C-288/04
WyrokTSUE2005-09-08CELEX: 62004CJ0288ECLI:EU:C:2005:526
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja instytucji wspólnotowej określająca status członka jej personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony, ma charakter bezwzględnie obowiązujący wobec krajowych władz administracyjnych i sądowych w celu zastosowania art. 13 i 16 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, uniemożliwiając im samodzielną kwalifikację stosunku zatrudnienia?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że instytucje wspólnotowe dysponują szerokim zakresem swobodnego uznania i autonomią w zakresie tworzenia miejsc pracy, wyboru personelu i określania charakteru stosunku pracy, w granicach przepisów regulaminu pracowniczego i warunków zatrudnienia innych pracowników. Ta autonomia jest gwarantowana przez przywileje i immunitety, a przyznanie statusu pracownika może opierać się wyłącznie na formalnym akcie instytucji wspólnotowej. Samodzielna kwalifikacja stosunku zatrudnienia przez władze krajowe naruszałaby tę autonomię, ponieważ system podatkowy ustanowiony w Protokole ma na celu wzmocnienie autonomii instytucji, a nie tworzenie zwolnień podatkowych dla innych pracowników na podstawie prawa krajowego.Stan faktyczny
AB, obywatel niemiecki, był zatrudniony jako członek personelu miejscowego Komisji Europejskiej w Wiedniu od 1987 r. Po przystąpieniu Austrii do Wspólnot w 1995 r., austriacki Finanzamt objął AB krajowym podatkiem dochodowym za lata 1995-1998 oraz zaliczką za 2000 r. AB zaskarżył te decyzje, argumentując, że wykonywał zadania wykraczające poza te przewidziane dla personelu miejscowego i powinien być zatrudniony jako personel tymczasowy lub pomocniczy, co uprawniałoby go do zwolnienia z krajowego podatku dochodowego na mocy art. 13 Protokołu.Rozstrzygnięcie
W celu zastosowania art. 13 i 16 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich decyzja instytucji wspólnotowej określająca status członka jej personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony, ma charakter wiążący wobec krajowych władz administracyjnych i sądowych, tak że w związku z tym nie mogą one przystąpić do samodzielnej kwalifikacji rozpatrywanego stosunku zatrudnienia.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C-288/04
AB
przeciwko
Finanzamt für den 6., 7. und 15. Bezirk
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Wien)
Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich – Regulamin pracowniczy urzędników – Warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot – Członek personelu miejscowego świadczący pracę na rzecz przedstawicielstwa Komisji w Austrii – System podatkowy
Opinia rzecznika generalnego L.A. Geelhoeda przedstawiona w dniu 28 kwietnia 2005 r. I‑0000
Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 8 września 2005 r. I‑0000
Streszczenie wyroku
Przywileje i immunitety Wspólnot Europejskich – Urzędnicy i inni pracownicy Wspólnot – Decyzja instytucji wspólnotowej określająca
status członka personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony – Charakter bezwzględnie obowiązujący wobec władz krajowych
(Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, art. 13 i 16)
W celu zastosowania art. 13 i 16 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich decyzja instytucji wspólnotowej
określająca status członka jej personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony, ma charakter wiążący wobec krajowych władz
administracyjnych i sądowych, tak że w związku z tym nie mogą one przystąpić do samodzielnej kwalifikacji rozpatrywanego stosunku
zatrudnienia.
(por. pkt 39 i sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 8 września 2005 r.(*)
Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich – Regulamin pracowniczy urzędników – Warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot – Członek personelu miejscowego świadczący pracę na rzecz przedstawicielstwa Komisji w Austrii – System podatkowy
W sprawie C‑288/04
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Unabhängiger
Finanzsenat, Außenstelle Wien (Austria), postanowieniem z dnia 28 czerwca 2004 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 6 lipca
2004 r., w postępowaniu
AB
przeciwko
Finanzamt für den 6., 7. und 15. Bezirk,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: P. Jann, prezes izby, K. Lenaerts, K. Schiemann, E. Juhász (sprawozdawca) i M. Ilešič, sędziowie,
rzecznik generalny: L. A. Geelhoed,
sekretarz: R. Grass,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu rządu austriackiego przez H. Dossiego, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz C. Jurgensen‑Mercier, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu portugalskiego przez L. Fernandesa oraz M. Mesquitę Palhę, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez H. Krämera oraz C. Ladenburgera, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2005 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 13 i 16 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów
Wspólnot Europejskich, załączonego początkowo do Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich,
podpisanego w dniu 8 kwietnia 1965 r., a następnie, na podstawie Traktatu Amsterdamskiego, do Traktatu WE (zwanego dalej „protokołem”).
2 Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy AB, członkiem personelu miejscowego świadczącego pracę na rzecz przedstawicielstwa
Komisji Europejskiej w Wiedniu, a Finanzamt für den 6., 7. und 15. Bezirk (właściwe austriackie władze podatkowe, zwane dalej
„Finanzamt”) w przedmiocie objęcia AB krajowym podatkiem dochodowym.
Ramy prawne
Uregulowania wspólnotowe
3 Na podstawie art. 28 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich, a następnie, w związku
z wejściem w życie Traktatu Amsterdamskiego, na podstawie art. 291 WE, Wspólnota korzysta na terytorium państw członkowskich
z przywilejów i immunitetów koniecznych do wykonywania jej zadań, na warunkach określonych w protokole.
4 Zgodnie z art. 13 protokołu:
„Urzędnicy i inni pracownicy Wspólnot objęci są podatkiem na rzecz Wspólnot od […] wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez
Wspólnoty, zgodnie z warunkami i procedurą określon[ymi] przez Radę, stanowiącą na wniosek Komisji.
Są oni zwolnieni z krajowych podatków od […] wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Wspólnoty”.
5 Artykuł 16 protokołu przewiduje:
„Rada, stanowiąc na wniosek Komisji i po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami, określa kategorie urzędników
i innych pracowników Wspólnot, do których stosują się postanowienia art. 12, art. 13 akapit drugi i art. 14, częściowo lub
w całości.
Nazwiska, stopnie służbowe i adresy urzędników i innych pracowników w poszczególnych kategoriach przekazywane są okresowo
rządom państw członkowskich”.
6 Artykuł 18 akapit pierwszy protokołu uściśla, że przywileje, immunitety i udogodnienia udzielone urzędnikom i innym pracownikom
Wspólnot są przyznane wyłącznie w interesie Wspólnot.
7 Na podstawie art. 16 protokołu Rada wydała rozporządzenie (Euratom, EWWiS, EWG) nr 549/69 z dnia 25 marca 1969 r. określające
kategorie urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich, do których mają zastosowanie przepisy art. 12, art. 13 akapit
drugi i art. 14 protokołu (Dz.U. L 74, str. 1). Zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia:
„Przepisy art. 13 [akapit drugi] protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot mają zastosowanie względem następujących
kategorii:
a) osoby objęte regulaminem pracowniczym urzędników Wspólnot lub warunkami zatrudnienia innych pracowników Wspólnot, w tym również
te, które otrzymują świadczenie odszkodowawcze z tytułu likwidacji stanowiska w interesie służby, z wyjątkiem personelu [miejscowego];
[…]”.
8 Artykuł 2 i art. 3 rozporządzenia Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 z dnia 29 lutego 1968 r. ustanawiającego Regulamin
pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich, jak również warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot oraz ustanawiającego
specjalne środki stosowane tymczasowo wobec urzędników Komisji (Dz.U. L 56, str. 1) w brzmieniu obowiązującym przed dniem
30 kwietnia 2004 r. określają odpowiednio regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich (zwany dalej „regulaminem
pracowniczym”) oraz warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich (zwane dalej „WZIPW”).
9 Zgodnie z art. 1 WZIPW stosują się one do całego personelu zatrudnionego przez Wspólnoty na podstawie umowy, tzn. do personelu
tymczasowego, personelu pomocniczego, personelu miejscowego oraz specjalnych doradców.
10 Artykuł 4 WZIPW ma następujące brzmienie:
„Do celów niniejszych warunków zatrudnienia przez »personel miejscowy« rozumie się personel zatrudniony zgodnie z miejscową
praktyką do prac fizycznych lub usługowych, któremu powierzono stanowisko nieznajdujące się na liście stanowisk dołączonej
do sekcji budżetu odnoszącej się do każdej instytucji, i opłacany ze środków ogólnych przeznaczonych na ten cel zgodnie z tą
sekcją budżetu. W drodze wyjątku personel zatrudniony w celu spełniania obowiązków kierowniczych w biurach prasowych i informacji
przy Komisji Wspólnot Europejskich może być również uważany za personel miejscowy.
W miejscach pracy poza państwami Wspólnoty personel zatrudniony do pełnienia obowiązków innych niż wymienione w akapicie pierwszym,
które w interesie służby nie mogą być przydzielone urzędnikowi lub pracownikowi mającemu inne kompetencje w rozumieniu art. 1,
może być uważany za personel miejscowy”.
11 Artykuł 79 WZIPW ma następujące brzmienie:
„Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego tytułu warunki zatrudnienia personelu miejscowego, a w szczególności:
a) sposób zatrudniania i rozwiązania umowy;
b) urlopy;
c) wynagrodzenie
określa każda instytucja zgodnie z aktualnymi zasadami i praktyką w miejscu pełnienia obowiązków”.
12 Zgodnie z art. 80 WZIPW w odniesieniu do zabezpieczenia społecznego instytucja ponosi odpowiedzialność obciążającą pracodawców
na mocy przepisów obowiązujących w miejscu pełnienia obowiązków przez pracownika.
13 Artykuł 81 WZIPW przewiduje:
„1. Wszelkie spory pomiędzy instytucją a członkiem personelu miejscowego pełniącym służbę w państwie członkowskim rozstrzyga sąd
właściwy zgodnie z obowiązującym prawem w miejscu pełnienia obowiązków przez pracownika.
2. Wszelkie spory pomiędzy instytucją a członkiem personelu miejscowego pełniącym służbę w państwie trzecim kierowane są do sądu
arbitrażowego zgodnie z warunkami określonymi w klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie”.
14 Wreszcie, zgodnie z art. 236 WE, „Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w każdym sporze między Wspólnotą a jej
pracownikami, w granicach i na warunkach określonych w regulaminie pracowniczym lub warunkach zatrudnienia”.
Krajowe uregulowania podatkowe oraz orzecznictwo
15 Bundesabgabenordnung (federalny kodeks podatkowy) przewiduje, że władze podatkowe mają prawo ustalać kwestie podatkowe nie
w oparciu o formalną kwalifikację okoliczności faktycznych, lecz w zależności od ich rzeczywistej treści. Stąd § 21 ust. 1
kodeksu stanowi, że w ocenie kwestii prawa podatkowego, z gospodarczego punktu widzenia, rozstrzygająca jest rzeczywista gospodarcza
treść okoliczności faktycznych, a nie postać, pod jaką występują.
16 Podobnie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Verwaltungsgerichtshof (sąd najwyższy w zakresie spraw administracyjnych i podatkowych),
władze podatkowe mają prawo samodzielnie kwalifikować umowę o pracę na podstawie jej rzeczywistej treści.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
17 Z akt sprawy wynika, że AB, strona skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym, obywatel niemiecki, jest zatrudniony w charakterze
członka personelu miejscowego Komisji od 1982 r. Rozpoczął pracę w stałym przedstawicielstwie Komisji przy organizacjach międzynarodowych
w Genewie (Szwajcaria). W 1987 r. został przeniesiony do delegacji Komisji w Wiedniu i od przystąpienia Republiki Austrii
do Wspólnot w dniu 1 stycznia 1995 r. pracuje w przedstawicielstwie Komisji w Wiedniu. Na podstawie umowy o pracę z dnia 1 lipca
1994 r., która weszła w życie w dniu 1 maja 1994 r., został zatrudniony w charakterze członka personelu miejscowego na czas
nieokreślony w celu wykonywania zadań w zakresie projektowania, planowania i kontroli w charakterze attaché prasowego w tej
misji, a następnie w przedstawicielstwie Komisji w Wiedniu, i zaszeregowany do grupy I, stopień 35.
18 Według sądu odsyłającego od stycznia 1995 r. do marca 1998 r. skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym wykonywał zadania,
które wykraczały poza zadania członków personelu miejscowego przewidziane w art. 4 akapit pierwszy WZIPW, gdyż personelowi
miejscowemu nie mogą być powierzane zadania należące do grup I i II, które odpowiadają kategoriom A i B regulaminu pracowniczego.
Z akt sprawy wynika również, że aneksem z dnia 4 lipca 1997 r. umowa o pracę AB została zmieniona za jego zgodą i został on
zaszeregowany do grupy III, stopień 35, co odpowiada kategorii C regulaminu pracowniczego.
19 Do końca 1994 r. AB nie był objęty krajowym podatkiem dochodowym z uwagi na to, że obejmował stanowisko w „instytucji uprzywilejowanej”,
zgodnie z austriackimi przepisami. Wątpliwości pojawiły się z dniem 1 stycznia 1995 r., datą przystąpienia Republiki Austrii
do Wspólnot. W dniu 5 maja 2000 r. Finanzamt wydał decyzję podatkową określającą wymiar podatku za okres od 1995 r. do 1998 r.,
jak również decyzję w sprawie zaliczki na poczet podatku za rok 2000 r. AB zaskarżył te decyzje do Unabhängiger Finanzsenat,
podnosząc, że zadania, które rzeczywiście wykonywał, nie odpowiadały zadaniom przypisanym uregulowaniami wspólnotowymi personelowi
miejscowemu.
20 Z postanowienia odsyłającego wynika dokładniej, że skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym utrzymuje, iż na podstawie
zadań, które wykonuje, powinien był być zatrudniony nie jako członek personelu miejscowego, lecz w charakterze członka personelu
tymczasowego lub pomocniczego w rozumieniu odpowiednio art. 8–50a oraz art. 51–78 WZIPW i korzystać z postanowień art. 13
protokołu zwalniającego z podatku krajowego wynagrodzenia i dodatki wypłacane przez Wspólnoty. Stąd, zgodnie z Bundesabgabenordnung
oraz orzecznictwem Verwaltungsgerichtshof, Finanzamt powinien był zbadać rzeczywisty charakter jego zadań i nie obejmować
go krajowym podatkiem dochodowym z uwagi na to, że jego zadania odpowiadają zadaniom kategorii A regulaminu pracowniczego,
wykonywanym zwykle przez członków personelu tymczasowego lub pomocniczego, objętych podatkiem wspólnotowym.
21 Finanzamt jest zdania, że określenie statusu członków personelu należy do danej instytucji wspólnotowej. Stanowisko to dzieli
również Unabhängiger Finanzsenat, który uznaje, że status członka personelu wynika wyłącznie z danej umowy o zatrudnieniu.
Skarżący mógł zatem lub powinien był poddać zgodność z prawem swojej umowy o pracę kontroli sądowej Trybunału Sprawiedliwości
Wspólnot Europejskich.
22 Uznając, że przywołane wyżej orzecznictwo Verwaltungsgerichtshof może prowadzić do braku jakiegokolwiek opodatkowania dochodu
AB zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym, Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Wien postanowił zawiesić postępowanie
i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy art. 13 akapit pierwszy protokołu [...] stoi na przeszkodzie opodatkowaniu wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Wspólnoty
swoim urzędnikom lub innym pracownikom w państwach członkowskich, wyłącznie jeśli Wspólnoty Europejskie korzystają z przysługującego
im prawa do nałożenia podatku?
2) Czy art. 16 akapit drugi protokołu [...] stoi na przeszkodzie opodatkowaniu wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Wspólnoty
ich urzędnikom lub innym pracownikom w państwach członkowskich, wyłącznie jeśli urzędnik lub inny pracownik jest wymieniony
w informacji przekazywanej rządowi państwa członkowskiego w rozumieniu wymienionego przepisu, i czy informacja przekazana
w oparciu o wspomniany przepis automatycznie upoważnia administrację podatkową państwa członkowskiego do skorzystania z prawa
nałożenia podatku krajowego na urzędników i innych pracowników, którzy nie są wymienieni w tej informacji, a zatem na cały
personel, który Wspólnoty Europejskie uznają za personel miejscowy?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
23 Z uwagi na to, że oba powyższe pytania pozostają ściśle związane ze sobą, należy rozpatrywać je łącznie.
24 Z analizy tych pytań w kontekście prawnym i faktycznym przedstawionym powyżej, wydaje się, że sąd krajowy zmierza zasadniczo
do ustalenia, czy w celu zastosowania art. 13 i 16 protokołu decyzja instytucji wspólnotowej określająca status członka jej
personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony, ma charakter bezwzględnie obowiązujący wobec krajowych władz administracyjnych
i sądowych, tak że w związku z tym nie mogą one przystąpić do samodzielnej kwalifikacji rozpatrywanego stosunku zatrudnienia.
25 Artykuły 11 regulaminu pracowniczego oraz WZIPW, w ich brzmieniu obowiązującym zarówno przed, jak i po 1 maja 2004 r., dacie
wejścia w życie nowego regulaminu pracowniczego, przewidywały, że urzędnik lub inny pracownik przy wykonywaniu swoich obowiązków
i w swoim postępowaniu „kieruje się wyłącznie interesem Wspólnot; nie może on zwracać się o instrukcje ani ich przyjmować
od jakiegokolwiek rządu, organu, organizacji lub osoby spoza jego instytucji”.
26 Artykuł 2 regulaminu pracowniczego i art. 6 WZIPW, w ich brzmieniu obowiązującym przed 1 maja 2004 r., wprowadzają ponadto
zasadę funkcjonalnej autonomii instytucji wspólnotowych co do wyboru ich urzędników oraz innych pracowników, stanowiąc, że
każda instytucja ustala, kto w jej ramach wykonuje uprawnienia przyznane przez regulamin pracowniczy organowi powołującemu
i komu powierza się uprawnienia do zawierania umów w zakresie zatrudniania innych pracowników.
27 Ta instytucjonalna i funkcjonalna autonomia jest gwarantowana między innymi poprzez przyznanie immunitetów i przywilejów koniecznych
do wypełnienia zadań instytucji wspólnotowych w oparciu o przepisy wyższej rangi, tzn. przepisy protokołu. Stąd przewiduje
się, że pewne kategorie urzędników i innych pracowników instytucji, określane jedynie przez Radę po przedstawieniu propozycji
ze strony Komisji i po konsultacji z innymi instytucjami, są objęte podatkiem na rzecz Wspólnot od wypłacanych przez nie wynagrodzeń
i dodatków i są zwolnione równolegle z podatków krajowych od tych wynagrodzeń i dodatków (art. 13 i 16 protokołu).
28 Z zasad i uregulowań przedstawionych powyżej wynika, że instytucje wspólnotowe dysponują szerokim zakresem swobodnego uznania
i autonomią odnośnie do tworzenia miejsc pracy dla urzędników lub innych pracowników, wyboru urzędników lub innych pracowników
w celach zatrudnienia oraz do charakteru ich stosunku pracy, w granicach przepisów regulaminu pracowniczego oraz WZIPW i zgodnie
z rozwiązaniami budżetowymi.
29 Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 16 swojej opinii, wyłącznie Rada jest właściwa, na podstawie art. 16 protokołu, określić
podmiotowy zakres stosowania systemu podatkowego, o którym mowa w art. 13 tego protokołu.
30 Autonomię instytucji wspólnotowych podkreśla również fakt, iż zgodnie z art. 79 WZIPW warunki zatrudnienia personelu miejscowego,
a w szczególności sposób jego zatrudniania, określa zainteresowana instytucja. Zważywszy na to, że wyrażenie „sposób jego
zatrudniania” zawarty w rozpatrywanym przepisie obejmuje określenie warunków zatrudnienia członków personelu, to rozważany
fragment wyklucza, aby określenie tych warunków zatrudnienia mogło pochodzić z innych źródeł niż wspólnotowe.
31 Ten wniosek znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału, według którego przyznanie statusu urzędnika lub innych pracowników
może opierać się wyłącznie o formalny akt danej instytucji wspólnotowej i nie może być pochodną decyzji krajowych władz administracyjnych
lub sądowych. Oznaczałoby to bowiem naruszenie autonomii instytucji wspólnotowych (wyrok z dnia 11 marca 1975 r. w sprawie
65/74 Porrini i in., Rec. str. 319, pkt 15 i pkt 2 sentencji oraz wyrok z dnia 3 października 1985 r. w sprawie 232/84 Tordeur
i in., Rec. str. 3223, pkt 27 i 28).
32 Status urzędników, członków personelu tymczasowego i pomocniczego z jednej strony oraz status członków personelu miejscowego
z drugiej strony różnią się między sobą w sposób zasadniczy. O ile zatrudnienie urzędników, członków personelu tymczasowego
i pomocniczego reguluje wyłącznie prawo wspólnotowe, a spory, do jakich może dochodzić na podstawie tych stosunków zatrudnienia,
są objęte wyłączną kompetencją sądu wspólnotowego, o tyle stosunki pracy członków personelu miejscowego poddane są uregulowaniom
mieszanego charakteru, na które składają się przepisy wspólnotowe i krajowe, a spory, do jakich może dochodzić na podstawie
tych stosunków pracy, są objęte kompetencją sądów krajowych. Wreszcie członkowie personelu miejscowego nie korzystają ze zwolnienia
z podatków krajowych od wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Wspólnoty.
33 Status członków personelu tymczasowego i pomocniczego jest w dużym stopniu podobny do statusu urzędników. Zarówno członkowie
personelu tymczasowego, jak i członkowie personelu pomocniczego są zasadniczo poddani tym samym wymogom odnośnie do warunków
zatrudnienia, mają te same prawa i obowiązki co urzędnicy, wymienione w art. 11 do art. 25 regulaminu pracowniczego, podlegają
tym samym uregulowaniom odnośnie do wymiaru i rozkładu czasu pracy, korzystają zasadniczo z tych samych praw w zakresie urlopów
i wreszcie, w związku z tym, że ich status regulują przepisy tego samego rozporządzenia, mogą korzystać z tych samych środków
prawnych przed sądem wspólnotowym.
34 Zważywszy na różnice pomiędzy statusem urzędników, członków personelu tymczasowego i pomocniczego z jednej strony oraz statusem
członków personelu miejscowego z drugiej strony, przejście członka personelu miejscowego na stanowisko urzędnika, członka
personelu tymczasowego lub pomocniczego z mocy prawa kończy, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, jego poprzedni stosunek pracy
i odwrotnie, ponowne podjęcie wcześniejszych zadań stanowiłoby nowe zatrudnienie, a nie kontynuację poprzedniego stosunku
pracy (wyrok z dnia 25 czerwca 1981 r. w sprawie 105/80 Desmedt, Rec. str. 1701, pkt 15 i sentencja). Stąd, zakładając, że
stosunek pracy skarżącego w postępowaniu przed sądem krajowym mógłby być uznany za stosunek pracy członka personelu tymczasowego
lub pomocniczego, ten stosunek pracy powinien być zakwalifikowany jako nowe zatrudnienie, co wyklucza, zgodnie z przywołanymi
wyżej wyrokami w sprawach Porrini i in. oraz Tordeur i in., aby takie nowe zatrudnienie mogło powstać na mocy aktu innego
organu niż organy wspólnotowe.
35 Stąd przyznanie danej osobie statusu „członka personelu miejscowego” przez właściwy organ instytucji wspólnotowej i charakter
stosunku pracy określony w umowie o zatrudnieniu danego członka personelu nie mogą być zakwestionowane w oparciu o samodzielną
ocenę krajowych władz administracyjnych lub sądowych. Uznanie takiej możliwości sprowadzałoby się do przyznania władzom krajowym
kompetencji do ingerowania w sferę autonomii instytucji wspólnotowych i określania charakteru umowy łączącej członka personelu
z instytucją, co stanowiłoby naruszenie w rozumieniu orzecznictwa przywołanego w pkt 31 niniejszego wyroku.
36 W ramach skutecznej ochrony sądowej, z jakiej korzysta ten członek personelu, należy pozostawić do uznania tego ostatniego
kwestionowanie kwalifikacji jego statusu w świetle przepisów WZIPW. W każdym razie taka kompetencja powinna należeć wyłącznie
do sądu wspólnotowego, zważywszy, że kontrola zgodności z prawem decyzji właściwego organu instytucji wspólnotowej dotycząca
przyznania statusu urzędnika lub innego pracownika i określająca, poprzez zawarcie umowy, charakter stosunku pracy tego ostatniego,
nie może należeć do właściwości sądu krajowego.
37 Sądy krajowe pozostają właściwe zgodnie z art. 81 WZIPW w zakresie sporów dotyczących warunków zatrudnienia członka personelu
miejscowego, jak przewiduje art. 79 WZIPW. Jednakże akt instytucji wspólnotowej określający status członka jej personelu nie
może być kwestionowany przed tymi sądami.
38 Należy w końcu zaznaczyć, że system ustalony w protokole, na którego podstawie urzędnicy i niektórzy inni pracownicy Wspólnot
są objęci jedynie podatkiem wspólnotowym na rzecz Wspólnot, ma wyłącznie na celu wzmocnienie autonomii instytucji wspólnotowych
i nie może ani uprzywilejowywać innych pracowników, ani skutkować zwolnieniem ich z opodatkowania przewidzianego w prawie
podatkowym miejsca wykonywania służby.
39 Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, na pytania sądu krajowego należy odpowiedzieć w ten sposób, że w celu zastosowania art. 13
i 16 protokołu decyzja instytucji wspólnotowej określająca status członka jej personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony,
ma charakter wiążący wobec krajowych władz administracyjnych i sądowych, tak że w związku z tym nie mogą one przystąpić do
samodzielnej kwalifikacji rozpatrywanego stosunku zatrudnienia.
W przedmiocie kosztów
40 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
W celu zastosowania art. 13 i 16 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich decyzja instytucji wspólnotowej
określająca status członka jej personelu i warunki, na jakich jest zatrudniony, ma charakter wiążący wobec krajowych władz
administracyjnych i sądowych, tak że w związku z tym nie mogą one przystąpić do samodzielnej kwalifikacji rozpatrywanego stosunku
zatrudnienia.
Podpisy
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło