C-315/20

WyrokTSUE2021-11-11CELEX: 62020CJ0315ECLI:EU:C:2021:912

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściwy organ wysyłki może sprzeciwić się przemieszczaniu zmieszanych odpadów komunalnych, które zostały mechanicznie przetworzone i sklasyfikowane pod innym kodem EWC (19 12 12), ale których pierwotne właściwości nie uległy znaczącej zmianie, na podstawie zasad samowystarczalności i bliskości oraz przepisów dotyczących zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01)?
Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że art. 3 ust. 5 i art. 11 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 1013/2006, interpretowane w świetle motywu 33 dyrektywy 2008/98, oznaczają, że zmieszane odpady komunalne, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 EWC po mechanicznym przetworzeniu, które jednak nie zmieniło w sposób znaczący ich pierwotnych właściwości, należy nadal traktować jako zmieszane odpady komunalne zebrane z gospodarstw domowych (kod 20 03 01). System prawny dotyczący przemieszczania odpadów zależy od ich istotnego charakteru, a nie od formalnej klasyfikacji w EWC. Pozwolenie na inną interpretację podważałoby zasady samowystarczalności i bliskości, które mają na celu ograniczenie przemieszczania odpadów komunalnych.
Stan faktyczny
Spółka Plan Eco złożyła wniosek do regionu Wenecji Euganejskiej o zgodę na przemieszczenie 2000 ton zmieszanych odpadów komunalnych, wytworzonych we Włoszech przez Futura Srl, do cementowni w Słowenii. Odpady te zostały mechanicznie przetworzone w celu wykorzystania we współspalaniu i sklasyfikowane przez Futura pod kodem 19 12 12 EWC. Region Wenecja Euganejska sprzeciwił się przemieszczeniu, argumentując, że odpady zachowały swój pierwotny charakter zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01 EWC) i że zasady samowystarczalności i bliskości wymagają odzysku odpadów w najbliższej instalacji, a taka instalacja istnieje na jego terytorium.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 3 ust. 5 i art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów należy interpretować w ten sposób, że uwzględniając zasady samowystarczalności i bliskości, właściwy organ wysyłki może, opierając się w szczególności na podstawie wskazanej w art. 11 ust. 1 lit. i) tego rozporządzenia, sprzeciwić się wysyłce zmieszanych odpadów komunalnych, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 wykazu odpadów przewidzianego w załączniku do decyzji Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępującej decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzję Rady 94/904/WE ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych, zmienionej decyzją Komisji 2014/955/UE z dnia 18 grudnia 2014 r., w następstwie mechanicznego przetwarzania w celu odzysku energii, które jednak nie zmieniło w sposób znaczący ich pierwotnych właściwości.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 11 listopada 2021 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Środowisko naturalne – Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 – Przemieszczanie odpadów – Artykuł 3 ust. 5 i art. 11 ust. 1 lit. i) – Dyrektywa 2008/98/WE – Gospodarowanie odpadami – Artykuł 16 – Zasady samowystarczalności i bliskości – Decyzja 2000/532/WE – Europejski katalog odpadów (EWC) – Zmieszane odpady komunalne poddawane mechanicznemu przetwarzaniu niezmieniającemu ich charakteru W sprawie C‑315/20 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniem z dnia 10 października 2019 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 lipca 2020 r., w postępowaniu: Regione Veneto przeciwko Plan Eco Srl, przy udziale: Futura Srl, TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie: J. Passer (sprawozdawca), prezes siódmej izby, pełniący obowiązki prezesa ósmej izby, L.S. Rossi i N. Wahl, sędziowie, rzecznik generalny: A. Rantos, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspierał G. Palatiello, avvocato dello Stato, – w imieniu Komisji Europejskiej – L. Haasbeek, G. Gattinara i F. Thiran, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 17 czerwca 2021 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. 2006, L 190, s. 1) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. 2008, L 312, s. 3). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Regione Veneto (regionem Wenecji Euganejskiej, Włochy) a Plan Eco Srl w przedmiocie przemieszczania odpadów między państwami członkowskimi. Ramy prawne Prawo Unii Rozporządzenie nr 1013/2006 Artykuł 2 rozporządzenia nr 1013/2006, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Do celów niniejszego rozporządzenia: […] 19) »właściwy organ wysyłki« oznacza właściwy organ dla obszaru, z którego przemieszczanie rozpoczęło się lub ma się rozpocząć; 20) »właściwy organ miejsca przeznaczenia« oznacza właściwy organ dla miejsca, do którego przemieszczanie jest planowane lub w którym się ono odbywa, albo dla miejsca, w którym dokonuje się załadunku odpadów przed ich odzyskiem lub unieszkodliwieniem na obszarze niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa; […]”. Artykuł 3 ust. 5 tego rozporządzenia przewiduje: „Przemieszczanie zmieszanych odpadów komunalnych (kod odpadów 20 03 01) zebranych z gospodarstw domowych, także gdy odpady te zebrano również od innych wytwórców, do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania podlega, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, tym samym przepisom, co przemieszczanie odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia”. Zgodnie z art. 11 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowanym „Zgłoszenie sprzeciwu wobec przemieszczenia odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia”: „1.   W przypadku zgłoszenia dotyczącego planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą, w terminie 30 dni od przekazania potwierdzenia przyjęcia przez właściwy organ miejsca przeznaczenia zgodnie z art. 8 oraz zgodnie z traktatem, zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia, oparty na jednej lub kilku spośród następujących podstaw: a) planowane przemieszczanie lub unieszkodliwienie nie byłyby zgodne ze środkami przyjętymi w celu realizacji zasad bliskości, priorytetu dla odzysku odpadów i samowystarczalności na poziomie wspólnotowym i krajowym, zgodnie z dyrektywą 2006/12/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. 2006, L 114, s. 9)], w celu wprowadzenia całkowitego lub częściowego zakazu lub systematycznego sprzeciwiania się przemieszczeniom; lub […] i) odpady są zmieszanymi odpadami komunalnymi zebranymi z gospodarstw domowych (kod odpadów 20 03 01); lub […] 6.   Środki podjęte przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 1 lit. a) […], przewidujące całkowity lub częściowy zakaz lub systematyczne sprzeciwianie się przemieszczeniom odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia, są niezwłocznie zgłaszane Komisji, która zawiadamia o nich pozostałe państwa członkowskie”. Artykuł 12 tego samego rozporządzenia, zatytułowany „Zgłoszenie sprzeciwu wobec przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku”, stanowi: „1.   W przypadku zgłoszenia dotyczącego planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą, w terminie 30 dni od wysłania potwierdzenia przyjęcia przez właściwy organ miejsca przeznaczenia zgodnie z art. 8 oraz zgodnie z traktatem, zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia oparty na jednej lub kilku spośród następujących podstaw: […] b) planowane przemieszczanie lub odzysk odpadów nie byłyby zgodne z przepisami krajowymi w zakresie ochrony środowiska, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub ochrony zdrowia i dotyczącymi działań podejmowanych w państwie zgłaszającym sprzeciw; lub […] g) jeśli stosunek odpadów odzyskiwalnych i nieodzyskiwalnych, wartość szacunkowa uzyskanych w wyniku odzysku surowców lub koszt odzysku i unieszkodliwienia części nieodzyskiwalnej nie uzasadnia odzysku ze względów ekonomicznych lub środowiskowych; […] […]”. Dyrektywa 2008/98 Dyrektywa 2008/98 uchyliła dyrektywę 2006/12 z dniem 12 grudnia 2010 r. i przewiduje w art. 41, że odesłania do tej ostatniej uznaje się za odesłania do pierwszej. Motyw 33 dyrektywy 2008/98 ma następujące brzmienie: „Do celów stosowania rozporządzenia [nr 1013/2006] zmieszane odpady komunalne, o których mowa w art. 3 ust. 5 tego rozporządzenia, pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeśli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości”. Zgodnie z art. 16 dyrektywy 2008/98, zatytułowanym „Zasada samowystarczalności i bliskości”: „1.   Państwa członkowskie stosują właściwe środki, we współpracy z innymi państwami członkowskimi, jeżeli jest to konieczne lub pożądane, aby ustanowić [odpowiednią] zintegrowaną […] sieć instalacji do unieszkodliwiania odpadów i instalacji do odzysku zmieszanych odpadów komunalnych zebranych z gospodarstw domowych, uwzględniającą przypadki, w których zbieranie takie obejmuje również takie odpady od innych wytwórców, z uwzględnieniem najlepszych dostępnych technik. W drodze odstępstwa od rozporządzenia [nr 1013/2006], aby chronić swoją sieć, państwa członkowskie mogą ograniczyć wchodzące transporty odpadów przeznaczonych do obiektów przekształcania termicznego, które zaklasyfikowano jako instalacje do odzysku, w przypadkach, gdy ustalono, że transporty takie doprowadziłyby w konsekwencji do tego, że krajowe odpady musiałyby być unieszkodliwiane lub musiałyby być przetwarzane w sposób niezgodny z planami gospodarki odpadami tych państw. Państwa członkowskie zawiadamiają Komisję o podjęciu takiej decyzji. Państwa członkowskie mogą również ograniczyć wychodzące transporty odpadów z przyczyn dotyczących środowiska określonych w rozporządzeniu [nr 1013/2006]. 2.   Sieć powinna być zaprojektowana w sposób umożliwiający Wspólnocie jako całości stanie się samowystarczalną w zakresie unieszkodliwiania odpadów, jak również odzysku odpadów, o których mowa w ust. 1, a państwom członkowskim umożliwić stopniowe osiąganie tego celu indywidualnie, przy uwzględnieniu warunków geograficznych lub zapotrzebowania na specjalistyczne instalacje dla niektórych rodzajów odpadów. 3.   Sieć powinna umożliwiać unieszkodliwiane odpadów lub odzysk odpadów, o których mowa w ust. 1, w jednej z najbliżej położonych odpowiednich instalacji, za pomocą najodpowiedniejszych metod i technologii, w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zdrowia publicznego. 4.   Zasady bliskości i samowystarczalności nie oznaczają, że każde państwo członkowskie musi posiadać na swoim terytorium pełen zakres obiektów do ostatecznego odzysku”. Decyzja 2000/532/WE Decyzja Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępująca decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzję Rady 94/904/WE ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych (Dz.U. 2000, L 226, s. 3), zmieniona decyzją Komisji 2014/955/UE z dnia 18 grudnia 2014 r. (Dz.U. 2014, L 370, s. 44), zawiera w załączniku wykaz odpadów, o których mowa w art. 7 dyrektywy 2008/98, zwany „Europejskim katalogiem odpadów” (zwanym dalej „EWC”). W rozdziale 19 EWC, zatytułowanym „Odpady z urządzeń do gospodarowania odpadami […]”, w sekcji 19 12, zatytułowanej „odpady z mechanicznej przeróbki odpadów (np. z sortowania, zgniatania, zagęszczania, granulowania) niewymienione w innych grupach”, znajdują się następujące rubryki: 19 12 11* inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne 19 12 12 inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 W rozdziale 20 EWC, zatytułowanym „Odpady komunalne (odpady z gospodarstw domowych oraz podobne odpady handlowe, przemysłowe i instytucjonalne) łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie”, w sekcji 20 03, zatytułowanej „inne odpady komunalne”, znajduje się rubryka 20 03 01 „niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne”. Prawo włoskie Artykuł 182 bis decreto legislativo n. 152 – Norme in materia ambientale (dekretu ustawodawczego nr 152 dotyczącego przepisów w dziedzinie ochrony środowiska) z dnia 3 kwietnia 2006 r. (dodatek zwyczajny do GURI nr 88 z dnia 14 kwietnia 2006 r., zwanego dalej „dekretem ustawodawczym nr 152/2006”) przewiduje w ust. 1: „Unieszkodliwianie odpadów oraz odzysk zmieszanych odpadów komunalnych są realizowane za pomocą odpowiedniej zintegrowanej sieci instalacji, z uwzględnieniem najlepszych dostępnych technik i stosunku globalnych kosztów do zysków w celu: a) osiągnięcia samowystarczalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów komunalnych innych niż niebezpieczne oraz odpadów powstających w wyniku ich przetwarzania [sic] na optymalnych obszarach geograficznych; b) umożliwienia unieszkodliwiania odpadów oraz odzysku zmieszanych odpadów komunalnych w jednej z odpowiednich instalacji położonych najbliżej miejsc wytwarzania lub zbierania, w celu ograniczenia przemieszczania odpadów, uwzględniając kontekst geograficzny lub konieczność specjalistycznych instalacji dla niektórych rodzajów odpadów; […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Spółka transportowa Plan Eco złożyła do regionu Wenecji Euganejskiej wniosek o uzyskanie jego uprzedniej zgody na przemieszczenie 2000 ton zmieszanych odpadów komunalnych wytworzonych we Włoszech przez Futura Srl do cementowni położonej w Słowenii. Odpady te zostały mechanicznie przetworzone przez Futura w celu ich wykorzystania we współspalaniu i sklasyfikowane przez tę spółkę po tym przetwarzaniu pod kodem 19 12 12 EWC. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. region Wenecja Euganejska sprzeciwił się przemieszczeniu na podstawie prawa Unii, w szczególności art. 12 ust. 1 lit. b) i g) rozporządzenia nr 1013/2006, oraz prawa krajowego. Po pierwsze, uznał on, że sporne odpady w następstwie operacji wstępnego przetwarzania dokonywanego przez Futura zachowują swój pierwotny charakter, a mianowicie charakter zmieszanych odpadów komunalnych, któremu odpowiada kod 20 03 01 EWC, oraz że zaklasyfikowanie tych odpadów przez tę spółkę do sekcji 19 12 EWC, zatytułowanej „odpady z mechanicznej przeróbki odpadów (np. z sortowania, zgniatania, zagęszczania, granulowania) niewymienione w innych grupach”, jak również przypisanie kodu 19 12 12 EWC nie są decydujące w tym względzie. Po drugie, region uznał, że art. 182 bis ust. 1 lit. b) dekretu ustawodawczego nr 152/2006 – wprowadzony w ramach transpozycji dyrektywy 2008/98 oraz zasad samowystarczalności i bliskości ustanowionych w jej art. 16 – wymaga, aby zmieszane odpady komunalne były odzyskiwane w jednej z odpowiednich instalacji położonych najbliżej miejsca wytwarzania lub zbierania. Wreszcie, po trzecie, uznał on, że na jego terytorium istnieje sieć instalacji zdolna zaspokoić potrzeby Plan Eco i że w niniejszym przypadku jedna z instalacji regionu Wenecja Euganejska oświadczyła, iż jest w stanie przyjąć 2000 ton odpadów, o których mowa w zgłoszeniu przemieszczenia. Plan Eco wniosła skargę na tę decyzję do Tribunale amministrativo regionale per il Veneto (regionalnego sądu administracyjnego dla Wenecji Euganejskiej, Włochy), który wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r. stwierdził nieważność decyzji w szczególności ze względu na to, że przemieszczanie za granicę dotyczyło odpadów specjalnych, które należało sklasyfikować pod kodem EWC 19 12 12, i że w związku z tym zasady samowystarczalności, bliskości i ograniczenia terytorialnego przewidziane w przypadku przetwarzania odpadów komunalnych nie miały zastosowania. Region Wenecji Euganejskiej wniósł od tego wyroku odwołanie do Consiglio di Stato (rady stanu, Włochy), która po ustaleniu w szczególności, że przedmiotowe odpady zostały poddane przetworzeniu, które nie zmieniło w sposób znaczący ich pierwotnych właściwości jako odpadów komunalnych, postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „W odniesieniu do sytuacji, w której zmieszane odpady komunalne, niezawierające odpadów niebezpiecznych, zostały przetworzone mechanicznie w instalacji w celu odzysku energii (proces R1/R12 w rozumieniu załącznika C [do dekretu ustawodawczego nr 152/2006]), w wyniku której to czynności przetwarzania okazało się, że zasadniczo przetworzenie nie zmieniło w sposób znaczący pierwotnych właściwości zmieszanych odpadów komunalnych, lecz odpady te w ramach klasyfikacji określonej w EWC przypisano do kodu 19 12 12, czego strony nie kwestionowały; w celu oceny zgodności z prawem zastrzeżeń, jakie właściwy organ państwa pochodzenia zgłosił na podstawie zasad określonych w dyrektywie 2008/98 w ramach postępowania w sprawie wniosku o wydanie uprzedniej zgody na przemieszczenie przetworzonych odpadów do zakładu produkcyjnego w innym państwie europejskim w celu ich wykorzystania w technologii współspalania lub w każdym wypadku jako środka wytwarzania energii, a w szczególności zastrzeżeń takich jak zgłoszone w niniejszej sprawie, opartych na: zasadzie ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska (art. 13 dyrektywy 2008/98); zasadzie samowystarczalności i bliskości ustanowionej w art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/98 […]; zasadzie ustanowionej w tym samym art. 16 ust. 1 akapit drugi zdanie ostatnie […]; motywie 33 dyrektywy 2008/98 […][:] 1) [EWC] (w niniejszej sprawie kod 19 12 12 [tego katalogu], odnoszący się do odpadów z instalacji mechanicznego przetwarzania odpadów przeznaczonych do odzysku R1/R12) oraz ustanowione w nim odpowiednie kody kolidują – a jeśli tak, w jakim stopniu – z przepisami [prawa Unii] dotyczącymi przemieszczania odpadów, które przed przetworzeniem mechanicznym były zmieszanymi odpadami komunalnymi? 2) W szczególności, w odniesieniu do przemieszczania odpadów powstałych w wyniku przetworzenia zmieszanych odpadów komunalnych, czy przepisy art. 16 i motywu 33 dyrektywy 2008/98, które wyraźnie dotyczą przemieszczania odpadów, mają pierwszeństwo przed klasyfikacją wynikającą z [EWC]? 3) Jeśli Trybunał uzna to zagadnienie za właściwe i użyteczne, to czy wspomniany powyżej wykaz ma charakter normatywny, czy też stanowi on jedynie certyfikację techniczną zapewniającą jednolitą identyfikowalność wszystkich odpadów?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy właściwy organ wysyłki może na podstawie rozporządzenia nr 1013/2006 i dyrektywy 2008/98 sprzeciwić się wysyłce zmieszanych odpadów komunalnych przeznaczonych do odzysku, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 EWC w następstwie mechanicznego przetworzenia w celu odzysku energii, które jednak nie zmieniło w sposób znaczący ich pierwotnych właściwości. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że rozporządzenie nr 1013/2006 i dyrektywa 2008/98, których celem jest zmniejszenie do minimum negatywnego wpływu wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, zwracają szczególną uwagę na zmieszane odpady komunalne. I tak art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1013/2006 stanowi, że przemieszczanie „zmieszanych odpadów komunalnych (kod odpadów 20 03 01) zebranych z gospodarstw domowych, także gdy odpady te zebrano również od innych wytwórców, do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania” podlega zgodnie z tym rozporządzeniem tym samym przepisom co przemieszczanie odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia. W konsekwencji art. 11 rozporządzenia nr 1013/2006 ma zastosowanie nawet w przypadku zgłoszenia dotyczącego planowanego przemieszczenia zmieszanych odpadów komunalnych przeznaczonych do odzysku, mimo że zgodnie z jego tytułem i brzmieniem przepis ten ma co do zasady zastosowanie jedynie do odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia (zob. podobnie wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., Ragn-Sells, C‑292/12, EU:C:2013:820, pkt 53, 54). Ponadto właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą zgodnie z art. 11 ust. 1 lit. i) tego rozporządzenia sprzeciwić się takiemu przemieszczeniu z tego tylko powodu, że dane odpady są „zmieszanymi odpadami komunalnymi zebranymi z gospodarstw domowych (kod 20 03 01)”. W tym względzie z prac przygotowawczych nad rozporządzeniem nr 1013/2006 wynika, że celem zamierzonym przez prawodawcę Unii w tych przepisach było ograniczenie przemieszczania odpadów zebranych z gospodarstw domowych do tego, co absolutnie konieczne, oraz ustanowienie, by państwa członkowskie zajmowały się takimi odpadami niejednorodnymi i były zachęcone do autonomicznego rozwiązania swoich problemów z odpadami zebranymi z gospodarstw domowych, nie wykluczając wszelkiej współpracy z państwami sąsiadującymi. Podobnie art. 16 dyrektywy 2008/98 nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia odpowiedniej zintegrowanej sieci instalacji do przetwarzania odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia oraz „zmieszanych odpadów komunalnych zebranych z gospodarstw domowych, [w tym w przypadkach], w których zbieranie takie obejmuje również takie odpady od innych wytwórców”, z uwzględnieniem najlepszych dostępnych technik. Artykuł ten przewiduje również, że państwa członkowskie powinny zaprojektować tę sieć w taki sposób, by między innymi indywidualnie dążyły do samowystarczalności w zakresie przetwarzania tych odpadów i aby to przetwarzanie mogło odbywać się w jednej z odpowiednich instalacji położonych najbliżej miejsca ich wytwarzania. Trybunał orzekł w tym względzie, że przy tworzeniu takiej zintegrowanej sieci państwa członkowskie dysponują zakresem uznania co do wyboru podstawy terytorialnej, którą uznają za właściwą do osiągnięcia samowystarczalności krajowej w zakresie przetwarzania danych odpadów. Trybunał podkreślił jednak, że w tym względzie, zwłaszcza jeśli chodzi o środki odpowiednie do wspierania racjonalizacji zbierania, sortowania oraz przetwarzania odpadów, jeden z najważniejszych środków, jakie powinny podjąć państwa członkowskie, między innymi za pośrednictwem jednostek samorządu lokalnego wyposażonych w stosowne kompetencje, polega na dążeniu do przetwarzania tych odpadów w instalacji zlokalizowanej jak najbliżej miejsca ich wytwarzania, w szczególności gdy chodzi o zmieszane odpady komunalne, tak aby ograniczyć ich transport w największym możliwym stopniu (zob. wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., Ragn-Sells, C‑292/12, EU:C:2013:820, pkt 60, 61 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, że zgodnie z art. 3 ust. 5 i art. 11 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 1013/2006 oraz w celu zapewnienia przestrzegania zasad samowystarczalności i bliskości ustanowionych w art. 16 dyrektywy 2008/98 i wprowadzonych w życie we wspomnianych przepisach rozporządzenia nr 1013/2006, które to zasady zostały przywołane w postępowaniu głównym przez właściwy organ wysyłki, organ ten może sprzeciwić się wysyłce zmieszanych odpadów komunalnych zebranych z gospodarstw domowych przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia. W drugiej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z motywem 33 dyrektywy 2008/98 do celów stosowania rozporządzenia nr 1013/2006 zmieszane odpady komunalne, o których mowa w art. 3 ust. 5 tego rozporządzenia, pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeśli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczących ich właściwości. Otóż o ile zgodnie z utrwalonym orzecznictwem motywy aktu Unii nie mają wiążącej mocy prawnej i nie można się na nie powoływać w celu odstąpienia od przepisów danego aktu ani w celu interpretowania tych przepisów w sposób sprzeczny z ich brzmieniem, o tyle mogą one jednak precyzować treść przepisów tego aktu i dostarczają wskazówek interpretacyjnych, które mogą wyjaśniać wolę autora tego aktu (zob. podobnie wyrok z dnia 25 marca 2021 r., Balgarska Narodna Banka, C‑501/18, EU:C:2021:249, pkt 90 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie art. 3 ust. 5 i art. 11 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 1013/2006, interpretowane w świetle motywu 33 dyrektywy 2008/98, oznaczają, że zmieszane odpady komunalne, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 EWC w następstwie mechanicznego przetworzenia w celu odzysku energii, które jednak nie zmieniło w sposób znaczący pierwotnych właściwości tych odpadów, należy uznać za zmieszane odpady komunalne zebrane z gospodarstw domowych, o których mowa w tych przepisach, niezależnie od faktu, że owe przepisy wymieniają kod 20 03 01 EWC. Jak bowiem podkreślił rzecznik generalny w pkt 56 opinii, system prawny mający zastosowanie do przemieszczania odpadów zależy od ich istotnego charakteru, a nie od ich formalnej klasyfikacji zgodnie z EWC. Ponadto każda inna wykładnia pozwoliłaby na wyłączenie ze stosowania art. 3 ust. 5 i art. 11 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 1013/2006 oraz ostatecznie zasad samowystarczalności i bliskości, których przestrzeganie, jak wskazano w pkt 23 niniejszego wyroku, mają zapewnić te przepisy, zmieszanych odpadów komunalnych, które w następstwie czynności przetwarzania, która nie zmieniła jednak ich istotnego charakteru, zostały sklasyfikowane pod kodem EWC innym niż kod przeznaczony dla zmieszanych odpadów komunalnych. W postępowaniu głównym bezsporne jest, że mechaniczne przetwarzanie przedmiotowych odpadów nie zmieniło w sposób istotny pierwotnych właściwości tych odpadów ani w konsekwencji ich charakteru. Wynika z tego, że do celów stosowania rozporządzenia nr 1013/2006 zmieszane odpady komunalne przeznaczone do odzysku, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 EWC w następstwie mechanicznego przetwarzania w celu odzysku energii, które jednak nie zmieniło zasadniczo ich pierwotnych właściwości, należy uznać za zmieszane odpady komunalne zebrane z gospodarstw domowych. Z całości powyższych rozważań wynika, że na zadane pytania należy odpowiedzieć, iż art. 3 ust. 5 i art. 11 rozporządzenia nr 1013/2006 należy interpretować w ten sposób, że uwzględniając zasady samowystarczalności i bliskości, właściwy organ wysyłki może, opierając się w szczególności na podstawie wskazanej w art. 11 ust. 1 lit. i) tego rozporządzenia, sprzeciwić się wysyłce zmieszanych odpadów komunalnych, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 EWC w następstwie mechanicznego przetwarzania w celu odzysku energii, które jednak nie zmieniło w sposób znaczący ich pierwotnych właściwości. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 3 ust. 5 i art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów należy interpretować w ten sposób, że uwzględniając zasady samowystarczalności i bliskości, właściwy organ wysyłki może, opierając się w szczególności na podstawie wskazanej w art. 11 ust. 1 lit. i) tego rozporządzenia, sprzeciwić się wysyłce zmieszanych odpadów komunalnych, które zostały sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 wykazu odpadów przewidzianego w załączniku do decyzji Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępującej decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzję Rady 94/904/WE ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych, zmienionej decyzją Komisji 2014/955/UE z dnia 18 grudnia 2014 r., w następstwie mechanicznego przetwarzania w celu odzysku energii, które jednak nie zmieniło w sposób znaczący ich pierwotnych właściwości.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: włoski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło