C-304/17

WyrokTSUE2018-09-12CELEX: 62017CJ0304ECLI:EU:C:2018:701

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że sądy miejsca zamieszkania inwestora mają jurysdykcję do rozpoznania powództwa z tytułu odpowiedzialności deliktowej przeciwko bankowi emitującemu certyfikaty, gdy szkoda finansowa wystąpiła bezpośrednio na koncie bankowym inwestora w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym tych sądów, a inne szczególne okoliczności również przemawiają za tą jurysdykcją?
Ratio decidendi
Trybunał Sprawiedliwości, interpretując art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001, potwierdził, że jurysdykcja szczególna w sprawach deliktowych obejmuje zarówno miejsce zdarzenia przyczynowego, jak i miejsce urzeczywistnienia się szkody. W przypadku szkody finansowej wynikającej z nieprawidłowego prospektu emisyjnego, miejsce urzeczywistnienia się szkody może znajdować się w państwie członkowskim miejsca zamieszkania powoda, jeśli szkoda ta wystąpiła bezpośrednio na jego rachunku bankowym prowadzonym w banku w okręgu jurysdykcyjnym tych sądów. Dodatkowo, jurysdykcja ta jest uzasadniona, gdy istnieją inne szczególne okoliczności, takie jak dokonanie inwestycji za pośrednictwem lokalnych banków, nabycie certyfikatów na lokalnym rynku wtórnym oraz podjęcie decyzji inwestycyjnej w miejscu zamieszkania powoda, co jest zgodne z celami przewidywalności i bliskości przepisów o jurysdykcji.
Stan faktyczny
Helga Löber, mieszkanka Wiednia (Austria), zainwestowała 28 648,43 EUR w certyfikaty X1 Global EUR Index, wyemitowane przez Barclays Bank plc (z siedzibą w Londynie, Zjednoczone Królestwo). Certyfikaty te zostały nabyte za pośrednictwem dwóch austriackich banków. Kwota zwrotu z certyfikatów była powiązana z indeksem zarządzanym przez niemiecką spółkę, ale pieniądze zostały wykorzystane w oszukańczym systemie piramidy finansowej, co doprowadziło do utraty wartości certyfikatów. H. Löber wniosła powództwo przeciwko Barclays Bank w Austrii, zarzucając niepełne informacje w prospekcie emisyjnym i domagając się odszkodowania z tytułu odpowiedzialności deliktowej.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych należy interpretować w ten sposób, że – w sytuacji takiej jak zaistniała w sporze stanowiącym przedmiot postępowania głównego, w której inwestor wytacza powództwo z tytułu odpowiedzialności deliktowej przeciwko bankowi, który wyemitował certyfikat, w który powód zainwestował, z powodu prospektu emisyjnego sporządzonego dla tego certyfikatu – sądy miejsca zamieszkania tego inwestora są, jako sądy miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę w rozumieniu przywołanego przepisu, właściwe dla rozpoznania rzeczonego powództwa, w sytuacji gdy podnoszona szkoda polega na stracie finansowej występującej bezpośrednio na należącym do tego inwestora koncie bankowym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym owych sądów, a pozostałe szczególne okoliczności sprawy również współprzyczyniają się do przyznania jurysdykcji owym sądom.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 12 września 2018 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Rozporządzenie (WE) nr 44/2001 – Jurysdykcja w sprawach cywilnych i handlowych – Jurysdykcja szczególna – Artykuł 5 pkt 3 – Jurysdykcja w przypadku odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego – Miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę – Konsument zamieszkały w jednym państwie członkowskim, który kupił za pośrednictwem banku z siedzibą w tym samym państwie członkowskim papiery wartościowe wyemitowane przez bank mający siedzibę w innym państwie członkowskim – Jurysdykcja do rozpoznania powództwa wytoczonego przez konsumenta z tytułu odpowiedzialności deliktowej rzeczonego banku W sprawie C‑304/17 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 maja 2017 r., w postępowaniu: Helga Löber przeciwko Barclays Bank plc, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, C.G. Fernlund, J.C. Bonichot, S. Rodin i E. Regan, sędziowie, rzecznik generalny: M. Bobek, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi przedstawione: – w imieniu H. Löber przez L. Aignera, Rechtsanwalt, – w imieniu Barclays Bank plc przez H. Bielesza, Rechtsanwalt, – w imieniu rządu greckiego przez G. Papadaki, S. Papaioannou oraz T. Papadopoulou, działające w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Wilderspina oraz M. Heller, działających w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 8 maja 2018 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 19, t. 4, s. 42). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Helgą Löber a Barclays Bank plc dotyczącego wytoczonego przeciwko temu bankowi powództwa z tytułu odpowiedzialności za czyn niedozwolony. Ramy prawne Motywy 11 i 12 rozporządzenia nr 44/2001 stanowią: „(11) Przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne i powinny zależeć zasadniczo [co do zasady] od miejsca zamieszkania [lub siedziby] pozwanego, a tak ustalona jurysdykcja powinna mieć miejsce zawsze [być zawsze dostępna], z wyjątkiem kilku dokładnie określonych przypadków, w których ze względu na przedmiot sporu lub umowę stron uzasadnione jest inne kryterium powiązania [uzasadniony jest inny łącznik]. Siedziba osób prawnych musi być zdefiniowana wprost [w sposób autonomiczny] w rozporządzeniu celem wzmocnienia przejrzystości wspólnych przepisów i uniknięcia konfliktów kompetencyjnych. (12) Jurysdykcja oparta na łączniku miejsca zamieszkania [pozwanego] powinna zostać uzupełniona jurysdykcją opartą na innych łącznikach, które powinny zostać dopuszczone ze względu na ścisły związek pomiędzy sądem a sporem prawnym lub w interesie prawidłowego wymiaru sprawiedliwości”. Artykuł 2 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi: „Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia osoby mające miejsce zamieszkania [miejsce zamieszkania lub siedzibę] na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane, niezależnie od ich obywatelstwa, przed sądy tego państwa członkowskiego”. Artykuł 5 pkt 1 i 3 wspomnianego rozporządzenia przewiduje: „Osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, może być pozwana w innym państwie członkowskim: 1) a) jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy – przed sąd miejsca, gdzie zobowiązanie zostało wykonane albo miało być wykonane; […] 3) jeżeli przedmiotem postępowania jest czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego albo roszczenia wynikające z takiego czynu – przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę […]”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne Barclays Bank ma siedzibę w Londynie (Zjednoczone Królestwo) oraz oddział we Frankfurcie nad Menem (Niemcy). Bank ten wyemitował certyfikaty X1 Global EUR Index (zwane dalej „certyfikatami”) w postaci obligacji na okaziciela, które subskrybowali inwestorzy instytucjonalni, a następnie inwestorzy ci odsprzedali certyfikaty na rynkach wtórnych konsumentom w Austrii. Emisję certyfikatów przeprowadzono na podstawie niemieckiego podstawowego prospektu emisyjnego sporządzonego w dniu 22 września 2005 r. i notyfikowanego Österreichische Kontrollbank AG (austriackiemu bankowi kontrolnemu) oraz zgodnie z warunkami ogólnymi datowanymi na dzień 20 grudnia 2005 r. Publiczna oferta subskrypcji była otwarta w okresie od 20 grudnia 2005 r. do 24 lutego 2006 r. W dniu 31 marca 2006 r. nastąpiła emisja certyfikatów. Kwota zwrotu, a zarazem wartość obligacji, obliczana jest na podstawie indeksu, określanego na podstawie portfolio szeregu funduszy celowych, w taki sposób, że wartość ta jest bezpośrednio związana z tym portfolio. To portfolio miało zostać ustanowione i być zarządzane przez X1 Fund Allocation GmbH, z siedzibą w Niemczech. Jednakże pieniądze zainwestowane w certyfikaty zostały użyte w ramach oszukańczego systemu piramidy finansowej, tak że w znacznej części przepadły, a certyfikaty nie mają już żadnej wartości. Helga Löber, mająca miejsce zamieszkania w Wiedniu (Austria), zainwestowała w kupno certyfikatów kwotę 28648,43 EUR za pośrednictwem dwóch różnych austriackich banków z siedzibą, odpowiednio, w Salzburgu i Grazu (Austria). Jako osoba poszkodowana H. Löber wytoczyła przed Handelsgericht Wien (sądem gospodarczym w Wiedniu, Austria) powództwo przeciwko Barclays Bank, domagając się od niego zapłaty kwoty 34459,06 EUR, ustalenia odpowiedzialności umownej i deliktowej Barclays Bank oraz ujawnienia sytuacji finansowej rzeczonego banku. W uzasadnieniu zaprezentowanych argumentów H. Löber twierdzi w szczególności, że informacje zawarte w prospekcie emisyjnym były niepełne. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2016 r. Handelsgericht Wien (sąd gospodarczy w Wiedniu) uznał się za niewłaściwy i odrzucił powództwo, orzekając między innymi, że w odniesieniu do wymogów sformułowanych w art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 H. Löber nie powołała faktu, jakoby sporna szkoda urzeczywistniła się bezpośrednio na mogącym jej zostać przypisanym rachunku bankowym, otwartym w banku w Wiedniu (Austria). Zdaniem tego sądu, jako że H. Löber nabyła certyfikaty za pośrednictwem banków mających siedziby w Grazu i Salzburgu, szkoda ta zaistniała w ww. miastach, a nie w okręgu jurysdykcyjnym orzekającego sądu. Helga Löber wniosła od tego postanowienia środek odwoławczy do Oberlandesgericht Wien (sądu okręgowego w Wiedniu, Austria), który postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 r. potwierdził powyższe rozstrzygnięcie, stwierdzając, że zastosowanie znajduje art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001, a sądy austriackie nie mają jurysdykcji w sprawie. Helga Löber wniosła do sądu odsyłającego kolejny środek odwoławczy od postanowienia Oberlandesgericht Wien (sądu okręgowego w Wiedniu), wnosząc o stwierdzenie jurysdykcji Handelsgericht Wien (sądu gospodarczego w Wiedniu) na podstawie w szczególności art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001. W tych okolicznościach Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy na podstawie art. 5 pkt 3 [rozporządzenia nr 44/2001] sądem właściwym w odniesieniu do pozaumownych roszczeń z tytułu odpowiedzialności za prospekt emisyjny, gdy: – inwestor podjął decyzję o inwestycji spowodowaną zawierającym nieprawidłowe [niepełne] informacje prospektem emisyjnym w swoim miejscu zamieszkania – i na skutek tej decyzji przelał cenę kupna za papier wartościowy nabyty na rynku wtórnym ze swojego rachunku w banku austriackim na rachunek rozliczeniowy w innym banku austriackim, z którego cena kupna została następnie przelana na zlecenie strony powodowej na rzecz sprzedawcy, jest: a) sąd, na którego obszarze właściwości inwestor ma miejsce zamieszkania, b) sąd, na którego obszarze właściwości znajduje się siedziba lub filia banku prowadzącego rachunek bankowy strony powodowej, z którego dokonała ona przelewu zainwestowanej kwoty na rachunek rozliczeniowy, c) sąd, na którego obszarze właściwości znajduje się siedziba lub filia banku prowadzącego rachunek rozliczeniowy, d) jeden z tych sądów według wyboru strony powodowej, e) żaden z tych sądów nie jest właściwy?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający pragnie w istocie ustalić, w jaki sposób należy interpretować art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 dla celów ustalenia mających jurysdykcję sądów państwa członkowskiego – jako sądów miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę w rozumieniu przywołanego przepisu – dla rozpoznania powództwa z tytułu odpowiedzialności deliktowej wytoczonego przeciwko mającemu siedzibę w państwie członkowskim bankowi, który wyemitował certyfikat, z powodu niewystarczających informacji zawartych w prospekcie emisyjnym dla tego certyfikatu, przez inwestora mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, który dokonał inwestycji w tym ostatnim państwie, w sytuacji gdy podnoszona szkoda polega na stracie finansowej występującej na należącym do osoby poszkodowanej koncie bankowym w banku mającym siedzibę w państwie członkowskim, w którym poszkodowana osoba ma swoje miejsce zamieszkania. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że przewidziana w art. 5 pkt 3 rzeczonego rozporządzenia zasada jurysdykcji szczególnej powinna być przedmiotem wykładni autonomicznej i ścisłej (wyroki: z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 43; z dnia 21 maja 2015 r., CDC Hydrogen Peroxide, C‑352/13, EU:C:2015:335, pkt 37; z dnia 21 kwietnia 2016 r., Austro-Mechana, C‑572/14, EU:C:2016:286, pkt 29). Jurysdykcja przewidziana w art. 2 rozporządzenia nr 44/2001, mianowicie jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, na terytorium którego pozwany zamieszkuje, stanowi bowiem zasadę ogólną. Wyłącznie w drodze odstępstwa od tejże zasady ogólnej wspomniane rozporządzenie zawiera przepisy o jurysdykcji szczególnej oraz wyłącznej, dotyczące wymienionych w sposób wyczerpujący przypadków, w których powództwo przeciwko pozwanemu może lub powinno, w zależności od sytuacji, zostać wniesione do sądu innego państwa członkowskiego (zob. wyroki: z dnia 13 lipca 2006 r., C‑103/05Reisch Montage, EU:C:2006:471, pkt 22; z dnia 12 maja 2011 r., BVG, C‑144/10, EU:C:2011:300, pkt 30). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału zakres pojęcia „czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego albo roszczeń wynikających z takiego czynu” obejmuje każde żądanie zmierzające do obciążenia odpowiedzialnością pozwanego, które nie dotyczy „umowy lub roszczeń wynikających z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001 (wyroki: z dnia 27 września 1988 r., Kalfelis, 189/87, EU:C:1988:459, pkt 17, 18; z dnia 13 marca 2014 r., Brogsitter, C‑548/12, EU:C:2014:148, pkt 20; z dnia 21 kwietnia 2016 r., Austro-Mechana, C‑572/14, EU:C:2016:286, pkt 32; a także z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 24). Artykuł 5 pkt 3 tego rozporządzenia należy w szczególności interpretować w ten sposób, iż ma on zastosowanie do powództwa zmierzającego do obciążenia emitenta certyfikatu odpowiedzialnością z tytułu prospektu emisyjnego dotyczącego tego certyfikatu, jak również z tytułu naruszenia innych prawnych obowiązków informacyjnych spoczywających na tym emitencie, o ile odpowiedzialność ta nie jest objęta zakresem „umowy lub roszczeń wynikających z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia (wyrok z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 57). Jeżeli chodzi o spór toczący się w postępowaniu głównym, wystarczy zauważyć, po pierwsze, że sąd odsyłający wskazuje, iż powołana przed nim odpowiedzialność z tytułu prospektu emisyjnego nie jest objęta tymże zakresem „umowy lub roszczeń wynikających z umowy”, i po drugie, że za pośrednictwem powództwa wytoczonego w postępowaniu głównym H. Löber zmierza zasadniczo do pociągnięcia Barclays Bank do odpowiedzialności za czyn niedozwolony. Należy przypomnieć, że sformułowanie „miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę”, użyte w art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001, obejmuje zarówno miejsce, w którym szkoda się urzeczywistniła, jak i miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące przyczynę szkody, wobec czego powództwo przeciwko pozwanemu może zostać wytoczone, według wyboru powoda, przed sąd jednego z tych dwóch miejsc (wyroki: z dnia 10 czerwca 2004 r., Kronhofer, C‑168/02, EU:C:2004:364, pkt 16; z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 45; z dnia 21 maja 2015 r., CDC Hydrogen Peroxide, C‑352/13, EU:C:2015:335, pkt 38; z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 28). W kwestii tej Trybunał orzekł, że pojęcie „miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” nie może być interpretowane w tak szeroki sposób, że oznaczałoby ono każde miejsce, w którym mogą być odczuwalne negatywne konsekwencje zdarzenia, które spowodowało już szkodę rzeczywiście powstałą [zaistniałą] w innym miejscu (wyroki: z dnia 19 września 1995 r., Marinari, C‑364/93, EU:C:1995:289, pkt 14; z dnia 10 czerwca 2004 r., Kronhofer, C‑168/02, EU:C:2004:364, pkt 19; a także z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 34), i że wyrażenie to nie oznacza miejsca zamieszkania powoda, w którym znajduje się ośrodek jego interesów majątkowych, wyłącznie z tego powodu, że poniósł on tam szkodę finansową w wyniku utraty składników jego majątku, która miała miejsce w innym państwie członkowskim (zob. wyroki: z dnia 10 czerwca 2004 r., Kronhofer, C‑168/02, EU:C:2004:364, pkt 21; z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 35). W konsekwencji sam fakt, że powód ponosi konsekwencje finansowe, nie uzasadnia przyznania jurysdykcji sądom jego miejsca zamieszkania, jeżeli zarówno zdarzenie przyczynowe, jak i zmaterializowanie [urzeczywistnienie] się szkody są zlokalizowane na terytorium innego państwa członkowskiego (wyrok z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 49). Przyznanie jurysdykcji sądom w miejscu zamieszkania powoda jest natomiast uzasadnione, jeżeli miejsce to faktycznie stanowi miejsce zdarzenia przyczynowego lub zaistnienia [urzeczywistnienia się] szkody (wyrok z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 50). W badanej sprawie spór będący przedmiot postępowania głównego dotyczy identyfikacji miejsca urzeczywistnienia się szkody. Z orzecznictwa Trybunału wynika, że miejscem tym jest miejsce, w którym podnoszona szkoda konkretnie się zmaterializuje [w którym szkoda konkretnie wystąpi] (wyrok z dnia 21 maja 2015 r., CDC Hydrogen Peroxide, C‑352/13, EU:C:2015:335, pkt 52). Ponadto Trybunał orzekł, że zgodnie z art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 sądy miejsca zamieszkania powoda są właściwe z tytułu zaistnienia [urzeczywistnienia się] szkody do rozpoznania takiego powództwa zmierzającego do obciążenia odpowiedzialnością emitenta certyfikatu z tytułu prospektu emisyjnego dotyczącego tego certyfikatu, jak również naruszenia innych prawnych obowiązków informacyjnych spoczywających na tym emitencie, w szczególności jeżeli podnoszona szkoda wystąpi bezpośrednio na rachunku bankowym powoda prowadzonym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym tych sądów (wyrok z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 57). W swoim wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding (C‑12/15, EU:C:2016:449), Trybunał sprecyzował, że stwierdzenie to wpisuje się w szczególny kontekst sprawy charakteryzujący się istnieniem okoliczności współprzyczyniających się do przyznania jurysdykcji wspomnianym sądom (wyrok z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 37). Trybunał orzekł zatem, że art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że – w braku innych łączników – za „miejsce, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” nie można uznać miejsca w państwie członkowskim, w którym szkoda zaistniała, gdy szkoda ta obejmuje wyłącznie stratę finansową, która urzeczywistnia się bezpośrednio na rachunku bankowym powoda i która jest bezpośrednim następstwem czynu niedozwolonego popełnionego w innym państwie członkowskim (wyrok z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, pkt 40). W rozpatrywanej sprawie okazuje się, że biorąc pod uwagę całokształt szczególnych okoliczności, współprzyczyniają się one do przyznania jurysdykcji sądom austriackim. Jak wynika bowiem z postanowienia odsyłającego, H. Löber zamieszkuje w Austrii i wszystkie płatności związane ze sporną inwestycją zostały dokonane z austriackich kont bankowych, a mianowicie z konta osobistego H. Löber oraz z rachunków rozliczeniowych, których przeznaczeniem była realizacja zamierzonej inwestycji. Ponadto poza faktem, że w ramach realizacji owej inwestycji H. Löber miała do czynienia wyłącznie z bankami austriackimi, z postanowienia odsyłającego wynika również, że nabyła ona certyfikaty na austriackim rynku wtórnym, że informacje, które zostały jej zaprezentowane w związku z owymi certyfikatami, pochodziły z notyfikowanych österreichische Kontrollbank (austriackiemu bankowi kontrolnemu) prospektów emisyjnych owych certyfikatów i że to w Austrii na podstawie ww. informacji H. Löber podjęła zobowiązanie inwestycyjne, które doprowadziło do nieodwracalnego uszczerbku w jej majątku. Ponadto przyznanie jurysdykcji sądom austriackim w okolicznościach takich jak okoliczności sprawy stanowiącej przedmiot postępowania głównego jest zgodne z celami przewidywalności przepisów o jurysdykcji przewidzianych przez rozporządzenie nr 44/2001, bliskości pomiędzy sporem a sądami wskazanymi przez odnośną normę jurysdykcyjną, a także prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości, o których to celach mowa w motywach 11 i 12 rzeczonego rozporządzenia. W kwestii tej należy przypomnieć w szczególności, że ustalenie jako miejsca zaistnienia [urzeczywistnienia się] szkody miejsca siedziby banku, w którym powódka otworzyła rachunek bankowy, na którym występuje bezpośrednio szkoda, pozostaje w zgodzie z celem rozporządzenia nr 44/2001, jakim jest wzmocnienie ochrony prawnej osób zamieszkałych na terenie Unii poprzez umożliwienie powodowi łatwego zidentyfikowania sądu, do którego może on wnieść powództwo, a pozwanemu – racjonalnego przewidywania sądu, przed który może on zostać pozwany, ponieważ emitent certyfikatu, który nie wypełnia swoich obowiązków prawnych dotyczących prospektu emisyjnego, musi liczyć się z tym, że jeżeli zdecyduje się na notyfikację prospektu emisyjnego dotyczącego tego certyfikatu w innych państwach członkowskich, to podmioty niedostatecznie poinformowane, mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w tych państwach członkowskich, zainwestują w ten certyfikat i poniosą szkodę (zob. podobnie wyrok z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, pkt 56). W związku z powyższym na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że – w sytuacji takiej jak zaistniała w sporze stanowiącym przedmiot postępowania głównego, w której inwestor wytacza powództwo z tytułu odpowiedzialności deliktowej przeciwko bankowi, który wyemitował certyfikat, w który powód zainwestował, z powodu prospektu emisyjnego sporządzonego dla tego certyfikatu – sądy miejsca zamieszkania tego inwestora są, jako sądy miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę w rozumieniu przywołanego przepisu, właściwe dla rozpoznania rzeczonego powództwa, w sytuacji gdy podnoszona szkoda polega na stracie finansowej występującej bezpośrednio na należącym do tego inwestora koncie bankowym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym owych sądów, a pozostałe szczególne okoliczności sprawy również współprzyczyniają się do przyznania jurysdykcji owym sądom. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych należy interpretować w ten sposób, że – w sytuacji takiej jak zaistniała w sporze stanowiącym przedmiot postępowania głównego, w której inwestor wytacza powództwo z tytułu odpowiedzialności deliktowej przeciwko bankowi, który wyemitował certyfikat, w który powód zainwestował, z powodu prospektu emisyjnego sporządzonego dla tego certyfikatu – sądy miejsca zamieszkania tego inwestora są, jako sądy miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę w rozumieniu przywołanego przepisu, właściwe dla rozpoznania rzeczonego powództwa, w sytuacji gdy podnoszona szkoda polega na stracie finansowej występującej bezpośrednio na należącym do tego inwestora koncie bankowym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym owych sądów, a pozostałe szczególne okoliczności sprawy również współprzyczyniają się do przyznania jurysdykcji owym sądom.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: niemiecki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło