C-277/25

WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba) z dnia 25 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych – Dyrektywa 2009/103/WE – Artykuł 1 pkt 2 oraz art. 3, 18 i 28 – Pojęcie „poszkodowanego” – Dokonana przez osoby, które poniosły szkody majątkowe wskutek wypadków drogowych, cesja na rzecz przedsiębiorcy wierzytelności powstałych z tytułu ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych – Legitymacja procesowa czynna cesjonariusza do dochodzenia zapłaty przeniesionej wierzytelności od danych zakładów ubezpieczeń W sprawie C‑277/25 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Rejonowy w Gdyni (Polska) postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 10 kwietnia 2025 r., w postępowaniu: Helpfind Funding SARL, GC, NOVA DELTA XALTUM sp. z o.o. sp.k. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji ALLIANZ Polska S.A., Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A., Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji WARTA S.A., Generali Towarzystwu Ubezpieczeń S.A., Sopockiemu Towarzystwu Ubezpieczeń ERGO HESTIA S.A., TRYBUNAŁ (dziewiąta izba), w składzie: M. Condinanzi, prezes izby, N. Jääskinen i A. Kornezov (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: N. Emiliou, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu Helpfind Funding SARL – Ł. Adamczyk, adwokat, –        w imieniu GC – K. Karczewski, radca prawny, –        w imieniu NOVA DELTA XALTUM sp. z o.o. sp.k. – Ł. Gil, radca prawny, –        w imieniu Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji ALLIANZ Polska S.A. – K. Kosmus, radca prawny, –        w imieniu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. – Ł. Kojara, radca prawny, –        w imieniu Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń ERGO HESTIA S.A. – P. Stachwiuk, radca prawny, –        w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna i D. Lutostańska, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu czeskiego – J. Očková, M. Smolek i J. Vláčil, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – G. Goddin, A. Manzaneque Valverde i J. Szczodrowski, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok 1        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 pkt 2 oraz art. 3, 18 i 28 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności (Dz.U. 2009, L 263, s. 11). 2        Wniosek ten został złożony w ramach pięciu sporów między Helpfind Funding SARL, GC i NOVA DELTA XALTUM sp. z o.o. sp.k. a zakładami ubezpieczeń: Towarzystwem Ubezpieczeń i Reasekuracji ALLIANZ Polska S.A., Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A., Towarzystwem Ubezpieczeń i Reasekuracji WARTA S.A., Generali Towarzystwem Ubezpieczeń S.A. i Sopockim Towarzystwem Ubezpieczeń ERGO HESTIA S.A., w przedmiocie naprawienia szkód majątkowych spowodowanych wypadkami pojazdów mechanicznych. Ramy prawne Prawo Unii 3        Motywy 1, 2, 20 i 30 dyrektywy 2009/103 mają następujące brzmienie: „(1)      Dyrektywa [Rady] 72/166/EWG z dnia 24 kwietnia 1972 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności [(Dz.U. 1972, L 103, s. 1)], druga dyrektywa Rady 84/5/EWG z dnia 30 grudnia 1983 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów silnikowych [(Dz.U. 1984, L 8, s. 17)], trzecia dyrektywa Rady 90/232/EWG z dnia 14 maja 1990 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych [(Dz.U. 1990, L 129, s. 33)] oraz dyrektywa 2000/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (czwarta dyrektywa w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych) [(Dz.U. 2000, L 181, s. 65)] zostały kilkakrotnie znacząco zmienione […]. W celu zapewnienia jasności i zrozumiałości te cztery dyrektywy oraz dyrektywę 2005/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. zmieniającą dyrektywy Rady 72/166/EWG, 84/5/EWG, 88/357/EWG i 90/232/EWG oraz dyrektywę 2000/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych [(Dz.U. 2005, L 149, s. 14)] należy ujednolicić. (2)      Ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (ubezpieczenie komunikacyjne) ma dla europejskich obywateli, zarówno ubezpieczonych, jak i poszkodowanych w wypadkach, szczególne znaczenie. Budzi ono również duże zainteresowanie zakładów ubezpieczeń, ponieważ stanowi znaczącą część wspólnotowego rynku ubezpieczeń niebędących ubezpieczeniami na życie. Ubezpieczenie komunikacyjne ma również wpływ na swobodny przepływ osób i pojazdów. Głównym celem działania Wspólnoty [Europejskiej] w dziedzinie usług finansowych powinno być zatem wzmocnienie i skonsolidowanie wewnętrznego rynku ubezpieczeń komunikacyjnych. […] (20)      Poszkodowanym w wypadkach pojazdów mechanicznych należy zagwarantować porównywalne traktowanie, bez względu na to, gdzie na obszarze Wspólnoty wypadek miał miejsce. […] (30)      Prawo powołania się na umowę ubezpieczenia i wystąpienia z roszczeniem bezpośrednio wobec zakładu ubezpieczeń ma wielkie znaczenie dla ochrony poszkodowanych w wypadkach drogowych. W celu ułatwienia skutecznej i szybkiej likwidacji szkody oraz uniknięcia w takim stopniu, w jakim to możliwe, kosztownych postępowań sądowych prawo do bezpośredniego pozwania zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej powinno zostać rozszerzone na poszkodowanych we wszystkich wypadkach drogowych”. 4        Artykuł 1 dyrektywy 2009/103, zatytułowany „Definicje”, ma w pkt 2 następujące brzmienie: „W rozumieniu niniejszej dyrektywy: […] 2)      »osoba poszkodowana« oznacza osobę, której przysługuje odszkodowanie z powodu strat lub szkód spowodowanych przez pojazdy”. 5        Artykuł 3 tej dyrektywy, zatytułowany „Obowiązek ubezpieczenia pojazdów”, stanowi w akapicie pierwszym: „Z zastrzeżeniem art. 5 każde państwo członkowskie podejmuje wszelkie stosowne środki w celu zapewnienia objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywiln[ej] odnosząc[ej] się do ruchu pojazdów normalnie przebywających na jego terytorium”. 6        Artykuł 12 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Szczególne kategorie poszkodowanych”, stanowi: „1.      Bez uszczerbku dla art. 13 ust. 1 akapit drugi ubezpieczenie określone w art. 3 obejmuje odpowiedzialność z tytułu uszkodzenia ciała wszystkich pasażerów, innych niż kierowca, wynikającą z ruchu pojazdu. 2.      Członkowie rodziny ubezpieczającego lub kierowcy lub każdej innej osoby, która ponosi odpowiedzialność cywilną za szkodę objętą ubezpieczeniem, o którym mowa w art. 3, nie mogą być wyłączeni, ze względu na ten związek pokrewieństwa lub powinowactwa, z możliwości skorzystania z ubezpieczenia za szkody na osobie. 3.      Ubezpieczenie, o którym mowa w art. 3, obejmuje szkody na osobie oraz szkody majątkowe wyrządzone pieszym, rowerzystom i innym niezmotoryzowanym użytkownikom dróg, którzy w następstwie wypadku, w którym brał udział pojazd mechaniczny, mają prawo do odszkodowania zgodnie z krajowym prawem cywilnym. Niniejszy artykuł pozostaje bez uszczerbku zarówno dla odpowiedzialności cywilnej, jak i wysokości odszkodowania”. 7        Artykuł 18 tej dyrektywy, zatytułowany „Roszczenie bezpośrednie”, stanowi: „Państwa członkowskie zapewniają, aby poszkodowanemu w wypadku spowodowanym przez pojazd objęty ubezpieczeniem, o którym mowa […] w art. 3, przysługiwało bezpośrednie roszczenie wobec zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej”. 8        Artykuł 28 dyrektywy 2009/103, zatytułowany „Przepisy krajowe”, ma następujące brzmienie: „1.      Państwa członkowskie mogą zgodnie z traktatem utrzymać lub wprowadzić w życie przepisy, które są korzystniejsze dla strony poszkodowanej od przepisów niezbędnych do wykonania niniejszej dyrektywy. […]”. Prawo polskie 9        Artykuł 19 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003, nr 124, poz. 1152), zmienionej (Dz.U. 2023 poz. 2500), stanowi w ust. 1: „Poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń powiadamia niezwłocznie ubezpieczonego”. 10      Artykuł 58 § 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz. 93), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „kodeksem cywilnym”), przewiduje: „Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy”. 11      Artykuł 509 kodeksu cywilnego stanowi: „§ 1.      Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. § 2.      Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki”. 12      Artykuł 822 §§ 1 i 4 tego kodeksu przewiduje: „§ 1.      Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. […] § 4.      Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela”. Postępowania główne i pytania prejudycjalne 13      Wskutek wypadków komunikacyjnych, w których uszkodzono pięć pojazdów mechanicznych, osoby, które poniosły szkody majątkowe ze względu na te wypadki, otrzymały odszkodowania mające na celu zrekompensowanie tych szkód, wypłacone przez zakłady ubezpieczeń, z którymi sprawcy wspomnianych wypadków zawarli umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. 14      Uznawszy, że odszkodowania te były niewystarczające, osoby, które poniosły wspomniane szkody, zawarły z przedsiębiorcami, których działalność obejmuje zasadniczo nabywanie i dochodzenie wierzytelności, umowy przelewu (cesji), na podstawie których przedsiębiorcy ci nabyli za wynagrodzeniem wierzytelności, które zdaniem tych osób nadal im przysługiwały względem przedmiotowych zakładów ubezpieczeń. W każdym przypadku wierzytelność była zasadniczo różnicą między z jednej strony szacunkową wartością całkowitego naprawienia poniesionej szkody majątkowej a z drugiej strony odszkodowaniem już wypłaconym osobie, która poniosła szkodę. 15      W następstwie zawarcia tych umów cesjonariusze wnieśli do Sądu Rejonowego w Gdyni (Polska), będącego sądem odsyłającym, powództwa wobec przedmiotowych zakładów ubezpieczeń mające za przedmiot zobowiązanie tych zakładów do zapłaty wierzytelności nabytych od cedentów na podstawie wspomnianych umów. 16      W tym względzie sąd odsyłający zauważa, że przy zawieraniu tych umów cedenci nie byli świadomi pozostałych kwot odszkodowania, jakich mogli się ewentualnie domagać, gdyż w umowach cesji nie określono tych kwot. Jeden z cedentów podniósł przed tym sądem, że gdyby był świadomy wysokości dodatkowej kwoty, jakiej mógł się domagać, nie zgodziłby się na przelew swojej wierzytelności, podczas gdy inny cedent wskazał, iż i tak uczyniłby to, aby szybko uzyskać wynagrodzenie za sprzedaż swojej wierzytelności. 17      Sąd odsyłający wskazuje ponadto, że wysokość roszczeń dochodzonych przez cesjonariuszy na podstawie umów cesji przewyższała – niekiedy znacząco – wynagrodzenie uzyskane przez cedentów z tytułu tych umów. 18      Pozwane w postępowaniu głównym, które są zakładami ubezpieczeń chroniącymi w zakresie odpowiedzialności cywilnej sprawców wypadków leżących u podstaw sporów w postępowaniach głównych, utrzymują, że odszkodowania już wypłacone przez te zakłady cedentom stanowią całość przysługujących tym ostatnim odszkodowań. Ponadto kwestionują one legitymację procesową czynną cesjonariuszy, podnosząc, że na podstawie mającego zastosowanie prawa krajowego rozpatrywane umowy cesji są nieważne ze względu na dysproporcję między z jednej strony kwotami odszkodowania dochodzonymi przez cesjonariuszy w oparciu o te umowy a z drugiej strony wynagrodzeniem pobranym przez cedentów na podstawie wspomnianych umów. 19      Sąd odsyłający uściśla w tym względzie, że zgodnie z prawem krajowym, stosownie do jego utrwalonej wykładni dokonanej w orzecznictwie krajowym, wierzytelności wynikające ze szkody majątkowej poniesionej wskutek wypadków komunikacyjnych nie mają charakteru osobistego, skutkiem czego charakter tych wierzytelności nie stoi na przeszkodzie dokonaniu ich przelewu, i że w związku z tym umowy przelewu będące przedmiotem postępowania przed tym sądem nie mogą zostać uznane za nieważne. 20      Sąd ten zastanawia się jednak, czy prawo krajowe, zgodnie z jego wykładnią dokonaną w orzecznictwie krajowym, jest zgodne z głównym celem dyrektywy 2009/103, a mianowicie ochroną poszkodowanych w wypadkach drogowych, w zakresie, w jakim wynagrodzenie cedentów uzgodnione na podstawie rozpatrywanych umów przelewu odpowiada części kwot odszkodowania żądanych przez cesjonariuszy w oparciu o te umowy od danych zakładów ubezpieczeń. W szczególności sąd ten zastanawia się, czy art. 1 pkt 2 oraz art. 3, 18 i 28 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym osobie, która poniosła szkody majątkowe wskutek wypadku komunikacyjnego i sądzi, iż nie otrzymała pełnej kompensacji tych szkód, przenieść na osobę trzecią część swej wierzytelności, która jej zdaniem nadal jej przysługuje wobec danego zakładu ubezpieczeń, będącej zasadniczo różnicą między z jednej strony szacunkową wartością całkowitego naprawienia poniesionej szkody majątkowej a z drugiej strony odszkodowaniem już wypłaconym osobie przez ów zakład ubezpieczeń, skutkiem czego ta osoba trzecia może występować przed sądem we własnym imieniu i na swój rachunek, by żądać od owego zakładu zapłaty tej wierzytelności. 21      W tych okolicznościach Sąd Rejonowy w Gdyni postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy art. 3, […] 18 i […] 28 dyrektywy [2009/103] należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uznaniu za ważną i wykonalną umowy zawartej z poszkodowanym, który nie otrzymawszy uprzednio pełnej kompensacji szkody poniesionej w wypadku, przelewa na rzecz osoby trzeciej jego prawo do uzyskania pełnego odszkodowania od zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku spowodowanego ruchem pojazdu? 2)      Czy wskazane wyżej artykuły należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uznaniu osoby trzeciej, opisanej w pytaniu pierwszym, za wskazaną w art. 1 pkt 2 dyrektywy 2009/103 osobę, której przysługuje odszkodowanie z powodu szkód spowodowanych przez pojazdy? 3)      Czy wskazane wyżej artykuły dyrektywy 2009/103 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uznaniu osoby trzeciej, opisanej w pytaniu pierwszym, za legitymowaną do wystąpienia z roszczeniem bezpośrednim wobec wskazanego tam zakładu ubezpieczeń?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie dopuszczalności 22      Część powodów w postępowaniu głównym podnosi zasadniczo, że udzielenie odpowiedzi na przedstawione pytania nie jest niezbędne w celu rozstrzygnięcia sporów w postępowaniach głównych, ponieważ żaden przepis dyrektywy 2009/103 nie zakazuje osobom, które poniosły szkody majątkowe wskutek wypadków drogowych, przeniesienia na osobę trzecią wierzytelności powstałych na ich rzecz z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, skutkiem czego umowy przelewu takich wierzytelności są regulowane w prawie krajowym. Tym samym przedmiotowe odesłanie prejudycjalne prowadziłoby jedynie do niepotrzebnego opóźnienia postępowania przed sądem odsyłającym. 23      W tym względzie wystarczy zauważyć, że w zakresie, w jakim argument podniesiony przez owych powodów w postępowaniu głównym dotyczy w rzeczywistości tego, czy dyrektywa 2009/103 pozwala na cesję wierzytelności powstałych z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych na osobę trzecią, skutkiem czego osoba ta może jako cesjonariusz występować przed sądem we własnym imieniu i na swój rachunek, by żądać zapłaty wierzytelności, które zostały na nią przeniesione, problematyka ta dotyczy istoty przedstawionych pytań, a nie ich dopuszczalności. W konsekwencji argument ten należy rozważyć w ramach badania tych pytań co do istoty (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 września 2024 r., Consiglio nazionale delle Ricerche, C‑439/23, EU:C:2024:773, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). 24      Przedstawione pytania prejudycjalne są zatem dopuszczalne. Co do istoty 25      Poprzez swoje trzy pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 1 pkt 2 oraz art. 3, 18 i 28 dyrektywy 2009/103 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym osobie, która poniosła szkody majątkowe w następstwie wypadku drogowego i otrzymała od zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej odszkodowanie w tym zakresie, lecz uważa, że owo odszkodowanie nie stanowi pełnej kompensacji owych szkód, przenieść na osobę trzecią za wynagrodzeniem swoją wierzytelność będącą różnicą między z jednej strony szacunkową wartością całkowitego naprawienia wspomnianych szkód a z drugiej strony odszkodowaniem już wypłaconym tej osobie przez ów zakład ubezpieczeń, skutkiem czego ta osoba trzecia może występować przed sądem we własnym imieniu i na swój rachunek w celu żądania od wspomnianego zakładu zapłaty tej wierzytelności. 26      W tym względzie należy na wstępie stwierdzić, że żaden przepis dyrektywy 2009/103 nie reguluje przelewu na osobę trzecią wierzytelności powstałej z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych przez osoby, które poniosły szkody majątkowe wskutek wypadków drogowych, ani legitymacji procesowej czynnej cesjonariuszy do występowania przed sądami krajowymi w celu dochodzenia zapłaty takich wierzytelności. 27      Należy przypomnieć, że art. 3 akapit pierwszy dyrektywy 2009/103 nakłada na państwa członkowskie obowiązek podjęcia wszelkich stosownych środków, z zastrzeżeniem art. 5 tej dyrektywy, w celu zapewnienia, aby odpowiedzialność cywilna odnosząca się do ruchu pojazdów, których stałe miejsce postoju znajduje się na ich terytorium była objęta ubezpieczeniem. 28      Jak wskazano zatem w motywie 1 dyrektywy 2009/103, ujednoliciła ona dyrektywę 72/166, drugą dyrektywę 84/5, trzecią dyrektywę 90/232, dyrektywę 2000/26 oraz dyrektywę 2005/14. Dyrektywy te stopniowo precyzowały obowiązki państw członkowskich w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Zmierzały one z jednej strony do zapewnienia zarówno swobodnego ruchu pojazdów znajdujących się zwykle na terytorium Unii, jak i przemieszczania się osób w tych pojazdach, a z drugiej strony do zagwarantowania ofiarom wypadków spowodowanych przez te pojazdy podobnego sposobu traktowania bez względu na to, w jakim miejscu w obrębie terytorium Unii nastąpił wypadek (zob. podobnie wyrok z dnia 19 września 2024 r., Matmut, C‑236/23, EU:C:2024:761, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo). 29      Ponadto z motywów 2 i 20 dyrektywy 2009/103 wynika, że realizuje ona takie same cele jak te realizowane przez inne dyrektywy wskazane w poprzednim punkcie niniejszego wyroku (zob. podobnie wyrok z dnia 19 września 2024 r., Matmut, C‑236/23, EU:C:2024:761, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). 30      Ewolucja przepisów prawa Unii w dziedzinie obowiązkowego ubezpieczenia wskazuje, że ów cel ochrony poszkodowanych w wypadkach spowodowanych przez pojazdy był stale realizowany i wzmacniany przez prawodawcę Unii (wyrok z dnia 19 września 2024 r., Matmut, C‑236/23, EU:C:2024:761, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). 31      Dyrektywa 2009/103 wymaga zatem od państw członkowskich zagwarantowania, by odpowiedzialność cywilna za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, których stałe miejsce postoju znajduje się na ich terytorium, była objęta ubezpieczeniem, i uściślenia w szczególności typów szkód i rodzajów poszkodowanych osób trzecich, które ubezpieczenie to ma obejmować (wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung, C‑577/21, EU:C:2022:992, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 32      Obowiązek objęcia ochroną ubezpieczeniową odpowiedzialności cywilnej z tytułu szkód wyrządzonych osobom trzecim w związku z ruchem pojazdów mechanicznych jest jednak odrębny od zakresu odszkodowania za te szkody z tytułu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego. Pierwsza kwestia jest bowiem zdefiniowana i zagwarantowana w prawie Unii, druga natomiast jest co do zasady regulowana przez prawo krajowe (wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung, C‑577/21, EU:C:2022:992, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). 33      Zarówno z celu, jak i z brzmienia dyrektywy 2009/103 wynika bowiem, że podobnie jak dyrektywy, których ujednolicenia dokonuje, nie zmierza ona do harmonizacji systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich i że w obecnym stanie prawa Unii państwa te zachowują swobodę określenia systemu odpowiedzialności cywilnej mającego zastosowanie do szkód powstałych w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung, C‑577/21, EU:C:2022:992, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). 34      W konsekwencji, i w świetle w szczególności art. 1 pkt 2 dyrektywy 2009/103, na obecnym etapie rozwoju prawa Unii państwa członkowskie zachowują zasadniczo swobodę w określaniu w szczególności, jakie szkody wyrządzone przez pojazdy mechaniczne muszą obowiązkowo być przedmiotem odszkodowania, zakresu prawa do odszkodowania oraz uprawnionych do niego osób (wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung, C‑577/21, EU:C:2022:992, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). 35      Owa dyrektywa ogranicza jednak tę swobodę, gdyż po pierwsze, wprowadza obowiązek objęcia pewnych szkód ubezpieczeniem do wysokości określonych w niej kwot minimalnych (zob. podobnie wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung, C‑577/21, EU:C:2022:992, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). Tymczasem w niniejszym przypadku nic w aktach sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wskazuje na to, by odszkodowania wypłacone przez zakłady ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych osobom, które poniosły szkody majątkowe rozpatrywane w postępowaniach głównych, były niższe od takich kwot. 36      Po drugie, dyrektywa 2009/103 ogranicza także wspomnianą swobodę w zakresie, w jakim w odniesieniu do osób, które mogą domagać się naprawienia szkód na podstawie tej dyrektywy, jej art. 12 określa z jednej strony szczególne kategorie poszkodowanych uważane za wymagające szczególnej ochrony i przewiduje obowiązkowe objęcie ochroną odszkodowawczą szkód na osobie dla kategorii osób określonych w ust. 1 i 2 tego artykułu oraz szkód na osobie i szkód majątkowych dla kategorii osób określonych w ust. 3 tego artykułu, jeżeli te ostatnie są uprawnione do odszkodowania na podstawie krajowego prawa cywilnego (zob. wyrok z dnia 10 czerwca 2021 r., Van Ameyde España, C‑923/19, EU:C:2021:475, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo). 37      W szczególności ust. 1–3 art. 12 dyrektywy 2009/103 dotyczą w pierwszej kolejności wszystkich pasażerów, innych niż kierowca danego pojazdu, w drugiej kolejności – członków rodziny ubezpieczającego lub kierowcy, lub każdej innej osoby, która ponosi odpowiedzialność cywilną za szkodę objętą ubezpieczeniem, a w trzeciej kolejności – pieszych, rowerzystów i innych niezmotoryzowanych użytkowników dróg. Ponadto w akapicie drugim ust. 3 tego artykułu określono, że wspomniany artykuł nie przesądza ani o odpowiedzialności cywilnej, ani o wysokości odszkodowania. Przepisy te nie regulują zatem w sposób oczywisty cesji wierzytelności przysługującej takim poszkodowanym. 38      Z drugiej strony z art. 1 pkt 2 w związku z art. 3 akapit pierwszy dyrektywy 2009/103 wynika, że ochrona, jaką należy zapewnić na mocy tej dyrektywy, obejmuje każdą osobę uprawnioną zgodnie z krajowym prawem odpowiedzialności cywilnej do naprawy szkody spowodowanej przez pojazdy mechaniczne. Należy również przypomnieć, że żaden z przepisów tej dyrektywy nie pozwala stwierdzić, iż prawodawca Unii pragnął ograniczyć ochronę, jaką zapewnia ta dyrektywa, jedynie do osób bezpośrednio uczestniczących w zdarzeniu powodującym szkodę (wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung, C‑577/21, EU:C:2022:992, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo). 39      Z postanowienia odsyłającego wynika zaś, że cesjonariusze wywodzą swe roszczenia do wierzytelności rozpatrywanych w postępowaniach głównych nie z polskiego prawa odpowiedzialności cywilnej, lecz z samych umów cesji zawartych przez nich na podstawie kodeksu cywilnego z osobami, które poniosły szkody majątkowe w następstwie wypadku drogowego. 40      W tych okolicznościach, i ze względu na przypomniany w pkt 30 niniejszego wyroku cel ochrony poszkodowanych w wypadkach drogowych, na strukturę dyrektywy 2009/103 oraz na okoliczność, że dyrektywa ta nie reguluje cesji wierzytelności powstałych z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, należy uznać, iż cesjonariusz, który nabył taką wierzytelność, nie może zostać zrównany z „osobą poszkodowaną” w rozumieniu art. 1 pkt 2 tej dyrektywy. 41      W konsekwencji art. 18 dyrektywy 2009/103, który przewiduje, że państwa członkowskie zapewniają, aby poszkodowanemu w wypadku spowodowanym przez pojazd objęty ubezpieczeniem, o którym mowa w art. 3, przysługiwało bezpośrednie roszczenie wobec zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej, nie ma zastosowania do powództw wniesionych przez takich cesjonariuszy. 42      Wykładnia ta znajduje poza tym potwierdzenie w motywie 30 wspomnianej dyrektywy, zgodnie z którym prawo powołania się na umowę ubezpieczenia i wystąpienia z roszczeniem bezpośrednio wobec zakładu ubezpieczeń ma wielkie znaczenie dla ochrony poszkodowanych w wypadkach drogowych. W motywie tym sprecyzowano zatem, że w celu ułatwienia skutecznej i szybkiej likwidacji szkody oraz uniknięcia w takim stopniu, w jakim to możliwe, kosztownych postępowań sądowych prawo do bezpośredniego pozwania zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej powinno zostać rozszerzone na poszkodowanych we wszystkich wypadkach drogowych. Tymczasem cesjonariusze nie są poszkodowanymi w wypadkach i nie mogą zostać z nimi zrównani. 43      Co do art. 28 dyrektywy 2009/103, również wspomnianego przez sąd odsyłający, zgodnie z którym to artykułem państwa członkowskie mogą zgodnie z traktatem utrzymać lub wprowadzić w życie przepisy, które dla strony poszkodowanej są korzystniejsze od przepisów niezbędnych do wykonania tej dyrektywy, wystarczy zauważyć, że artykuł ten również dotyczy praw osoby poszkodowanej, a zatem nie odnosi się on do podmiotów nabywających roszczenia odszkodowawcze. 44      Z powyższego wynika, że żaden przepis dyrektywy 2009/103 nie stoi na przeszkodzie możliwości wprowadzenia przez państwa członkowskie systemu cesji wierzytelności wynikających ze zdarzenia objętego umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych ani możliwości występowania przez cesjonariusza przed sądem we własnym imieniu i na swój rachunek w celu dochodzenia wierzytelności, która została na niego przeniesiona. 45      W świetle wszystkich powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, że art. 1 pkt 2 oraz art. 3, 18 i 28 dyrektywy 2009/103 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym osobie, która poniosła szkody majątkowe w następstwie wypadku drogowego i otrzymała od zakładu ubezpieczeń, chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej, odszkodowanie w tym zakresie, lecz uważa, że owo odszkodowanie nie stanowi pełnej kompensacji owych szkód, przenieść na osobę trzecią za wynagrodzeniem swoją wierzytelność będącą różnicą między z jednej strony szacunkową wartością całkowitego naprawienia wspomnianych szkód a z drugiej strony odszkodowaniem już wypłaconym tej osobie przez ów zakład ubezpieczeń, skutkiem czego ta osoba trzecia może występować przed sądem we własnym imieniu i na swój rachunek, by dochodzić od wspomnianego zakładu zapłaty tej wierzytelności. W przedmiocie kosztów 46      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje: Artykuł 1 pkt 2 oraz art. 3, 18 i 28 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności należy interpretować w ten sposób, że: nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym osobie, która poniosła szkody majątkowe w następstwie wypadku drogowego i otrzymała od zakładu ubezpieczeń, chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej, odszkodowanie w tym zakresie, lecz uważa, że owo odszkodowanie nie stanowi pełnej kompensacji owych szkód, przenieść na osobę trzecią za wynagrodzeniem swoją wierzytelność będącą różnicą między z jednej strony szacunkową wartością całkowitego naprawienia wspomnianych szkód a z drugiej strony odszkodowaniem już wypłaconym tej osobie przez ów zakład ubezpieczeń, skutkiem czego ta osoba trzecia może występować przed sądem we własnym imieniu i na swój rachunek, by dochodzić od wspomnianego zakładu zapłaty tej wierzytelności. Podpisy *      Język postępowania: polski.