zajęte w jej imieniu w ramach organu utworzonego przez umowę międzynarodową, której nie jest ona stroną ( ). 112. W celu dokonania oceny zgodności z prawem decyzji 2021/3 należy zbadać, czy Rada była właściwa do jej przyjęcia, a zatem czy nie naruszyła zasady kompetencji powierzonych ustanowionej w art. 5 ust. 2 TUE. Jak już zasugerowałem w niniejszej opinii ( ), zmiany (dodanie lub usunięcie substancji) w wykazach I i IV konwencji o środkach odurzających mają wpływ na zakres stosowania decyzji ramowej 2004/757, a zatem wchodzą w zakres wyłącznej kompetencji Unii. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jeżeli dana dziedzina prawa należy do kompetencji Unii, okoliczność, że Unia nie uczestniczyła w danej umowie międzynarodowej, nie stoi na przeszkodzie wykonywaniu tej kompetencji poprzez ustalenie za pośrednictwem swoich instytucji stanowiska, jakie ma być zajęte w jej imieniu w ramach organu utworzonego przez tę umowę, w szczególności za pośrednictwem państw członkowskich będących stronami tej umowy, działających wspólnie w jej interesie ( ). Ustalenie to skłania mnie do zaproponowania wniosku, że Rada była uprawniona do przyjęcia decyzji 2021/3, a zatem decyzja ta nie została przyjęta z naruszeniem zasady kompetencji powierzonych ustanowionej w art. 5 ust. 2 TUE. 113. Odnosząc się w tym kontekście do argumentu Węgier, jakoby decyzja 2021/3 miała być dotknięta szczególnie poważnymi i oczywistymi wadami tak, że można by ją uznać za nieistniejącą, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że powaga skutków stwierdzenia nieistnienia aktu instytucji Unii oznacza, że ze względów pewności prawa takie stwierdzenie musi być zastrzeżone dla skrajnych przypadków ( ). Ponadto Sąd orzekł, że skarżący kwestionujący przepis powinien przedstawić dowody za pomocą których zdolny jest wykazać, że przepis ten jest dotknięty wadą, która może podważyć samo istnienie tego przepisu ( ). W niniejszej sprawie twierdzenie Węgier, zgodnie z którym decyzję 2021/3 należy uznać za nieistniejącą, opiera się na argumencie dotyczącym braku kompetencji Unii. Węgry podnoszą, że decyzja 2021/3 powinna była odwołać się do art. 216 ust. 1 TFUE lub do innej podstawy prawnej. 114. Należy zauważyć, że decyzja 2021/3 odnosi się do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności do jego art. 83 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9, Wybór właściwej podstawy prawnej ma bowiem znaczenie konstytucyjne, ponieważ posiadając tylko kompetencje powierzone, Unia musi powiązać akty, które przyjmuje, z upoważniającym ją do przyjęcia takich aktów postanowieniem traktatu FUE ( ). Ponadto wskazanie podstawy prawnej jest konieczne również ze względu na obowiązek uzasadnienia wynikający z art. 296 TFUE ( ). 115. W niniejszym postępowaniu przedmiotowy akt prawny jest decyzją przyjętą przez Radę, która wyraźnie odnosi się do art. 83 ust. 1 TFUE i art. 218 ust. 9 TFUE jako podstaw prawnych. W związku z tym nie można moim zdaniem twierdzić, że zainteresowane strony i Trybunał pozostają w niepewności co do konkretnych podstaw prawnych ( ). Wynika stąd, że podstawa prawna może być jasno określona. 116. W każdym razie wybór między art. 216 ust. 1 a art. 218 ust. 9 TFUE nie wydaje się jednym ze skrajnych przypadków opisanych przez Trybunał, jeżeli postanowienia zawierają szczególnie poważne i oczywiste wady, tak że można je uznać za nieistniejące. Przeciwnie, jak orzekł Trybunał w wyroku Komisja/Republika Czeska, wybory proceduralne nie mogą podważyć samego istnienia decyzji ( ). 117. Zgodnie z tym co orzekł Trybunał w wyroku Komisja/Niemcy, choć art. 216 ust. 1 TFUE wymienia co prawda różne przypadki, w których Unia jest uprawniona do zawarcia umowy międzynarodowej, nie narzuca jednak, w przeciwieństwie do art. 352 TFUE, żadnych wymogów formalnych lub proceduralnych w tym celu ( ). Formę aktu i procedurę, którą należy zastosować, należy zatem określić poprzez odniesienie do innych postanowień traktatów. Taka jest zresztą rola art. 218 ust. 9 TFUE, który został wskazany w niniejszym postępowaniu jako proceduralna podstawa prawna zaskarżonej decyzji, określa procedurę, według której należy przyjąć decyzję ( ). 118. To spostrzeżenie prowadzi mnie do wniosku, że brak wyraźnego odesłania do art. 216 ust. 1 TFUE, nie powoduje więc niejasności ani co do charakteru i zakresu prawnego tej decyzji, ani co do procedury jej przyjęcia i w konsekwencji nie może podważać samego istnienia tej decyzji. 2.   W przedmiocie naruszenia decyzji 2021/3 w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE 119. Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy tej decyzji w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE poprzez głosowanie przeciwko stanowisku określonemu przez Unię w decyzji 2021/3 na sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających dotyczącej umieszczenia konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach załączonych do konwencji. Okoliczność, że Węgry głosowały przeciwko tej decyzji w Radzie, nie ma wpływu na wiążący charakter tej decyzji w rozumieniu art. 288 akapit czwarty TFUE. Również fakt, że Węgry miały istotne zastrzeżenia do treści zaleceń WHO, nie zmienia wiążącego charakteru decyzji 2021/3. 120. W niniejszej sprawie Węgry wydają się przyznawać w sposób dorozumiany w odpowiedzi na skargę i na rozprawie naruszenie decyzji 2021/3. Obrona tego państwa członkowskiego opiera się raczej na niezgodności z prawem tej decyzji na podstawie art. 277 TFUE. 121. Jak wskazałam powyżej, decyzja 2021/3 do czasu jej uchylenia, stwierdzenia jej nieważności w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, uznania ich za nieważne w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym lub zarzutu niezgodności z prawem korzystają z domniemania zgodności z prawem ( ). Dopóki Trybunał nie zadecyduje o zawieszeniu, państwa członkowskie są zobowiązane do jej wykonania ( ). 122. Ponieważ decyzja 2021/3 została moim zdaniem przyjęta zgodnie z prawem, zgodnie z traktatami i skierowana do państw członkowskich, wiąże ona w całości jej adresatów, czyli państwa członkowskie ( ), w zakresie, w jakim ustala dla państw członkowskich stanowisko Unii a sześćdziesiątą trzecią sesję Komisji ds. Środków Odurzających i nakłada na nie obowiązek obrony tego stanowiska ( ). 123. W szczególności okoliczność, że Węgry głosowały przeciwko tej decyzji 2021/3, nie ma wpływu na jej wiążący charakter i na wynikające z niej obowiązki państw członkowskich. Wszelkie jednostronne rozważania krajowe dotyczące możliwości głosowania nad decyzją lub jakimkolwiek przekazem politycznym, które może ona wysłać, zakres zaleceń, które mają zostać przyjęte, lub ich uzasadnienie nie mają wpływu na wiążący charakter tej decyzji. Węgry jako adresat decyzji 2021/3 i członek Komisji ds. Środków Odurzających z prawem głosu, były zobowiązane zastosować się do tej decyzji i ją wykonać ( ). 124. Ponadto nieprzestrzeganie decyzji 2021/3 może podważyć jedność i spójność działań zewnętrznych Unii oraz naruszyć w szczególności wartość zasady praworządności, na której opiera się Unia, zgodnie z art. 2 TUE ( ). 125. W konsekwencji z mojego punktu widzenia zarzut pierwszy jest zasadny. D. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia zasady lojalnej współpracy na podstawie art. 4 ust. 3 TUE 1.   Argumentacja stron 126. Komisja twierdzi, że głosując przeciwko decyzji 2021/3, bez uprzedniego zawiadomienia czy konsultacji oraz wyrażając publicznie zastrzeżenia wobec zaleceń WHO, Węgry naruszyły zasadę lojalnej współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 TUE. 127. Zdaniem Komisji w dziedzinach objętych wyłączną kompetencją zewnętrzną Unii współpraca między państwami członkowskimi a instytucjami Unii ma szczególne znaczenie. Nakłada to pewne obowiązki i ograniczenia na działania państw członkowskich na arenie międzynarodowej, które wynikają z wymogu jedności w międzynarodowym reprezentowaniu Unii ( ). Zdaniem Komisji decyzja przyjęta na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE i jej poszanowanie przez państwa członkowskie są szczególnym wyrazem wymogu jedności w reprezentowaniu Unii, do którego Węgry powinny były się zastosować ( ). W każdym razie Komisja kwestionuje możliwość powołania się na zasadę lojalnej współpracy jedynie w przypadku naruszenia wyłącznej kompetencji zewnętrznej Unii. Zasada ta ma zastosowanie ogólne i nie zależy od tego, czy Unia posiada wyłączną kompetencję, czy też nie ( ). 128. Komisja zapewnia, że działania Węgier obciąża fakt, że ich głosowanie w Komisji ds. Środków Odurzających, sprzeczne ze wspólnym stanowiskiem w imieniu Unii odbyło się bez jakiejkolwiek uprzedniej konsultacji z instytucjami Unii. Ponadto Komisja zauważa, że Węgry nie podjęły żadnych działań ani na posiedzeniu Komisji ds. Środków Odurzających, ani w późniejszym okresie w celu usunięcia lub przynajmniej złagodzenia skutków swojego zachowania i rozwiania wątpliwości co do ich przyszłych działań. 129. Komisja podnosi, że głosując w sposób niezgodny z decyzją 2021/3 i publicznie dystansując się od stanowiska Unii po głosowaniu, Węgry naruszyły jedność działań międzynarodowych Unii, a tym samym ich skuteczność, wiarygodność i reputację. Takie działanie mogłoby również osłabić pozycję negocjacyjną Unii w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych w powiązanych kwestiach. 130. Węgry twierdzą, że jeżeli rozpatrywane zmiany nie wchodzą w zakres wyłącznych kompetencji Unii, skutkiem czego decyzja 2021/3 jest niezgodna z prawem, nie można wymagać od tego państwa członkowskiego by na podstawie zasady lojalnej współpracy przyjęło zachowanie określonego w tej decyzji do celów głosowania. Przeciwnie, Węgry korzystają ze swobody wyrażania swoich poglądów według własnego uznania, a ich publiczne stanowisko w sprawie wchodzącej w zakres ich kompetencji jako państwa członkowskiego w kontekście kompetencji dzielonych niekoniecznie szkodzi interesom Unii. 131. Ponadto Węgry zauważają, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i ewentualne rozstrzygnięcie na ich niekorzyść po jego zakończeniu nie są w stanie położyć kresu zarzucanemu naruszeniu. Węgry nie są w stanie naprawić naruszenia, nawet gdyby nakazano im to uczynić w ramach tego postępowania. 132. Węgry podnoszą, że nie są wyłącznie odpowiedzialne za rozpatrywaną sytuację. Chociaż WHO przedstawiła swoje zalecenia już w styczniu 2019 r., Komisja przyjęła wniosek w tej sprawie dopiero 16 października 2020 r., a Rada głosowała nad tym wnioskiem w dniu 23 listopada 2020 r. Sesja Komisji ds. Środków Odurzających i głosowanie nad zaleceniami WHO odbyły się 2 grudnia 2020 r., w związku z czym między przyjęciem decyzji 2021/3 a głosowaniem upłynęło zaledwie kilka dni. 133. Nawet gdyby Węgry zamierzały zakwestionować ważność decyzji 2021/3 w terminie przewidzianym w art. 263 TFUE, nie miałyby takiej możliwości, ponieważ głosowanie odbyło się jeszcze przed upływem przysługującego im dwumiesięcznego terminu. Kilka dni, które upłynęły między przyjęciem tej decyzji a głosowaniem nad zmianami, nie było wystarczającym okresem na wniesienie skargi i wniosku o zastosowanie środków tymczasowych oraz na wydanie przez Trybunał orzeczenia w ich przedmiocie. Wynika stąd, że ewentualna skarga na tę decyzję byłaby w istocie bezprzedmiotowa, a stwierdzenie nieważności tej decyzji w żaden sposób nie zmieniłoby sytuacji. 134. Węgry nie mają pewności co do opcji dostępnych państwu członkowskiemu w przypadku, gdy pomimo stanowiska tego państwa członkowskiego w trakcie całej procedury ustawodawczej, decyzja podjęta przez większość państw członkowskich skutkuje przyjęciem wiążącego aktu, którego ważności to państwo członkowskie nie może zakwestionować i który zmusza je do zaangażowania się w zachowanie, które uważa za niedopuszczalne w ramach danej organizacji międzynarodowej. 135. Ponadto Węgry wskazują, że ze względu na opisany powyżej napięty harmonogram stanowisko w sprawie zaleceń przyjęły ostateczne dopiero tuż przed sesją, uwzględniając w tym względzie wyrok z dnia 19 listopada 2020 r., B S i C A (Wprowadzanie do obrotu kannabidiolu (CBD) ( ). 136. Wreszcie Węgry podkreślają względy polityki zdrowotnej i społecznej leżące u podstaw ich głosowania za odrzuceniem. Sprzeciwiając się skreśleniu wyrażenia „wyciągi i nalewki” z tabeli I, Węgry nie zamierzały rozszerzyć katalogu kar odnoszących się do środków odurzających na substancje niezawierające THC, lecz zapewnić, by pochodne konopi indyjskich niezawierające THC pozostały objęte postanowieniami konwencji o środkach odurzających, które nie zostały uwzględnione w decyzji ramowej 2004/757. 137. Węgry, podobnie jak wiele innych państw członkowskich, nie penalizacją preparatów niezawierających THC z tego tylko powodu, że są one ekstrahowane z rośliny konopi. Stanowisko, które broniły Węgry podczas dyskusji nad projektem decyzji Rady przyjmującej wspólne stanowisko, opierało się na fakcie, że zalecenia nie ułatwiają dostępu do preparatów z konopi indyjskich w celach terapeutycznych, ponieważ w żadnym wypadku nie jest to ich celem. Ich celem jest ułatwienie badań nad wykorzystaniem konopi indyjskich do celów terapeutycznych. Ponieważ jednak zmiana ta nie zawiera przepisów mających bezpośrednie zastosowanie, Węgry uważają, że nie jest ona odpowiednie do osiągnięcia tego celu. 138. Wbrew temu, co twierdzi Komisja, Węgry uważają, że WHO i jej organizacje partnerskie nie przedstawiły rozstrzygających dowodów naukowych na to, że konopie indyjskie są mniej szkodliwe dla zdrowia niż wcześniej sądzono. Wręcz przeciwnie, wyniki badań wykazały, że konsumpcja konopi indyjskich może prowadzić do długotrwałych zaburzeń psychiatrycznych, neurologicznych, układu krążenia i układu oddechowego Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii zwróciło uwagę na podobne długoterminowe skutki CBD. Ponadto, jak podkreśliło również kilka państw w trakcie debaty tematycznej w Komisji ds. Środków Odurzających, zawartość THC w nielegalnie wprowadzonych do obrotu roślinach konopi indyjskich ostatnio znacznie wzrosła. 139. W związku z tym Węgry uważają, że WHO nie przedstawiła żadnych konkretnych argumentów, czy to ze zdrowotnego, społecznego czy prawnego punktu widzenia, na poparcie praktycznej użyteczności swoich zaleceń. Jedynym skutkiem ich przyjęcia byłoby wysłanie do opinii publicznej komunikatu, że związane z konopiami indyjskimi ryzyko dla społeczeństwa i zdrowia publicznego zostało przeszacowane w momencie sporządzania dwóch przedmiotowych umów i że w związku z tym umowy te są zbyt surowe w odniesieniu do kontroli wprowadzonej w odniesieniu do konopi indyjskich. 140. Ponadto przyjęcie zalecenia 5.4 uniemożliwiło jednolite stosowanie prawa i ograniczyło poziom międzynarodowej kontroli środków odurzających. Oprócz THC, wiele innych pochodnych konopi indyjskich ma działanie psychotropowe, podczas gdy inne mogą być używane jako prekursory. Gdyby zalecenie to zostało przyjęte, do każdego państwa będącego stroną konwencji o środkach odurzających należałaby decyzja, czy konwencja ta ma na celu sklasyfikowanie jako konopi indyjskich substancji, które nie zawierają THC lub które zawierają jedynie śladowe ilości, jako przetworów konopi indyjskich, oraz zastosowanie do nich na mocy tej konwencji przepisów dotyczących nadzoru. 141. W duplice Węgry podnoszą, że istotne jest to, że w każdym razie ze względu na zachowanie Komisji państwo to nie było w stanie zakwestionować decyzji 2021/3, w związku z czym należałoby zastanowić się, w jaki sposób mogło działać z poszanowaniem zasady lojalnej współpracy. 142. Zasada ta powinna być interpretowana w świetle prawa do skutecznej ochrony sądowej. Jeżeli zachowanie instytucji narusza prawo państwa członkowskiego do skutecznej ochrony sądowej, powstaje pytanie, w jakim zakresie można powoływać się wobec tego państwa członkowskiego na wymóg lojalnej współpracy. 143. W tym względzie należy odróżnić niniejszą sprawę od sprawy, w której zapadł wyrok z dnia 5 grudnia 2017 r. w sprawie Niemcy/Rada ( ). Wspólną cechą obu spraw jest to, że zainteresowane państwo członkowskie nie miało wystarczająco dużo czasu na zaskarżenie spornych decyzji lub złożenie tytułem środka tymczasowego wniosku o zawieszenie ich wykonania. Niemniej jednak, w odróżnieniu od sprawy, w której zapadł ten wyrok, w niniejszej sprawie nieodwracalne skutki wywołane decyzją 2021/3 na sesji Komisji ds. Środków Odurzających utrzymują się w niniejszej sprawie, a okoliczność ta narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej. 2.   Analiza 144. Z brzmienia art. 4 ust. 3 TUE wynika, że zasada lojalnej współpracy wiąże się z dwoma pozytywnymi obowiązkami państw członkowskich. Po pierwsze, wzajemny szacunek i udzielanie wsparcia Unii „w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów”, a po drugie, podejmowanie wszelkich środków właściwych dla „dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii” ( ). Ponadto istnieje obowiązek negatywny, mianowicie powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii Europejskiej ( ). 145. Zasada lojalnej współpracy w prawie Unii, wynikająca z niemieckiej zasady lojalności federalnej Bundestreue oraz z zasady pacta sunt servanda ( ), została opisana jako „samoistny cel umowy dotyczącej całego projektu integracji europejskiej” ( ). Służy ona potrzebie odpowiedniej współpracy między Unią a państwami członkowskimi, która byłaby zagrożona, gdyby w porządku prawnym Unii panowała nielojalność. 146. W szczególności w dziedzinie stosunków zewnętrznych zasada lojalnej współpracy może prowadzić do różnych scenariuszy. W przypadku zastosowania do wyłącznej kompetencji Unii, stanowi ona podstawę zobowiązania państwa członkowskiego do wdrożenia przepisów Unii ( ). W odniesieniu do kompetencji państw członkowskich może ona prowadzić do powstania szczególnych obowiązków, takich jak stosowanie prawa Unii przez sądy krajowe ( ). Jednakże zasada lojalnej współpracy może być również autonomicznym obowiązkiem, którego naruszenie jest karane przez Trybunał ( ). 147. W związku z tym w niniejszej sprawie, gdyby Trybunał orzekł, że głosowanie Węgier sprzecznie z decyzją 2021/3 podczas sesji Komisji ds. Środków Odurzających stanowiło naruszenie wyłącznych kompetencji Unii na podstawie art. 3 ust. 2 TFUE i decyzji 2021/3 w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE, nie byłoby moim zdaniem potrzeby badania tego konkretnego zachowania w kontekście poszanowania zasady lojalnej współpracy zapisanej w art. 4 ust. 3 TUE. W tym względzie Trybunał orzekł już, że „nie ma potrzeby” badania zarzucanego naruszenia przepisów ustanawiających zasadę lojalnej współpracy, w sytuacji gdy ustalono ograniczenie podstawowych wolności ( ). W niniejszej sprawie zarzucane naruszenie art. 3 ust. 2 TFUE i decyzji 2021/3 w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE stanowi automatycznie naruszenie drugiego pozytywnego obowiązku przewidzianego w art. 4 ust. 3 TUE, a mianowicie wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji. 148. Uważam jednak, że dla pełności wywodu należy przeanalizować naruszenia zarzucane przez Komisję. W tym względzie w wyroku w sprawie Komisja/Szwecja ( )Trybunał orzekł, że Szwecja uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 10 WE (poprzednika art. 4 ust. 3 TUE), jednostronnie proponując zmianę Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. Chociaż Szwecja wykonała kompetencje dzielone przez państwa członkowskie i Unię, Trybunał orzekł, że wymóg takiej współpracy wynika z konieczności prezentowania przez Unię jednolitego stanowiska na forum międzynarodowym ( ). 149. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie spoczywają szczególne obowiązki działania i powstrzymywania się od działania w sytuacji, gdy Unia podjęła decyzję o działaniu na szczeblu międzynarodowym, która stanowi punkt wyjścia dla uzgodnionego działania Unii ( ). Trybunał poszedł jednak jeszcze dalej, stwierdzając, że w przypadku, gdy Komisja przedłożyła wniosek upoważniający instytucje do rozpoczęcia uzgodnionego działania Unii na szczeblu międzynarodowym, nawet jeśli wniosek ten nie został jeszcze przyjęty przez Radę, państwa członkowskie podlegają szczególnym obowiązkom działania i powstrzymywania się od działania, a co najmniej obowiązkowi ścisłej współpracy w celu ułatwienia realizacji zadań Unii ( ). Obowiązek ten ułatwia wykonywanie zadań Unii oraz zapewnia jedność i spójność jej działań i reprezentacji na arenie międzynarodowej ( ). 150. Niniejsza sprawa wykazuje pewne podobieństwa do sprawy zakończonej ww. wyrokiem Komisja/Szwecja, ponieważ przyjmując decyzję 2021/3 na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE, Unia uprzednio zdecydowała podjąć działania na szczeblu międzynarodowym. A fortiori można z tego wywnioskować, że na państwach członkowskich ciąży nie tylko obowiązek powstrzymania się od działania, ale także pozytywny obowiązek, co najmniej ścisłej współpracy, w celu ułatwienia wypełniania zadań Unii i zagwarantowania w ten sposób jedności i spójności działań Unii i jej reprezentacji na arenie międzynarodowej. 151. Niemniej jednak Komisja podnosi, że Węgry naruszyły również zasadę lojalnej współpracy poprzez konkretne autonomiczne zachowanie. Po pierwsze, dopuściły się naruszenia, nie głosując zgodnie z decyzją 2021/3 i czyniąc to bez żadnego zawiadomienia lub koniecznej uprzedniej konsultacji z instytucjami Unii. Po drugie, zasada ta została naruszona przez Węgry, które publicznie wyraziły swój sprzeciw wobec stanowiska Unii. Po trzecie, kolejne naruszenie polegało na niepodejmowaniu jakichkolwiek kroków, czy to w ramach Komisji ds. Środków Odurzających, czy później, w celu naprawienia skutków ich zachowania lub przynajmniej ich złagodzenia. 152. W tym względzie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada lojalnej współpracy ma ogólne zastosowanie i nie zależy od tego, czy dana kompetencja Unii jest wyłączna, czy nie ( ). Należy również pamiętać, że oznacza to wzmocniony obowiązek działania w dobrej wierze, który spoczywa na państwach członkowskich tak w stosunkach między sobą jak i z instytucjami Unii Europejskiej, co wynika i ich członkostwa w Unii ( ). Analogicznie, zasada lojalnej współpracy znajduje swój „horyzontalny” odpowiednik w zasadzie wzajemnego zaufania ( ). 153. Komisja twierdzi, że źródłem naruszenie art. 4 ust. 3 TUE może być brak uprzedniego zawiadomienia lub konsultacji z instytucjami Unii przed jednostronnym zachowaniem państwa członkowskiego na arenie międzynarodowej. Na rozprawie przed Trybunałem Węgry potwierdziły, że przed rozpatrywanym głosowaniem nie podjęły żadnych kroków w celu zawiadomienia instytucji Unii lub skonsultowania się z nimi lub innymi państwami członkowskimi. 154. W tym względzie należy na wstępie przypomnieć, że w sprawie Komisja/Irlandia Trybunał stwierdził, iż zasada lojalnej współpracy, stosowana do umów mieszanych, zakłada ścisłą współpracę w ramach tych umów pociągającą za sobą obowiązek uprzedniego informowania i konsultacji ( ). 155. W związku z tym uważam, że zapewnienie jedności i spójności działań Unii i jej reprezentacji na arenie międzynarodowej wymaga koordynacji i współpracy między właściwymi organami różnych państw członkowskich i instytucjami Unii ( ). W związku z tym państwo członkowskie ma obowiązek poinformować lub uprzedzić instytucje Unii i inne państwa członkowskie o zagadnieniach, z którymi się nie zgadza, oraz skonsultować się z nimi przed podjęciem dalszych działań. Przykładowo tak właśnie postąpiła Grecja w kontekście sprawy Komisja/Grecja ( ), w której to sprawie powołała się na art. 4 ust. 3, aby argumentować, że jej wniosek powinien był zostać uwzględniony przed posiedzeniem Komitetu bezpieczeństwa na morzu. Trybunał orzekł, że aby wywiązać się z obowiązku współpracy spoczywającego na Komisji na mocy art. 4 ust. 3 TUE, powinna ona była dołożyć starań, aby przedstawić grecki wniosek i umożliwić debatę. Sam fakt, że wniosek ma charakter krajowy nie może uniemożliwić Komisji otwarcia dyskusji ( ). 156. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału w precedensowej sprawie Westzucker, „pozostaje w zgodzie z samą ideą [Unii], że w ramach mechanizmów zbiorowej dyskusji […] państwa członkowskie podkreślają swoje interesy, podczas gdy do Komisji należy mediacja, za pomocą podejmowanych przez nią środków, między ewentualnymi konfliktami interesów” ( ). Wynika stąd, że państwa członkowskie w ramach instytucji Unii mają obowiązek podnoszenia istniejących pomiędzy nimi różnic. 157. W związku z tym jestem zdania, że Węgry nie uprzedzając instytucji Unii i innych państw członkowskich o swoim sprzeciwie i nie podejmując z nimi konsultacji przed podjęciem dalszych działań, naruszyły zasadę lojalnej współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 TUE. 158. Co się tyczy ewentualnego naruszenia przez Węgry zasady lojalnej współpracy poprzez publiczne wyrażenie sprzeciwu wobec stanowiska Unii, należy zauważyć, że w wyroku Komisja/Niemcy Trybunał orzekł, iż głosując przeciwko stanowisku przewidzianemu w konkretnej decyzji Rady i publicznie sprzeciwiając się temu stanowisku, Niemcy uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy tej decyzji i art. 4 ust. 3 TUE ( ). Trybunał zwrócił uwagę, że zachowanie Niemiec podważa skuteczność działań Unii, podważa jej wiarygodność i szkodzi jej reputację na arenie międzynarodowej ( ). 159. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Węgry głosowały w sposób niezgodny z decyzją 2021/3 i publicznie zdystansowały się od stanowiska Unii po głosowaniu na sesji Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Środków Odurzających. Można zatem argumentować, że czyniąc to, Węgry naruszyły zasadę jedności międzynarodowej reprezentacji Unii i jej państw członkowskich. Ponadto zagroziły jedności i spójności działań Unii i jej reprezentacji na arenie międzynarodowej. Ponadto podważyły wiarygodność samej Unii na szczeblu międzynarodowym. Wynika stąd, że postępując w ten sposób Węgry naruszyły zasadę lojalnej współpracy, zapisaną w art. 4 ust. 3 TUE. 160. Komisja podnosi również, że Węgry naruszyły zasadę lojalnej współpracy, ponieważ nie podjęły żadnych działań w celu naprawienia skutków swojego działania lub przynajmniej złagodzenia jego konsekwencji. Podobnie z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że zgodnie z zasadą lojalnej współpracy przewidzianą w art. 4 ust. 3 TUE państwa członkowskie są zobowiązane do usunięcia bezprawnych skutków naruszenia prawa Unii, a taki obowiązek spoczywa, w granicach jego kompetencji, na każdym organie danego państwa członkowskiego ( ). 161. Niemniej jednak jestem zdania, że orzecznictwo to odnosi się do sytuacji, w których organy krajowe mogą naprawić konsekwencje ich jednostronnych działań ( ). W tym kontekście orzecznictwo Trybunału nakłada na państwo członkowskie obowiązek współpracy w celu naprawienia konsekwencji jego zachowania, a jego niedopełnienie prowadzić do naruszenia art. 4 ust. 3 TUE. 162. W niniejszym postępowaniu jednostronne działanie Węgier polegające na głosowaniu wbrew stanowisku wyrażonemu w decyzji 2021/3, nie mogło zostać skorygowane po przeprowadzeniu głosowania w Komisji ds. Środków Odurzających, podobnie jak nie można było wyeliminować skutków tego działania dla jedności i spójności działań Unii i jej reprezentacji na arenie międzynarodowej. W okolicznościach niniejszej sprawy, jestem zdania, że nałożenie na organy państw członkowskich obowiązku działania w określony sposób nie miałoby żadnego sensu. Działanie jest wymagane, jeżeli rzeczywiście może skutecznie naprawić negatywne skutki dla systemu prawnego Unii Europejskiej. 163. W rezultacie w niniejszej sprawie, wyłącznie dlatego że działanie państwa członkowskiego nie mogą zmieniać, złagodzić ani wyeliminować bezprawnych konsekwencji naruszenia prawa Unii, brak działania ze strony Węgier w celu naprawienia konsekwencji ich zachowania nie doprowadził do naruszenia zasady lojalnej współpracy z art. 4 ust. 3 TUE. 164. Jednakże fakt, że Węgry miały wiedzę o tym, że ich działania na arenie międzynarodowej będą nieodwracalne, może również służyć jako okoliczność obciążająca przy określaniu zakresu naruszenia, którego dopuściło się to państwo członkowskie. 165. Co się tyczy zarzucanego publicznego zdystansowania się od wspólnego stanowiska przyjętego w imieniu Unii, należy zauważyć, że w uwagach Komisja nie precyzuje, co rozumie przez takie zdystansowanie się. W opisie okoliczności faktycznych zawartym w skardze Komisja odwołuje się do oświadczenia złożonego przez Węgry ( ). Jednakże to do Komisji należy określenie zachowania, które stanowi zarzucane naruszenie ( ). W niniejszej sprawie z lakonicznej wzmianki Komisji o zdystansowaniu się można moim zdaniem wywnioskować, że odnosi się ona do tego publicznego oświadczenia. 166. Wreszcie, co się tyczy krótkiego terminu, na który powołują się Węgry, jak podkreśla Komisja, to państwo członkowskie miało wiedzę o planowanym stanowisku, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii, jeszcze przed przedłożeniem Radzie wniosku Komisji ( ). W związku z tym, gdyby Węgry rzeczywiście zamierzały zakwestionować to stanowisko, dysponowałyby czasem niezbędnym do przygotowania skargi o stwierdzenie nieważności. Jak wskazałam powyżej, w każdym razie nawet gdyby Węgry zakwestionowały zgodność z prawem decyzji 2021/3, decyzja ta wywoływałaby skutki prawne, chyba że to państwo członkowskie złożyło wniosek o zastosowanie środków tymczasowych na podstawie art. 279 TFUE. Węgry miały wprawdzie możliwość wnioskowania o zastosowanie takich środków i mogły zakwestionować zgodność z prawem decyzji 2021/3 w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, lecz wybrały tego nie robić ( ). 167. W świetle powyższego jestem zdania, że zarzut trzeci Komisji, dotyczący naruszenia zasady lojalnej współpracy zapisanej w art. 4 ust. 3 TUE jest zasadny. Węgry naruszyły zarówno pozytywne obowiązki wynikające z tego postanowienia, jak i negatywny obowiązek powstrzymania się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii Europejskiej. Źródłem tych naruszeń był brak uprzedzenia instytucji UE lub brak podjęcia konsultacji z nimi przed jednostronnym działaniem państwa członkowskiego oraz publiczne wyrażenia sprzeciwu wobec stanowiska Unii Europejskiej. IV. W przedmiocie kosztów 168. Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Węgier kosztami postępowania, a Węgry przegrały sprawę w moim mniemaniu, proponuję, aby Trybunał obciążył to państwo członkowskie kosztami postępowania. V. Wnioski 169. W świetle powyższych rozważań jestem zatem zdania, że Trybunał powinien: – stwierdzić, że głosując sprzecznie ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji Rady (UE) 2021/3 z dnia 23 listopada 2020 r. w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte, w imieniu Unii Europejskiej, na ponownie zwołanej sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających w sprawie umieszczania konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach zgodnie z Jednolitą konwencją o środkach odurzających z 1961 r., zmienioną protokołem z 1972 r., oraz Konwencją o substancjach psychotropowych z 1971 r. Węgry naruszyły wyłączną kompetencję zewnętrzną Unii na mocy art. 3 ust. 2 TFUE, uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy tej decyzji w związku z art. 288 akapit czwarty TFUE oraz naruszyły zasadę lojalnej współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 TUE; – obciążyć Węgry kosztami postępowania. ( ) Język oryginału: angielski. ( ) Komisji ds. Środków Odurzających jest jedną z komisji funkcjonalnych Rady Gospodarczej i Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych (zwanej dalej „ECOSOC” – ang. Economic and Social Council). ( ) Jednolita konwencja o Środkach Odurzających z 1961 r., sporządzona w Nowym Jorku dnia 30 marca 1961 r., zmieniona Protokołem z 1972 r. zmieniającym Jednolitą konwencję o środkach odurzających z 1961 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 520, s. 7515). ( ) Decyzja Rady z dnia 23 listopada 2020 r. w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte, w imieniu Unii Europejskiej, na ponownie zwołanej sześćdziesiątej trzeciej sesji Komisji ds. Środków Odurzających w sprawie umieszczania konopi indyjskich i ich pochodnych w wykazach zgodnie z [konwencją o środkach odurzających] oraz Konwencją o substancjach psychotropowych z 1971 r. (Dz.U. 2021, L 4, s. 1). ( ) Stronami tych konwencji są jedynie państwa, a nie organizacje międzynarodowe lub regionalne. Zobacz art. 40 konwencji o środkach odurzających i art. 25 konwencji o substancjach psychotropowych. ( ) Zgodnie z art. 2 ust. 5 konwencji o środkach odurzających środki odurzające objęte wykazem IV mają również zostać włączone do wykazu I i podlegać wszystkim przepisom o kontroli, stosowanym do środków odurzających wymienionych w tym ostatnim wykazie. ( ) Podejmowanie decyzji w sprawie zakresu kontroli substancji nazywa się „umieszczaniem” (ang. „scheduling”), substancja zostaje objęta szczególną kontrolą poprzez włączenie jej do konkretnego wykazu (ang. „schedule”). ( ) Zobacz art. 8 konwencji o środkach odurzających. ( ) Na rozprawie przed Trybunałem Komisja wyjaśniła, że Komisja ds. Środków Odurzających nie głosowała nad zaleceniami WHO na posiedzeniu wiosną 2020 r. i że głosowanie zostało odroczone do grudnia tego roku, dając w ten sposób państwom członkowskim więcej czasu na przeanalizowanie tych zaleceń. ( ) Organ przygotowawczy Rady Unii Europejskiej odpowiedzialny za kierowanie i zarządzanie pracami Rady i Unii Europejskiej w odniesieniu do polityki w dziedzinie środków odurzających. Na rozprawie Komisja oświadczyła, że jej wniosek został przeanalizowany przez Horyzontalną Grupę Roboczą ds. Narkotyków przy Radzie w dniu 29 października 2020 r. ( ) COM(2020) 659 final, s. 2. ( ) Zgodnie z art. 3 ust. 5 tej konwencji, „[j]eśli [WHO] stwierdzi, że środek odurzający zawarty w wykazie I może szczególnie łatwo stać się przedmiotem nadużywania i wywoływać skutki szkodliwe […] oraz że niebezpieczeństwo to nie jest zrównoważone przez poważne zalety terapeutyczne tego środka, których to zalet nie posiadają substancje inne niż zawarte w wykazie IV, to Komisji ds. Środków Odurzających może, zgodnie z zaleceniami [WHO] umieścić ten środek odurzający w wykazie IV”. ( ) 27 państw członkowskich Komisji ds. Środków Odurzających głosowało za zaleceniem 5.1, natomiast 25 głosowało przeciw, a jedno państwo członkowskie wstrzymało się od głosu. ( ) Należy zauważyć, że nawet w skargach wniesionych na podstawie art. 258 TFUE Trybunał zmienił kolejność skarg lub zarzutów, jeżeli uznał to za konieczne. Zobacz między innymi wyrok z dnia 5 czerwca 2023 r., Komisja/Polska (Niezawisłość i życie prywatne sędziów) (C‑204/21, EU:C:2023:442). ( ) C‑20/09, EU:C:2011:214, pkt 41. ( ) C‑276/99, EU:C:2001:576, pkt 24. ( ) Zobacz wyrok z dnia 22 lutego 2018 r., Komisja/Polska (C‑336/16, EU:C:2018:94, pkt 61, 62 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Wyroki: z dnia 13 października 1993 r., Komisja/Hiszpania (C‑378/92, EU:C:1993:843, pkt 6); z dnia 19 stycznia 1995 r., Komisja/Belgia (C‑66/94, EU:C:1995:13, pkt 6). Zobacz także K. Lenaerts, K. Gutman, J.T. Nowak, EU Procedural Law, Oxford University Press, Oxford 2023, pkt 5.01; L. Prete, Enforcement actions, w: T. Tridimas, R. Schütze (wyd.), Oxford Principles of European Union Law, Oxford University Press, Oxford, 2018, s. 944. ( ) Zobacz wyroki z dnia 3 lutego 2021 r., Komisja/Węgry (Wartości dopuszczalne – PM10) (C‑637/18, EU:C:2021:92, pkt 64); z dnia 16 lutego 2023 r., Komisja/Grecja (Wartości dopuszczalne – ΝΟ2) (C‑633/21, EU:C:2023:112, pkt 54). ( ) Opinia rzeczniczki generalnej J. Kokott w sprawie Komisja/Włochy (C‑196/13, EU:C:2014:2162, pkt 80). ( ) Zobacz opinia rzecznika generalnego L.A. Geelhoeda w sprawach połączonych Komisja/Niemcy (C‑20/01 i C‑28/01, EU:C:2002:717, pkt 53). ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 48). ( ) Co się tyczy przywołanego przez Węgry wyroku z dnia 25 października 2001 r., Niemcy/Komisja (C‑276/99, EU:C:2001:576), należy zauważyć, że został on wydany na podstawie art. 88 nieobowiązującego już traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali. Jak wyjaśnił rzecznik generalny M. Szpunar w sprawie Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:3, przypis 16), zgodnie z tym postanowieniem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego różniły się w ten sposób od obecnych, że na koniec postępowania poprzedzającego wniesienie skargi role były odwrócone w stosunku do sytuacji przewidzianej w art. 258 TFUE: w miejsce uzasadnionej opinii Komisja przyjmowała decyzję, którą państwo członkowskie mogłoby następnie zaskarżyć do Trybunału. ( ) Zobacz wyroki: z dnia 7 lutego 1973 r., Komisja/Włochy (39/72, EU:C:1973:13, pkt 10); z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 57). ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., C‑620/16 (EU:C:2019:256). ( ) Decyzja Rady 2014/699 z dnia 24 czerwca 2014 r. określająca stanowisko, jakie ma być przyjęte w imieniu Unii Europejskiej na 25. sesji Komisji Rewizyjnej OTIF w odniesieniu do pewnych zmian w Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) oraz w załącznikach do tej konwencji (Dz.U. 2014, L 293, s. 26). ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 52). Wyróżnienie moje. ( ) Ibidem, pkt 42–54. ( ) Zobacz wyroki: z dnia 2 czerwca 2005 r., Komisja/Luksemburg (C‑266/03, EU:C:2005:341, pkt 60); z dnia 14 lipca 2005 r., Komisja/Niemcy (C‑433/03, EU:C:2005:462, pkt 66); z dnia 20 kwietnia 2010 r., Komisja/Szwecji (C‑246/07, EU:C:2010:203, pkt 45). ( ) Dz.U. 2004, L 335, s. 8. ( ) Komisja wyjaśnia, że w porównaniu z art. 4 ust. 1 decyzji ramowej 2004/757 jej art. 4 ust. 2 lit. b) nakłada surowsze kary za przestępstwa, do których odnosi art. 2 ust. 1 lit. a), b) i c), dotyczące narkotyków, „które powodują najwięcej uszczerbku dla zdrowia”. ( ) Wyrok z dnia 19 listopada 2020 r., B S i C A [Sprzedaż kannabidiolu (CBD), C‑663/18, EU:C:2020:938]. ( ) Artykuł 3 ust. 2 in fine TFUE stanowi kodyfikację kluczowego wątku orzecznictwa dotyczącego dorozumianej kompetencji zewnętrznej Unii, które zostało zapoczątkowane w wyroku dnia 31 marca 1971 r., Komisja/Rada (22/70, zwanego dalej „wyrokiem ERTA”, EU:C:1971:32). ( ) Wyrok z dnia 4 września 2014 r., Komisja/Rada (C‑114/12, EU:C:2014:2151, pkt 66). ( ) Ibidem, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) Zobacz podobnie opinia 1/03 (Nowa Konwencja z Lugano) z dnia 7 lutego 2006 r. (EU:C:2006:81, pkt 126). ( ) Opinia 2/91 (konwencja MOP nr 170) z dnia 19 marca 1993 r. (EU:C:1993:106, pkt 25); wyrok z dnia 5 listopada 2002 r., Komisja/Dania (C‑467/98, EU:C:2002:625, pkt 82); opinia 1/03 (Nowa Konwencja z Lugano) z dnia 7 lutego 2006 r. (EU:C:2006:81, pkt 120, 126); ( ) Zobacz podobnie opinię 1/03 (Nowa Konwencja z Lugano) z dnia 7 lutego 2006 r., (EU:C:2006:81, pkt 124). ( ) Zobacz podobnie opinia 1/03 (Nowa Konwencja z Lugano) z dnia 7 lutego 2006 r., (EU:C:2006:81, pkt 133); opinia 1/13 (Przystąpienie państwa trzeciego do Konwencji Haskiej) z dnia 14 października 2014 r. (EU:C:2014:2303, pkt 74); wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., Green Network (C‑66/13, EU:C:2014:2399, pkt 33); opinia 3/15 (Traktat z Marrakeszu o ułatwieniu dostępu do opublikowanych utworów) z dnia 14 lutego 2017 r. (EU:C:2017:114, pkt 108). ( ) Zobacz opinia rzecznika generalnego M. Szpunara, Komisja/Rada (Międzynarodowa Organizacja Morska) (C‑161/20, EU:C:2021:957, pkt 121); opinia rzeczniczki generalnej E. Sharpston, Komisja/Rada (C‑114/12, EU:C:2014:224, pkt 89). ( ) Motyw trzeci konwencji o środkach odurzających. ( ) Motyw piąty konwencji o środkach odurzających. ( ) Artykuł 3 ust. 3 konwencji o środkach odurzających. ( ) Zobacz art. 1 konwencji o środkach odurzających. ( ) Opinia 2/91 (konwencja MOP nr 170) z dnia 19 marca 1993 r. (EU:C:1993:106, pkt 5); wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2009:81, pkt 31); opinia rzecznika generalnego Y. Bota, Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2008:642, pkt 47). ( ) Artykuł 31 TUE został zastąpiony przez art. 82, 83 i 85 TFUE, a art. 34 TUE został uchylony. ( ) Wyrok z dnia 11 czerwca 2020 r., Prokuratura Rejonowa w Słupsku (C‑634/18, EU:C:2020:455, pkt 32). Zobacz także motyw 3 decyzji ramowej 2004/757. ( ) Wyrok z dnia 2 lutego 2023 r., TF (Prekursory narkotykowe) (C‑806/21, EU:C:2023:61, pkt 53). ( ) W szczególności art. 4 ust. 1 akapit pierwszy decyzji ramowej 2004/757 nakłada na państwa członkowskie obowiązek przyjęcia niezbędnych środków w celu zapewnienia, by przestępstwa, o których mowa między innymi w art. 2 tej decyzji ramowej, podlegały skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom, podczas gdy art. 4 ust. 1 akapit drugi tej decyzji ramowej nakłada właśnie na państwa członkowskie obowiązek przyjęcia niezbędnych środków w celu zapewnienia, by przestępstwa, o których mowa w art. 2 wspomnianej decyzji ramowej, podlegały karze, której górna granica wynosi co najmniej od roku do trzech lat pozbawienia wolności. ( ) W tym względzie należy również zauważyć, że zmiana ich klasyfikacji na podstawie decyzji ramowej 2004/757 zmieniłaby również penalizację ich nielegalnego wykorzystywania. Kwalifikacja ta wynika z surowości wszelkich kar i może mieć również wpływ na przebieg krajowych postępowań karnych. ( ) Zobacz opinia 1/03 (Nowa Konwencja z Lugano) z dnia 7 lutego 2006 r. (EU:C:2006:81, pkt 126). ( ) Opinia 2/91 (konwencja MOP nr 170) (EU:C:1993:106); wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2009:81, pkt 31); opinia rzecznika generalnego Y. Bota, Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2008:642, pkt 47). ( ) Wyrok z dnia 7 października 2014 r. (C‑399/12, EU:C:2014:2258). ( ) Ibidem, pkt 50. ( ) Pojęcie negatywnego obowiązku wynika z wyroku ERTA, w którym Trybunał orzekł, że państwa członkowskie nie mogą zawierać umów międzynarodowych w dziedzinach, w których Unia Europejska wykonała już swoje kompetencje (pkt 17). ( ) Artykuł 241 WE wymieniał jedynie rozporządzenia. ( ) Zgodnie z art. 2 decyzji 2021/3 wyrażenie tego wspólnego stanowiska należy do państw członkowskich będących członkami Komisji ds. Środków Odurzających. ( ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament (294/83, EU:C:1986:166, pkt 23); z dnia 3 września 2008 r., Kadi i Al Barakaat International Foundation/Rada i Komisja (C‑402/05 P i C‑415/05 P, EU:C:2008:461, pkt 281); z dnia 3 czerwca 2021 r., Węgry/Parlament (C‑650/18, EU:C:2021:426, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Zobacz w tym względzie na przykład wyroki: z dnia 5 grudnia 2017 r., Niemcy/Rada (C‑600/14, EU:C:2017:935, pkt 108); z dnia 9 lipca 2020 r., Republika Czeska/Komisja (C‑575/18 P, EU:C:2020:530, pkt 52). ( ) To, co na podstawie art. 263 TFUE wymaga się od państwa członkowskiego w celu wykazania dopuszczalności skargi, to ustalenia, że akt – w niniejszej sprawie akt Rady – miał wywoływać skutki prawne względem osób trzecich. Państwo członkowskie może zatem zaskarżyć akt Unii, nawet jeśli nie wywołuje on wobec niego konkretnych skutków prawnych (zob. na przykład postanowienie z dnia 27 listopada 2001 r., Portugalia/Komisja,C‑208/99, EU:C:2001:638, pkt 23). ( ) Rozważania, które stały się podstawą wyroku wydanego w dniu 9 marca 1994 r., TWD Textilwerke Deggendorf (C‑188/92, EU:C:1994:90) (zob. pkt 16, 17, 25), w zakresie, w jakim dotyczą ogólnej zasady pewności prawa, można moim zdaniem w pełni zastosować w drodze analogii do niniejszego postępowania. ( ) Wyrok z dnia 16 lipca 1981 r., Albini/Rada i Komisja/Rada (33/80, EU:C:1981:186, pkt 17). ( ) Zobacz w tym względzie wyroki: z dnia 6 marca 1979 r., Simmenthal/Komisja (92/78, EU:C:1979:53, pkt 39); z dnia 10 lipca 2003 r., Komisja/EBC (C‑11/00, EU:C:2003:395, pkt 75); a także z dnia 17 grudnia 2020 r., BP/FRA (C‑601/19 P, EU:C:2020:1048, pkt 26). ( ) S. Bernhard, Article 277 TFUE, w: M. Kellerbauer, M. Klamert, J. Tomkin (red.), The EU Treaties and the Charter of Fundamental Rights: A Commentary, Oxford Academic, wydanie internetowe, s. 1867–1869. ( ) Zobacz także opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego, Komisja/Rada (C‑91/05, EU:C:2007:528, pkt 36–54); opinie rzeczników generalnych przytoczone w przypisie 17. ( ) Wyrok z dnia 10 lipca 2003 r. (C‑11/00, EU:C:2003:395). ( ) Zgodnie z art. 230 akapit trzeci WE (obecnie art. 263 akapit trzeci TFUE) Europejski Bank Centralny był (i wciąż jest) częściowo uprzywilejowanym skarżącym, ponieważ posiada legitymację procesową do ochrony swoich prerogatyw. ( ) Zobacz także wyroki: z dnia 15 maja 2008 r., Hiszpania/Rada (C‑442/04, EU:C:2008:276, pkt 22); z dnia 12 grudnia 2019 r., Feral/Komitet Regionów (T‑529/16, EU:T:2019:851, pkt 53). ( ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 6 lipca 2006 r., Komisja/Portugalia (C‑53/05, EU:C:2006:448); z dnia 18 października 2012 r., Komisja/Republika Czeska (C‑37/11, EU:C:2012:640, pkt 46). ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 90). ( ) Zobacz art. 184 EWG, który stał się art. 241 WE, a obecnie jest art. 277 TFUE. ( ) Zobacz wyrok z dnia 6 marca 1979 r., Simmenthal/Komisja (92/78, EU:C:1979:53, pkt 40, 41). Trybunał wyjaśnił w szczególności, że ta szeroka wykładnia art. 184 WE wynika z potrzeby zapewnienia osobom, którym art. 173 akapit drugi WE uniemożliwiał wszczęcie postępowania bezpośrednio w odniesieniu do aktów o zasięgu ogólnym, możliwości skorzystania z kontroli sądowej tych aktów w chwili, gdy dotyczą ich decyzje wykonawcze, które dotyczą ich bezpośrednio i indywidualnie. ( ) Wyrok z dnia 8 września 2020 r., Komisja i Rada/Carreras Sequeros i in. (C‑119/19 P i C‑126/19 P, EU:C:2020:676, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 58–61). ( ) Zobacz wyroki: z dnia 11 lipca 1968 r., Zuckerfabrik Watenstedt/Rada (6/68, EU:C:1968:43, s. 415); z dnia 5 maja 1977 r., Koninklijke Scholten Honig/Rada i Komisja (101/76, EU:C:1977:70, pkt 20–22); z dnia 17 czerwca 1980 r., Calpak i Società Emiliana Lavorazione Frutta/Komisja (789/79 i 790/79, EU:C:1980:159, pkt 9); postanowienia: z dnia 28 czerwca 2001 r., Eridania i in./Rada (C‑352/99 P, EU:C:2001:364, pkt 42); z dnia 8 kwietnia 2008 r., Saint-Gobain Glass Deutschland/Komisja (C‑503/07 P, EU:C:2008:207, pkt 71). ( ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 11 października 2016 r., Komisja/Włochy (C‑601/14, EU:C:2016:759, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Zobacz pkt 112 i nast. poniżej. ( ) Zobacz analogicznie wyroki: z dnia 9 marca 1994 r., TWD Textilwerke Deggendorf (C‑188/92, EU:C:1994:90); z dnia 15 lutego 2001 r., Nachi Europe (C‑239/99, EU:C:2001:101), w których Trybunał bada, czy strona skarżąca w postępowaniu głównym mogła wnieść do sądu Unii skargę o stwierdzenie nieważności rozpatrywanego aktu o zasięgu ogólnym na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. Zobacz także K. Lenaerts, K. Gutman, J.T. Nowak, EU Procedural Law, Oxford University Press, 2023, pkt 9.03. ( ) W szczególności w dniu 29 października 2020 r. Horyzontalna Grupa Robocza ds. Narkotyków w Radzie dokonała przeglądu wniosku Komisji. Zdaniem Komisji, czemu Węgry nie zaprzeczyły, kilka państw członkowskich, w tym Węgry, wyraziło swoje obawy w ramach tej grupy analitycznej, w szczególności w odniesieniu do polityki w dziedzinie środków odurzających. Komisja oświadczyła, że na posiedzeniu tej grupy Węgry podniosły kwestii prawnych ani proceduralnych, czego państwo to nie podważyło. ( ) Choć wydanie większości postanowień w przedmiocie środków tymczasowych zajmuje kilka miesięcy, postanowienia takie mogą zostać wydane w ciągu kilku dni, jeżeli wymaga tego sytuacja [zob. np. postanowienie wiceprezesa Trybunału z dnia 10 września 2020 r.Rada/Sharpston, C‑423/20 P(R), EU:C:2020:700, które zostało wydane w ciągu pięciu dni od złożenia wniosku o zastosowanie środków tymczasowych]. ( ) Zobacz w szczególności wyrok z dnia 2 kwietnia 2020 r., Komisja/Polska, Węgry i Republika Czeska (Tymczasowy mechanizm relokacji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową) (C‑715/17, C‑718/17 i C‑719/17, EU:C:2020:257, pkt 139). ( ) Wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2009:81, pkt 26). ( ) Wyrok z dnia 7 lutego 1973 r., Komisja/Włochy (39/72, EU:C:1973:13, pkt 24). ( ) Zobacz na przykład art. 218 ust. 5 TFUE, który umożliwia Radzie upoważnienie do tymczasowego stosowania umowy do czasu jej formalnego zawarcia. Tak było w sprawach zakończonych wyrokami z dnia 9 kwietnia 2024 r., Komisja/Rada (Nazwa umów międzynarodowych) (C‑551/21, EU:C:2024:281); z dnia 28 kwietnia 2015 r., Komisja/Rada (C‑28/12, EU:C:2015:282). ( ) Zobacz na przykład wyrok z dnia 27 lutego 2014 r., Zjednoczone Królestwo/Rada (C‑656/11, EU:C:2014:97). W tej sprawie, mimo że zaskarżona decyzja Rady została przyjęta w dniu 16 grudnia 2011 r., Wspólny Komitet ustanowiony na mocy umowy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi przyjął w dniu 31 marca 2012 r. decyzję zastępującą załącznik dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, który wszedł w życie w dniu 1 kwietnia 2012 r. (zob. pkt 18 wspomnianego wyroku). Zobacz także wyrok z dnia 5 grudnia 2017 r., Niemcy/Rada (C‑600/14, EU:C:2017:935), w którym zaskarżona decyzja Rady została przyjęta w dniu 24 czerwca 2014 r., czyli na dzień przed otwarciem dwudziestej piątej sesji Komisji Rewizyjnej OTIF, pozostawiając w ten sposób danemu państwu członkowskiemu jeden dzień na wniesienie skargi do Trybunału. ( ) Zobacz decyzje przyjęte na podstawie art. 215 TFUE. Zobacz przykładowo decyzja Rady (UE) 2015/1523 z dnia 14 września 2015 r. ustanawiająca środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji (Dz.U. 2015, L 239, s. 146); decyzja Rady (UE) 2015/1601 z dnia 22 września 2015 r. ustanawiająca środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji (Dz.U. 2015, L 248, s. 80). Zobacz wyrok z dnia 6 września 2017 r., Słowacja i Węgry/Rada (C‑643/15 i C‑647/15, EU:C:2017:631). Zobacz również art. 19 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 863/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenie Rady (WE) nr 2007/2004 i decyzję Rady 2005/267/WE (Dz.U. 2016, L 251, s. 1), zgodnie z którym Rada może upoważnić Frontex do interweniowania na granicach zewnętrznych, w tym poprzez rozmieszczenie na granicy zespołów szybkiego o reagowania na granicy. Zobacz również decyzje przyjęte na podstawie art. 122 ust. 2 TFUE w przypadku klęsk żywiołowych. ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 89). ( ) Ibidem, pkt 69. Zobacz również wyroki: z dnia 18 października 2012 r., Komisja/Republika Czeska (C‑37/11, EU:C:2012:640, pkt 46); z dnia 11 października 2016 r., Komisja/Włochy (C‑601/14, EU:C:2016:759, pkt 33). ( ) Zobacz analogicznie wyrok z dnia 8 marca 2022 r., Komisja/Zjednoczone Królestwo (Zwalczanie nadużyć finansowych w postaci zaniżania wartości) (C‑213/19, EU:C:2022:167, pkt 169), w którym Trybunał oddalił zarzut obrony państwa członkowskiego na podstawie ochrony skuteczności postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. ( ) Wyrok z dnia 15 listopada 1983 r., Komisja/Francja (52/83, EU:C:1983:328, pkt 10). Zobacz także D. Sinaniotis, The Plea of Illegality in EC Law, European Public Law, t. 7, wyd. 1, s. 111. ( ) Zobacz wyroki: z dnia 12 grudnia 1967 r., Muller-Collignon/Komisja (4/67, EU:C:1967:51, pkt 372); z dnia 12 października 1978 r., Komisja/Belgia (156/77, EU:C:1978:180, pkt 21); z dnia 23 stycznia 1997 r., Coen (C‑246/95, EU:C:1997:33, pkt 21). ( ) Zobacz wyroki: z dnia 12 października 1978 r., Komisja/Belgia (156/77, EU:C:1978:180, pkt 21); z dnia 13 marca 1985 r., Komisja/Francja (93/84, EU:C:1985:114, pkt 9). ( ) Wyroki: z dnia 15 listopada 1983 r., Komisja/Francja (52/83, EU:C:1983:328, pkt 10); z dnia 14 września 1999 r., Komisja/AssiDomän Kraft Products i in. (C‑310/97 P, EU:C:1999:407, pkt 61); z dnia 15 listopada 2018 r., Estonia/Komisja (C‑334/17 P, EU:C:2018:914, pkt 51). ( ) C‑620/16, EU:C:2019: 256. ( ) Ibidem, pkt 69–71, 89–91. Zobacz także K. Lenaerts, K. Gutman, J.T. Nowak, EU Procedural Law, Oxford University Press, 2023, pkt 9.12. ( ) Zobacz pkt 85 powyżej. ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 89). ( ) Wyrok z dnia 7 października 2014 r., Komisja/Rada (C‑399/12, EU:C:2014:2258). ( ) Wyrok z dnia 7 października 2014 r., Niemcy/Rada (C‑399/12, EU:C:2014:2258, pkt 50). ( ) Zobacz pkt 63–65 powyżej. ( ) Zobacz wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2009:81, pkt 30, 31); Zobacz także podobnie opinia 2/91 (Konwencja ILO Nr 170) z dnia 19 marca 1993 r. (EU:C:1993:106, pkt 5). ( ) Wyroki: z dnia 15 czerwca 1994 r., Komisja/BASF i in. (C‑137/92 P, EU:C:1994:247, pkt 50); z dnia 8 lipca 1999 r., Chemie Linz/Komisja (C‑245/92 P, EU:C:1999:363, pkt 95); z dnia 5 października 2004 r., Komisja/Grecja (C‑475/01, EU:C:2004:585, pkt 19, 20). Na przykład uchybienia proceduralne nie podważają samego istnienia tej decyzji (wyrok z dnia 18 października 2012 r., Komisja/Republika Czeska,C‑37/11, EU:C:2012:640, pkt 50). ( ) Wyrok z dnia 11 października 2016 r., Komisja/Włochy (C‑601/14, EU:C:2016:759, pkt 33, 34). ( ) Wyrok z dnia 25 października 2017 r., Komisja/Rada (WRC‑15) (C‑687/15, EU:C:2017:803, pkt 49); opinia 1/15 (umowa UE–Kanada o danych PNR) z dnia 26 lipca 2017 r. (EU:C:2017:592, pkt 71). ( ) Wyrok z dnia 25 października 2017 r., Komisja/Rada (WRC‑15) (C‑687/15, EU:C:2017:803, pkt 52). ( ) Zobacz wyroki: z dnia 14 czerwca 2016 r., Komisja/McBride i in., (C‑361/14 P, EU:C:2016:434, pkt 48); z dnia 25 października 2017 r., Komisja/Rada (WRC‑15) (C‑687/15, EU:C:2017:803, pkt 52, 55). ( ) Wyrok z dnia 18 października 2012 r., Komisja/Niemcy (C‑37/11, EU:C:2012:640, pkt 50). ( ) Wyrok z dnia 5 grudnia 2017 r. (C‑600/14, EU:C:2017:935, pkt 89). ( ) Ibidem, pkt 90. ( ) Wyroki: z dnia 5 października 2004 r., Komisja/Grecja (C‑475/01, EU:C:2004:585, pkt 18); z dnia 10 września 2019 r., HTTS /Rada (C‑123/18 P, EU:C:2019:694, pkt 100). ( ) Wyrok z dnia 21 września 1989 r., Hoechst/Komisja (46/87 i 227/88, EU:C:1989:337, pkt 64). ( ) Zobacz art. 3 decyzji 2021/3; ( ) Zobacz wyroki: z dnia 1 października 2009 r., Komisja/Rada (C‑370/07, EU:C:2009:590, pkt 44); z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 78, 82). ( ) Jak podkreślił Trybunał w wyroku z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 85), w Unii Europejskiej opartej na praworządności akty instytucji korzystają z domniemania zgodności z prawem. Trybunał dodał, że jeżeli Rada przyjęła decyzję, państwa członkowskie są zobowiązane do jej przestrzegania i wykonania. ( ) Ibidem pkt 47–50. ( ) Wyrok Trybunału z dnia 20 kwietnia 2010 r.Komisja/Szwecja (C‑246/07, EU:C:2010:203, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r., Komisja/Niemcy (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 94). ( ) Wyrok z dnia 20 kwietnia 2010 r., Komisja/Szwecja (C‑246/07, EU:C:2010:203, pkt 71). ( ) C‑663/18, EU:C:2020:938. ( ) C‑600/14, EU:C:2017:935. ( ) Zobacz wyrok z dnia 5 grudnia 2017 r., Niemcy/Rada (C‑600/14, EU:C:2017:935, pkt 105). ( ) Wyrok z dnia 7 września 2023 r., Finanzamt G (Realizacja projektów pomocy) (C‑15/22, EU:C:2023:636, pkt 57). ( ) M. Klamert, Article 4 TEU, w: M. Kellerbauer, M. Klamert, J. Tomkin (red.), op.cit., przyp. 64, s. 46. ( ) W. Kahl, Artikel 4 EUV, w: C. Calliess, M. Ruffert (red.), EUV/AEUV, wyd. 5, C.H. Beck, Monachium 2016, pkt 35. ( ) Wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Komisja/Grecja (C‑45/07, EU:C:2009:81). Argumentowano również, że europejskie środki ochrony prawnej są nie tylko narzędziami procesowymi, ale także jako ścieżką, która rozwija się lojalność i ostatecznie nadaje legitymację porządkowi prawnemu UE (zob. D. Sarmiento, National Voice and European Loyalty. Member State autonomy, European remedies and constitutional pluralism in EU law’, w: H. Micklitz, B. de Witte, The European Court of Justice and the Autonomy of the Member States, Intersentia, 2012, s. 345). ( ) Zobacz wyroki: z dnia 5 października 2004 r., Pfeiffer i in. (od C‑397/01 do C‑403/01, EU:C:2004:584); z dnia 5 marca 1996 r., Brasserie du pêcheur i Factortame (C‑46/93 i C‑48/93, EU:C:1996:79). Ponadto wskazano, że art. 288 TFUE (który jest przedmiotem pierwszego zarzutu w niniejszej sprawie) stanowi lex specialis w stosunku do art. 4 ust. 3 TUE (zob. M. Klamert, Article 4 TEU, w: M. Kellerbauer, M. Klamert, J. Tomkin, op.cit., przyp. 64, s. 48. ( ) E. Neframi, The duty of loyalty: Rethinking its scope through its application in the field of EU External Relations, Common Market Law Review, t. 47, 2010 r., s. 324. ( ) Zobacz na przykład wyrok z dnia 13 października 1993 r., Komisja/Hiszpania (C‑378/92, EU:C:1993:843); z dnia 9 listopada 1999 r., Komisja/Włochy (C‑365/97, EU:C:1999:544); z dnia 7 października 2004 r., Komisja/Niderlandy (C‑189/03, EU:C:2004:597). ( ) Wyrok z dnia 20 kwietnia 2010 r., Komisja/Szwecja (C‑246/07, EU:C:2010:203). ( ) Ibidem, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) Ibidem, pkt 75; wyrok z dnia 5 maja 1981 r., Komisja/Zjednoczone Królestwo (804/79, EU:C:1981:93, pkt 28). ( ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 20 kwietnia 2010 r., Komisja/Szwecja (C‑246/07, EU:C:2010:203, pkt 74, 75). ( ) Ibidem. ( ) Zobacz wyroki: z dnia 2 czerwca 2005 r., Komisja/Luksemburg,C‑266/03, EU:C:2005:341, pkt 58); z dnia 14 lipca 2005 r., Komisja/Niemcy (C‑433/03, EU:C:2005:462, pkt 64); z dnia 20 kwietnia 2010 r., Komisja/Szwecja (C‑246/07, EU:C:2010:203, pkt 71). ( ) Opinia rzecznika generalnego J. Mazáka w sprawie Grecja/Komisja (C‑203/07 P, EU:C:2008:270, pkt 83). ( ) C. Eckes, Mutual Trust and the Future of Fundamental Rights Protection in the EU’s compound legal order, w: N. Bhuta, Human Rights in Transition, Oxford University Press, 2024, s. 140. Autor twierdzi, że o ile lojalna współpraca reguluje (wertykalny) stosunek między państwami członkowskimi a instytucjami Unii, o tyle zasada wzajemnego zaufania dotyczy (horyzontalnych) relacji między państwami członkowskimi. Obie zasady są zatem ze sobą powiązane. ( ) Wyrok z dnia 30 maja 2006 r. (C‑459/03, EU:C:2006:345, pkt 179–181). ( ) Zobacz analogicznie obowiązek współpracy w tytule V TFUE, gdy współpraca między organami państw członkowskich jest szczególnym wyrazem wzajemnego zaufania. ( ) Wyrok z dnia 12 lutego 2009 r. (C‑45/07, EU:C:2009:81). ( ) Ibidem, pkt 25. ( ) Wyrok z dnia 14 marca 1973 r., Westzucker (57/72, EU:C:1973:30, pkt 17). ( ) Wyrok z dnia 27 marca 2019 r. (C‑620/16, EU:C:2019:256, pkt 95, 100). ( ) Ibidem, pkt 98. ( ) Wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Komisja/Słowenia (Archiwum EBC) (C‑316/19, EU:C:2020:1030, pkt 124). ( ) Ibidem, pkt 125. ( ) Zobacz oświadczenia po głosowaniu w sprawie zaleceń WHO dotyczących umieszczenia w wykazach konopi indyjskich i ich substancji pochodnych, do których odnosi się Komisja https://www.unodc.org/documents/commissions/CND/CND_Sessions/CND_63Reconvened/ECN72020_CRP24_V2007524.pdf. ( ) Wymóg ten można wywieść z orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którym w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na Komisji spoczywa obowiązek wykazania istnienia zarzucanego uchybienia i dostarczenia Trybunałowi dowodów potrzebnych do zweryfikowania przezeń istnienia tego uchybienia, bez możliwości oparcia się w tym celu na jakimkolwiek domniemaniu (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 maja 2005 r., Komisja/Belgia,C‑287/03, EU:C:2005:282, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 19 maja 2011 r., Komisja/Malta,C‑376/09, EU:C:2011:320, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Komisja przyjęła wniosek 16 października 2020 r., a Rada głosowała nad tym wnioskiem 23 listopada 2020 r. ( ) Zobacz pkt 99 powyżej.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło