C-30/25

Wydanie tymczasowe OPINIA RZECZNIK GENERALNEJ LAILY MEDINY przedstawiona w dniu 12 lutego 2026 r.(1) Sprawa C‑30/25 Auditeur du travail, ZT, GQ, KH, AN, FU, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny przeciwko FR [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal de première instance francophone de Bruxelles (francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli (Belgia)] Odesłanie prejudycjalne – Przywileje i immunitety Unii Europejskiej – Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Protokół (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej – Artykuł 10 akapit drugi – Immunitet funkcjonalny – Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) – Uchylenie immunitetu – Członek, którego immunitet został uchylony w postępowaniu sądowym i który został ponownie wyznaczony na członka w nowej kadencji parlamentarnej – Konieczność ponownego uchylenia immunitetu I.      Wprowadzenie 1.        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 10 Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej(2) (zwanego dalej „protokołem w sprawie przywilejów i immunitetów”) w ramach postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie karnej przeciwko członkowi Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (zwanego dalej „EKES”). 2.        Spór w postępowaniu głównym dotyczy uchylenia immunitetu FR, członka EKES‑u, który w ramach postępowania przygotowawczego w sprawie karnej prowadzonego przez sąd belgijski jest oskarżonym w postępowaniu głównym. Organ krajowy uzyskał już od EKES‑u pierwsze uchylenie immunitetu FR w związku z tymi samymi zarzucanymi czynami, zanim uzyskał on przedłużenie w ramach nowej kadencji. 3.        Sprawa ta daje Trybunałowi sposobność wypowiedzenia się po raz pierwszy w przedmiocie wykładni art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów w celu określenia systemu immunitetów członka EKES‑u. II.    Ramy prawne A.      Prawo Unii 1.      Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 4.        Artykuł 300 TFUE stanowi: „1.      Parlament Europejski, Rada i Komisja są wspomagane przez Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Komitet Regionów, które pełnią funkcje doradcze. 2.      W skład Komitetu Ekonomiczno-Społecznego wchodzą przedstawiciele organizacji pracodawców, pracowników oraz inni przedstawiciele podmiotów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, w szczególności z dziedzin społeczno-ekonomicznej, obywatelskiej, zawodowej i kultury. […] 4.      Członków Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów nie wiążą żadne instrukcje. Są w pełni niezależni w wykonywaniu swoich funkcji, w ogólnym interesie Unii. […]” 5.        Zgodnie z art. 303 akapit drugi TFUE EKES „[u]chwala […] swój regulamin wewnętrzny”(3). 6.        Artykuł 343 TFUE brzmi następująco: „Unia korzysta na terytorium państw członkowskich z wszelkich przywilejów i immunitetów, koniecznych do wykonywania jej zadań, na warunkach określonych w [protokole w sprawie przywilejów i immunitetów]”. 2.      Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów 7.        Artykuł 10 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów stanowi: „Przedstawiciele państw członkowskich biorący udział w pracach instytucji Unii, ich doradcy i eksperci techniczni, korzystają w czasie wykonywania swoich funkcji i w czasie podróży do i z miejsca obrad, ze zwyczajowych przywilejów, immunitetów i udogodnień. Niniejszy artykuł stosuje się również do członków organów doradczych Unii.”. 8.        Artykuł 11 tego protokołu ma następujące brzmienie: „Na terytorium każdego państwa członkowskiego i bez względu na ich przynależność państwową urzędnicy i inni pracownicy Unii: a)      z zastrzeżeniem postanowień Traktatów dotyczących z jednej strony reguł odpowiedzialności urzędników i innych pracowników w stosunku do Unii oraz, z drugiej strony, właściwości Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sporach między Unią a jej urzędnikami i innymi pracownikami, korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego co do dokonanych przez nich czynności służbowych, a obejmującego również słowa wypowiedziane lub napisane; korzystają oni z tego immunitetu również po zakończeniu pełnienia funkcji; […]” 9.        Artykuł 17 tegoż protokołu stanowi: „Przywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje się urzędnikom i innym pracownikom Unii wyłącznie w interesie Unii. Każda instytucja Unii powinna uchylić immunitet udzielony urzędnikowi lub innemu pracownikowi, kiedy uzna, że uchylenie takiego immunitetu nie jest sprzeczne z interesami Unii”. 3.      Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej 10.      Artykuł 1b regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej(4) stanowi: „Z zastrzeżeniem odmiennych przepisów niniejszego Regulaminu pracowniczego, dla potrzeb niniejszego Regulaminu pracowniczego, […] Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny traktuje się jak instytucję Unii […]”. 11.      Artykuł 12a ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje: „Urzędnicy powstrzymują się od jakichkolwiek form nękania psychicznego oraz molestowania seksualnego”. 12.      Artykuł 24 akapit pierwszy rzeczonego regulaminu stanowi: „Unia wspomaga każdego urzędnika, w szczególności w postępowaniach przeciwko osobom dopuszczającym się gróźb, zniewag, zniesławień lub ataków na osobę lub mienie, na jakie on lub członkowie jego rodziny są narażeni ze względu na zajmowane przez niego stanowisko lub pełnione obowiązki”. B.      Prawo międzynarodowe 13.      Artykuł 31 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych(5) (zwanej dalej „konwencją wiedeńską”) stanowi: „Przedstawiciel dyplomatyczny korzysta z immunitetu od jurysdykcji karnej państwa przyjmującego. […]”. 14.      Artykuł 32 ust. 1 tej konwencji przewiduje: „Państwo wysyłające może zrzec się immunitetu jurysdykcyjnego swoich przedstawicieli dyplomatycznych oraz osób korzystających z immunitetu na podstawie artykułu 37”. III. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne 15.      FR pozostawał członkiem EKES‑u od dnia 1 marca 2004 r. Jako taki korzystał on z immunitetu na podstawie art. 343 TFUE i art. 10 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów. 16.      W dniu 6 grudnia 2018 r. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) wszczął dochodzenie przeciwko FR w sprawie zarzutów dotyczących dopuszczenia się czynów karalnych wobec członka EKES i pracowników sekretariatu Grupy I. 17.      W dniu 10 stycznia 2020 r. OLAF przekazał swoje sprawozdanie prokuraturze (Belgia). 18.      W dniu 10 czerwca 2020 r., po zakończeniu dochodzenia prowadzonego przez OLAF, EKES zwolnił oskarżonego w postępowaniu głównym z pełnienia przez niego obowiązków i zwrócił się do niego o wycofanie przez niego kandydatury na stanowisko dyrektora w EKES, co oskarżony uczynił. 19.      W dniu 4 czerwca 2020 r. auditeur du travail (inspektor pracy, Belgia) zwrócił się do EKES‑u o uchylenie immunitetu FR, które zostało zatwierdzone decyzją zgromadzenia plenarnego z dnia 15 lipca 2020 r. 20.      Tymczasem rozpoczęła się nowa kadencja, a FR został mianowany członkiem EKES‑u w celu sprawowania nowego mandatu na okres od 21 września 2020 r. do 20 września 2025 r. 21.      W dniu 20 marca 2024 r. inspektor pracy wezwał FR do stawienia się przed sądem odsyłającym w związku z aktami przemocy lub nękania psychicznego w miejscu pracy popełnionymi wobec AN, FU, KH, GQ i ZT. Osoby te, podobnie jak EKES, wniosły powództwo cywilne. Zarzucane czyny miały miejsce w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 lipca 2020 r. 22.      FR podniósł przed sądem odsyłającym, że w następstwie ponownego uzyskania mandatu członka EKES‑u w nowej kadencji inspektor pracy przed wezwaniem go do stawiennictwa powinien ponownie wystąpić o uchylenie immunitetu i uzyskać odpowiednią decyzję o uchyleniu immunitetu, bez której postępowanie karne w rozumieniu prawa krajowego nie mogłoby zostać wszczęte. 23.      Na poparcie swojego stanowiska oskarżony w postępowaniu głównym podniósł, że art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, interpretowany w świetle wyroku Trybunału z dnia 19 grudnia 2019 r., Junqueras Vies(6), który dotyczy zakresu stosowania immunitetów przyznanych członkom Parlamentu Europejskiego, ma zastosowanie w drodze analogii. 24.      Tymczasem sąd odsyłający wskazuje, że niniejsza sprawa różni się od sprawy zakończonej ww. wyrokiem, ponieważ oskarżony w postępowaniu głównym nie jest członkiem Parlamentu Europejskiego, czyli kategorią, o której mowa w art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, lecz przedstawicielem państwa członkowskiego, którego mandat jest przedmiotem art. 10 tego protokołu. 25.      W tych okolicznościach tribunal de première instance francophone de Bruxelles (francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli, Belgia) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „W celu umożliwienia instytucjom europejskim i ich członkom wykonywania przez nich zadań i sprawowania mandatów w sposób w pełni niezależny, wolny od przymusu i nieuzasadnionych nacisków, art. 10 [protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów] wymaga uchylenia immunitetu przedstawicielowi państw członkowskich uczestniczącemu w pracach instytucji Unii przed wniesieniem oskarżenia przed sądem karnym przeciwko niemu. Czy należy złożyć ponowny wniosek o uchylenie immunitetu do danej instytucji europejskiej, jeżeli po pierwszej decyzji o uchyleniu immunitetu i w toku postępowania przygotowawczego, ale przed wszczęciem postępowania przed sądem, osoba, której postępowanie dotyczy, została powołana na kolejną kadencję do tej samej instytucji europejskiej w celu sprawowania nowego mandatu? 26.      Uwagi na piśmie przedstawili powodowie w postępowaniu głównym, a mianowicie AN, FU, KH, GQ i ZT, inspektor pracy i EKES, oskarżony w postępowaniu głównym, rząd belgijski i Komisja Europejska. Trybunał odstąpił od przeprowadzenia rozprawy zgodnie z art. 76 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Skierował on jednak pytania do stron w postępowaniu głównym, do rządu belgijskiego i do Komisji, na które udzieliły one odpowiedzi na piśmie. IV.    Analiza 27.      W pytaniu skierowanym do Trybunału sąd odsyłający powołuje się na art. 10 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów. Należy zauważyć, że artykuł ten przewiduje w akapicie pierwszym, że przedstawiciele państw członkowskich biorący udział w pracach instytucji Unii, ich doradcy i eksperci techniczni, korzystają w czasie wykonywania swoich funkcji i w czasie podróży do i z miejsca obrad, ze zwyczajowych przywilejów, immunitetów i udogodnień niezbędnych do wykonywania ich zadań. Akapit drugi tego artykułu rozszerza ten system na członków organów doradczych Unii, którym udziela on tych gwarancji na tych samych warunkach i w tych samych celach. 28.      Chociaż brzmienie pytania prejudycjalnego dotyczy wykładni art. 10 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, z postanowienia odsyłającego i z odpowiedzi na piśmie udzielonych przez zainteresowanych wynika, że jedynie wykładnia akapitu drugiego tego artykułu jest użyteczna dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. 29.      W tych okolicznościach należy uznać, że poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy do celów postępowania przygotowawczego w sprawie karnej, prowadzonego na podstawie prawa krajowego, art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy immunitet członka instytucji lub organu doradczego Unii, takiego jak EKES, został uchylony w toku postępowania przygotowawczego w stosunku do tego członka, a zainteresowany został wyznaczony do sprawowania nowego mandatu w tym samym komitecie przed wszczęciem postępowania sądowego, przepis ten wymaga, złożenia do tej instytucji lub tego organu ponownego wniosku o uchylenie immunitetu. 30.      Co się tyczy, po pierwsze, daty właściwej dla ustalenia prawa mającego zastosowanie ratione temporis do sporu w postępowaniu głównym, należy na wstępie zauważyć, że pytanie to ma na celu ustalenie, czy ponowny wniosek o uchylenie immunitetu powinien zostać przedłożony EKES, gdy zainteresowany został wyznaczony do sprawowania nowego mandatu. W niniejszej sprawie mandat ten rozpoczął się w dniu 21 września 2020 r. W związku z tym data ta stanowi datę właściwą. 31.      Co się tyczy, po drugie, kolejności badania pytania prejudycjalnego, przed ustaleniem systemu immunitetów, z którego korzystają członkowie EKES‑u, należy ustalić, czy ich status prawny jest bardziej zbliżony do statusu urzędników i innych pracowników Unii czy do statusu przedstawicieli państw członkowskich uczestniczących w pracach instytucji Unii. 32.      W tym celu art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów nie kwalifikuje statusu prawnego tych członków. Jak podnoszą w istocie strony w postępowaniu głównym i Komisja, w odniesieniu do immunitetu członków EKES art. 17 akapit drugi tego protokołu znajduje zastosowanie w drodze analogii ze względu na funkcjonalny charakter immunitetu, z którego korzystają członkowie EKES. Tymczasem ten ostatni przepis dotyczy, zgodnie z jego brzmieniem, wyłącznie urzędników i innych pracowników Unii, których system immunitetów został ustanowiony w art. 11 wspomnianego protokołu. 33.      Należy zatem na tym etapie, jak zauważył EKES, zastanowić się, czy status członków EKES może być zbliżony do statusu urzędników i innych pracowników Unii, co stanowi warunek wstępny zastosowania w drodze analogii systemu immunitetów przewidzianego w art. 11 i 17 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów. Zakres przewidzianego immunitetu zależy bowiem od kategorii podmiotów instytucjonalnych, do której należą członkowie EKES, co wymaga zbadania w pierwszej kolejności charakteru sprawowanego przez nich mandatu i miejsca EKES w ramach instytucjonalnych Unii. A.      W przedmiocie charakteru statusu prawnego członków EKES‑u 34.      W obecnym stanie prawa Unii status prawny członków EKES‑u jest uregulowany w art. 300–304 TFUE. W celu ustalenia charakteru wspomnianego statusu należy najpierw zbadać wymiar instytucjonalny tego komitetu jako organu doradczego Unii, a następnie jego skład, a wreszcie niezależność, z jakiej korzystają jego członkowie przy wykonywaniu ich obowiązków, a także ewentualne zbliżenie ich statusu do statusu urzędników i innych pracowników Unii. 1.      W przedmiocie instytucjonalnego charakteru EKES‑u jako organu doradczego Unii 35.      Z art. 300 ust. 1 TFUE wynika, że EKES został wyraźnie ustanowiony w celu wspierania Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, pełniąc funkcje doradcze. 36.      Ten doradczy charakter jego funkcji znajduje potwierdzenie w art. 304 akapit pierwszy TFUE. Zgodnie z tym przepisem komitet jest konsultowany przez Parlament Europejski, Radę lub Komisję w przypadkach przewidzianych w Traktatach i może być konsultowany przez te instytucje w przypadkach gdy uznają to za stosowne. Ponadto może on wydawać opinie z własnej inicjatywy, co podkreśla jego zdolność do interweniowania w kształtowanie polityki Unii. 37.      Ponadto Trybunał orzekł już, że EKES, jako organ doradczy Unii, przyczynia się do równowagi instytucjonalnej Unii(7). Chociaż Trybunał wyjaśnił, że zadaniem EKES‑u jest doradzanie Radzie i Komisji w sprawie rozwiązań konkretnych problemów gospodarczych i społecznych poprzez przedstawianie im opinii opartych na jego szczególnych kompetencjach i wiedzy(8), uważam, że funkcja ta jest obecnie rozszerzona na korzyść Parlamentu, ponieważ może on obecnie konsultować EKES‑em na mocy art. 304 TFUE. W przypadku gdy konsultacje są wyraźnie przewidziane w Traktatach, są one obowiązkowym etapem procedury(9). 38.      Włączenie EKES‑u do ram instytucjonalnych Unii znajduje zresztą potwierdzenie w innych przepisach prawa pierwotnego. W związku z tym jedyny artykuł Protokołu (nr 6) w sprawie ustalenia siedzib instytucji i niektórych organów, jednostek organizacyjnych i służb Unii Europejskiej zalicza EKES do organów Unii. Instytucjonalny charakter EKES‑u wynika z ram gospodarczych i finansowych UE. Zgodnie z art. 301 akapit trzeci TFUE do Rady należy określenie diet członków komitetu, co wskazuje, że statut finansowy komitetu jest określany bezpośrednio przez instytucję i wpisuje się w ogólną strukturę budżetową Unii. 39.      Wreszcie to umocowanie instytucjonalne EKES‑u, ustanowione już w prawie pierwotnym, znajduje potwierdzenie w prawie wtórnym. Artykuł 2 pkt 67 rozporządzenia finansowego Unii(10) uznaje bowiem EKES za „instytucję Unii” do celów jego stosowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia wszystkie dochody i wydatki uznane za niezbędne dla Unii zapisuje się w budżecie rocznym. W związku z tym wydatki związane z działalnością instytucjonalną EKES‑u, w tym wynagrodzenia jego członków, wchodzą w zakres sekcji VI rocznego budżetu Unii(11), co wzmacnia jego status jednostki instytucjonalnej pełniącej funkcje uznane w Traktacie. 2.      W przedmiocie składu EKES‑u 40.      Zgodnie z art. 301 akapit drugi TFUE do Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję określającą skład EKES‑u. Kompetencja ta, wykonywana na poziomie Unii, stanowi pierwszą wskazówkę, że skład komitetu odpowiada logice instytucjonalnej właściwej dla Unii, a nie logice reprezentacji krajowej. 41.      Zgodnie z art. 300 ust. 2 TFUE w skład EKES wchodzą przedstawiciele organizacji pracodawców, pracowników oraz inni przedstawiciele podmiotów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, w szczególności z dziedzin społeczno-ekonomicznej, obywatelskiej, zawodowej i kultury (zwani dalej „przedstawicielami partnerów społecznych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego”). Struktura komitetu opiera się zatem na funkcjonalnej i sektorowej reprezentacji interesów gospodarczych i społecznych, co odpowiada jego funkcji doradczej: zapewnienie instytucjom UE pluralistycznej i specjalistycznej wiedzy fachowej. 42.      Mechanizm mianowania wzmacnia ten wniosek. Zgodnie z art. 302 ust. 1 TFUE członkowie EKES‑u są mianowani na okres pięciu lat na podstawie propozycji przedstawionych przez państwa członkowskie. Jednakże zgodnie z art. 302 ust. 2 TFUE Rada stanowi po konsultacji z Komisją i zasięgnąć opinii organizacji europejskich reprezentujących różne sektory gospodarcze i społeczne oraz społeczeństwo obywatelskie, których dotyczy działalność Unii. Ostateczna decyzja należy zatem do instytucji Unii, która czuwa nad spójnością funkcjonalną składu komitetu. 43.      Wynika z tego, że chociaż państwa członkowskie przedstawiają propozycje, określenie składu EKES‑u pozostaje własnym uprawnieniem Rady, wykonywanym w ramach instytucjonalnych Unii i ukierunkowaną na cele traktatów. Rola państw członkowskich w fazie przygotowawczej nie nadaje EKES‑owi charakteru reprezentatywnego na szczeblu krajowym, lecz zapewnia jedynie uwzględnienie realiów społeczno-gospodarczych każdego państwa. 44.      W tym względzie fakt, że członkowie EKES‑u pochodzą ze środowisk społeczno-gospodarczych, obywatelskich, zawodowych lub kulturalnych, wskazuje, że ich mianowanie ma na celu zapewnienie zrównoważonej reprezentacji przedstawicieli partnerów społecznych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego w Unii(12). Propozycje krajowe służą jedynie jako narzędzie identyfikacji w każdym państwie członkowskim podmiotów istotnych dla reprezentowania tych interesów zbiorowych, a nie interesów państwowych. Obecny skład EKES‑u ustanowiony decyzją Rady (UE) 2019/853 ustalającą skład EKES‑u(13) ilustruje tę logikę: podział stanowisk, dostosowany w szczególności po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa, wynika z kompromisu międzyrządowego mającego na celu zapewnienie funkcjonalnej równowagi reprezentowanych interesów, a nie politycznej reprezentacji państw członkowskich. 45.      W związku z tym podział stanowisk w EKES‑ie i procedura mianowania odzwierciedlają moim zdaniem wolę zapewnienia pluralistycznej reprezentacji interesów gospodarczych i społecznych występujących w Unii. Skład EKES‑u nie ma na celu odzwierciedlenie interesów krajowych państw członkowskich(14), lecz zapewnienie uwzględnienia europejskich interesów społeczno-zawodowych, które w pełni wpisują się w strukturę i funkcje doradcze EKES‑u. 46.      W świetle powyższych rozważań te ramy prawne, oparte na reprezentacji europejskich interesów społeczno-zawodowych, pozwalają moim zdaniem na stwierdzenie niezależności od państw członkowskich, charakteryzującej status członków EKES‑u, której zakres należy teraz zbadać. 3.      W sprawie niezależności członków EKES‑u podczas wykonywania przez nich obowiązków i zbliżenia ich statusu prawnego do statusu urzędników i innych pracowników Unii 47.      Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 300 ust. 4 TFUE członków EKES‑u nie wiążą żadne instrukcje i są w pełni niezależni w wykonywaniu swoich funkcji, w ogólnym interesie Unii Moim zdaniem taka niezależność powinna rozciągać się nie tylko na stosunki z instytucjami, organami i jednostkami organizacyjnymi Unii, ale również na stosunki z państwami członkowskimi, aby umożliwić EKES‑owi wypełnianie powierzonego mu w traktatach zadania konsultacyjnego(15). 48.      Niezależność ta wynika z samego charakteru mandatu sprawowanego przez członków EKES‑u. Jest to zgodne z celem promowania dialogu między instytucjami a przedstawicielami partnerów społecznych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego(16), aby umożliwić im udział w procesie decyzyjnym Unii. 49.      EKES pełni zatem rolę reprezentatywną dla partnerów społecznych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego w instytucjach UE; do procesu decyzyjnego włącza on interesy społeczno-gospodarcze, obywatelskie, zawodowe i kulturowe, które reprezentują jego członkowie(17). 50.      Funkcja ta, ukierunkowana na ogólny interes Unii, wyklucza możliwość zrównania członków EKES‑u z przedstawicielami państw członkowskich. 51.      Wniosek ten znajduje zresztą potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału, zgodnie z którym przedstawiciele państw członkowskich nie działają jako członkowie instytucji Unii, lecz jako przedstawiciele swoich rządów, wykonując tym samym wspólnie kompetencje państw członkowskich(18). Natomiast członkowie EKES‑u nie działają jako przedstawiciele państw członkowskich: ich akty, składające się z opinii doradczych przedstawianych instytucjom, gdy konsultacje są obowiązkowe lub uznane za stosowne, wchodzą w zakres kompetencji EKES‑u, a nie kompetencji państw członkowskich(19). 52.      Ponadto art. 1b regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej zrównuje EKES z instytucjami w zakresie stosowania tego regulaminu pracowniczego, co wskazuje, że prawodawca Unii zmierza do zbliżenia warunków zatrudnienia jego członków do warunków zatrudnienia pracowników Unii. 53.      Wynika z tego moim zdaniem, że niezależność, która charakteryzuje mandat członków EKES‑u, w połączeniu z włączeniem ich, na podstawie regulaminu pracowniczego, do systemu mającego zastosowanie do urzędników i innych pracowników Unii, pozwala uznać, że ich status prawny jest zbliżony do statusu tych ostatnich, a nie do statusu prawnego przedstawicieli państw członkowskich uczestniczących w pracach instytucji Unii. 54.      W związku z powyższym można stwierdzić, że EKES jest organem doradczym Unii w rozumieniu prawa pierwotnego i jej funkcjonowania instytucjonalnego. Biorąc bowiem pod uwagę skład tego komitetu, procedurę mianowania jego członków oraz ogólny interes Unii, który przyświeca wykonywaniu ich funkcji, wydaje się, że status prawny członków EKES‑u jest zbliżony do statusu prawny urzędników i innych pracowników Unii i nie może być zrównany z statusem przedstawicieli państw członkowskich uczestniczących w pracach instytucji Unii. B.      W przedmiocie systemu immunitetów mającego zastosowanie do członków EKES‑u 55.      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi(20). 1.      Wykładnia językowa 56.      Jak już przypomniałem(21), art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów rozszerza zakres stosowania systemu immunitetów przedstawicieli uczestniczących w pracach instytucji Unii na członków organów doradczych Unii. Rozszerzenie to nie jest ani dorozumiane, ani pomocnicze: odzwierciedla ono wolę autorów traktatów, aby zapewnić tym członkom status prawny porównywalny do statusu przedstawicieli państwowych uczestniczących w pracach instytucjonalnych. 57.      W celu określenia dokładnego zakresu tak rozszerzonego systemu należy zauważyć, że z brzmienia tego artykułu wynika, iż przedstawiciele państw członkowskich biorący udział w pracach instytucji Unii, ich doradcy i eksperci techniczni, korzystają w czasie wykonywania swoich funkcji i w czasie podróży do i z miejsca obrad, ze zwyczajowych przywilejów, immunitetów i udogodnień. Sformułowanie to wskazuje, że immunitet nie jest pomyślany jako korzyść o charakterze osobistym, lecz jako gwarancja funkcjonalna mająca na celu zapewnienie niezależności i prawidłowego przebiegu prac instytucjonalnych. 58.      Trybunał miał już zresztą okazję wyjaśnić charakter tych „immunitetów zwyczajowych”, uznając, że odsyłają one do immunitetów przewidzianych w konwencji wiedeńskiej. Tymczasem te immunitety dyplomatyczne, przyznane dyplomatom w celu zapewnienia skutecznego wykonywania funkcji placówek dyplomatycznych i konsularnych w państwie miejsca zamieszkania, są ze swej natury nieskuteczne wobec państw, których osoby objęte takimi immunitetami są przedstawicielami(22). Ta istotna cecha potwierdza, że rozpatrywane immunitety nie mają na celu ochrony interesów indywidualnych, lecz zagwarantowanie prawidłowego funkcjonowania instytucji, w ramach których przedstawiciele ci wykonują swoje zadania. 59.      Ponieważ odesłanie do prawa międzynarodowego wynika z wykładni art. 10 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, niezbędne wydaje się rozpatrzenie akapitu drugiego tego artykułu w świetle tego kontekstu interpretacyjnego i zamierzonych w nim celów. 2.      Wykładnia kontekstowa a)      W przedmiocie związku między art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów a art. 343 TFUE 60.      Zgodnie z art. 343 TFUE Unia korzysta na terytorium państw członkowskich z przywilejów i immunitetów koniecznych do wykonywania jej zadań, na warunkach określonych w protokole w sprawie przywilejów i immunitetów. To postanowienie traktatu FUE stanowi zatem główną podstawę systemu immunitetów Unii, określając zarówno cel, jakim jest umożliwienie wykonywania zadań Unii, jak i źródło normatywne, a mianowicie protokół. 61.      Z brzmienia art. 343 TFUE wynika, że system immunitetów przyznany Unii nie ma ogólnego celu, lecz realizuje cel funkcjonalny, a mianowicie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania Unii dla wypełniania jej zadań(23). Cel ten pozwala już na sprecyzowanie ram, w jakich należy interpretować immunitety przewidziane w protokole w sprawie przywilejów i immunitetów. 62.      Jako źródło prawne systemu immunitetów Unii(24) art. 343 TFUE odsyła do wersji z 1965 r. protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, która została skodyfikowana w wersji skonsolidowanej w 2016 r.(25) Odesłanie to oznacza, że wykładnia systemu immunitetów Unii powinna obecnie opierać się na tej wersji skonsolidowanej, która odzwierciedla obecną wolę autorów traktatów i zapewnia spójność mających zastosowanie ram prawnych(26). 63.      W tym względzie Trybunał podkreślił już, że przywileje i immunitety uznane w tym protokole mają wyłącznie charakter funkcjonalny w tym znaczeniu, że ich celem jest zapobieżenie zakłóceniom w funkcjonowaniu i niezależności Unii(27). Innymi słowy, immunitety te są uzasadnione wyłącznie wymogami instytucjonalnymi, które leżą u podstaw działań Unii. 64.      Tymczasem, o ile art. 343 TFUE odsyła do protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów w celu określenia zakresu immunitetów, o tyle odesłanie to samo w sobie nie pozwala na wyjaśnienie systemu immunitetu mającego zastosowanie do członków EKES‑u. Dokładny zakres tego systemu zależy bowiem od precyzyjnej wykładni postanowień tego protokołu. b)      W przedmiocie stosowania przez analogię art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów 65.      W celu określenia systemu immunitetu mającego zastosowanie do członków EKES‑u, FR, strona pozwana w postępowaniu głównym utrzymuje, że należy zastosować w drodze analogii art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez Trybunał w wyroku Junqueras Vies, w zakresie, w jakim przyznaje on immunitety członkom Parlamentu. Takie podejście sprowadzałoby się do zbadania, czy system immunitetów przyznany członkom Parlamentu mógłby zostać zastosowany mutatis mutandis do członków organu doradczego Unii. Sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do tej tezy we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. 66.      Na wstępie należy jednak przypomnieć, że wyrok Junqueras Vies dotyczył wyłącznie kwestii, czy osoba tymczasowo aresztowana w chwili ogłoszenia wyników wyborów do Parlamentu korzystała od tego ogłoszenia z immunitetu na podstawie art. 9 ust. 2, co wiązałoby się z uchyleniem aresztu – a nie uchyleniem immunitetu parlamentarnego. Problematyka uchylenia immunitetu nie była zatem rozpatrywana w tej sprawie(28). 67.      Ponadto wyrok Junqueras Vies miał konkretnie na celu zdefiniowanie pojęcia „sesji Parlamentu Europejskiego” w rozumieniu art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów. Natomiast sąd odsyłający zwraca się w niniejszej sprawie o dokonanie wykładni art. 10 tego protokołu w odniesieniu do uchylenia immunitetu członka organu doradczego. W związku z tym należy odrzucić bezpośrednie zastosowanie tego wyroku do sporu w postępowaniu głównym. Argumentację strony pozwanej należy zatem rozumieć nie jako bezpośrednie powołanie się na ten wyrok, lecz jako pytanie dotyczące możliwości wykorzystania jej rozumowania w celu rozszerzenia przez analogię na członków EKES‑u gwarancji przyznanych posłom do Parlamentu Europejskiego. 68.      Taka analogia może być jednak rozważana jedynie pod warunkiem, że status prawny członków EKES‑u jest zasadniczo podobny do statusu prawnego posłów do Parlamentu. Zastosowanie w drodze analogii art. 9 wspomnianego protokołu zakładałoby bowiem identyczność celu instytucjonalnego i logiki ochrony, w przeciwnym razie transpozycja ta byłaby pozbawiona znaczenia. 69.      Tymczasem funkcja systemu ustanowionego w tym art. 9, który przyznaje immunitet posłom do Parlamentu Europejskiego podczas sesji parlamentarnych, jest ściśle związana z demokratycznym charakterem mandatu parlamentarnego. 70.      W tym względzie Trybunał podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 TUE funkcjonowanie Unii opiera się na zasadzie demokracji przedstawicielskiej(29). Na tej podstawie art. 14 ust. 3 TUE przewiduje, że posłowie są wybierani w powszechnych wyborach bezpośrednich, w głosowaniu wolnym i tajnym. Ten sposób wyboru stanowi główny atrybut ich mandatu(30), nadając mu bezpośrednią legitymację demokratyczną, która uzasadnia wzmocnioną ochronę, z której korzystają. Wynika z tego, że system immunitetu ustanowiony w art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów ma przede wszystkim na celu zagwarantowanie prawidłowego funkcjonowania i niezależności Parlamentu oraz skuteczności prawa kandydowania ustanowionego w art. 39 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”)(31). Cel tego immunitetu jest zatem nierozerwalnie związany z wybieralnym i reprezentatywnym charakterem mandatu parlamentarnego. 71.      Natomiast, jak już podkreśliłem(32), EKES jest organem ściśle doradczym, którego członkowie nie są wybierani, lecz mianowani zgodnie z art. 300 ust. 2 TFUE. Ich mandat ma charakter reprezentujący interesy gospodarcze i społeczne, a nie bezpośredniej legitymacji demokratycznej. 72.      W związku z tym celem EKES‑u nie jest sprawowanie funkcji ustawodawczej w imieniu społeczeństwa europejskiego, lecz zapewnienie wiedzy fachowej i opinii w ramach procesu decyzyjnego UE. W związku z tym statut członków EKES‑u nie wykazuje żadnego istotnego podobieństwa ze statutem posłów do Parlamentu Europejskiego. Ta odmienność w stosunku do tych ostatnich dotyczy zarówno sposobu mianowania, jak i charakteru i zakresu funkcji członków EKES‑u. 73.      W konsekwencji ze względu na te różnice strukturalne i funkcjonalne system immunitetów mający zastosowanie do członków EKES‑u nie może być analizowany w drodze analogii do systemu przewidzianego w art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów dla posłów do Parlamentu Europejskiego, zgodnie z jego wykładnią dokonaną w wyroku Junqueras Vies, a zatem nie może on mieć zastosowania w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym. c)      W przedmiocie stosowania w drodze analogii art. 17 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów w związku z art. 10 akapit drugi tego protokołu 74.      Biorąc pod uwagę fakt, że zgodnie z art. 343 TFUE przywileje i immunitety przyznane w ramach Unii należy oceniać w świetle wymogów związanych z wykonywaniem jej zadań, uważam, że art. 17 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów stanowi istotny element dla wykładni, w drodze analogii, art. 10 akapit drugi tego protokołu, w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym. Taka analogia jest uzasadniona ze względu na realizowany wspólny cel, jakim jest zagwarantowanie niezależności i prawidłowego funkcjonowania instytucji i organów Unii, gdy działają one w ramach wykonywania swoich zadań. 75.      Artykuł 17 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów stanowi bowiem wyraźnie, że przywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje się urzędnikom i innym pracownikom Unii wyłącznie w interesie Unii. 76.      Tymczasem, jak przypomniano powyżej, zgodnie z art. 300 ust. 4 zdanie drugie TFUE członków organów doradczych Unii (w tym EKES) nie wiążą żadne instrukcje i są oni w pełni niezależni w wykonywaniu swoich funkcji, w ogólnym interesie Unii. Ich zadania również przyczyniają się zatem do realizacji celów Unii. W związku z tym, o ile art. 17 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów uzasadnia przyznanie immunitetu urzędnikom i innym pracownikom Unii, gdy wymaga tego interes Unii, o tyle moim zdaniem to samo powinno dotyczyć członków EKES‑u. W szczególności, gdy powstaje pytanie o uchylenie ich immunitetu, należy zbadać, czy to uchylenie immunitetu mogłoby zagrozić interesom Unii lub niezależności niezbędnej do wykonywania ich zadań doradczych. 77.      W związku z tym dochodzę do wniosku, że system immunitetów mający zastosowanie do członków EKES‑u leży wyłącznie w interesie Unii, zgodnie z logiką ustanowioną w art. 17 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, i powinien być interpretowany w sposób gwarantujący realizację misji Unii ustanowionej w art. 343 TFUE. 3.      Wykładnia celowościowa 78.      Biorąc pod uwagę interes Unii, który uzasadnia przyznanie członkom EKES‑u systemu immunitetów, należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przyznanie przywilejów i immunitetów organizacjom międzynarodowym jest środkiem niezbędnym do ich prawidłowego funkcjonowania, bez jednostronnej ingerencji ze strony jakiegokolwiek rządu(33). Podejście to wskazuje na ścisły związek między immunitetem a autonomią instytucjonalną. 79.      W tym względzie, jak wskazała Komisja, należy odróżnić system immunitetów dyplomatów, którzy korzystają z immunitetu w sprawach karnych w państwie przyjmującym, od systemu immunitetów organizacji międzynarodowych, który jest ściśle ograniczony do zapewnienia ich prawidłowego funkcjonowania i niezależności(34). Charakter, źródło i cel tych immunitetów różnią się zasadniczo. 80.      Prawdą jest, że pojęcie „zwyczajowego immunitetu” zawarte w art. 10 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów należy rozumieć na podstawie odesłania do konwencji wiedeńskiej(35). Jednakże odesłania tego nie można interpretować w ten sposób, że przyznaje ono członkom organów doradczych nieograniczony immunitet dyplomatyczny. Artykuł 31 ust. 1 zdanie pierwsze tej konwencji stanowi bowiem, że przedstawiciel dyplomatyczny korzysta z immunitetu od jurysdykcji karnej państwa przyjmującego. Prawo międzynarodowe nie zezwala na żadne odstępstwo od tego immunitetu. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił ponadto, że wszelkie próby poddania dyplomaty postępowaniu karnemu stanowią poważne naruszenie obowiązków ciążących na państwie przyjmującym na mocy tego przepisu(36). 81.      Podobnie art. 32 ust. 1 konwencji wiedeńskiej przewiduje, że jedynie interwencja państwa wysyłającego może uchylić immunitet jurysdykcyjny przedstawiciela dyplomatycznego. Mechanizm ten, oparty na prerogatywie tego państwa, odzwierciedla cel immunitetu dyplomatycznego, jakim jest zapewnienie skutecznego wykonywania funkcji misji dyplomatycznych jako przedstawicieli państw(37). 82.      Taki system immunitetów z zakresu prawa międzynarodowego, właściwy dla statusu dyplomatów jako przedstawicieli państw, nie może moim zdaniem zmieć zastosowania do członków EKES‑u. Nie działają oni w charakterze przedstawicieli państw, lecz w ramach instytucjonalnych Unii, a ich status prawny jest bliższy statusowi prawnemu urzędników i innych pracowników Unii. 83.      W tym względzie art. 11 lit. a) protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów przewiduje, że urzędnicy i inni pracownicy Unii korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego co do dokonanych przez nich czynności służbowych. Logika tego immunitetu ma zatem charakter funkcjonalny: ma ona na celu ochronę wykonywania zadań instytucjonalnych powierzonych Unii. 84.      Trybunał potwierdził to, wyjaśniając, że system immunitetów przyznanych organizacjom międzynarodowym ma charakter funkcjonalny(38), ponieważ ma on na celu uniknięcie wszelkich przeszkód w funkcjonowaniu i niezależności Unii. Przywileje, immunitety i udogodnienia urzędników i innych pracowników Unii przyznane na mocy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów przyznaje się wyłącznie w interesie Unii(39), a nie w interesie osób, które z nich korzystają. 85.      Logika ta ma zastosowanie do członków EKES‑u, którzy zgodnie z art. 300 ust. 4 TFUE wykonują swoje funkcje w sposób w pełni niezależny, bez wiążących ich instrukcji i w interesie Unii. Gdyby autorzy traktatów zamierzali przyznać im immunitet dyplomatyczny o charakterze osobistym, art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów powinien być sformułowany w odmienny sposób(40). 86.      W związku z tym, chociaż art. 10 akapit pierwszy protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów ma zastosowanie do członków organów doradczych, nie może z tego wynikać, że korzystają oni z immunitetów o charakterze dyplomatycznym sensu stricto. Przeciwnie, system ich immunitetów powinien być powiązany z logiką funkcjonalną charakterystyczną dla immunitetów organizacji międzynarodowych. 87.      Jak podkreśliły strony w postępowaniu głównym, rząd belgijski i Komisja, system immunitetów mający zastosowanie do członków EKES‑u powinien moim zdaniem umożliwiać zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego komitetu jako organu doradczego włączonego do ram instytucjonalnych, odpowiedzialnego za zagwarantowanie udziału w procesie decyzyjnym Unii przedstawicieli partnerów społecznych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. 88.      W świetle powyższych rozważań system wynikający z art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów należy powiązać z wykonywaniem instytucjonalnych funkcji doradczych, które traktaty powierzają EKES‑owi w ogólnym interesie Unii. System ten ma zatem charakter funkcjonalny przyznany wyłącznie w interesie Unii. Wykładnia celowościowa oznacza jednak, że zakres tego immunitetu pozostaje zgodny z prawami podstawowymi zagwarantowanymi w Karcie, które również stanowią nieodłączny element interesu Unii. Immunitet funkcjonalny nie może zatem być stosowany ze szkodą dla tych strukturalnych wymogów porządku prawnego Unii. 89.      W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika bowiem co do zasady, że prawa podstawowe chronione w porządku prawnym Unii znajdują również zastosowanie we wszystkich sytuacjach podlegających prawu Unii, a nie poza takimi sytuacjami(41). W tym celu pojęcie „stosowania prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty wymaga istnienia powiązania między aktem prawa Unii a danym środkiem krajowym, które wykracza poza bliskość danych dziedzin lub pośredni wpływ jednej dziedziny na drugą(42). W niniejszej sprawie postępowanie karne w postępowaniu głównym podlega prawu Unii, ponieważ potencjalnie wiąże się ono ze stosowaniem immunitetów przewidzianych dla członków EKES‑u w protokole w sprawie przywilejów i immunitetów. Karta znajduje zatem zastosowanie. 90.      Ponadto ochrona praw podstawowych stanowi uzasadniony interes mogący usprawiedliwiać ograniczenia obowiązków nałożonych przez prawo Unii(43), w tym w przypadku dopuszczalnych w nim odstępstw(44). Poszanowanie praw podstawowych stanowi przesłankę zgodności z prawem aktów Unii, w związku z czym niedopuszczalne są w Unii żadne środki niezgodne z tymi prawami(45). W związku z tym, moim zdaniem ten uzasadniony interes ma a fortiori pierwszeństwo przed immunitetem funkcjonalnym, który jest jedynie gwarancją przyznaną członkom EKES‑u wyłącznie w interesie Unii. 91.      W tym względzie należy wziąć pod uwagę art. 47 Karty, który gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej, w przypadku gdy korzystanie z tego prawa przez ofiary może zostać utrudnione. Rozszerzenie immunitetu członków EKES‑u poza jego ściśle funkcjonalny charakter naruszałoby to prawo. Immunitet funkcjonalny, mimo że służy uzasadnionemu interesowi publicznemu, nie ma charakteru bezwzględnego i powinien zostać wyważony z wymogiem unikania bezkarności oraz zagwarantowania niezawisłych i bezstronnych dochodzeń oraz orzeczeń(46). W związku z tym, jeżeli zarzucane czyny nie wchodzą w zakres interesu Unii, objęcie ich immunitetem stwarza ryzyko bezkarności niezgodne z tym postanowieniem, pozbawiając ofiarę skutecznego środka prawnego. 92.      W każdym razie immunitet zwyczajowy zgodnie z odesłaniem do art. 31 ust. 1 zdanie pierwsze konwencji wiedeńskiej nie pozwala na żadne odstępstwo od jurysdykcji krajowego sadu karnego, podczas gdy immunitet mający zastosowanie do członków EKES‑u jest w prawie Unii ograniczony do tego, co jest ściśle niezbędne do prawidłowego funkcjonowania Unii. 93.      Ponadto art. 41 Karty, który ustanawia prawo do dobrej administracji i obejmuje obowiązek staranności wynikający z tego prawa, wiąże wyłącznie instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, a nie sądy krajowe. Jego treść potwierdza wykładnię celowościową systemu immunitetów funkcjonalnych. Ten obowiązek staranności nakłada bowiem na administrację Unii, przy podejmowaniu decyzji w sprawie sytuacji urzędnika lub pracownika, obowiązek działania z należytą starannością, z uwzględnieniem nie tylko interesu służby, ale również interesu zainteresowanej osoby(47). Analogicznie, gdy instytucja Unii ma orzec w przedmiocie uchylenia immunitetu członka EKES‑u, musi ona dysponować niezbędnymi informacjami i pogodzić interes Unii, który uzasadnia immunitet funkcjonalny, z prawami potencjalnych ofiar, zgodnie z art. 24 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej(48) i zakazem wszelkich form nękania psychicznego lub przemocy ustanowionym w art. 12a tego regulaminu pracowniczego(49). Potwierdza to moim zdaniem, że takie zachowania, które są zresztą zakazane przez sam EKES na podstawie art. 4 kodeksu postępowania członków tego komitetu(50), nie mogą wchodzić w zakres obowiązków służbowych objętych immunitetem funkcjonalnym. Tym samym art. 41 Karty, mimo że nie reguluje właściwości sądu krajowego, wyjaśnia cel systemu immunitetów funkcjonalnych, potwierdzając, że nie można go interpretować w sposób naruszający podstawowe wymogi staranności i ochrony nierozerwalnie związane z porządkiem prawnym Unii. 94.      Z powyższych rozważań wynika, że zgodnie z art. 10 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów oraz art. 343 TFUE immunitet funkcjonalny członków EKES‑u powinien być ograniczony wyłącznie do sytuacji, w których jest on niezbędny do ochrony interesu Unii. 4.      W przedmiocie zasad przedłużenia okresu obowiązywania immunitetu członków EKES‑u  95.      Biorąc pod uwagę system immunitetów funkcjonalnych członków EKES‑u oraz fakt, że działają oni w ramach organu doradczego Unii, jak zauważyły ZT i Komisja, procedura uchylenia immunitetu zawsze należy do kompetencji organu doradczego, do którego należy dany członek, i nie należy do kompetencji państwa członkowskiego(51). Zgodnie z art. 17 akapit drugi protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, każda instytucja Unii powinna uchylić immunitet udzielony urzędnikowi lub innemu pracownikowi, kiedy uzna, że uchylenie takiego immunitetu nie jest sprzeczne z interesami Unii.. Biorąc pod uwagę podobieństwo statusu prawnego członków EKES‑u do statusu prawnego urzędników i innych pracowników Unii, uważam, że mechanizm ten ma również zastosowanie do członków EKES‑u, co oznacza, że EKES powinien być uprawniony do uchylenia immunitetu swoich członków. 96.      Jednakże prawo Unii nie ustanawia wyraźnie takiej kompetencji, a uchylenie immunitetu w postępowaniu głównym nastąpiło na podstawie niewiążącego aktu, a mianowicie art. 9 statutu członków EKES‑u(52). Jednakże w świetle niezależności przyznanej członkom EKES‑u w art. 300 ust. 4 TFUE oraz w celu uniknięcia sytuacji, w której jego funkcja doradcza byłaby poddana naciskom zewnętrznym, dorozumiana kompetencja do uchylenia immunitetu powinna moim zdaniem zostać wywiedziona z wykładni prawa pierwotnego. 97.      Niemniej jednak ocena dokonana przy pierwszym uchyleniu immunitetu nie może, moim zdaniem, zostać podważona wyłącznie ze względu na odnowienie składu EKES‑u przy otwarciu nowej kadencji. Na ocenę tę, dokonaną w świetle interesów Unii i z uwzględnieniem przypomnianego powyżej obiektywnego zakazu popełniania aktów nękania i przemocy, nie może być również podważona przez nowy skład przedstawicieli partnerów społecznych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. Zgodnie bowiem z funkcjonalnym systemem immunitetów mającym zastosowanie do członków EKES‑u decyzja o uchyleniu immunitetu jest niezależna od wewnętrznego, siłą rzeczy ewoluującego składu EKES‑u i dotyczy wyłącznie ochrony interesów Unii przy wykonywaniu jej zadań. 98.      Wynika z tego, że gdy EKES uznał w wyniku pierwszej oceny, że uchylenie immunitetu nie narusza interesu Unii, a w szczególności wykonywania funkcji członków EKES‑u w sposób w pełni niezależny i bez żadnych wiążących instrukcji, nie można przyjąć odmiennej oceny tego samego interesu w odniesieniu do zarzucanych czynów. Z zastrzeżeniem oceny sądu odsyłającego, jeżeli zarzucane czyny są już objęte pierwszą decyzją EKES, nie ma potrzeby zwracania się do niego z nowym wnioskiem o uchylenie immunitetu w odniesieniu do tych samych aktów. V.      Wniosek 99.      W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytanie przedstawione przez tribunal de première instance francophone de Bruxelles (francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli, Belgia) odpowiedział następująco: Artykuł 10 akapit drugi Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej w związku z art. 343 TFUE należy interpretować w ten sposób, że przewidziany w nim system immunitetów funkcjonalnych oznacza, iż w przypadku gdy Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny uchylił już wobec jednego z jego członków immunitet w związku z określonymi czynami uznając, że takie uchylenie nie jest sprzeczne z interesem Unii, nie jest konieczne złożenie ponownego wniosku o uchylenie immunitetu w związku z tymi samymi okolicznościami faktycznymi. Do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy czyny zarzucane w postępowaniu głównym są rzeczywiście objęte pierwszą decyzją tego komitetu o uchyleniu immunitetu. 1      Język oryginału: francuski. 2      Dz.U. 2016, C 202, s. 266. 3      Regulamin wewnętrzny EKES-u został przyjęty na sesji plenarnej w dniu 17 lipca 2002 r. (Dz.U. L 268, s.1) na podstawie art. 260 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który wszedł w życie w dniu 1 sierpnia 2002 r. Wersja statutu członków EKES-u z 2012 r., która ma zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, została przyjęta na podstawie art. 13 TUE, art. 300, 301, 302 i 304 TFUE, postanowień rozdziału IV protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów oraz wspomnianego regulaminu wewnętrznego EKES-u. 4      Rozporządzenie (EWG) 1962/31 i rozporządzenie (EWG) nr 1962/11 ustanawiające regulamin pracowniczy urzędników i warunki zatrudnienia innych pracowników Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U. 1962, 45, s. 1385), zmienione rozporządzeniem (UE) 1416/2013 (Dz.U. 2013, L 353, s. 24) (zwane dalej „regulaminem pracowniczym urzędników Unii Europejskiej”) 5      Konwencja zawarta w Wiedniu w dniu 18 kwietnia 1961 r., która weszła w życie w dniu 24 kwietnia 1964 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 500, s. 95). 6      C-502/19, EU:C:2019:1115, zwany dalej „wyrokiem Junqueras Vies”. 7      Zobacz wyrok z dnia 4 października 2024 r., Litwa i in./Parlament i Rada (Pakiet mobilności) (od C-541/20 do C-555/20, EU:C:2024:818, pkt 904). 8      Zobacz wyrok z dnia 9 lipca 1987 r., Niemcy i in./Komisja, (281/85, 283/85 - 285/85 i 287/85, EU:C:1987:351, pkt 38). 9      W okresie, w którym wydano przytoczone orzecznictwo EKES nie pełnił roli doradczej wobec Parlamentu Europejskiego, co wyjaśnia brak odniesienia do tej instytucji w odnośnych wyrokach. Od czasu wejścia w życie obecnych traktatów art. 304 TFUE wyraźnie stanowi, że Parlament może konsultować EKES-em, co rozszerza zakres funkcji doradczej tego komitetu. 10      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. 2018, L 193, s. 1) w wersji mającej zastosowanie w chwili popełnienia czynów zarzucanych oskarżonemu w postępowaniu głównym. 11      Zobacz na przykład sekcja VI ostatecznego wariantu (UE, Euratom) 2025/31 rocznego budżetu Unii Europejskiej na rok budżetowy 2025 (Dz.U. 2025/ 31). 12      S. Smismans, Law, Legitimacy, and European Governance. Functional Participation in Social Regulation, Oxford University Press 2004, s. 131. 13      Dz.U. 2019, L 139, s. 15. 14      M. Sichert, „Artikel 301 [Der Wirtschafts- und Sozialausschuss]”, w: U. U., A. Hatje, J. Schoo, J. Schwarze (ed.), EU-Kommentar, IV ed., Nomos, Baden-Baden 2019, s. 3109-3110. 15      Zobacz podobnie M. Klamert, „Article 300”, w: M. Kellerbauer, M. Klamert, J. Tomkin (ed.), The EU Treaties and the Charter of Fundamental Rights, Oxford University Press 2019, s. 1954 - 1958, w szczególności s. 1957. 16      N. Bernard, C. Laval, A. Nys, Le Comité économique et social, Édition de l’Université de Bruxelles, Bruxelles 1972, s. 109. 17      R Hönle, M Sichert, „Artikel 300 [Wirtschafts- und Sozialausschuss; Ausschuss der Regionen]”, w: Becker, U., Hatje, A., Schoo, J., Schwarze, J. (ed), EU-Kommentar, op. cit., s. 3096. 18      Zobacz podobnie i analogicznie w dziedzinie stosunków zewnętrznych wyroki: z dnia 30 czerwca 1993 r., Parlament/Rada i Komisja (C-181/91 i C-248/91, EU:C:1993:271 pkt 12); z dnia 20 maja 2008 r., Komisja/Rada (C-91/05, EU:C:2008:288, pkt 61). 19      W tym względzie przypisanie aktu instytucji, organowi lub jednostce organizacyjnej Unii powinno nastąpić z uwzględnieniem treści tego aktu i całości okoliczności, w jakich został on wydany. (zob. wyrok z dnia 14 lipca 2022 r., Parlament/Rada [Siedziba Europejskiego Urzędu ds. Pracy], C-743/19, EU:C:2022:569, pkt 29). 20      Zobacz wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck (292/82, EU:C:1983:335, pkt 12); z dnia 1 sierpnia 2025 r., Alace i Canpelli (C-758/24 i C-759/24, EU:C:2025:591, pkt 91). 21      Zobacz pkt 27 niniejszej opinii. 22      Zobacz podobnie wyrok z dnia 30 listopada 2021 r., LR Ģenerālprokuratūras (C-3/20, EU:C:2021:969, pkt 43), odsyłający do opinii rzecznik generalnej J. Kokott w tej sprawie (EU:C:2021:344, pkt 56). 23      Zobacz podobnie U. Becker, „Artikel 343 [Vorrechte und Befreiungen]”, U. Becker, A. Hatje, J. Schoo, J. Schwarze, J. (ed.), EU-Kommentar, op. cit., s. 3303. 24      Zobacz wyrok Junqueras Vies, pkt 76. 25      Dz.U. 2016, C 202, s. 266. 26      Pragnę zatem zauważyć, że brzmienie art. 10 wspomnianego protokołu, odpowiadającego art. 11 w wersji z 1965 r., nigdy nie zostało zmienione i w związku z tym nie może obecnie uzasadniać odmiennej wykładni. 27      Zobacz podobnie postanowienie z dnia 6 grudnia 1990 r., Zwartveld i in. (C-2/88-IMM, EU:C:1990:440, pkt 19). 28      W pkt 81 i 87 wyroku Junqueras Vies Trybunał podkreślił, że w przypadku gdyby sąd odsyłający uznał, że środek polegający na umieszczeniu w areszcie powinien zostać utrzymany, w takim przypadku konieczne jest jak najszybsze uchylenie tego immunitetu. 29      Zobacz podobnie wyrok Junqueras Vies, pkt 63. 30      Zobacz podobnie wyrok Junqueras Vies, pkt 64, 65. 31      Zobacz podobnie wyrok Junqueras Vies, pkt 85, 86 i przytoczone tam orzecznictwo. 32      Zobacz pkt 35 - 45 niniejszej opinii. 33      Zobacz wyrok ETPC z dnia 18 lutego 1999 r., Waite i Kennedy przeciwko Niemcom (skarga nr 26803/94, CE:ECHR:1999:0218JUD002608394, § 63). 34      A. Duxbury, „Intersections between Diplomatic Immunities and the Immunities of International Organizations”, P. Behrens (ed.), Diplomatic Law in a New Millennium, Oxford, Oxford University Press, 2017, s. 298. 35      Zobacz podobnie wyrok z dnia 30 listopada 2021 r., LR Ģenerālprokuratūras (C-3/20, EU:C:2021:969, pkt 43). 36      Zobacz wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 maja 1980 r., sprawa dotycząca personelu dyplomatycznego i konsularnego Stanów Zjednoczonych w Teheranie (Stany Zjednoczone Ameryki przeciwko Iranowi), pkt 79. 37      Zobacz podobnie S. Duquet, EU Diplomatic Law, Oxford University Press 2022, s. 266. 38      Zobacz podobnie wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Komisja/Słowenia (Archiwa EBC) C-316/19, EU:C:2020:1030, pkt 103). 39      Zobacz podobnie wyrok z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/RQ (C-831/18 P, EU:C:2020:481, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). 40      Zobacz podobnie C. Schmidt, „Le Protocole sur les privilèges et immunités des Communautés européennes. Commentaire de l’article 218 du Traité de Rome et de l’article 28, premier alinéa, du traité de fusion”, Cahiers de droit européen, nr 1-2, 1991, s. 67–100, w szczególności s. 80. 41      Zobacz wyroki: z dnia 26 lutego 2013 r., Åkerberg Fransson (C-617/10, EU:C:2013:105, pkt 19); z dnia 1 sierpnia 2025 r., BAJI Trans, (C-544/23, EU:C:2025:614, pkt 49). 42      Zobacz w szczególności wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., protectus (C-185/23, EU:C:2024:657, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). 43      Zobacz wyroki: z dnia 12 czerwca 2003 r., Schmidberger, (C-112/00, EU:C:2003:333, pkt 74); z dnia 14 października 2004 r., (Omega, C-36/02, EU:C:2004:614, pkt 35). 44      Zobacz podobnie negatywny obowiązek nienaruszania praw podstawowych chronionych w ramach porządku prawnego tej ostatniej, wynikający z wyroku z dnia 18 czerwca 1991 r., ERT (C-260/89, EU:C:1991:254, pkt 42–43). 45      Zobacz wyrok z dnia 24 października 2018 r., XC i in. (C-234/17, EU:C:2018:853, pkt 37). 46      Zobacz wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Komisja/Słowenia (Archiwa EBC) (C-316/19, EU:C:2020:1030, pkt 103). 47      Zobacz podobnie wyrok z dnia 11 stycznia 2024 r., Planistat Europe et Charlot/Commission (C-363/22 P, EU:C:2024:20, pkt 68 i przytoczone tam orzecznictwo). 48      Zobacz wyroki Sądu: z dnia 12 lipca 2011 r., Komisja/Q (T-80/09 P, EU:T:2011:347, pkt 66 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 9 kwietnia 2025 r., HF/Parlament (T-565/22, EU:T:2025:384, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). 49      W ten sposób Europejski Trybunał Praw Człowieka ustalił, w odniesieniu do immunitetu jurysdykcji państwowej, że w przypadku braku wykonywania funkcji władzy publicznej „[…] czyny stanowiące molestowanie seksualne […] nie mogą być uznane za naruszające interesy państwa […]”: zobacz wyrok ETPC z dnia 23 marca 2010 r. w sprawie Cudak przeciwko Litwie (skarga nr 15869/02, CE:ECHR:2010:0323JUD001586902, § 72). 50      Dz.U. 2019, L 110, s. 77. 51      Zgodnie z konwencją wiedeńską państwem członkowskim obywatela jest zgodnie z prawem międzynarodowym państwo wysyłające, a zatem w niniejszej sprawie państwo, którego obywatelem jest oskarżony w postępowaniu głównym. 52      Zobacz przypis 3 do niniejszej opinii.