C-295/02

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO PHILIPPE’A LÉGERA przedstawiona w dniu 11 grudnia 2003 r. (1) Sprawa C‑295/02 Gisela Gerken przeciwko Amt für Agrarstruktur Verden [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Niedersächsisches Oberverwaltungsgericht (Niemcy)] Wspólna polityka rolna – Zintegrowany system zarządzania i kontroli – Wniosek o pomoc na inwentarz żywy – Nieprawidłowości – Sankcja – Stosowanie z mocą wsteczną mniej surowych przepisów 1.        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (2). Wystosowany został w ramach sporu dotyczącego określenia sankcji mających zastosowanie do rolników w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli ustanowionym przez rozporządzenia (EWG) nr 3508/92 (3) i 3887/92 (4). 2.        Postawione pytanie dotyczy stwierdzenia, czy art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 pozwala na stosowanie z mocą wsteczną przepisów późniejszego rozporządzenia do wniosku o pomoc, który na mocy rozporządzenia nr 3887/92 powinien podlegać sankcji, ze względu na to, że to późniejsze rozporządzenie przewiduje łagodniejsze sankcje za określoną nieprawidłowość. I –    Postępowanie przed sądem krajowym 3.        Stronami sporu przed sądem krajowym są Gisela Gerken i Amt für Agrarstruktur Verden (Niemcy) (zwany dalej „Amt”), który na terenie Republiki Federalnej Niemiec jest jednym z organów właściwych w sprawie dokonywania płatności premii dla producentów wołowiny przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 805/68 z dnia 27 czerwca 1968 r. (5) 4.        W dniu 21 grudnia 1995 r. G. Gerken złożyła, na podstawie art. 4b rozporządzenia nr 805/68, wniosek o premię specjalną za dwanaście byków z pierwszej i drugiej grupy wiekowej. Wniosek ten został rozpatrzony odmownie w odniesieniu do siedmiu z dwunastu byków, ponieważ G. Gerken nie przedstawiła dowodu na to, że zwierzęta spełniały warunek wieku przewidziany w prawie wspólnotowym. Amt odmówił także wypłaty premii za pozostałe pięć byków na podstawie sankcji przewidzianych w art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 3887/92. 5.        Po bezskutecznym odwołaniu G. Gerken wniosła skargę do Verwaltungsgericht (Niemcy). W trakcie tego postępowania zdołała przedstawić dowód dotyczący wymaganego wieku trzech z siedmiu przedmiotowych byków. Amt zobowiązał się wobec tego do przyznania za te trzy zwierzęta i za pięć kolejnych, których wiek został już wcześniej ustalony, premii obniżonej na podstawie sankcji przewidzianych w art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 3887/92. 6.        Wyrokiem z dnia 17 lutego 2000 r. Verwaltungsgericht nie uwzględnił propozycji przedstawionej przez Amt. Sąd ten orzekł, że Amt zasadnie nie uwzględnił wniosku G. Gerken w odniesieniu do czterech zwierząt, których wiek nie został ustalony. Jednakże, jeśli chodzi o pozostałe osiem zwierząt, sąd uznał, że G. Gerken miała prawo do otrzymania premii w pełnym wymiarze, nie zaś premii obniżonych na podstawie sankcji przewidzianych w art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 3887/92. Sąd orzekł, że przewidziane w tym przepisie sankcje nie miały zastosowania w przypadku G. Gerken, ponieważ nie przedstawiła ona żadnych fałszywych lub błędnych deklaracji. Amt odwołał się od tego wyroku do Niedersächsisches Oberverwaltungsgericht (Niemcy). II – Ramy prawne 7.        Rozporządzenie nr 3508/92 ustanawia zintegrowany system zarządzania i kontroli pewnych systemów pomocy udzielanych w ramach wspólnej polityki rolnej. 8.        Rozporządzenie nr 3887/92 określa szczegółowe zasady stosowania tego systemu, w szczególności w zakresie wniosków o pomoc, jakie mogą być składane przez rolników, kontroli mających na celu sprawdzenie, czy przestrzegane są warunki przyznawania pomocy, oraz sankcji za nieprzestrzeganie tych warunków. 9.        Powyższe rozporządzenia mają zastosowanie do pomocy przyznawanej producentom wołowiny, przewidzianej w rozporządzeniu nr 805/68, między innymi do specjalnej premii za byki przewidzianej w art. 4b tego rozporządzenia. 10.      Artykuł 10 ust. 2 rozporządzenia nr 3887/92 określa sankcje mające zastosowanie wobec rolnika, który zadeklarował we wniosku liczbę zwierząt przewyższającą liczbę ustaloną w wyniku kontroli. Artykuł ten stanowi (6): „W przypadku stwierdzenia, że we wniosku zadeklarowano więcej zwierząt niż stwierdzono w wyniku kontroli, pomoc obliczana jest na podstawie stwierdzonej liczby zwierząt. Jednakże, poza przypadkami siły wyższej i po zastosowaniu ust. 5, jednostkowa kwota pomocy jest obniżana: a)      w przypadkach wniosków dotyczących nie więcej niż dwudziestu zwierząt: –        o procent odpowiadający stwierdzonej różnicy, jeżeli wynosi ona dwie sztuki zwierząt lub mniej, –        o dwukrotny procent odpowiadający stwierdzonej różnicy, jeżeli wynosi ona więcej niż dwie i mniej niż cztery sztuki zwierząt. Jeżeli różnica przekracza cztery sztuki zwierząt, pomocy nie przyznaje się; b)      w pozostałych przypadkach: –        o procent odpowiadający stwierdzonej różnicy, jeśli jest ona niższa lub równa 5 %, –        o dwukrotny procent, jeżeli różnica przekracza 5 % i jest mniejsza lub równa 20 %. W przypadku gdy stwierdzona różnica przekracza 20 %, pomocy nie przyznaje się. Procent wymieniony w lit. a) obliczany jest na podstawie liczby zadeklarowanej, procent wymieniony w lit. b) na podstawie liczby stwierdzonej. Jednakże w przypadku złożenia nieprawdziwej deklaracji umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa: –        rolnik zostaje wyłączony z korzystania z właściwego systemu pomocy w danym roku kalendarzowym i –        w przypadku umyślnego złożenia nieprawdziwej deklaracji, z korzystania z tego systemu pomocy w następnym roku kalendarzowym. […]” [tłumaczenie nieoficjalne]. 11.      Rozporządzenie nr 3887/92 straciło moc i zostało zastąpione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. (7), które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2001 r. 12.      Artykuł 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 stanowi: „Obniżki i wyłączenia, przewidziane w […] [tym rozporządzeniu], nie mają zastosowania, w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że jest niewinny [nie ponosi winy]”. 13.      Zgodnie z art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 (8) rozporządzenie nr 3887/92 ma nadal zastosowanie do wniosków o pomoc odnoszących się do lat gospodarczych lub okresów premiowych, które rozpoczęły się przed dniem 1 stycznia 2002 r. Natomiast rozporządzenie nr 2419/2001 ma zastosowanie do wniosków odnoszących się do lat gospodarczych i okresów premiowych rozpoczynających się od stycznia 2002 r. (9) 14.      Rozporządzenie nr 2988/95 ustanawia wspólne zasady prawne we wszystkich obszarach objętych politykami Wspólnoty w celu skutecznego zwalczania oszustw godzących w interesy finansowe Wspólnoty (10). Ustala ono również ogólne zasady dotyczące sankcji stosowanych w przypadkach nieprawidłowości dotyczących prawa wspólnotowego (11). 15.      Artykuł 1 ust. 2 tego rozporządzenia definiuje „nieprawidłowość” jako „jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w […] budżecie […] Wspólnot”. 16.      Artykuł 2 ust. 2 tegoż rozporządzenia stanowi: „Sankcji administracyjnej nie nakłada się, jeżeli nie zostało to przewidziane w akcie prawnym Wspólnoty obowiązującym przed datą dopuszczenia się nieprawidłowości. Jeżeli po dokonaniu nieprawidłowości nastąpi zmiana przepisów nakładających kary administracyjne i zawartych w zasadach Wspólnoty, stosowane będą z mocą wsteczną mniej surowe przepisy”. III – Odesłanie prejudycjalne 17.      Niedersächsisches Oberverwaltungsgericht rozpatrujący odwołanie stwierdza, że wniosek o sporną premię jest dotknięty nieprawidłowością będącą podstawą zastosowania sankcji przewidzianej w art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 3887/92. 18.      Sąd ten wskazuje, że G. Gerken nie przedstawiła dowodu dotyczącego wymaganego wieku czterech z dwunastu zadeklarowanych byków i że, zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 3887/92, kwota pomocy musi zostać obniżona o dwukrotny procent odpowiadający różnicy, jeżeli wynosi ona cztery sztuki zwierząt. Sąd krajowy przypomina ponadto, że w wyroku z dnia 16 maja 2002 w sprawie Schilling i Nehring (12) Trybunał orzekł, że sankcje przewidziane w wymienionym art. 10 ust. 2 mają zastosowanie, nawet jeśli różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych i liczbą zwierząt wykazanych nie wynika z fałszywej deklaracji wnioskodawcy, lecz po prostu z faktu, że warunki przyznania premii za niektóre zwierzęta nie zostały spełnione. W związku z tym sankcje przewidziane w art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 3887/92 powinny w zasadzie mieć zastosowanie wobec G. Gerken. 19.      Sąd krajowy podkreśla jednakże, że G. Gerken nie ponosi winy w rozumieniu art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001. 20.      Na poparcie swojego wniosku o premie przedstawiła ona bowiem zaświadczenie wystawione przez oficjalnego weterynarza Landkreis Verden, stwierdzające, że zwierzęta nie są chore na leukozę. Jak ustalił sąd krajowy, aż do początku 1996 r. praktyką Amt było akceptowanie tego typu zaświadczeń jako wystarczającego dowodu na wiek zwierzęcia. Ustalono również, że Amt po raz pierwszy zmienił swoją praktykę administracyjną już po złożeniu wniosku przez G. Gerken, na podstawie dwóch rozporządzeń ministerialnych przyjętych w marcu i czerwcu 1996 r. Sąd krajowy uważa w związku z tym, że G. Gerken złożyła wniosek „poprawny pod względem faktycznym” w rozumieniu art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001. 21.      W tej sytuacji sąd stawia sobie pytanie, czy powinien zastosować sankcje przewidziane z art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 3887/92. Zgodnie z art. 53 i 54 rozporządzenia nr 2419/2001 rozporządzenie 3887/92 ma zastosowanie do spornego wniosku, ponieważ dotyczy on roku gospodarczego, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2002 r. Jednakże art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 przewiduje wyraźnie, że w razie późniejszej zmiany przepisów wspólnotowych ustanawiających sankcje należy stosować z mocą wsteczną mniej surowe przepisy. Niedersächsisches Oberverwaltungsgericht stawia sobie wobec tego pytanie, czy zasada stosowania z mocą wsteczną łagodniejszych sankcji ma przewagę nad przepisami przejściowymi art. 53 i 54 rozporządzenia nr 2419/2001. Sąd postanowił więc zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy kwota pomocy powinna być również obniżona na podstawie art. 10 ust. 2 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 3887/92, w sytuacji gdy specjalna premia za byki, o którą wnioskowano w czasie obowiązywania tego przepisu prawa wspólnotowego, nie może zostać przyznana rolnikowi ze względów prawnych i gdy ten złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym w rozumieniu art. 44 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 lub gdy może udowodnić w inny sposób, że nie ponosi winy?”. IV – Analiza pytania 22.      Innymi słowy, Niedersächsisches Oberverwaltungsgericht zmierza do ustalenia, czy art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniosku o pomoc na inwentarz żywy objętego rozporządzeniem nr 3887/92 i dotkniętego nieprawidłowością stanowiącą podstawę zastosowania sankcji na mocy tego rozporządzenia właściwe organy mogą stosować z mocą wsteczną przepisy rozporządzenia nr 2419/2001, mimo iż weszły one w życie po zajściu zdarzeń będących podstawą sporu, z tego względu iż przepisy tego rozporządzenia są w stosunku do przedmiotowego zachowania mniej surowe. 23.      Jak zauważył sąd krajowy, punktem wyjścia dla analizy sprawy jest wyrok z dnia 17 lipca 1997 r. w sprawie National Farmers’ Union i in. (13) 24.      W tej sprawie Trybunał rozpatrzył takie samo pytanie zadane w kontekście pomocy obszarowej objętej regulacją rozporządzenia nr 3887/92. Chodziło konkretnie o stwierdzenie, czy art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 pozwalał na stosowanie z mocą wsteczną przepisów późniejszego rozporządzenia, mianowicie rozporządzenia nr 1648/95, do wniosku o pomoc obszarową, wobec którego należało zastosować sankcje na mocy art. 9 rozporządzenia nr 3887/92 z tego względu, że to późniejsze rozporządzenie łagodziło w pewnym stopniu sankcje przewidziane w art. 9 rozporządzenia nr 3887/92. 25.      Trybunał odpowiedział twierdząco na to pytanie, uzasadniając swą decyzję w następujący sposób: „Z dziesiątego motywu preambuły rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że jednym z celów tego rozporządzenia jest przyjęcie właściwych przepisów »z zachowaniem acquis communautaire oraz szczególnych przepisów wspólnotowych obowiązujących w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, które pozwolą uniknąć sytuacji, w jakiej na tę samą osobę i za ten sam czyn nakłada się sankcje finansowe Wspólnoty i krajowe sankcje karne«. Tym samym z tego rozporządzenia wynika, że ma ono również zastosowanie do rozporządzeń wspólnotowych obowiązujących w chwili jego wejścia w życie, w tym do rozporządzenia nr 3887/92” (14). 26.      Z powyższego wynika, że z punktu widzenia zasad rozporządzenie nr 2988/95 ma zastosowanie do rozporządzenia nr 3887/92 i pozwala na stosowanie z mocą wsteczną do wniosków o pomoc objętych regulacją tego drugiego aktu łagodniejszych sankcji ustanowionych przez późniejsze rozporządzenia. 27.      Jednakże z art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 (15) wynika, że aby móc zastosować z mocą wsteczną przepisy do określonego przypadku, muszą zostać spełnione cztery warunki. Warunki te są następujące: –        po stronie podmiotu gospodarczego muszą wystąpić „nieprawidłowości” w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95; –        nieprawidłowości muszą prowadzić do zastosowania „sankcji” w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95; –        przepisy wspólnotowe ustanawiające sankcję muszą stać się przedmiotem „późniejszej zmiany” i –        środki przewidziane przez nowe przepisy muszą być „łagodniejsze” niż pierwotnie przewidziana sankcja. 28.      Nie ulega wątpliwości, że powyższe cztery warunki są spełnione w obecnej sprawie. 29.      Po pierwsze, wiadomo, że w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli rolnik jest zobowiązany, w momencie złożenia wniosku o pomoc na inwentarz żywy, zadeklarować jedynie zwierzęta spełniające różne warunki przyznania określonej pomocy przewidziane przez prawodawstwo wspólnotowe (16). Składając wniosek o premię za byki, co do których nie wykazała, że spełniają one wymagany warunek wieku, G. Gerken popełniła nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, ponieważ dopuściła się „naruszeni[a] przepisów prawa wspólnotowego wynikające[go] z działania lub zaniedbania […], które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w […] budżecie Wspólnot […] w związku z nieuzasadnionym wydatkiem”. 30.      Po drugie, nie ulega wątpliwości, że obniżenie jednostkowej kwoty pomocy lub całkowita odmowa pomocy stanowią „sankcje administracyjne” w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Wniosek ten wynika z jednej strony z dziewiątego motywu preambuły rozporządzenia nr 3887/92, z drugiej zaś, z orzecznictwa Trybunału (17), w których, dla określenia środków stosowanych na podstawie art. 9 i 10 ust. 2 rozporządzenia nr 3887/92 użyto właśnie terminu „sankcja” (18). 31.      Po trzecie, stwierdzam, że art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 3887/92 stał się przedmiotem „późniejszej zmiany”, ponieważ został uchylony i zastąpiony przez przepisy rozporządzenia nr 2419/2001. 32.      Wreszcie jeśli chodzi o czwarty warunek, nie ulega wątpliwości, że nowe przepisy wspólnotowe są łagodniejsze niż pierwotnie przewidziane sankcje. Podczas gdy art. 10 ust. 2 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 3887/92 przewidywał za przedmiotową nieprawidłowość obniżenie jednostkowej kwoty pomocy, art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 przewiduje, że obniżki lub wyłączenia z pomocy nie mają zastosowania. Sankcja przewidziana przez rozporządzenie nr 3887/92 jest więc zwyczajnie wyłączona. 33.      Wziąwszy pod uwagę powyższe okoliczności, art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 powinien pozwolić sądowi krajowemu na zastosowanie z mocą wsteczną do złożonego przez G. Gerken mniej surowych przepisów zawartych w rozporządzeniu nr 2419/2001. 34.      Sąd krajowy waha się jednak przed zastosowaniem takiego rozwiązania (19). Sądzi, że należy wziąć jeszcze pod uwagę okoliczności, o których mowa poniżej. 35.      Niedersächsisches Oberverwaltungsgericht podnosi, że rozporządzenie nr 2419/2001 zawiera przepisy regulujące wprost stosowanie w czasie rozporządzeń nr 3887/92 i 2419/2001. I tak, na mocy art. 53 i 54 tego aktu, rozporządzenie nr 3887/92 ma zastosowanie do wniosków o pomoc dotyczących lat gospodarczych, które rozpoczęły się przed dniem 1 stycznia 2002 r., natomiast rozporządzenie nr 2419/2001 ma zastosowanie do wniosków odnoszących się do lat gospodarczych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2002 r. Sąd krajowy zadaje sobie więc pytanie, czy te przepisy i przepisy art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 nie pozostają ze sobą w konflikcie, który prowadzi, wbrew temu, co stwierdzono powyżej, do stosowania rozporządzenia nr 2419/2001 do lat gospodarczych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2002 r. 36.      Prawdą jest, że art. 53 i 54 rozporządzenia nr 2419/2001 zawierają przepisy przejściowe regulujące stosowanie w czasie rozporządzeń nr 3887/92 i 2419/2001. Jak zauważyłem, art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 stanowi, iż rozporządzenie nr 3887/92 traci moc, jednakże ma nadal zastosowanie do wniosków o pomoc odnoszących się do lat gospodarczych i okresów premiowych, które rozpoczęły się przed dniem 1 stycznia 2002 r. Artykuł 54 z kolei przewiduje, iż rozporządzenie nr 2419/2001 wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich (20) i że ma ono zastosowanie do wniosków o pomoc odnoszących się do lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2002 r. 37.      Jednakże, w przeciwieństwie do sądu krajowego, nie uważam, aby powyższe przepisy stanowiły przeszkodę dla stosowania art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 do sporu przed sądem krajowym. 38.      Należy bowiem przypomnieć, że rozporządzenie nr 2988/95 stawia sobie za cel przeciwstawienie się wszelkim działaniom naruszającym interesy finansowe Wspólnoty we wszystkich obszarach (21). Ustanawia ono również szereg przepisów i zasad wspólnych dla ogółu dziedzin objętych politykami Wspólnoty (22), między innymi dla wspólnej polityki rolnej. Ponadto preambuła rozporządzenia nr 2988/95 wskazuje wyraźnie, że działania stanowiące nieprawidłowości, jak również sankcje przewidziane za nie są ustalane przez różne przepisy sektorowe „zgodnie z niniejszym rozporządzeniem[nr 2988/95]” (23). 39.      Z powyższego wynika, że w zakresie kontroli i sankcji stosowanych wobec nieprawidłowości godzących w prawo wspólnotowe prawodawca ustanowił szereg zasad ogólnych i zastrzegł, że ogół rozporządzeń sektorowych winien być zgodny z tymi zasadami. 40.      Natomiast rozporządzenie nr 2419/2001, przyjęte później niż rozporządzenie nr 2988/95, nie zawiera żadnego przepisu, który uchylałby art. 2 ust. 2 tego aktu. Nie zawiera ono żadnego przepisu, który pozwalałby na stwierdzenie, że prawodawca w sposób wyraźny lub dorozumiany wprowadził – bądź zamierzał wprowadzić – wyjątek od zasady stosowania z mocą wsteczną łagodniejszej sankcji. 41.      Uważam zatem, że przepisy przejściowe zawarte w art. 53 i 54 rozporządzenia nr 2419/2001 należy interpretować w zgodzie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. W braku przeciwnych wskazówek należy je interpretować jako mające zastosowanie „z zastrzeżeniem” zasady stosowania z mocą wsteczną łagodniejszych sankcji. 42.      Jak podkreśliła Komisja (24), przeciwne rozwiązanie pozbawiłoby art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 jego pełnej skuteczności. Biorąc pod uwagę fakt, że zdecydowana większość – o ile nie wszystkie – rozporządzeń wspólnotowych zawiera przepisy dotyczące ich stosowania w czasie, przeciwne rozwiązanie prowadziłoby do ciągłego podważania zasady stosowania z mocą wsteczną łagodniejszych sankcji. Uważam, że takie rozwiązanie byłoby całkowicie sprzeczne z zamiarem prawodawcy, który polegał na zapewnieniu jak najszerszego stosowania wspomnianej zasady. 43.      Mając na uwadze powyższe okoliczności, proponuję Trybunałowi, aby w swej odpowiedzi stwierdził, iż art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 nakłada na sąd krajowy obowiązek zastosowania z mocą wsteczną do wniosku G. Gerken względniejszych przepisów zawartych w art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001. V –    Wnioski 44.      Proponuję, aby Trybunał orzekł: „Artykuł 2 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniosku o pomoc na inwentarz żywy objętego regulacją rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3887/92 z dnia 23 grudnia 1992 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy i dotkniętego nieprawidłowością będącą podstawą zastosowania sankcji na mocy tego rozporządzenia, właściwe organy powinny stosować z mocą wsteczną przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, jeżeli przepisy tego rozporządzenia są w stosunku do przedmiotowego zachowania mniej surowe”. 1 – Język oryginału: francuski. 2 – Dz.U. L 312, str. 1. 3 – Rozporządzenie Rady z dnia 27 listopada 1992 r. ustanawiające zintegrowany system zarządzania i kontroli pewnych systemów pomocy Wspólnoty (Dz.U. L 355, str. 1). 4 – Rozporządzenie Komisji z dnia 23 grudnia 1992 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy (Dz.U. L 391, str. 36). 5 – Rozporządzenie w sprawie wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny (Dz.U. L 148, str. 24), w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia Rady (EWG) nr 2066/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. zmieniającego rozporządzenie nr 805/68 i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 468/87 ustanawiające ogólne zasady systemu premii dla producentów wołowiny oraz rozporządzenie (EWG) nr 1357/80 ustanawiające system premii z tytułu utrzymywania krów mamek (Dz.U. L 215, str. 49, zwane dalej „rozporządzeniem nr 805/68”). 6 – W brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1648/95 z dnia 6 lipca 1995 r. (Dz.U. L 156, str. 27). 7 – Rozporządzenie ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. L 327, str 11). 8 – W brzmieniu sprostowanym w Dz.U. 2002, L 7, str. 48. 9 – Artykuł 54 ust. 2 rozporządzenia nr 2419/2001. 10 – Motyw czwarty preambuły. 11 – Artykuł 1 ust. 1. 12 – Sprawa C‑63/00, Rec. str. I‑4483. 13 – Sprawa C‑354/95, Rec. str. I‑4559. 14 –      Zobacz ww. wyrok w sprawie National Farmers’ Union i in., pkt 39. Trybunał potwierdził swą analizę w wyroku z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie C‑304/00 Strawson i Gagg & Sons, Rec. str. I‑10737, pkt 46. 15 – Zobacz również w tej sprawie powołane wyroki w sprawach National Farmers’ Union i in., pkt 40 i Strawson i Gagg & Sons, pkt 46. 16 – Zobacz ww. wyroki w sprawach Schilling i Nehring, pkt 33 i Strawson i Gagg & Sons, pkt 38. 17 – Zobacz w zakresie środków stosowanych na mocy art. 9 rozporządzenia nr 3887/92 do wniosków o pomoc obszarową ww. wyroki w sprawie National Farmers’ Union i in., pkt 40 i w sprawie Strawson i Gagg & Sons, pkt 46. W zakresie środków stosowanych na mocy art. 10 ust. 2 rozporządzenia 3887/92 do wniosków o pomoc na inwentarz żywy zob. ww. wyrok w sprawie Schilling i Nehring, pkt 26 i 27. 18 – Zobacz również podobnie w mojej opinii w wymienionej sprawie Schilling i Nehring, pkt 37‑40. 19 – Zobacz postanowienie odsyłające, str. 10. 20 – To jest dnia 13 grudnia 2001 r. 21 – Motyw trzeci preambuły. 22 – Motyw czwarty preambuły. 23 – Motyw piąty preambuły (podkreślenie moje). 24 – Uwagi na piśmie, pkt 15 i 16.