C-300/25

Wydanie tymczasowe OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO JEANA RICHARDA DE LA TOURA przedstawiona w dniu 2 lipca 2026 r.(1) Sprawa C‑300/25 [Duftošek](i) SQ przeciwko YR [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Nejvyšší soud (sąd najwyższy, Republika Czeska)] Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Rozporządzenie (UE) 2016/1103 – Jurysdykcja, prawo właściwe, uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących małżeńskich ustrojów majątkowych – Artykuł 1 ust. 1 akapit pierwszy i ust. 2 lit. g) – Artykuł 3 ust. 1 lit. a) – Pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” – Małżonkowie, którzy przyjęli ustrój rozdzielności majątkowej – Nieruchomość nabyta na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych wyłącznie przez tych małżonków w trakcie trwania ich małżeństwa – Powództwo o zniesienie i podział tej współwłasności wniesione po rozwodzie I.      Wprowadzenie 1.        Małżonkowie zamieszkujący w Republice Czeskiej, którzy wybrali umowny ustrój rozdzielności majątkowej, nabyli na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych zespół nieruchomości położonych we Francji. W następstwie rozwodu jedno z nich zwraca się do sądu czeskiego o zniesienie i podział tej współwłasności na podstawie ogólnych przepisów czeskiego prawa. 2.        Nejvyšší soud (sąd najwyższy, Republika Czeska), który jest sądem odsyłającym, jest zobowiązany rozstrzygnąć w przedmiocie jurysdykcji sądu, do którego wniesiono powództwo. Sąd ten zastanawia się, jaki wpływ ma związek sporu z małżeństwem na to, czy spór ten wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia (UE) 2016/1103(2), w którym zdefiniowano pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego”, lub rozporządzenia (UE) nr 1215/2012(3) z uwagi na to, że małżonkowie wybrali małżeński ustrój majątkowy, który nie reguluje ich stosunków majątkowych, a istnienie między nimi współwłasności w częściach ułamkowych nie zależy od tego, czy pozostają oni w związku małżeńskim. 3.        Ten wniosek o dokonanie wykładni pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” pojawia się w zupełnie nowym kontekście, biorąc pod uwagę orzecznictwo Trybunału w sprawach cywilnych i handlowych, które poprzedzało rozporządzenie 2016/1103 mające zastosowanie w sprawach dotyczących małżeńskich ustrojów majątkowych, oraz wynikające z niego wybory dokonane przez prawodawcę Unii. 4.        Jako że z zakresu stosowania tego rozporządzenia wyłączone są kwestie dotyczące „charakteru praw rzeczowych odnoszących się do majątku”(4) oraz że w sprawach, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach, sądami posiadającymi jurysdykcję są wyłącznie sądy państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona, zgodnie z art. 24 pkt 1 rozporządzenia Bruksela I bis, a sporną współwłasność w częściach ułamkowych regulują prawa należące do tej kategorii, problematyka wydaje się oczywista. Wyraźnie widać, że w tej sytuacji działają dwie przeciwstawne siły, a mianowicie prawo dotyczące małżeńskiego ustroju majątkowego oraz prawo rzeczowe. 5.        Trybunał ma zatem sposobność precyzyjnego określenia, co wchodzi w zakres stosunków majątkowych między małżonkami wynikających z małżeństwa lub z jego ustania w ramach bardzo częstej konfiguracji okoliczności faktycznych, w odniesieniu do nabycia nieruchomości wspólnie przez małżonków podlegających ustrojowi rozdzielności majątkowej. Zadanie to jest złożone, ponieważ definicja ta powinna być skoordynowana z definicją zaczerpniętą z orzecznictwa Trybunału dotyczącego praw rzeczowych na nieruchomościach określającą zakres stosowania rozporządzenia Bruksela I bis i rozporządzenia (UE) nr 650/2012(5). Ponadto należy zachować ostrożność ze względu na wpływ rozgraniczenia zakresu stosowania rozporządzenia 2016/1103 na inne rodzaje współwłasności, które mogą istnieć między (byłymi) małżonkami, w zależności od tego, kiedy – w stosownym przypadku – następuje zniesienie współwłasności (w trakcie małżeństwa lub po jego ustaniu), oraz na prawa osób trzecich. 6.        Jako że zakres pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” należy zbadać w świetle jego definicji zawartej w art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 i wyłączenia zawartego w jego art. 1 ust. 2 lit. g), przedstawię powody, dla których jestem zdania, że: –        pojęcie to obejmuje stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami uregulowane na zasadach współwłasności, która nie podlega wybranemu przez nich umownemu małżeńskiemu ustrojowi majątkowemu, oraz że –        spór dotyczący zniesienia i podziału wspólnej nieruchomości nie dotyczy charakteru praw rzeczowych na tej nieruchomości w rozumieniu tego rozporządzenia. II.    Ramy prawne A.      Prawo Unii 1.      Rozporządzenie BrukselaIbis 7.        Artykuł 1 rozporządzenia Bruksela I bis, który zawarty jest w jego rozdziale I, zatytułowanym „Zakres stosowania i definicje”, stanowi: „1.      Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych, niezależnie od rodzaju sądu. […] 2.      Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do: a)      stanu cywilnego, zdolności prawnej lub zdolności do czynności prawnych osób fizycznych, stosunków majątkowych wynikających z małżeństwa lub związku uznawanego – w myśl przepisów mających zastosowanie do takiego związku – za mający skutki porównywalne do skutków małżeństwa; […]”. 8.        Rozdział II tego rozporządzenia, zatytułowany „Jurysdykcja”, zawiera kilka sekcji, w szczególności sekcję 6, zatytułowaną „Jurysdykcja wyłączna”. Artykuł 24 pkt 1 akapit pierwszy tej sekcji ma następujące brzmienie: „Niezależnie od miejsca zamieszkania stron jurysdykcję wyłączną mają następujące sądy państwa członkowskiego: 1)      w sprawach, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach oraz najem lub dzierżawa nieruchomości – sądy państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona”. 2.      Rozporządzenie 2016/1103 9.        Motywy 15, 18 i 52 rozporządzenia 2016/1103 stanowią: „(15)      W celu zapewnienia parom małżeńskim pewności prawa w odniesieniu do ich majątku oraz zaoferowania im określonego poziomu przewidywalności, wszystkie przepisy mające zastosowanie do małżeńskich ustrojów majątkowych powinny zostać ujęte w jednym akcie prawnym. […] (18)      Zakres stosowania niniejszego rozporządzenia powinien obejmować wszystkie aspekty cywilnoprawne małżeńskich ustrojów majątkowych, zarówno w zakresie bieżącego zarządzania majątkiem małżonków, jak i ustania stosunków majątkowych, w szczególności na skutek separacji pary lub śmierci jednego z małżonków. Do celów niniejszego rozporządzenia pojęcie »małżeński ustrój majątkowy« powinno być interpretowane autonomicznie i obejmować nie tylko przepisy, od których małżonkowie nie mogą odstąpić, ale także wszelkie przepisy opcjonalne, co do których małżonkowie mogą zawrzeć umowę zgodnie z prawem właściwym, a także wszelkie przepisy dyspozytywne właściwego prawa. Pojęcie to obejmuje nie tylko umowy majątkowe szczególnie i wyłącznie przewidziane w niektórych krajowych systemach prawnych w przypadku związków małżeńskich, ale również wszelkie inne stosunki majątkowe występujące między małżonkami oraz w ich relacjach z osobami trzecimi, wynikające bezpośrednio ze związku małżeńskiego lub jego ustania. […] (52)      Prawo wskazane jako prawo właściwe dla małżeńskiego ustroju majątkowego powinno regulować małżeński ustrój majątkowy, począwszy od klasyfikacji majątku każdego małżonka lub obojga małżonków według różnych kategorii w czasie trwania związku małżeńskiego i po jego ustaniu aż do ustania stosunków majątkowych. Powinno obejmować wpływ małżeńskiego ustroju majątkowego na stosunki prawne między jednym z małżonków a osobami trzecimi. Jeden z małżonków może jednak powołać się na prawo właściwe dla małżeńskiego ustroju majątkowego wobec osoby trzeciej w celu uregulowania kwestii takiego wpływu jedynie wówczas, gdy stosunki prawne między danym małżonkiem a osobą trzecią powstały w czasie, gdy ta osoba trzecia wiedziała lub powinna była wiedzieć o tym prawie”. 10.      Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakres zastosowania”, przewiduje: „1.      Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do małżeńskich ustrojów majątkowych. Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do spraw podatkowych, celnych ani administracyjnych. 2.      Z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia wyłączone są: […] c)      zobowiązania alimentacyjne; d)      dziedziczenie majątku po zmarłym małżonku; […] f)      uprawnienie do przekazania lub dostosowania między małżonkami – w przypadku rozwodu, separacji prawnej lub unieważnienia małżeństwa – praw do świadczeń emerytalnych lub rentowych nabytych podczas trwania związku małżeńskiego, które nie przysporzyły dochodów z tytułu świadczeń emerytalnych podczas trwania związku małżeńskiego; g)      charakter praw rzeczowych odnoszących się do majątku; oraz h)      wszelkie wpisy do rejestru praw do nieruchomości lub rzeczy ruchomych, łącznie z wymogami prawnymi dotyczącymi takich wpisów, oraz skutki wpisu lub braku wpisu takich praw do rejestru”. 11.      Artykuł 3 przywołanego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w ust. 1: „Do celów niniejszego rozporządzenia: a)      »małżeński ustrój majątkowy« oznacza zbiór zasad dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami oraz w ich stosunkach ze stronami trzecimi, wynikających z małżeństwa lub jego ustania; b)      »małżeńska umowa majątkowa« oznacza każdą umowę między małżonkami lub przyszłymi małżonkami, która reguluje ich małżeński ustrój majątkowy; […]”. 12.      Artykuł 6 tego rozporządzenia, zatytułowany „Jurysdykcja w innych przypadkach”, stanowi w lit. b): „W przypadku gdy żaden sąd danego państwa członkowskiego nie ma jurysdykcji na mocy art. 4 lub 5, lub w przypadkach innych niż te przewidziane w tych artykułach, jurysdykcję w sprawie dotyczącej małżeńskiego ustroju majątkowego mają sądy państwa członkowskiego: […] b)      na którego terytorium małżonkowie mieli ostatnie miejsce zwykłego pobytu, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili wniesienia sprawy do sądu, lub w przypadku, gdy nie zachodzi ta okoliczność;” 13.      Artykuł 21 rozporządzenia 2016/1103, zatytułowany „Jednolitość prawa właściwego”, stanowi: „Prawo właściwe dla małżeńskiego ustroju majątkowego na mocy art. 22 lub 26 stosuje się do wszystkich składników majątku wchodzących w zakres tego ustroju, niezależnie od tego, gdzie składniki majątku się znajdują”. 14.      Artykuł 27 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakres stosowania prawa właściwego”, stanowi: „Prawo właściwe dla małżeńskich ustrojów majątkowych na mocy niniejszego rozporządzenia reguluje między innymi: a)      klasyfikację majątku każdego małżonka lub obojga małżonków według różnych kategorii podczas trwania związku małżeńskiego i po jego ustaniu; b)      przenoszenie majątku między kategoriami; c)      odpowiedzialność jednego małżonka za zobowiązania i długi drugiego małżonka; d)      uprawnienia, prawa i obowiązki jednego z małżonków lub obojga małżonków w odniesieniu do majątku; e)      ustanie małżeńskiego ustroju majątkowego oraz podział majątku lub ustanie stosunków majątkowych; f)      skutki małżeńskiego ustroju majątkowego dla stosunków prawnych między jednym z małżonków a osobami trzecimi; oraz g)      materialne przesłanki ważności małżeńskiej umowy majątkowej”. B.      Prawo czeskie 15.      Zákon č. 89/2012 Sb., občanský zákoník (ustawa nr 89/2012 kodeks cywilny) (zwana dalej „kodeksem cywilnym”) przewiduje w § 708, że to, co należy do małżonków, posiada wartość majątkową i może być przedmiotem stosunków prawnych, wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu ten majątek wspólny może podlegać ustrojowi majątkowemu ustanowionemu na mocy ustawy, w drodze umowy albo na podstawie orzeczenia sądu. 16.      Na mocy § 709 ust. 1 czeskiego kodeksu cywilnego w ramach ustawowego małżeńskiego ustroju majątkowego w skład majątku wspólnego wchodzi to, co nabył jeden z małżonków lub co nabyli wspólnie oboje małżonkowie w trakcie trwania małżeństwa, z wyjątkiem składników majątku wymienionych w tym przepisie. 17.      Paragraf 716 ust. 1 zdanie pierwsze tego kodeksu przewiduje, że narzeczeni i małżonkowie mogą uzgodnić małżeński ustrój majątkowy odmienny od ustroju ustawowego. 18.      Zgodnie z § 717 ust. 1 zdanie pierwsze tego kodeksu umowny małżeński ustrój majątkowy może polegać na ustroju rozdzielności majątkowej. 19.      Zgodnie z § 729 tego kodeksu w ustroju rozdzielności majątkowej każdy małżonek może swobodnie rozporządzać swoim majątkiem bez zgody drugiego małżonka. 20.      Paragraf 1115 ust. 1 kodeksu cywilnego stanowi, że osoby, którym wspólnie przysługuje prawo własności rzeczy, są współwłaścicielami. 21.      Paragraf 1140 tego kodeksu przewiduje, że nikt nie może być zmuszony do pozostawania we współwłasności oraz że każdy ze współwłaścicieli może w każdej chwili zażądać wydzielenia swojego udziału ze współwłasności, jeżeli przedmiot współwłasności można podzielić, lub zniesienia współwłasności. 22.      Zgodnie z § 1143 tego kodeksu, jeżeli współwłaściciele nie osiągną porozumienia co do zniesienia współwłasności, o zniesieniu współwłasności rozstrzyga sąd na wniosek jednego ze współwłaścicieli. Jeżeli sąd dokonuje zniesienia współwłasności, rozstrzyga jednocześnie o sposobie rozliczenia współwłaścicieli. III. Stan faktyczny sporu w postępowaniu głównym i pytanie prejudycjalne 23.      Powód, SQ, i pozwana, YR, zawarli związek małżeński w dniu 1 maja 2015 r. i postanowili uregulować swoje stosunki majątkowe w ramach umownego małżeńskiego ustroju majątkowego polegającego na rozdzielności majątkowej(6) oraz w oparciu o prawo czeskie. 24.      W czasie trwania ich związku małżeńskiego nabyli oni na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych nieruchomość(7) położoną w Paryżu (Francja), przy czym według SQ udział każdego z nich we współwłasności wynosił 1/2(8). W 2020 r. ich związek małżeński został rozwiązany. Ostatnie miejsce zwykłego pobytu małżonków znajdowało się w Republice Czeskiej. Spór pomiędzy byłymi małżonkami dotyczy zniesienia i podziału współwłasności tej nieruchomości(9). 25.      Postanowieniem z dnia 26 października 2022 r. Obvodní soud pro Prahu 5 (sąd rejonowy dla Pragi 5, Republika Czeska), orzekając w pierwszej instancji, stwierdził, że postępowanie w sprawie zniesienia i podziału tej współwłasności stanowi zwykły stosunek prawa wchodzący w związku z tym w zakres przedmiotowy stosowania rozporządzenia Bruksela I bis. Zgodnie z art. 24 pkt 1 tego rozporządzenia jurysdykcję w tego rodzaju sprawie mają sądy państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona – w tym przypadku sądy francuskie. 26.      Orzeczenie to zostało uchylone przez Městský soud v Praze (sąd okręgowy w Pradze, Republika Czeska) w wyniku rozpoznania apelacji wniesionej przez pozwanego, SQ. Sąd ten uznał, że spór wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia 2016/1103 z uwagi na to, że pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego”, które jest autonomicznym pojęciem prawa Unii, obejmuje wszelkie przepisy opcjonalne, co do których małżonkowie mogą zawrzeć umowę zgodnie z prawem właściwym. W związku z tym ustrój rozdzielności majątkowej również stanowi małżeński ustrój majątkowy w rozumieniu tego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy praw majątkowych wynikających z małżeństwa. W konsekwencji sądy czeskie posiadają jurysdykcję w tej sprawie na podstawie art. 6 lit. b) wskazanego rozporządzenia. 27.      Pozwana, YR, wniosła skargę kasacyjną na to orzeczenie do Nejvyšší soud (sądu najwyższego). 28.      Sąd ten podkreśla, że spór dotyczący zniesienia i podziału współwłasności w częściach ułamkowych istniejącej pomiędzy byłymi małżonkami w odniesieniu do należącej do nich nieruchomości podlega ogólnym przepisom prawa przewidzianym w krajowym prawie prywatnym(10), bez związku z małżeństwem lub z prawem regulującym stosunki majątkowe między małżonkami, oraz że powszechnie przyjmuje się, iż postępowanie takie wchodzi w zakres spraw cywilnych i handlowych w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis. Jeżeli chodzi o współwłasność, której przedmiotem jest nieruchomość, jurysdykcja wyłączna należy do sądów państwa członkowskiego, na którego terytorium nieruchomość jest położona, zgodnie z art. 24 pkt 1 tego rozporządzenia. 29.      Sąd odsyłający zastanawia się jednak nad wpływem istnienia związku małżeńskiego na rozpoznanie sporu, a także faktu, że współwłasność istnieje wyłącznie między (byłymi) małżonkami i że wynika ona z wybrania przez nich umownego ustroju rozdzielności majątkowej. 30.      W tym względzie sąd ten wyjaśnia, że zgodnie z czeskim prawem krajowym współwłasność pomiędzy małżonkami, którzy wybrali ustrój rozdzielności majątkowej, nie jest kategorią odrębną względem innych form współwłasności, uregulowanych także w ogólnych przepisach prawa, w tym w odniesieniu do przesłanek jej zniesienia lub zasad jej podziału oraz terminu, w jakim może to nastąpić. 31.      Sąd ten stwierdza, że Trybunał nie rozstrzygnął dotychczas, czy w takiej sytuacji mamy do czynienia ze (szczególnym) sporem majątkowym pomiędzy małżonkami wynikającym bezpośrednio ze stosunku małżeńskiego lub jego ustania(11) – a zatem będącym sprawą dotyczącą małżeńskich ustrojów majątkowych zgodnie z rozporządzeniem 2016/1103 – czy też chodzi o zwykły spór majątkowy z zakresu prawa ogólnego pomiędzy małżonkami, który nie ma żadnego związku z ich małżeństwem – a zatem wchodzący w zakres spraw cywilnych i handlowych w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis. 32.      W tych okolicznościach Nejvyšší soud (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy postępowanie o zniesienie i podział współwłasności w częściach ułamkowych nieruchomości, którą małżonkowie nabyli jako taką w wyniku umownego ustanowienia ustroju rozdzielności majątkowej, jest postępowaniem dotyczącym małżeńskich ustrojów majątkowych w rozumieniu art. 1 i art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia [2016/1103]?”. 33.      SQ, YR, rząd czeski oraz Komisja Europejska przedstawili uwagi na piśmie i wzięli udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 16 kwietnia 2026 r., podczas której udzielili odpowiedzi na zadane przez Trybunał pytania wymagające odpowiedzi ustnej. IV.    Analiza 34.      Pytanie prejudycjalne ma na celu ustalenie jurysdykcji sądu czeskiego, do którego na podstawie art. 6 rozporządzenia 2016/1103(12) wniesiono pozew o zniesienie(13) i podział współwłasności powstałej w wyniku nabycia nieruchomości położonej we Francji przez małżonków podlegających ustrojowi rozdzielności majątkowej(14). Pytanie to dotyczy zakresu stosowania tego rozporządzenia(15), co prowadzi do konieczności sprecyzowania zakresu pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia i skłania do tego, że można je wywieść z wyłączenia zawartego w jego art. 1 ust. 2 lit. g). 35.      Należy ustalić odpowiednie kryteria, biorąc pod uwagę ograniczenia narzucone na sąd na etapie sprawdzania jego jurysdykcji. Z orzecznictwa Trybunału dotyczącego rozporządzeń Unii w sprawach cywilnych i handlowych wynika bowiem, iż sąd rozpoznający sprawę nie dokonuje oceny ani dopuszczalności, ani zasadności powództwa, ale ustala jedynie – w danej sytuacji prawnej i w oparciu o powołane przepisy – elementy uzasadniające jego jurysdykcję(16). 36.      Pragnę uściślić, że przedstawienie okoliczności sprawy w postępowaniu głównym, uzupełnione na rozprawie(17), skłania mnie od razu do pominięcia w rozważaniach pojęcia „małżeńskiej umowy majątkowej”, które znajduje się w art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2016/1103, ponieważ między małżonkami nie zawarto żadnej umowy regulującej istniejącą między nimi współwłasność w częściach ułamkowych w celu uporządkowania wybranego przez nich ustroju rozdzielności majątkowej(18). A.      Wstępne uwagi metodologiczne na potrzeby wykładni pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” 37.      Należy stwierdzić, po pierwsze, podobnie jak wielu autorów(19), że pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” jest używane w większości innych rozporządzeń Unii Europejskiej jako kryterium wyłączające lub rozgraniczające, w szczególności w art. 1 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Bruksela I bis(20), w art. 1 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Rzym I(21), w art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rzym II(22) i w art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 650/2012. Najprecyzyjniejszym przepisem jest art. 1 ust. 2 lit. e) rozporządzenia Rzym III(23). Stanowi on, że rozporządzenia tego nie stosuje się do skutków majątkowych małżeństwa. W związku z tym w celu zdefiniowania pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” można odwołać się do orzecznictwa i komentarzy do tych artykułów. 38.      Po drugie, w wyroku z dnia 1 marca 2018 r., Mahnkopf(24), Trybunał określił, co pozwala odróżnić zakres stosowania dwóch rozporządzeń dotyczących spraw wyłączonych z zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis, a mianowicie dziedziczenia i małżeńskich ustrojów majątkowych. Wydaje mi się zatem istotne, aby na wstępie podkreślić, że wniosek o dokonanie wykładni skierowany do Trybunału wpisuje się w inny kontekst. Rozporządzenie Bruksela I bis, które stanowi podstawę współpracy w sprawach cywilnych(25), ma bowiem zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich. Inaczej jest w przypadku rozporządzenia 2016/1103, które wiąże jedynie 18 państw członkowskich w ramach wzmocnionej współpracy(26). W związku z tym przepisy dotyczące jurysdykcji sądów i uznawania wydanych orzeczeń, które opierają się na zasadzie wzajemnego zaufania, mają zastosowanie wyłącznie między państwami członkowskimi związanymi tym rozporządzeniem. Szeroka koncepcja zakresu stosowania tego rozporządzenia będzie skutkowała ograniczeniem zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis i odrzuceniem jurysdykcji wyłącznej sądu państwa członkowskiego, w którym położona jest sporna nieruchomość. Sądy państw niezwiązanych rozporządzeniem 2016/1103 będą zatem musiały stosować przepisy krajowe w celu ustalenia swojej jurysdykcji i uznawania wydanych orzeczeń. Według mnie skutki te nie powinny mieć wpływu na wykładnię pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”(27). Pragnę dodać w tym względzie, że należy wziąć pod uwagę fakt, iż niektóre przepisy jurysdykcyjne mają zastosowanie w sytuacjach dotyczących państw niezwiązanych rozporządzeniem 2016/1103(28) lub państw trzecich(29) oraz że przepisy kolizyjne mają zastosowanie również w stosunkach z państwami, które nie są związane tym rozporządzeniem(30). 39.      Po trzecie, rozdział I rozporządzenia 2016/1103 zawiera art. 1–3, które dotyczą określenia jego zakresu stosowania i definicji, co stanowi istotną różnicę w stosunku do konwencji o prawie właściwym dla małżeńskich ustrojów majątkowych(31). 40.      Artykuł 1 tego rozporządzenia, który w ust. 1 akapit pierwszy określa jego zakres stosowania ratione materiae w odniesieniu do „małżeńskich ustrojów majątkowych”, został przedstawiony przez doktrynę jako decydujący dla jego wykładni, ponieważ określa on dziedziny wyłączone w sposób wyczerpujący(32). Dziedziny niewskazane w tym przepisie uznaje się za włączone, o ile wchodzą one w zakres stosowania wspomnianego rozporządzenia(33). 41.      Artykuł 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 definiuje „małżeński ustrój majątkowy” jako „zbiór zasad dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami oraz w ich stosunkach ze stronami trzecimi, wynikających z małżeństwa lub jego ustania”(34). 42.      Po czwarte, w motywie 18 tego rozporządzenia wyjaśniono, że: –        „pojęcie »małżeński ustrój majątkowy« powinno być interpretowane autonomicznie”; –        powinno ono „obejmować nie tylko przepisy, od których małżonkowie nie mogą odstąpić, ale także wszelkie przepisy opcjonalne, co do których małżonkowie mogą zawrzeć umowę zgodnie z prawem właściwym, a także wszelkie przepisy dyspozytywne właściwego prawa” oraz –        „obejmuje [ono] nie tylko umowy majątkowe szczególnie i wyłącznie przewidziane w niektórych krajowych systemach prawnych w przypadku związków małżeńskich, ale również wszelkie inne stosunki majątkowe występujące między małżonkami oraz w ich relacjach z osobami trzecimi, wynikające bezpośrednio ze związku małżeńskiego lub jego ustania”. 43.      Po piąte, art. 3 ust. 1 lit. a) i motyw 18 rozporządzenia 2016/1103 wpisują się w linię orzeczniczą Trybunału dotyczącą wyłączenia małżeńskich ustrojów majątkowych z zakresu stosowania instrumentów europejskich w sprawach cywilnych i handlowych. Obejmują one ponadto stosunki małżonków z osobami trzecimi wynikające bezpośrednio ze związku małżeńskiego lub jego ustania. 44.      W związku z tym należy przypomnieć to orzecznictwo w celu ustalenia, w jaki sposób w szczególnych okolicznościach sprawy w postępowaniu głównym może ono posłużyć do dokonania wykładni art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 (część B), a następnie wyjaśnić, co wynika z ram ustanowionych przez to rozporządzenie zarówno w odniesieniu do zakresu jego stosowania (część C), jak i w odniesieniu do ograniczeń, jakie nakłada ono w dziedzinie praw rzeczowych w zależności od przedmiotu rozpatrywanej kwestii i ustalenia prawa właściwego (część D). B.      Orzecznictwo poprzedzające art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 45.      Sąd odsyłający słusznie przytacza dwa orzeczenia Trybunału definiujące pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” w kontekście wyłączenia z zakresu stosowania konwencji brukselskiej w art. 1 akapit drugi pkt 1(35) oraz rozporządzenia Bruksela I bis w art. 1 ust. 2 lit. a). 46.      W wyroku de Cavel Trybunał orzekł, że „pojęcie »stosunków majątkowych wynikających z małżeństwa« obejmuje nie tylko przewidziane w niektórych prawodawstwach krajowych ustroje majątkowe związane szczególnie i wyłącznie z małżeństwem, lecz także wszelkie stosunki majątkowe wynikające bezpośrednio z więzi małżeńskiej lub z rozwiązania tej więzi; że w ramach postępowania rozwodowego spory odnoszące się do majątku małżonków[(36)] mogą w danym przypadku dotyczyć lub być ściśle związane z: 1) bądź kwestiami odnoszącymi się do stanu cywilnego; 2) bądź kwestiami odnoszącymi się do prawnych stosunków majątkowych między małżonkami wynikających bezpośrednio z więzi małżeńskiej lub z rozwiązania tej więzi; 3) bądź też kwestiami odnoszącymi się do prawnych stosunków majątkowych między nimi, lecz bez związku z małżeństwem, [oraz] że o ile wyłącznie spory dotyczące tej ostatniej kategorii są objęte zakresem stosowania konwencji [brukselskiej], o tyle spory dotyczące dwóch pierwszych kategorii powinny być wyłączone z zakresu stosowania tej konwencji”(37). 47.      W postanowieniu Iliev Trybunał przyjął, stosując drugie z tych kryteriów, że spór między byłymi małżonkami dotyczący rozliczenia rzeczy ruchomej nabytej w trakcie małżeństwa dotyczy prawnych stosunków majątkowych wynikających bezpośrednio z rozwiązania małżeństwa i w związku z tym nie jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia Bruksela I bis(38). 48.      Odnosząc się do spraw, w których zapadły te orzeczenia, kwestie majątkowe, z którymi zwrócono się do sądów odsyłających, były powiązane, w pierwszej z tych spraw, z postępowaniem w sprawie rozwodu. W drugiej sprawie, która rozpoczęła się po rozwodzie, chodziło o to, czy pojazd nabyty i zarejestrowany na małżonkę ma charakter wspólny, który należało ustalić zgodnie ze szczególnymi przepisami kodeksu rodzinnego dotyczącymi majątku nabytego wspólnie w celu rozliczenia(39). 49.      Ponieważ kryterium dotyczące stosunków majątkowych między małżonkami wynikających z małżeństwa lub z jego ustania jest zawarte w art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103, należy zastanowić się nad zastosowaniem w  niniejszej sprawie, w drodze analogii, wyroku de Caveli postanowienia Iliev. 50.      Sąd odsyłający słusznie podkreślił, to, co nakazuje poczynić pewne zastrzeżenia. 51.      W niniejszej sprawie sytuacja jest bowiem odmienna – z dwóch powodów. Z jednej strony spór dotyczy nieruchomości, której wspólny charakter nie ma bezpośredniego związku z wybranym małżeńskim ustrojem majątkowym, ponieważ małżonkowie wybrali ustrój rozdzielności majątkowej, która z definicji nie przewiduje wspólności majątkowej. Z drugiej strony prawny reżim tej nieruchomości to reżim współwłasności w częściach ułamkowych z zakresu ogólnych przepisów prawa, który ma zastosowanie do wszystkich, zarówno do osób pozostających w związku małżeńskim, jak i do osób niebędących w takim związku(40). 52.      Pragnę dodać, że o  ile majątkowy stosunek prawny między byłymi małżonkami, jakim jest współwłasność w częściach ułamkowych, powstał w trakcie trwania małżeństwa, o tyle nie tak łatwo uznać, że wynika on bezpośrednio ze związku małżeńskiego z uwagi na decyzję małżonków o rozdzieleniu ich majątków od początku ich małżeństwa(41). Czy w tych okolicznościach istniejące między nimi stosunki prawne o charakterze majątkowym nie pozostają bez związku z małżeństwem? Takie stwierdzenie powinno prowadzić do odwołania się do trzeciego kryterium wskazanego w wyroku de Cavel(42), na podstawie którego spór nie byłby wyłączony z zakresu spraw cywilnych i handlowych. 53.      W konsekwencji do Trybunału zwrócono się o orzeczenie, czy okoliczność, że współwłasność ta istnieje wyłącznie między małżonkami i że jest ona z konieczności związana z dokonanym przez nich wyborem małżeńskiego ustroju majątkowego, który wyklucza wszelką wspólnotę majątkową, wystarczy, aby uznać, że sytuacja ta jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia 2016/1103. 54.      Odpowiedź na to pytanie wymaga ustalenia, w jakim zakresie prawodawca Unii zainspirował się orzecznictwem Trybunału i przyjął szeroką koncepcję pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”, definiując je w tym rozporządzeniu. C.      Pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” na gruncie rozporządzenia 2016/1103 55.      Szerokie rozumienie tego pojęcia uzasadniają różne powody wynikające z metod wykładni Trybunału. 1.      W przedmiocie brzmienia art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 56.      Po pierwsze, definicję „małżeńskiego ustroju majątkowego” zawartą w tym artykule należy powiązać z wyrokiem de Cavel, w którym orzeczono, że pojęcie to obejmuje „wszelkie stosunki majątkowe wynikające bezpośrednio z więzi małżeńskiej lub z rozwiązania tej więzi”(43). Sformułowanie to zostało zainspirowane sformułowaniem użytym w sprawozdaniu Schlossera, a mianowicie „prawa majątkowe wynikające ze związku małżeńskiego”(44). Wyjaśniono w nim, że „[w]zajemne prawa małżonków powstałe w ramach małżeńskich ustrojów majątkowych odpowiadają w szerokim zakresie temu, co dobrze oddaje angielskie sformułowanie rights in property arising out of a matrimonial relationship (prawa własności wynikające ze stosunku małżeństwa)”(45). 57.      W tym względzie przywołano trudności związane z pojęciem „małżeńskiego ustroju majątkowego” wynikające z tego, że w Zjednoczonym Królestwie i w Irlandii nie istnieje porównywalna instytucja prawna. Stosunki majątkowe między małżonkami podlegają co do zasady ogólnym przepisom prawa(46). 58.      Stwierdzono także, że pojęcie „małżeńskich ustrojów majątkowych” nie obejmuje we wszystkich „pierwotnych państwach członkowskich” tych samych stosunków prawnych(47). Schlosser podkreślił tym samym istnienie różnych niewyłącznych typów systemów, ponieważ te państwa mogły opracować instrumenty prawne szczególne dla stosunków między małżonkami, których główną cechą jest to, że stanowią one ogólny ustrój majątkowy, umowny lub ustawowy, który jest w odpowiednim przypadku uzupełniony o zasady dotyczące stosunków majątkowych mające zastosowanie do wszystkich małżonków, niezależnie od przyjętego szczególnego małżeńskiego ustroju majątkowego(48). 59.      Te nadal aktualne(49) elementy zaczerpnięte ze sprawozdania Schlossera dotyczącego różnorodności systemów prawnych wydają mi się kluczowe. Wnioskuję z tego, że definicja pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” obejmuje stosunki majątkowe między małżonkami regulowane ogólnymi przepisami prawa, a nie wyłącznie kompleksowym systemem prawnym. 60.      Trybunał nie miał jeszcze okazji orzekać w tej kwestii, ponieważ rozstrzygał w odniesieniu do okoliczności objętych szczególnymi przepisami regulującymi stosunki majątkowe między małżonkami, a mianowicie w kontekście środków zabezpieczających w toku postępowania rozwodowego (wyrok de Cavel) czy też sporu co do wspólnego charakteru rzeczy nabytej w trakcie małżeństwa (postanowienie Iliev)(50). 61.      Po drugie, pragnę zauważyć, że o ile motyw 18 rozporządzenia 2016/1103 dotyczy wszystkich stosunków majątkowych między małżonkami „wynikających bezpośrednio ze związku małżeńskiego lub jego ustania”(51), o tyle przysłówek ten nie znajduje się w definicji pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” zawartej w art. 3 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia. 62.      Podobnie jak Dirk Looschelders(52) jestem zdania, że z brzmienia tego przepisu, analogicznego w różnych wersjach językowych(53), należy wywieść, iż sam związek przyczynowy z małżeństwem lub jego rozwiązaniem jest wystarczającym kryterium. Można zatem przyjąć, że nie ma już potrzeby poszukiwania bezpośredniego charakteru związku wskazanego w wyroku de Cavel i w postanowieniu Iliev(54). 63.      W tych okolicznościach należy upewnić się, że szeroka wykładnia pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” z uwagi na brzmienie art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 jest uzasadniona także w świetle celów zamierzonych przez prawodawcę Unii, systematyki tego rozporządzenia oraz jego kontekstu. 2.      W przedmiocie celów realizowanych przez rozporządzenie 2016/1103, jego systematyki i kontekstu 64.      Po pierwsze, prawodawca Unii jasno wyraził zamiar przyjęcia instrumentu pozwalającego na zniesienie trudności napotykanych przez pary w odniesieniu do zarządzania swoim majątkiem lub w przypadku jego podziału(55) poprzez zebranie w rozporządzeniu 2016/1103 wszystkich przepisów mających zastosowanie do małżeńskich ustrojów majątkowych, na które składają się przepisy dotyczące jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania lub, w stosownych przypadkach, przyjmowania, wykonalności i wykonywania orzeczeń, dokumentów urzędowych i ugód sądowych(56). 65.      Rozporządzenie 2016/1103 opiera się na podstawowej zasadzie jednolitości – tylko jeden organ jest co do zasady właściwy do orzekania we wszystkich kwestiach dotyczących stosunków majątkowych małżonków i stosuje on jedno prawo(57) wybrane przez małżonków(58) lub określone zgodnie z obiektywnymi łącznikami określonymi w tym rozporządzeniu(59), na które można powołać się wobec osób trzecich pod pewnymi warunkami(60). Prawo to ma zastosowanie do całego ich majątku niezależnie od miejsca, w którym się on znajduje(61), oraz do ich długów. 66.      Cel polegający na uproszczeniu sytuacji prawnej małżonków wyraźnie przejawia się w skutkach zasady jednolitości w zakresie jurysdykcji i prawa właściwego. 67.      I tak, jeśli chodzi o jurysdykcję, w szczególności gdy przedmiotem sporu jest nieruchomość, wola zachowania jednolitości tej jurysdykcji(62) i prawa właściwego dla całego majątku(63) przeważyła nad argumentami przemawiającymi za jurysdykcją sądów państwa członkowskiego miejsca położenia nieruchomości. Jurysdykcja ta została pomyślana w rozporządzeniu 2016/1103 jako dodatkowa(64), podczas gdy w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r., Komu i in.(65), który dotyczy wykładni art. 22 pkt 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 44/2001(66), Trybunał orzekł, że sprawa dotycząca zniesienia w drodze sprzedaży współwłasności między kilkoma osobami dotycząca nieruchomości położonych w Hiszpanii, która została wytoczona przed sądem fińskim przez współwłaścicieli zamieszkałych w Finlandii(67), należy do kategorii spraw, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach należących do wyłącznej jurysdykcji sądów państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona(68), przede wszystkim z uwagi na należyte sprawowanie wymiaru sprawiedliwości(69). 68.      Jeśli chodzi o prawo właściwe dla stosunków majątkowych małżonków, zasada niezmienności(70) tego prawa umacnia zasadę jednolitości. Ponadto, co się tyczy nieruchomości, należy wskazać na brak szczególnego powiązania z prawem właściwym dla miejsca położenia nieruchomości z uwagi na zasady związane z ochroną miejsca zamieszkania rodziny(71). Jak precyzuje motyw 53 zdanie drugie rozporządzenia 2016/1103, zasady dotyczące tego miejsca zamieszkania wchodzą w zakres zastosowania tego rozporządzenia(72). Ponadto nie można przewidywać stosowania różnych przepisów dla określonych kategorii rzeczy lub w zależności od ich charakteru(73). Wreszcie, w szerszej perspektywie, należy stwierdzić, że wskazane rozporządzenie obejmuje nie tylko reguły imperatywne, ale także przepisy opcjonalne i dyspozytywne(74). 69.      W konsekwencji wydaje się, że pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” w rozumieniu rozporządzenia 2016/1103 powinno obejmować wszystkie skutki majątkowe małżeństwa, o ile nie są one objęte ustrojem szczególnym, takim jak w szczególności ustrój zobowiązań alimentacyjnych lub ustrój potrącenia praw do świadczeń emerytalnych(75) lub dziedziczenia po zmarłym małżonku(76). 70.      Po drugie, inne argumenty oparte na systematyce rozporządzenia 2016/1103 wspierają wykładnię, zgodnie z którą definicja autonomicznego pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” zawarta w art. 3 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia została w sposób zamierzony sformułowana szeroko. Można je wywieść ze związku między tą definicją a art. 27 wskazanego rozporządzenia, który reguluje zakres prawa właściwego(77), w czasie trwania małżeństwa i po jego rozwiązaniu. 71.      Zdaniem Petera Mankowskiego(78) art. 27 rozporządzenia 2016/1103 wymienia w formie katalogu pozytywnego i niewyczerpującego to, co w każdym wypadku powinno wchodzić w zakres małżeńskiego ustroju majątkowego. Dodaje on, że ów art. 27 stanowi wyraźne usankcjonowanie ogólnego systemu oraz zasady jednolitości ustroju. Pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” w rozumieniu tego rozporządzenia jest samo w sobie, w swoim założeniu, niezwykle szerokie i bardzo zróżnicowane(79). 72.      Artykuł 27 lit. d) wskazanego rozporządzenia przewiduje w sposób wyraźny, że „uprawnienia, prawa i obowiązki jednego z małżonków lub obojga małżonków w odniesieniu do majątku” podlegają prawu właściwemu dla małżeńskiego ustroju majątkowego. Sara Godechot-Patris i Patrick Wautelet(80) wyrażają opinię, zgodnie z którą przepis ten ma zastosowanie w przypadku nabycia nieruchomości objętej współwłasnością, w szczególności gdy jest ona uregulowana w ramach umownego ustroju rozdzielności majątkowej. Nie podzielam tego zastrzeżenia ze względu na podejście przyjęte w rozporządzeniu 2016/1103. Niepodlegające bezwzględnie obowiązującym przepisom prawa dotyczącym małżeńskiego ustroju majątkowego stosunki majątkowe między małżonkami, którzy wybrali ustrój rozdzielności majątkowej, w przypadku współwłasności mogą być objęte jedynie ogólnymi przepisami prawa. W razie nieuwzględnienia faktu, że skutek ten jest właściwy temu ustrojowi, zakres stosowania tego rozporządzenia byłby ograniczony. 73.      Ponadto art. 27 lit. e) tego rozporządzenia stanowi, że prawo właściwe dla małżeńskich ustrojów majątkowych reguluje „ustanie małżeńskiego ustroju majątkowego oraz podział majątku lub ustanie stosunków majątkowych”. 74.      Niektórzy autorzy podnoszą na tej podstawie, że rozporządzenie 2016/1103 ma zastosowanie do podziału majątku między małżonkami, niezależnie od tego, czy opiera się on na przepisach szczególnego małżeńskiego ustroju majątkowego, czy też na ogólnych zasadach prawa zobowiązań lub prawa rzeczowego, o ile istnieje nierozerwalny związek z małżeństwem(81), a regulacja stosunków majątkowych jest wystarczająca i nie ma konieczności wymagania szczególnego ustroju, który wymagałby połączenia majątku małżonków(82). 75.      W konsekwencji, co się tyczy sytuacji, w której małżonkowie zawarli związek małżeński, wybierając ustrój rozdzielności majątkowej, i nabyli wyłącznie wspólnie szereg składników majątku na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych, z art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103 interpretowanego w związku z jego art. 27 można wywnioskować, że podział tej współwłasności jest objęty zakresem stosowania tego rozporządzenia i że powinien on podlegać prawu wskazanemu przez to rozporządzenie, niezależnie od tego, czy sytuacja ta miała miejsce przed rozwiązaniem małżeństwa, czy też nie. 76.      Po trzecie, kontekst, w jaki wpisuje się cel prawodawcy Unii, polegający na szerokim skonkretyzowaniu zasady jednolitości przepisów regulujących stosunki majątkowe par(83), również przemawia za szeroką koncepcją pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”. Należy bowiem w pewnym stopniu uwzględnić, że rozporządzenie 2016/1103 stanowi kontynuację rozporządzenia nr 650/2012. Trybunał potwierdził, że „zasada jednolitości jurysdykcji sądu i stosowanego przez niego prawa […] leży u podstaw tego rozporządzenia” w większości przypadków(84), jak również leży u podstaw reguły ustanowionej w art. 4 wskazanego rozporządzenia w zakresie, w jakim przepis ten precyzuje, że rzeczona zasada określa jurysdykcję sądów państw członkowskich do orzekania „co do ogółu spraw dotyczących spadku”(85). Jednakże, jak wskazują niektórzy autorzy(86), spójność między rozporządzeniem nr 650/2012 a rozporządzeniem 2016/1103 jest w praktyce ograniczona, ponieważ dwa odrębne prawa mogą mieć zastosowanie z jednej strony do stosunków majątkowych małżonków, a z drugiej strony do dziedziczenia ze względu na różne łączniki przewidziane w tych rozporządzeniach. Ponadto jeden z celów rozporządzenia nr 650/2012, polegający na zapewnieniu, by sąd, przed którym wytoczono powództwo, stosował prawo sądu (lex fori), nie zawsze jest osiągany w ramach rozporządzenia 2016/1103 ze względu na zasadę niezmienności prawa właściwego(87). 77.      Wreszcie, należy podkreślić konkretne skutki zasady jednolitości w zakresie jurysdykcji i prawa właściwego, które potwierdzają znaczenie szerokiej wykładni pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” w sytuacjach analogicznych do sytuacji w postępowaniu głównym. I tak, w przypadku, w którym małżonkowie podlegający ustrojowi rozdzielności majątkowej są współwłaścicielami kilku nieruchomości położonych w różnych państwach, a przedmiotem sporu jest zniesienie i podział tych współwłasności, okoliczność, aby rozporządzenie 2016/1103 regulowało kwestię ustalania jurysdykcji oraz prawa właściwego, ma nadrzędne znaczenie(88). Ponadto przy zniesieniu i podziale współwłasności między małżonkami podlegającymi rozdzielności majątkowej mogą również pojawiać się kwestie związane ze stosunkami rodzinnymi i majątkowymi, co uzasadnia skoncentrowanie rozpoznawania sporów. Mogą to być ewentualne rozliczenia między małżonkami, na przykład jeżeli jeden z małżonków sfinansował nabycie nieruchomości w innej proporcji niż jego udział określony przy nabyciu nieruchomości w warunkach nieodłącznie związanych ze wspólnym pożyciem lub w przypadku przeznaczenia lokalu na potrzeby rodziny(89). 78.      Po dokonaniu wykładni pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”, zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/1103, jestem zdania, że powinno ono obejmować stosunek majątkowy pomiędzy małżonkami podlegającymi ustrojowi rozdzielności majątkowej, który powstał w drodze ustanowienia współwłasności na ogólnych zasadach prawa poprzez zawarcie umowy między tymi małżonkami. 79.      Jednakże stwierdzenie, że w prawie Unii nieruchomości są przedmiotem przepisów szczególnych(90), wymaga podkreślenia pewnych ograniczeń, które należy wziąć pod uwagę przy wykładni pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”. D.      Ograniczenia w sprawach dotyczących praw rzeczowych 80.      Z metodologicznego punktu widzenia(91), ze względu na wyłączenia określone w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2016/1103, nie wystarczy moim zdaniem stwierdzić, że współwłasność małżonków podlegających rozdzielności majątkowej jest co do zasady objęta zakresem pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”, które wynika z tego rozporządzenia. Należy upewnić się, w zależności od kwestii, która ma zostać rozstrzygnięta przez sąd rozpoznający sprawę, czy nie istnieją ograniczenia dotyczące przedmiotu sporu i prawa właściwego. 1.      Przedmiot sporu i związek z „charakterem praw rzeczowych” 81.      Jestem zdania, że fakt, iż przedmiotem sporu jest współwłasność między (byłymi) małżonkami, nie oznacza, że z konieczności spór ten wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia 2016/1103, niezależnie od sformułowanych żądań(92). Ze względu bowiem na ścisły związek pomiędzy prawem regulującym stosunki majątkowe między małżonkami a prawami rzeczowymi(93), a w szczególności w takim sporze, należy zastanowić się nad zakresem stosowania wyłączenia ustanowionego w art. 1 ust. 2 lit. g) tego rozporządzenia w odniesieniu do kwestii związanych z „charakterem praw rzeczowych odnoszących się do majątku”. 82.      Po pierwsze, można stwierdzić, że chociaż inne rozporządzenia traktują prawa rzeczowe jako podstawę wyłączności lub wyłączenia(94), to nie podano żadnej ich definicji(95). 83.      Trybunał z kolei zdefiniował sprawy, których przedmiotem są „prawa rzeczowe na nieruchomościach” w rozumieniu art. 24 pkt 1 rozporządzenia Bruksela I bis. Orzekł on, że jurysdykcja wyłączna sądów państwa członkowskiego miejsca położenia nieruchomości obejmuje nie wszystkie sprawy, które dotyczą praw rzeczowych na nieruchomości, lecz tylko te spośród nich, które należą do zakresu zastosowania tego rozporządzenia i zaliczają się do spraw, które jednocześnie zmierzają z jednej strony do określenia granic lub składu nieruchomości, własności, posiadania lub istnienia innych praw rzeczowych na nieruchomości, a z drugiej strony do zapewnienia osobom, którym te prawa przysługują, ochrony związanych z nimi uprawnień(96). Najważniejszym kryterium jest możliwość powołania się wobec osób trzecich na uprawnienia przewidziane przez prawo(97). 84.      Wreszcie, co się tyczy „charakteru praw rzeczowych”, który jest również przewidziany jako wyłączenie w art. 1 ust. 2 lit. k) rozporządzenia nr 650/2012, Trybunał orzekł, że przepis ten dotyczy kwalifikacji rzeczy i praw oraz ustalenia uprawnień osoby uprawnionej z tytułu tychże praw(98) oraz że zakres stosowania tego przepisu obejmuje istnienie oraz katalog praw rzeczowych w systemie prawnym państw członkowskich (zasada numerus clausus)(99). 85.      Ponadto korelacja wyłączenia ustanowionego w art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia 2016/1103 z art. 29 tego rozporządzenia(100), zatytułowanym „Dostosowanie praw rzeczowych”, potwierdza, że przepisy te mają na celu zagwarantowanie autonomii państw członkowskich w dziedzinie praw rzeczowych, tak aby nie narzucać obowiązku uznawania praw dochodzonych na podstawie prawa obcego, które są nieznane ich prawu. 86.      W konsekwencji wyłączenie ustanowione w art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia 2016/1103, interpretowane w świetle motywu 24 tego rozporządzenia, nie ma zastosowania, jeżeli na przykład kwestia dotyczy tego, czy majątek nabyty wspólnie przez małżonków podlegających rozdzielności majątkowej znajduje się we współwłasności między nimi(101). Tak samo jest w przypadku żądania, takiego jak to w przypadku sprawy w postępowaniu głównym, które dotyczy zniesienia i podziału współwłasności, jako że prowadzi ono do określenia praw każdego z małżonków zgodnie z prawem właściwym dla ich stosunków majątkowych(102). Ponadto z art. 29 tego rozporządzenia, który dotyczy praw rzeczowych wynikających ze stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami, można wywieść, że stwierdzenie, że prawa te podlegają regulacji w innych przepisach niż przepisy dotyczące małżeńskiego ustroju majątkowego w sensie ścisłym, jest pozbawione znaczenia(103). Wreszcie, mechanizm dostosowania, który ono ustanawia, uzasadnia poszukiwanie funkcji przywołanego prawa rzeczonego w ramach małżeńskiego ustroju majątkowego. 87.      Uważam zatem, że taka analiza praw rzeczowych wchodzi w zakres definicji pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego” przyjętej przez prawodawcę Unii. Wydaje się w związku z tym, że wyłączenie „charakteru praw rzeczowych” należy interpretować w sposób zawężający w oparciu o kryteria, które nie nakładają na sąd rozpoznający sprawę takiego stopnia badania pozwu, który wykraczałby poza to, czego wymaga weryfikacja jego jurysdykcji ab initio. 88.      Ponadto, chociaż w niniejszej sprawie inne ograniczenia dotyczące prawa właściwego nie mają zastosowania ze względu na przedmiot sporu, wydaje mi się, że należy je podkreślić ze względu na to, iż świadczą one o tym, że niektóre kwestie, które nie dotyczą „charakteru praw rzeczowych”, należą jednak do dziedziny prawa rzeczowego i w konsekwencji są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia 2016/1103. 2.      Przedmiot sporu i zakres prawa rzeczowego 89.      Można wskazać kilka ograniczeń. I tak, Patrick Wautelet wyjaśnia, że sposób nabycia przez jednego z małżonków prawa rzeczowego na majątku podlega zarówno prawu rzeczowemu, jak i prawu regulującemu sposób nabycia rzeczy(104). Jest on również zdania, podobnie jak inni autorzy, że interwencja prawa rzeczowego mogłaby być zastrzeżona dla konkretnych czynności prowadzących do podziału majątku(105). 90.      Należy również sformułować zastrzeżenie dotyczące dokonania takiego podziału, które wiązałoby się z wpisem do rejestru. Formalności związane z wpisami do rejestrów są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia 2016/1103 na podstawie art. 1 ust. 2 lit. h) tego rozporządzenia(106). 91.      Po zbadaniu poszczególnych elementów oceny zakresu stosowania rozporządzenia 2016/1103 stwierdzam zasadniczo, że przy dokonywaniu wykładni pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”: –        zasada jednolitości w zakresie jurysdykcji i prawa właściwego została zdefiniowana i skonkretyzowana w tym rozporządzeniu w celu uproszczenia rozstrzygania stosunków majątkowych pomiędzy (byłymi) małżonkami ze względu na ich szczególne cechy wynikające ze wspólnego pożycia; –        fragmentaryzacja postępowania z uwagi na miejsce położenia składników majątku jest niedopuszczalna; –        nabycie majątku objętego współwłasnością przez małżonków pozostających w związku małżeńskim w ramach ustroju rozdzielności majątkowej wynika ze związku małżeńskiego, a tym bardziej z tego ustroju; –        okoliczność, że ogólne prawo rzeczowe znajduje zastosowanie, nie ma znaczenia, ponieważ chodzi jedynie o ramy prawne, którymi dysponują małżonkowie w przypadku ustroju rozdzielności majątkowej, a jego celem jest uregulowanie stosunku majątkowego wynikającego z małżeństwa lub jego rozwiązania lub, innymi słowy, uregulowanie współwłasności małżeńskiej. W niniejszej sprawie dla rozstrzygnięcia sporu służy ono do dokonania podziału majątku pomiędzy małżonków; –        kwestia zniesienia i podziału nieruchomości należących do współwłasności małżonków nie wchodzi w zakres wyłączenia dotyczącego „charakteru praw rzeczowych”, które ma ograniczony zakres stosowania, oraz –        art. 27 lit. e) rozporządzenia 2016/1103 stanowi, że prawo właściwe dla małżeńskich ustrojów majątkowych reguluje „ustanie małżeńskiego ustroju majątkowego oraz podział majątku lub ustanie stosunków majątkowych”. W związku z tym czynności te powinny być dokonywane na podstawie art. 27 rozporządzenia 2016/1103, przy czym prawem wskazanym w niniejszej sprawie jest prawo wybrane przez małżonków dla małżeńskiego ustroju majątkowego rozdzielności majątkowej. 92.      Wreszcie, dzięki temu szeroko zakrojonemu podejściu moim zdaniem spełniony jest wymóg, aby nie komplikować za pomocą wielu kryteriów weryfikacji przez sąd swojej jurysdykcji na etapie wniesienia do niego sprawy. 93.      W konsekwencji proponuję, aby Trybunał odpowiedział twierdząco na pytanie sądu odsyłającego, co skutkowałoby tym, że sądem mającym jurysdykcję byłby sąd, do którego wniesiono sprawę w Republice Czeskiej. V.      Wnioski 94.      W świetle całości powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytanie przedstawione przez Nejvyšší soud (sąd najwyższy, Republika Czeska) odpowiedział następująco: Artykuł 1 ust. 1 akapit pierwszy i art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (UE) 2016/1103 z dnia 24 czerwca 2016 r. wdrażającego wzmocnioną współpracę w dziedzinie jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach dotyczących małżeńskich ustrojów majątkowych należy interpretować w ten sposób, że: postępowanie w sprawie zniesienia i podziału współwłasności w częściach ułamkowych nieruchomości nabytej podczas trwania związku małżeńskiego przez małżonków, którzy wybrali umowny ustrój rozdzielności majątkowej, wchodzi w zakres stosowania tego rozporządzenia. 1      Język oryginału: francuski. i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania. 2      Rozporządzenie Rady z dnia 24 czerwca 2016 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w dziedzinie jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach dotyczących małżeńskich ustrojów majątkowych (Dz.U. 2016, L 183, s. 1). 3      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2012, L 351, s. 1; zwane dalej „rozporządzeniem Bruksela I bis”). 4      Zobacz art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia 2016/1103. 5      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz.U. 2012, L 201, s. 107; sprostowania: Dz.U. 2012, L 344, s. 3, Dz.U. 2013, L 60, s. 140, Dz.U. 2019, L 243, s. 9). 6      Rząd czeski wyjaśnia, że ustrój ten różni się od małżeńskiego ustroju majątkowego prawa ogólnego. Co do tego, że ustrój ten, który reguluje wspólnotę majątkową, ma zastosowanie w braku wyboru ustroju umownego, zob. komentarz do § 708 kodeksu cywilnego, M. Zuklínova, § 708, w: M. Zuklínová i in., Občanský zákoník, Komentář, Svazek II, Wolters Kluwer, Praga 2023. 7      W pozwie dołączonym do akt sprawy przekazanych Trybunałowi wyjaśniono, że chodzi o zespół nieruchomości obejmujący mieszkanie, piwnicę i pokój. We wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zwany on jest „nieruchomością”. 8      Akt sprzedaży załączony do pozwu SQ nie znajduje się w aktach krajowych przekazanych Trybunałowi. Na rozprawie wskazano, że w akcie tym przypomniano, iż małżonkowie wybrali ustrój rozdzielności majątkowej. Odniesiono się do przepisów prawa francuskiego mających zastosowanie do zniesienia współwłasności oraz, w drodze odstępstwa od nich, do art. 1469 akapit trzeci francuskiego kodeksu cywilnego, który reguluje obliczanie spłat lub dopłat w przypadku zniesienia ustawowego małżeńskiego ustroju majątkowego. 9      Z pozwu dołączonego do akt przekazanych Trybunałowi wynika, że żądanie to stanowi kontynuację rozwiązania związku małżeńskiego i jest uzasadnione niemożnością zawarcia porozumienia między byłymi małżonkami w sprawie zniesienia i podziału współwłasności. Powód proponuje, aby przyznać mu własność nieruchomości w zamian za wypłatę rekompensaty. 10      Sąd odsyłający wskazuje na § 1140 ust. 1 i § 1143 kodeksu cywilnego. 11      Zdaniem sądu odsyłającego kryterium to wynika z wyroku z dnia 27 marca 1979 r., de Cavel (143/78, zwanego dalej „wyrokiem de Cavel”, EU:C:1979:83), oraz z postanowienia z dnia 14 czerwca 2017 r., Iliev (C‑67/17, zwanego dalej „postanowieniem Iliev”, EU:C:2017:459, pkt 30). Jednakże to ostatnie orzeczenie, mimo że wpisuje się w ramy rozwiązania związku małżeńskiego, dotyczy sytuacji odmiennej od sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym. 12      Przepis ten reguluje jedynie jurysdykcję. Właściwy sąd jest następnie określany w oparciu o przepisy krajowe danego państwa członkowskiego. Na podstawie art. 15 ust. rozporządzenia 2016/1103 sąd, do którego wniesiono sprawę, powinien stwierdzić swoją jurysdykcję. 13      W prawie czeskim zniesienie i podział współwłasności są uregulowane w §§ 1140–1149 kodeksu cywilnego. W prawie francuskim, które jest prawem miejsca położenia nieruchomości, zniesienie współwłasności polega, jak przypomina Stéphane David (La liquidation de l’indivision, La Semaine Juridique – Notariale et Immobilière, nr 30–34, LexisNexis, Paryż, 26 lipca 2019, t. nr 1259, s. 43–49), na zidentyfikowaniu i wycenie z jednej strony majątku wspólnego składającego się z aktywów i pasywów wycenionych na dzień najbliższy podziałowi zgodnie z art. 829 francuskiego kodeksu cywilnego, a z drugiej strony różnych przepływów wartości między przedmiotem współwłasności a jednym ze współwłaścicieli (np. albo długu w przypadku wyłącznego korzystania z majątku wspólnego lub czerpania korzyści z tego majątku, albo wierzytelności powstałej w związku z zarządzaniem lub z polepszeniem tego majątku) w postaci rozliczenia współwłasności. Ponadto należy odróżnić to zniesienie od zniesienia w ramach małżeńskiego ustroju majątkowego, które w teorii nie jest przewidziane w przypadku małżonków podlegających ustrojowi rozdzielności majątkowej. W praktyce jednak często dokonuje się wzajemnych rozliczeń między małżonkami. Zobacz F. Col lard, Synthèse – Séparation de biens, JurisClasseur Notarial Formulaire, LexisNexis, Paryż, ostatniaaktualizacja w dniu 25 marca 2025 r., pkt 18–27. Zobacz także § 730 czeskiego kodeksu cywilnego dotyczący podziału dochodów z działalności wykonywanej przez małżonków podlegających ustrojowi rozdzielności majątkowej wspólnie lub przez jednego z małżonków z pomocą drugiego. 14      W prawie rodzinnym majątkowym sytuacja współwłasności w częściach ułamkowych może powstać w wyniku wspólnego zakupu majątku przez małżonków, którzy nie wybrali małżeńskiego ustroju wspólności majątkowej. Może ona również powstać z mocy ustawy po rozwiązaniu związku małżeńskiego w drodze rozwodu (współwłasność w częściach ułamkowych po ustaniu wspólności majątkowej) lub w wyniku śmierci (współwłasność w częściach ułamkowych majątku spadkowego). 15      Rozporządzenie 2016/1103 ma zastosowanie pomiędzy częścią państw członkowskich, w tym Republiką Czeską, od dnia 29 stycznia 2019 r. W odniesieniu do przepisów przejściowych i dnia wejścia tego rozporządzenia w życie zob. art. 69, 70, a także N. Joubert, La dernière pierre (provisoire?) à l’édifice du droit international privé européen en matière familiale, Revue critique de droit international privé, nr 1, Dalloz, Paryż 2017, s. 1–26, pkt 10, dotyczący odniesienia do tej daty w przypadku postępowań sądowych i małżeństwa. 16      Zobacz podobnie wyroki: z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding (C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo); a także z dnia 13 lutego 2025 r., Athenian Brewery i Heineken (C‑393/23, EU:C:2025:85, pkt 41–43 i przytoczone tam orzecznictwo). 17      Zobacz przypis 8 do niniejszej opinii. 18      W odniesieniu do kryterium regulowania małżeńskiego ustroju majątkowego, które charakteryzuje pojęcie „małżeńskiej umowy majątkowej”, wywiedzionego z brzmienia art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2016/1103, którego skutkiem jest wyłączenie z zakresu jego stosowania jednostkowych umów zawartych między małżonkami, zob. B. Ancel, Article 3, w: S. Corneloup i in., Le droit européen des régimes patrimoniaux des couples: commentaire des règlements 2016/1103 et 2016/1104, Société de législation comparée, Paryż 2018, s. 34–42, w szczególności pkt 7.ii. Zobacz także P. Wautelet, Article 3 – Définitions, w: A. Bonomi, P. Wautelet, Le droit européen des relations patrimoniales de couple: Commentaire des Règlements (UE) 2016/1103 et 2016/1104, Bruylant, Namur 2021, s. 209–346, pkt 147 i nast., w szczególności pkt 156, 177, 180. 19      Zobacz w szczególności A. Erbarth, Die Auswirkungen der EuGüVO auf das Internationale Privatrecht und die Internationale Zuständigkeit der Wirkungen der Ehe im Allgemeinen (§§ 1353 ff. BGB), Neue Zeitschrift für Familienrecht, C.H. Beck, Monachium 2018, nr 6, s. 249–253, w szczególności s. 252; D. Looschelders, Art. 1 EuGüVO Anwendungsbereich, w szczególności pkt 1 tytułu II, „Sachlicher Anwendungsbereich”, zatytułowany „Eheliche Güterstände”, w: Münchener Kommentar zum BGB, vol. 12, C.H. Beck, Monachium 2024, pkt 8. 20      Zobacz pkt 7 niniejszej opinii. 21      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.U. 2008, L 177, s. 6). 22      Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II) (Dz.U. 2007, L 199, s. 40). 23      Rozporządzenie Rady (UE) nr 1259/2010 z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia w życie wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodu i separacji prawnej (Dz.U. 2010, L 343, s. 10), zwane powszechnie „rozporządzeniem Rzym III”. 24      C‑558/16, zwany dalej „wyrokiem Mahnkopf”, EU:C:2018:138. 25      Zobacz wyrok z dnia 9 marca 2017 r., Pula Parking (C‑551/15, EU:C:2017:193, pkt 51–53). 26      Zobacz decyzja Rady (UE) 2016/954 z dnia 9 czerwca 2016 r. upoważniająca do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w zakresie ustrojów majątkowych par międzynarodowych, obejmującej zarówno sprawy dotyczące małżeńskich ustrojów majątkowych, jak i skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich (Dz.U. 2016, L 159, s. 16). We współpracy tej nie uczestniczą następujące państwa członkowskie: Królestwo Danii, Republika Estońska, Irlandia, Republika Łotewska, Republika Litewska, Węgry, Rzeczpospolita Polska, Rumunia i Republika Słowacka. Liczba państw uczestniczących we wzmocnionej współpracy jest również ograniczona na mocy rozporządzenia Rzym III, ale nie odpowiada liczbie państw uczestniczących we współpracy wynikającej z rozporządzenia 2016/1103. 27      Zobacz podobnie opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Mahnkopf (C‑558/16, EU:C:2017:965, pkt 73). 28      Zobacz art. 10 i 11 oraz motyw 40 rozporządzenia 2016/1103. 29      W przedmiocie stosowania erga omnes przepisów jurysdykcyjnych rozporządzenia 2016/1103 zob. A. Bonomi, P. Wautelet, Introduction, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., s. 21–106, pkt 74 i odesłanie do wyroku z dnia 1 marca 2005 r., Owusu (C‑281/02, EU:C:2005:120). 30      Zobacz art. 20 rozporządzenia 2016/1103, który ustanawia powszechne stosowanie tych reguł. 31      Sporządzonej w Hadze w dniu 14 marca 1978 r., zwanej dalej „konwencją haską z 1978 r.”. Konwencja ta, ratyfikowana przez Republikę Francuską, Wielkie Księstwo Luksemburga  Królestwo Niderlandów, weszła w życie w dniu 1 września 1992 r. W odniesieniu do tej konwencji zob. M.L. Niboyet, G. de Geouffre de la Pradelle, S. Fulli-Lemaire, Droitinternationalprivé, wyd. ósme., LGDJ, Paryż 2023, sekcja 4 części „Premiersrepères”, zatytułowanej „Rapports de famillepatrimoniaux”, s. 126–142, w szczególności pkt 138  nast., a także, w celu porównania z rozporządzeniem 2016/1103, pkt 141 i nast. W przedmiocie stosunku tego rozporządzenia do istniejących umów międzynarodowych zob. jego art. 62. Wreszcie, w przedmiocie historii prawodawstwa w odniesieniu do definicji „małżeńskiego ustroju majątkowego” zob. P. Wautelet, Article 3. – Définitions, op.cit., pkt 59 i nast. 32      Zobacz P. Lagarde, U. Bergquist i in., Commentaire des règlements européens sur les régimes matrimoniaux et les partenariats enregistrés, wyd. drugie, Dalloz, Paryż 2018, pkt 1.7, 1.8 (s. 32, 33). 33      Zobacz P. Lagarde, U. Bergquist i in., op.cit., pkt 1.8 (s. 33). Zdaniem Andrei Bonomiego (Article 1 – Champ d’application, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., s. 107–201, w szczególności pkt 10) „wyłączenia te stanowią jedynie negatywne ograniczenia zakresu stosowania [rozporządzenia 2016/1103], przy czym zakres ten jest definiowany przede wszystkim przez pozytywne pojęcie małżeńskich ustrojów majątkowych […]. W związku z tym kwestie, które nie mieszczą się w tym pojęciu, znajdują się poza zakresem stosowania [tego rozporządzenia], nawet jeśli nie zostały wymienione w art. 1 ust. 2 [tego rozporządzenia]”. Tytułem przykładu zob. P. Wautelet, Article 3 – Définitions, op.cit., w przedmiocie stosunków między małżonkami a osobami prawnymi, pkt 132–139. 34      Wyróżnienie własne. Zdaniem Patricka Wauteleta (Article 3 – Définitions, op.cit., pkt 80) to pojęcie „zasad”, które znajduje się również w motywie 18 rozporządzenia 2016/1103, nie odzwierciedla woli przyjęcia definicji, która różniłaby się od zwykłego podejścia w prawie prywatnym międzynarodowym, gdyby nie była ona funkcjonalna [w przedmiocie takiej metody, która polega na „badaniu funkcji i celów realizowanych przez instytucję lub mechanizm ustanowiony w prawie krajowym”, zob. ibidem, pkt 78, 79]. Dla porównania zob. art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 650/2012. Moim zdaniem należy wyciągnąć wnioski z orzecznictwa Trybunału dotyczącego zakresu stosowania Konwencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, podpisanej w Brukseli w dniu 27 września 1968 r. (Dz.U. 1972, L 299, s. 32), zmienionej na mocy kolejnych konwencji dotyczących przystąpienia do niej nowych państw członkowskich (Dz.U. 1998, C 27, s. 1), zwanej dalej „konwencją brukselską”, oraz rozporządzeń, które nastąpiły po niej, co do kwestii dotyczących małżeńskiego ustroju majątkowego. Wynika z niego, że Trybunał badał charakter stosunków majątkowych między stronami sporu lub sam przedmiot sporu w związku z małżeństwem lub bez tego związku. Zobacz wyroki: de Cavel(pkt 7); z dnia 31 marca 1982 r., W. (25/81, EU:C:1982:116, pkt 7, 8); a także postanowienie Iliev(pkt 30). Trybunał orzekał również z uwzględnieniem celu orzeczenia lub przepisu, których dotyczył spór [zob. odpowiednio wyroki: z dnia 27 lutego 1997 r., van den Boogaard (C‑220/95, EU:C:1997:91, pkt 22); Mahnkopf (pkt 40)]. W niniejszej sprawie należałoby zbadać, w jednostkowej sytuacji prawnej współwłasności w częściach ułamkowych między małżonkami, czy zgodnie z celem przywołanego prawa spór wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia 2016/1103, czy też jest z niego wyłączony ze względu na jedną z kategorii praw wymienionych w art. 1 tego rozporządzenia. 35      W zakresie, w jakim rozporządzenie Bruksela I bis uchyliło i zastąpiło rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1), które z kolei zastąpiło konwencję brukselską, dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów tych dwóch ostatnich instrumentów prawnych obowiązuje także w odniesieniu do wykładni przepisów rozporządzenia Bruksela I bis, jeżeli przepisy te można uznać za „równoważne” z przepisami tego ostatniego rozporządzenia. Zobacz w szczególności wyrok z dnia 16 maja 2024 r., Toplofikatsia Sofia (Pojęcie miejsca zamieszkania pozwanego) (C‑222/23, EU:C:2024:405, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). 36      W tej sprawie przedmiotem sporu było tymczasowe uregulowanie stosunków majątkowych między małżonkami, które musiało zostać dokonane w tym toczącym się postępowaniu. Zobacz wyrok de Cavel (pkt 7 akapit pierwszy). 37      Wyrok de Cavel (pkt 7 akapity od drugiego do czwartego). 38      Zobacz postanowienie Iliev (pkt 30). W tym względzie Dirk Looschelders (Internationale Zuständigkeit für die Auseinandersetzung von Miteigentum bei ehegüterrechtlichem Bezug, Praxis des internationalen Privat- und Verfahrensrechts, Gieseking, Bielefeld 2018 nr 6, s. 591–594, w szczególności s. 593, 594) wyjaśnia, że rozwiązanie małżeństwa w prawie bułgarskim, mające zastosowanie w sprawie, pociągało za sobą bezpośrednio jedynie powstanie współwłasności i że spór dotyczący jej podziału stanowi jedynie pośrednią konsekwencję rozwodu. Wywodzi on z tego, że okoliczność, iż powstanie wspomnianej współwłasności między byłymi małżonkami zależy od aspektów dotyczących małżeńskiego ustroju majątkowego, jest jedynie zwykłą kwestią wstępną, która nie stoi na przeszkodzie stosowaniu rozporządzenia Bruksela I bis. Przyjmuje on jednak, że z punktu widzenia prawa Unii znaczenie ma jedynie to, czy podział współwłasności jest uzasadniony ustaniem małżeństwa, czy też nie ma z nim żadnego związku, oraz że okoliczność, iż podział ten należy do prawa rzeczowego, nie stoi na przeszkodzie zakwalifikowaniu go jako małżeńskiego ustroju majątkowego. Wniosek ten można bowiem wyciągnąć z faktu, że odpowiedź Trybunału na pytania dotyczące podziału rzeczy koncentruje się na kwestii rozliczenia w odniesieniu do tej rzeczy (zob. postanowienie Iliev, pkt 19, 22). 39      Zobacz postanowienie Iliev (pkt 15 w powiązaniu z pkt 10, 11, pkt 22). 40      W odniesieniu do podobnych zastrzeżeń zob. E. Farnoux, Improbable retour en grâce de la théorie générale des conflits de juridictions: naissance d’une règle de compétence purement internationale s’agissant d’une action en partage d’un bien immobilier situé en France, Revue critique de droit international privé, nr 1, Dalloz, Paris 2021, s. 106–127, w szczególności s. 125, 126. 41      Na rozprawie podniesiono nawet, że plan nabycia wspólnej nieruchomości powstał przed zawarciem małżeństwa i został zrealizowany wkrótce po dokonaniu wyboru małżeńskiego ustroju majątkowego. 42      Zobacz wyrok de Cavel (pkt 7 akapit trzeci); pkt 46 niniejszej opinii. 43      Zobacz wyrok de Cavel (pkt 7 akapit drugi). W pkt 7 akapit trzeci tego wyroku wskazano spory dotyczące „prawnych stosunków majątkowych między małżonkami wynikających bezpośrednio z więzi małżeńskiej lub z rozwiązania tej więzi” lub ściśle powiązane z tymi stosunkami (wyróżnienie własne). 44      Zobacz sprawozdanie Schlossera w sprawie Konwencji z dnia 9 października 1978 r. w sprawie przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii i Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do Konwencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz do protokołu dotyczącego wykładni tej konwencji przez Trybunał (Dz.U. 1979, C 59, s. 71), zwane dalej „sprawozdaniem Schlossera”, pkt 50. W odniesieniu do tego sprawozdania zob. E. Farnoux, op.cit., s. 125. 45      Sprawozdanie Schlossera (pkt 50). 46      Zobacz sprawozdanie Schlossera (pkt 43). 47      Ibidem (pkt 43). 48      Ibidem (pkt 45, 46). 49      Zobacz P. Wautelet, Article 3. – Définitions, op.cit., pkt 64. 50      Zobacz pkt 48 niniejszej opinii. 51      Wyróżnienie własne. Pragnę przypomnieć, że kryteria przyjęte w wyroku de Cavel (pkt 7) zostały sformułowane w następujący sposób: spory dotyczące lub ściśle związane z prawnymi stosunkami majątkowymi wynikającymi bezpośrednio z więzi małżeńskiej lub z rozwiązania małżeństwa. 52      Zobacz D. Looschelders, Art. 1 EuGüVO Anwendungsbereich, op.cit., pkt 10. Zdaniem tego autora fakt, że kryterium to znajduje się wyłącznie w motywie, przemawia za wykładnią, zgodnie z którą bezpośredni charakter nie jest kluczowym kryterium w definicji pojęcia „małżeńskiego ustroju majątkowego”. 53      Zobacz wersje hiszpańską („como resultado”), niemiecką („aufgrund”), angielską („as a result”), włoską („in conseguenza”) i polską („wynikających”), które mogłem zweryfikować. 54      Zobacz pkt 47 niniejszej opinii. 55      Zobacz motyw 8 rozporządzenia 2016/1103. 56      Zobacz motywy 15, 16 rozporządzenia 2016/1103. 57      Zobacz art. 21, 27 oraz motyw 52 rozporządzenia 2016/1103. 58      Zobacz art. 22 rozporządzenia 2016/1103. 59      Zobacz art. 26 rozporządzenia 2016/1103. 60      Zobacz art. 28 oraz motyw 52 rozporządzenia 2016/1103. 61      Zobacz art. 21 rozporządzenia 2016/1103. 62      Zobacz także, w przypadku toczącego się postępowania dotyczącego dziedziczenia po małżonku lub dotyczącego związku małżeńskiego, odpowiednio, motywy 33 i 34 rozporządzenia 2016/1103. 63      Zobacz D. Looschelders, Internationale Zuständigkeit für die Auseinandersetzung von Miteigentum bei ehegüterrechtlichem Bezug, op.cit., w szczególności s. 591, 594. 64      Zobacz art. 10 rozporządzenia 2016/1103. 65      C‑605/14, zwanym dalej „wyrokiem Komu i in.”, EU:C:2015:833. 66      Artykuł ten stanowi, że w sprawach, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach oraz najem lub dzierżawa nieruchomości, właściwe są – bez względu na miejsce zamieszkania – wyłącznie sądy państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona. Przepis ten został powtórzony w art. 24 pkt 1 akapit pierwszy rozporządzenia Bruksela I bis. W odniesieniu do jego wykładni zob. pkt 83 niniejszej opinii. 67      Zobacz wyrok Komu i in. (pkt 13–15). 68      Zobacz wyrok Komu i in.Komu i in. (pkt 28). 69      Zobacz wyrok Komu i in.Komu i in. (pkt 30). 70      Zobacz art. 26 rozporządzenia 2016/1103, który odwołuje się do pierwszego wspólnego miejsca zwykłego pobytu. 71      Zobacz w tym względzie N. Chikoc Barreda, Entre la lex causae et des lois de police de la lex fori: quelle alternative pour la protection du logement familial dans le règlement „régimes matrimoniaux”?, European Review of Private Law, nr 3, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht 2019, s. 583–615, w szczególności pkt 4. Autorka ta podkreśla (pkt 5) różnicę w stosunku do konwencji haskiej z 1978 r., podczas gdy w przypadku braku wyboru prawa art. 26 rozporządzenia 2016/1103 przewiduje przyporządkowanie do prawa państwa pierwszego wspólnego miejsca zwykłego pobytu małżonków po zawarciu małżeństwa, co nie jest pozbawione niedogodności w przypadku mobilności małżonków (pkt 6). 72      Zobacz także A. Erbarth, op.cit., s. 252. 73      Zobacz art. 21 oraz motyw 43 rozporządzenia 2016/1103. W przedmiocie różnicy w stosunku do konwencji haskiej z 1978 r. i identycznego wyboru w rozporządzeniu nr 650/2012 zob. P. Wautelet, Article 22. – Choix de la loi applicable, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., s. 577–676, pkt 79, 81. 74      Zobacz motyw 18 rozporządzenia 2016/1103. Nathalie Joubert (op.cit., pkt 16) podkreśla, że włączenie podstawowego ustroju majątkowego pozwala na ujednolicenie prawa właściwego dla wszystkich stosunków majątkowych pary, w tym w przypadkach, w których wskazanemu prawu obce byłyby w ogóle pojęcie „małżeńskiego ustroju majątkowego” oraz pojęcie „ustroju podstawowego”, co stanowi istotną różnicę w stosunku do konwencji haskiej z 1978 r. Ponadto należy podkreślić, że taki ustrój podstawowy ma zastosowanie do wszystkich małżonków, niezależnie od małżeńskiego ustroju majątkowego, w tym ustroju rozdzielności majątkowej. 75      Kwestie te są wyłączone z zakresu zastosowania rozporządzenia 2016/1103 [zob. art. 1 ust. 2 lit. c) i f) tego rozporządzenia]. Według Johannesa Webera (Die Europäischen Güterrechtsverordnungen: Eine erste Annäherung, Deutsche Notar-Zeitschrift, 2016, nr 9, s. 659–697, w szczególności s. 665) „małżeński ustrój majątkowy nabywa w ten sposób funkcję wyrównawczą jako ogólna norma międzynarodowego rodzinnego prawa majątkowego” (tłumaczenie własne). 76      Zobacz art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia 2016/1103; wyrok Mahnkopf (pkt 41). Zobacz także przypis 85 do niniejszej opinii. 77      Zobacz A. Bonomi, Article 1. – Champ d’application, op.cit., pkt 3; P. Wautelet, Article 27. – Portée de la loi applicable, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., s. 845–915, pkt 6; P. Lagarde, U. Bergquist i in., op.cit., pkt 3.2 (s. 40); E. Gallant, Union européenne – Règlements no 2016/1103 et 2016/1104 sur les régimes matrimoniaux et les régimes partenariaux, JurisClasseur Procédure civile, LexisNexis, Paryż, 17 czerwca 2021 r., z. 3000‑80, pkt 43; J. Weber, op.cit., s. 665. Zobacz podobnie opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Mahnkopf (C‑558/16, EU:C:2017:965, pkt 76 oraz, w przedmiocie kryterium podziału majątku pomiędzy małżonków, pkt 91). 78      Zobacz P. Mankowski, Verschiebungen bei der Qualifikation vermögensrechtlicher Beziehungen zwischen den Ehegatten durch die EuGüVO, Neue Zeitschrift für Familienrecht, C.H. Beck, Monachium 2021, nr 17, s. 757–764, w szczególności s. 758. 79      Podobnie w odniesieniu do regulacji współwłasności pomiędzy małżonkami pozostającymi w ustroju rozdzielności majątkowej w odniesieniu do kwestii dotyczących na przykład długów wynikających ze współwłasności lub ze spłaty współwłaściciela, zob. P. Wautelet, Article 27. – Portée de la loi applicable, op.cit., pkt 67. 80      Zobacz S. Godechot-Patris, Réglementation depuis le 29 janvier 2019, JurisClasseur Notarial Formulaire, LexisNexis, Paryż, 15 września 2023 r., z. 320, pkt 111; P. Wautelet, Article 27. – Portée de la loi applicable, op.cit., pkt 74. Jeśli chodzi o regulację współwłasności na gruncie ogólnych przepisów prawa, autorzy ci wyrażają wątpliwości, powołując się na prawo właściwe dla miejsca położenia nieruchomości. Co do zaleceń przyjmowania podejścia indywidualnego do każdego przypadku zob. P. Wautelet, Article 1. – Champ d’application, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., pkt 176, 177. 81      Zobacz R. Hausmann, Internationales und Europäisches Familienrecht, wyd. 3, C.H. Beck, Monachium 2024, pkt 355. Zobacz także S. Godechot-Patris, Compétence juridictionnelle en matière d’action en partage d’un immeuble situé en France, Revue Juridique Personnes et Famille, nr 5, Lamy, Paryż 2020. Zobacz ponadto pkt 86 niniejszej opinii, dotyczący powiązania, jakiego można dokonać z art. 29 rozporządzenia 2016/1103. W konsekwencji, w przypadku braku związku małżeńskiego, zniesienie współwłasności wchodziłoby w zakres zastosowania rozporządzenia Bruksela I bis. Zobacz wreszcie pkt 68 niniejszej opinii, dotyczący miejsca zamieszkania rodziny. 82      Zobacz P. Mankowski, op.cit., s. 758. Autor ten uściśla jednak, że istnienie roszczenia pieniężnego jednego z małżonków wobec drugiego nie wystarcza samo w sobie do kwalifikacji małżeńskiej, jeżeli wierzytelność ta nie ma żadnego związku z małżeńskim ustrojem majątkowym. 83      W odniesieniu do par niepozostających w związku małżeńskim zob. rozporządzenie Rady (UE) 2016/1104 z dnia 24 czerwca 2016 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w dziedzinie jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach dotyczących skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich (Dz.U. 2016, L 183, s. 30). 84      Wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., V A i Z A (Jurysdykcja dodatkowa w sprawach spadkowych) (C‑645/20, EU:C:2022:267, pkt 21 w związku z pkt 37, 38, 44, 45). Trybunał orzekł, że z zasady tej wynika, iż rozporządzenie nr 650/2012 obejmuje przepis krajowy, którego głównym celem jest określenie wysokości udziału w spadku przypadającego małżonkowi pozostającemu przy życiu względem pozostałych spadkobierców, a nie podział składników majątkowych między małżonkami. Zobacz wyrok Mahnkopf (pkt 40). Wnioskuję z tego, że zgodnie z tą zasadą podział współwłasności wynikającej z dziedziczenia między małżonkiem pozostającym przy życiu a spadkobiercami zmarłego małżonka powinien być również regulowany rozporządzeniem nr 650/2012. Zobacz G. Lardeux, De certaines cases du droit international privé des immobiliers, Journal du droit international (Clunet), LexisNexis, Paryż, nr 4, 2021, s. 1259–1275, przypis 28; a także H. Peroz, É. Fongaro, Mai 2019–mai 2020: le droit international privé n’est pas près d’être confiné, Droit et Patrimoine, nr 304, Lamy, Paryż 2020, w szczególności część III, dotycząca „[z]obowiązań i mienia”. 85      Zobacz wyrok z dnia 26 marca 2026 r., Isergartler (C‑618/24, EU:C:2026:251, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał uzasadnił swoje orzeczenie, odwołując się do „zasad[y] jednolitości statutu spadkowego, skonkretyzowan[ej] w szczególności w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 650/2012, który precyzuje, że prawu ustalonemu zgodnie z przepisami [tego rozporządzenia] podlega »ogół spraw dotyczących spadku«” (wyróżnienie moje). W przedmiocie tego związku między prawem właściwym a jurysdykcją zob. H. Peroz, E. Fongaro, op.cit. Hélène Peroz podnosi, że do podziału spadku odnosi się jedynie art. 23 ust. 2 lit. j) rozporządzenia nr 650/2012, który dotyczy zakresu prawa właściwego, a nie przepisów jurysdykcyjnych. Uważa ona jednak, że o ile rozporządzenie to ma zastosowanie do prawa właściwego dla podziału spadku, o tyle, a fortiori, przepisy jurysdykcyjne przewidziane w tym rozporządzeniu mają zastosowanie w tych sprawach. W odniesieniu do analogii z art. 23 ust. 2 lit. e) i j) tego rozporządzenia zob. D. Looschelders, Internationale Zuständigkeit für die Auseinandersetzung von Miteigentum bei ehegüterrechtlichem Bezug, op.cit., s. 594. 86      Zobacz A. Bonomi, P. Wautelet, Introduction, op.cit., pkt 38; A. Bonomi, Article 21. – Unité de la loi applicable, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., pkt 5. 87      Zobacz A. Bonomi, P. Wautelet, Introduction, op.cit., pkt 43, 60. 88      Zobacz art. 21 rozporządzenia 2016/1103, który nie zawiera żadnego ograniczenia co do charakteru lub położenia rzeczy. 89      Wydaje mi się, że możliwe jest dokonanie porównania z kryteriami zniesienia wspólności majątkowej na podstawie prawa czeskiego. Zobacz informacje przekazane na podstawie art. 63 rozporządzenia 2016/1103, dostępne na stronie internetowej: https://e-justice.europa.eu/topics/family-matters-inheritance/property-marriage-civil-partnerships/matrimonial-property-regimes/cz_fr. W przedmiocie przepisów czeskich dotyczących zniesienia ustroju rozdzielności majątkowej zob. także M. Zuklínová, § 729, w: M. Zuklínová i in., op.cit., w szczególności część III, dotycząca wspólnych praw  obowiązków małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej. W celu zapoznania się z podsumowaniem prawa francuskiego w szczególności w odniesieniu do zniesienia małżeńskiego ustroju rozdzielności majątkowej oraz majątku wspólnegozob. F. Collard, op.cit., pkt 18  nast. Patrick Wautelet wskazał, że istnienie współwłasności, jeżeli wiąże ona (byłych) małżonków, nasuwa pytania, na które odpowiedzi znajdują się w szczególnych przepisach regulujących stosunki majątkowe małżonków (Article 1. – Champd’application, op.cit., pkt 176; Article 27. – Portée de la loiapplicable, pkt 67). 90      Zobacz w szczególności art. 24 pkt 1 rozporządzenia Bruksela I bis; art. 1 ust. 2 lit. g) i h) rozporządzenia 2016/1103. 91      Zobacz pkt 40; przypis 34 do niniejszej opinii. 92      Zobacz podobnie P. Wautelet, Article 1. – Champ d’application, op.cit., pkt 130, który sugeruje uwzględnienie różnych powiązań i interakcji między prawem rzeczowym z jednej strony a prawem właściwym dla stosunków majątkowych małżonków z drugiej strony w celu dokładnego określenia zakresu wyłączenia ustanowionego w art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia 2016/1103. 93      Zobacz P. Wautelet, Article 1. – Champ d’application, op.cit., pkt 129, 181. W pkt 129 wskazuje on, że „kwestie własności i jej nabywania są kluczowe i tworzą prawo stosunków majątkowych”, a w pkt 173 i 177, że współwłasność jest przedmiotem przepisów, które stanowią istotną część statutu rzeczowego, co jednak nie wyklucza ipso facto stosowania rozporządzenia 2016/1103. 94      Zobacz art. 24 pkt 1 rozporządzenia Bruksela I bis; art. 1 ust. 2 lit. k) rozporządzenia nr 650/2012. 95      W odniesieniu do trudności w określeniu w niektórych przypadkach, czy prawo należy do kategorii praw rzeczowych, o której mowa w art. 29 rozporządzenia 2016/1103, zob. P. Wautelet, Article 29. – Adaptation des droits réels, w: A. Bonomi, P. Wautelet, op.cit., s. 993–1023, pkt 23. 96      Zobacz podobnie wyroki: z dnia 17 maja 1994 r., Webb (C‑294/92, EU:C:1994:193, pkt 14); Komu i in. (pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo). Zobacz także wyrok z dnia 10 lipca 2019 r., Reitbauer i in. (C‑722/17, EU:C:2019:577, pkt 45). 97      Zobacz sprawozdanie Schlossera (pkt 166); a także wyroki: z dnia 10 stycznia 1990 r., Reichert i Kockler (C‑115/88, EU:C:1990:3, pkt 12); z dnia 10 lipca 2019 r., Reitbauer i in. (C‑722/17, EU:C:2019:577, pkt 48). 98      Zobacz wyrok z dnia 12 października 2017 r., Kubicka (C‑218/16, EU:C:2017:755, pkt 47). Trybunał wywiódł tę definicję z uzasadnienia wniosku rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych i dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie utworzenia europejskiego certyfikatu spadkowego [COM(2009) 154 wersja ostateczna], s. 5. We wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych [COM(2016) 106 final] sprecyzowano w odniesieniu do art. 1, że „rozporządzenie nie dotyczy istoty praw rzeczowych związanych ze składnikiem majątku, klasyfikacji składników majątku i praw lub określenia prerogatyw przysługujących podmiotom tych praw”, pkt 5.1 (s. 7). 99      Zobacz wyrok z dnia 12 października 2017 r., Kubicka (C‑218/16, EU:C:2017:755, pkt 48). Trybunał opiera się na wyjaśnieniach zawartych w motywie 15 rozporządzenia nr 650/2012, które zostały sformułowane w ten sam sposób w motywie 24 rozporządzenia 2016/1103. 100      Analogiczne przepisy znajdują się w art. 31 rozporządzenia nr 650/2012, którego zakres stosowania został określony przez Trybunał w wyroku z dnia 12 października 2017 r., Kubicka (C‑218/16, EU:C:2017:755, pkt 63), jako ograniczony do treści praw rzeczowych i ich uznawania w porządku prawnym państwa członkowskiego, w którym uprawniony się na nie powołuje. Artykuł ten nie może być stosowany, jeżeli prawo rzeczowe przenoszone za pośrednictwem zapisu windykacyjnego jest prawem własności, a państwu członkowskiemu, które ma uznać jego skutki, znane jest takie prawo (pkt 64, 65 tego wyroku). 101      Zobacz P. Wautelet, Article 1. – Champ d’application, op.cit., pkt 174 i przypadek 14. 102      Zobacz motyw 52 rozporządzenia 2016/1103. Zobacz także P. Wautelet, Article 1. – Champ d’application, op.cit., pkt 176, 177. 103      Zobacz P. Wautelet, Article 29. – Adaptation des droits réels, op.cit., pkt 26. Zobacz także, co do zasady, w kwestiach ustania współwłasności między małżonkami, interpretację art. 27 w związku z art. 29 rozporządzenia 2016/1103, która wymagałaby jednak doprecyzowania w przypadku braku rozróżnienia między prawem małżeńskiego ustroju majątkowego a ustrojem współwłasności w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, S. Godechot-Patris, Article 27, w: S. Corneloup i in., op.cit., s. 267–281, w szczególności pkt 39. 104      Zobacz P. Wautelet, Article 1. – Champ d’application, op.cit., pkt 131–133. 105      Ibidem, pkt 179. Zobacz także D. Looschelders, Art. 1 EuGüVO Anwendungsbereich, op.cit., 2024, pkt 11. 106      Zobacz motywy 27, 28 rozporządzenia 2016/1103. Ponadto w postępowaniach, których przedmiotem jest wykonanie orzeczeń, właściwe są wyłącznie sądy państwa członkowskiego, na którego terytorium wykonanie powinno nastąpić lub nastąpiło. Zobacz art. 24 ust. 5 rozporządzenia Bruksela I bis. W wyroku z dnia 26 marca 1992 r., Reichert i Kockler (C‑261/90, EU:C:1992:149, pkt 26, 27), który opiera się na sprawozdaniu P. Jenarda o konwencji brukselskiej (Dz.U. 1979, C 59, s. 1), wymagany jest ścisły związek z „przywróceniem, ograniczeniem lub zajęciem ruchomości lub nieruchomości w celu zapewnienia skutecznego wykonania orzeczeń i dokumentów urzędowych”.