C-317/07
WyrokTSUE2008-12-04CELEX: 62007CJ0317ECLI:EU:C:2008:684
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jak należy interpretować pojęcia „odpady”, „spalarnia” i „współspalarnia” w rozumieniu dyrektywy 2000/76/WE w odniesieniu do kompleksu energetycznego, w którym odpady są zgazowywane w gazowni w celu produkcji gazu, a następnie ten gaz jest spalany w elektrowni jako paliwo, oraz czy dla tej kwalifikacji ma znaczenie brak linii spalania w gazowni lub korzyści środowiskowe?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76/WE, pojęcie „odpady” odnosi się wyłącznie do substancji stałych lub płynnych, wykluczając tym samym substancje gazowe. W konsekwencji, gaz oczyszczony powstały w wyniku zgazowania odpadów nie jest traktowany jako „odpad” w rozumieniu tej dyrektywy. Gazownia, której głównym celem jest produkcja gazu z odpadów poprzez przetwarzanie termiczne, została zakwalifikowana jako „współspalarnia” na podstawie art. 3 pkt 5 dyrektywy, ponieważ przetwarza odpady termicznie w celu ich usunięcia i uzyskania produktów materialnych. Natomiast elektrownia, która wykorzystuje ten oczyszczony gaz jako paliwo dodatkowe obok paliw kopalnych, nie jest objęta zakresem dyrektywy, gdyż nie spala odpadów w postaci gazowej, a jej głównym celem nie jest przetwarzanie odpadów. Trybunał podkreślił, że dla celów kwalifikacji nie należy brać pod uwagę potencjalnych korzyści środowiskowych.Stan faktyczny
Lahti Energia Oy, przedsiębiorstwo należące do miasta Lahti, złożyło wniosek o pozwolenie środowiskowe na kompleks energetyczny składający się z gazowni i elektrowni. W gazowni odpady są poddawane zgazowaniu w celu produkcji oczyszczonego gazu, który następnie jest wykorzystywany jako paliwo w elektrowni obok paliw kopalnych. Fiński urząd środowiskowy (ympäristölupavirasto) uznał cały kompleks za współspalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76/WE. Lahti Energia zakwestionowała tę decyzję, twierdząc, że spalanie oczyszczonego gazu nie powinno być traktowane jako współspalanie odpadów.Rozstrzygnięcie
1) Pojęcie „odpady” zawarte w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów nie obejmuje substancji w postaci gazowej.
2) Pojęcie „spalarnia” zawarte w art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76 oznacza każdą jednostkę techniczną lub wyposażenie, w którym dokonuje się termicznego przetwarzania odpadów, o ile substancje powstające w wyniku tego procesu termicznego są następnie spalane, a obecność linii spalania nie stanowi w tym kontekście kryterium niezbędnego do takiego zakwalifikowania.
3) W okolicznościach takich jak w sprawie przed sądem krajowym:
– gazownię, która realizuje cel uzyskania produktów w postaci gazowej, w niniejszym przypadku gazu oczyszczonego, poddając odpady przetwarzaniu termicznemu, należy zakwalifikować jako „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76;
– elektrownia, która wykorzystuje jako paliwo dodatkowe gaz oczyszczony uzyskany w wyniku spalania odpadów w gazowni, zastępując w ten sposób paliwa kopalne wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej, nie jest objęta zakresem stosowania tej dyrektywy.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑317/07
Postępowanie wszczęte przez
Lahti Energia Oy
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Korkein hallinto-oikeus)
Dyrektywa 2000/76/WE – Spalanie odpadów – Oczyszczanie i spalanie – Gaz generatorowy wyprodukowany z odpadów – Pojęcie odpadów – Spalarnia – Współspalarnia
Streszczenie wyroku
1. Środowisko naturalne – Odpady – Spalanie – Dyrektywa 2000/76
(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/76, art. 3 pkt 1)
2. Środowisko naturalne – Odpady – Spalanie – Dyrektywa 2000/76
(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/76, art. 3 pkt 4)
3. Środowisko naturalne – Odpady – Spalanie – Dyrektywa 2000/76
(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/76, art. 3, pkt 4, 5)
1. Pojęcie „odpady” zawarte w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76 w sprawie spalania odpadów nie obejmuje substancji w postaci gazowej.
(por. pkt 17; pkt 1 sentencji)
2. Pojęcie „spalarnia” zawarte w art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76 w sprawie spalania odpadów oznacza każdą jednostkę techniczną
lub wyposażenie, w którym dokonuje się termicznego przetwarzania odpadów, o ile substancje powstające w wyniku tego procesu
termicznego są następnie spalane. Obecność linii spalania nie stanowi w tym kontekście kryterium niezbędnego do takiego zakwalifikowania.
(por. pkt 22; pkt 2 sentencji)
3. W odniesieniu do kompleksu energetycznego, w którym położona obok elektrowni gazownia dostarcza do niej gaz oczyszczony uzyskany
w wyniku zgazowania odpadów i wykorzystywany w tej elektrowni jako paliwo obok paliw kopalnych, do celów stosowania dyrektywy
2000/76 w sprawie spalania odpadów należy zasadniczo przeprowadzić w ten sam sposób odrębną analizę gazowni i elektrowni.
W ten sposób, podczas gdy gazownię, która realizuje cel uzyskania produktów w postaci gazowej, w niniejszym przypadku gazu
oczyszczonego, poddając odpady przetwarzaniu termicznemu, należy zakwalifikować jako „współspalarnię” w rozumieniu art. 3
pkt 5 omawianej dyrektywy, to elektrownia, która wykorzystuje jako paliwo dodatkowe gaz oczyszczony uzyskany w wyniku spalania
odpadów w gazowni, zastępując w ten sposób paliwa kopalne wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej,
nie jest objęta zakresem stosowania tej dyrektywy. W tym względzie dla celów zakwalifikowania danej jednostki jako spalarni
lub współspalarni nie należy brać pod uwagę, jaka kwalifikacja pozwoliłaby na osiągnięcie poziomu emisji bardziej korzystnego
dla środowiska.
(por. pkt 25, 41–43; pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 4 grudnia 2008 r.(*)
Dyrektywa 2000/76/WE – Spalanie odpadów – Oczyszczanie i spalanie – Gaz generatorowy wyprodukowany z odpadów – Pojęcie odpadów – Spalarnia – Współspalarnia
W sprawie C‑317/07
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Korkein
hallinto-oikeus (Finlandia) postanowieniem z dnia 6 lipca 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 10 lipca 2007 r., w postępowaniu
wszczętym przez
Lahti Energia Oy,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, K. Schiemann, J. Makarczyk, L. Bay Larsen i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: C. Strömholm, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 lipca 2008 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Lahti Energia Oy przez T. Rinnę, asianajaja, i M. Kivelä i H. Takalę, odpowiednio dyrektora i inżyniera,
– w imieniu Hämeen ympäristökeskus przez P. Mäkinen i E. Mecklin, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Salpausselän luonnonystävät ry przez M. Vikberga i S. Niemelä, asianajaja,
– w imieniu rządu fińskiego przez J. Heliskoskiego, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu rządu włoskiego przez I.M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez G. Fiengo, avvocato
dello Stato,
– w imieniu rządu niderlandzkiego przez C. Wissels i M. de Gravego, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez I. Koskinena i J.B. Laignelota, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 września 2008 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów (Dz.U. L 332, s. 91).
2 Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Lahti Energia Oy (zwaną dalej „Lahti Energia”), przedsiębiorstwem stanowiącym
własność miasta Lahti, a Itä-Suomen ympäristölupavirasto (urzędem środowiskowym Finlandii wschodniej, zwany dalej „ympäristölupavirasto”)
w przedmiocie poddania wymogom dyrektywy 2000/76 kompleksu złożonego z gazowni i elektrowni.
Ramy prawne
Dyrektywa 2000/76
3 Motywy 5 i 27 dyrektywy 2000/76 mają następujące brzmienie:
„(5) Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 5 traktatu istnieje potrzeba podjęcia działań na szczeblu
wspólnotowym. Zasada ostrożności przewiduje podstawę dla dalszych środków. Niniejsza dyrektywa ogranicza się do minimalnych
wymagań dla spalarni i współspalarni.
[…]
(27) Współspalanie odpadów w instalacjach, nieprzeznaczonych głównie do spalania odpadów, nie powinno być dozwolone celem niepowodowania
wyższych emisji zanieczyszczeń w części objętości gazów spalinowych powstających wskutek takiego współspalania niż w instalacjach
przeznaczonych wyłącznie do spalania i z tego względu powinno podlegać właściwym ograniczeniom”.
4 Zgodnie z art. 3 tej dyrektywy:
„Do celów niniejszej dyrektywy:
1) »odpady« oznaczają wszelkie odpady stałe lub płynne, jak zdefiniowano w art. l lit. a) dyrektywy [Rady] 75/442/EWG [z dnia
15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 194, s. 39)];
[…]
4) »spalarnia« oznacza każdą stacjonarną lub ruchomą jednostkę techniczną oraz wyposażenie przeznaczone do termicznego przetwarzania
odpadów, z odzyskiem ciepła wytworzonego w wyniku spalania lub bez takiego odzysku. Obejmuje to spalanie przez utlenianie
jak również inne procesy obróbki termicznej, takie jak piroliza, gazyfikacja, proces plazmowy, w stopniu, w jakim substancje
powstające z przeróbki są następnie spalane.
Definicja ta obejmuje miejsce lokalizacji i całą spalarnię, w tym wszystkie linie spalania odpadów, przyjmowanie odpadów,
składowanie odpadów, miejscowe urządzenia do obróbki wstępnej, systemy dostarczania odpadów będących paliwem i powietrza,
kocioł, urządzania do oczyszczania gazów spalinowych, znajdujące się na miejscu urządzenia do obróbki lub oczyszczania pozostałości
i ścieków, komin, urządzenia i systemy kontrolowania operacji spalania, rejestracji i monitorowania warunków spalania;
5) »współspalarnia« oznacza każdą stacjonarną lub ruchomą instalację, której głównym celem jest wytwarzanie energii lub produktów
materialnych:
– która wykorzystuje odpady jako paliwo zwykłe lub dodatkowe; lub
– w której odpady są poddawane termicznej obróbce mającej na celu ich usunięcie.
Jeśli współspalanie odbywa się w taki sposób, że głównym celem instalacji nie jest wytwarzanie energii lub produkcja produktów
materialnych, a raczej termiczna obróbka odpadów, instalacja uważana jest za spalarnię w rozumieniu pkt 4.
Definicja ta obejmuje miejsce lokalizacji i całą instalację, w tym wszystkie linie do współspalania odpadów, składowanie i przechowywanie
odpadów, znajdujące się na miejscu urządzenia do obróbki wstępnej, systemy dostarczania odpadów, paliwa i powietrza, kocioł,
urządzania do oczyszczania gazów spalinowych, znajdujące się na miejscu urządzenia do obróbki lub składowania pozostałości
i ścieków, komin, urządzenia i systemy kontrolowania operacji spalania, rejestracji i monitorowania warunków spalania;
[…]
12) »pozwolenie« oznacza decyzję na piśmie (lub wiele takich decyzji) wydaną przez właściwe władze, przyznające zezwolenie na
eksploatację instalacji z zastrzeżeniem niektórych warunków, które gwarantują, że instalacja jest zgodna z wszystkimi wymaganiami
niniejszej dyrektywy. Pozwolenie może dotyczyć jednej lub więcej instalacji lub części instalacji w tym samym miejscu, prowadzonych
przez tego samego operatora;
13) »pozostałość« oznacza każdy materiał płynny lub stały (włączając w to popiół denny i żużel, popiół lotny i pył kotłowy, stałe
produkty reakcji z obróbki gazów, osad ściekowy z oczyszczania ścieków, zużyte katalizatory i zużyty węgiel aktywny) zdefiniowana
jako odpady w art. l lit. a) 75/442/EWG, która jest wytwarzana w wyniku procesu spalania lub współspalania, oczyszczania gazu
spalinowego lub ścieków lub innych procesów w spalarni lub współspalarni”.
5 Artykuł 7 dyrektywy, zatytułowany „Dopuszczalne wielkości emisji do powietrza”, stanowi:
„1. Spalarnie są projektowane, wyposażane, budowane i eksploatowane w taki sposób, aby w gazach spalinowych nie przekroczono dopuszczalnych
wielkości emisji ustalonych w załączniku V.
2. Współspalarnie są projektowane, wyposażane, budowane i eksploatowane w taki sposób, aby w gazach spalinowych nie przekroczono
dopuszczalnych wielkości emisji ustalonych zgodnie z lub ustalonych w załączniku II.
[…]”.
Dyrektywa 2006/12/WE
6 Zgodnie z art. 1 dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 114,
s. 9), która dla zapewnienia jasności i zrozumiałości ujednolica dyrektywę 75/442, „odpady” oznaczają „wszelkie substancje
lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek
usunąć”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
7 Lahti Energia wniosła do ympäristölupavirasto o wydanie pozwolenia środowiskowego na działalność należącej do niej gazowni
i elektrowni. Pozwolenie to dotyczy kompleksu dwóch różnych instalacji usytuowanych w tym samym miejscu, obejmującego instalację
do produkcji gazu z odpadów oraz elektrowni, w której kotle parowym spalany jest gaz oczyszczony produkowany w gazowni.
8 Ympäristölupavirasto wydał Lahti Energia tymczasowe pozwolenie środowiskowe, określając warunki, na których pozwolenie to
zostało przyznane. Urząd ten uznał w ten sposób, że gazowania, w której produkowany jest gaz, i elektrownia, w której jest
spalany, stanowią razem współspalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76.
9 Lahti Energia wniosła skargę na tę decyzję do Vaasan hallinto-oikeus (sąd administracyjny w Vaasa), żądając stwierdzenia,
że spalanie w kotle głównym gazu generatorowego, który został oczyszczony i wzbogacony w odrębnej instalacji produkcji gazu,
nie może być uważane za współspalanie odpadów w rozumieniu dyrektywy 2000/76.
10 Vaasan hallinto-oikeus oddalił skargę, uznając w szczególności, że realizacja celów dyrektywy 2000/76/WE mogłaby być zagrożona,
gdyby zakres stosowania dyrektywy był interpretowany tak wąsko, że wymogi dyrektywy nie obowiązywałyby w odniesieniu do spalania
odpadów przetworzonych. Sąd ten uznał jednak, że gazownia jako wyodrębniona jednostka funkcjonalna nie mogła być uważana za
spalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76/WE, ponieważ zgazowanie jest procesem obróbki termicznej, a żeby dana instalacja
stanowiła spalarnię, powinna posiadać linię spalania.
11 Niemniej Vaasan hallinto-oikeus stwierdził, że gazownia i elektrownia stanowiły razem współspalarnię w rozumieniu dyrektywy
2000/76.
12 Lahti Energia wniosła wówczas odwołanie do Korkein hallinto-oikeus, który postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do
Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76/WE należy interpretować w taki sposób, że dyrektywa ta nie znajduje zastosowania do spalania
odpadów gazowych?
2) Czy gazownię, w której w wyniku pirolizy powstaje gaz z odpadów, należy uważać za spalarnię w rozumieniu art. 3 pkt 4 dyrektywy
2000/76/WE, nawet jeżeli nie ma w niej linii spalania?
3) Czy spalanie powstałego w gazowni i oczyszczonego po procesie zgazowania gazu generatorowego w kotle elektrowni należy uważać
za proces, który objęty jest art. 3 dyrektywy 2000/76/WE? Czy ma przy tym znaczenie, że oczyszczony gaz generatorowy zastępuje
paliwa kopalne, a emisje elektrowni na wytworzoną jednostkę energii przy wykorzystaniu powstałego z odpadów i oczyszczonego
gazu generatorowego są mniejsze niż przy wykorzystaniu innych paliw? Czy dla wykładni zakresu stosowania dyrektywy 2000/76/WE
ma znaczenie, że gazownia i elektrownia ze względów techniczno-funkcjonalnych i z uwzględnieniem ich wzajemnej odległości
tworzą jedną instalację lub że powstały i oczyszczony w gazowni gaz generatorowy może być transportowany i wykorzystany gdzie
indziej, np. w celu produkcji energii, jako paliwo lub do innych celów?
4) W jakich warunkach można uznać wyprodukowany w gazowni oczyszczony gaz generatorowy za produkt, tak aby nie był on już objęty
przepisami dotyczącymi odpadów?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
13 Pytaniem pierwszym sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy pojęcie „odpady” zawarte w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76 obejmuje
również substancje w postaci gazowej.
14 W kontekście sprawy przed sądem krajowym pytanie to należy rozumieć jako zmierzające do ustalenia, czy gaz powstający w wyniku
przeprowadzanej w gazowni pirolizy różnych rodzajów odpadów stałych może być uznany za „odpady” w rozumieniu dyrektywy 2000/76,
w wyniku czego ta substancja gazowa, używana następnie jako paliwo w elektrowni obok innych paliw, mogłaby zostać zakwalifikowana
albo jako substancja, która „[jest] następnie [spalana]” w rozumieniu art. 3 pkt 4 akapit pierwszy in fine tej dyrektywy,
albo jako odpady wykorzystywane jako „paliwo […]dodatkowe” lub „poddawane termicznej obróbce mającej na celu ich usunięcie”
w rozumieniu art. 3 pkt 5 akapit pierwszy tej dyrektywy.
15 Jak podkreśliły w tym względzie Lahti Energia, rząd fiński i włoski oraz Komisja Wspólnot Europejskich, należy stwierdzić,
że jednoznaczne brzmienie art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76 definiuje pojęcie „odpady” w ramach tej dyrektywy jako wszelkie odpady
„stałe” lub „płynne”, jak zdefiniowano w art. l lit. a) dyrektywy 75/442.
16 Wykładnia literalna tego przepisu wystarcza zatem, by stwierdzić, że dyrektywa 2000/76 obejmuje jedynie odpady mające postać
stałą lub płynną, dlatego też nie ma potrzeby dalszej analizy, czy pojęcie „odpady” w kontekście dyrektywy 75/442 obejmuje
ze swej strony odpady w postaci gazowej.
17 Na pytanie pierwsze należy zatem odpowiedzieć, że pojęcie „odpady” zawarte w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76 nie obejmuje substancji
w postaci gazowej.
W przedmiocie pytania drugiego
18 W pytaniu drugim sąd krajowy zwraca się do Trybunału o ustalenie, czy istnienie linii spalania jest warunkiem niezbędnym do
zakwalifikowania jednostki takiej jak zakład produkujący gaz z odpadów jako „spalarni” w rozumieniu art. 3 pkt 4 dyrektywy
2000/76.
19 Zgodnie z art. 3 pkt 4 akapit pierwszy dyrektywy 2000/76 pojęcie spalarni oznacza wyposażenie lub jednostkę techniczną przeznaczoną
do termicznego przetwarzania odpadów, które obejmuje spalanie przez utlenianie jak również inne procesy obróbki termicznej
takie jak między innymi piroliza i zgazowanie.
20 W tym względzie – jak wynika jednoznacznie z porównania różnych wersji językowych art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76 i jak podniosły
Lahti Energia, Hämeen ympäristökeskus, rząd fiński i Komisja – jednostka, w której odpady są poddawane termicznemu przetwarzaniu,
może być zakwalifikowana jako „spalarnia” jedynie, jeżeli substancje powstające w wyniku tego procesu termicznego są następnie
spalane.
21 Jak słusznie zaznaczył rząd niderlandzki, wykaz elementów technicznych zawarty w art. 3 pkt 4 akapit drugi dyrektywy 2000/76
nie może być uznany ani za wyczerpujące wyliczenie elementów mogących stanowić spalarnię, ani za wyliczenie elementów, które
instalacja taka musi koniecznie posiadać. Posiadanie linii spalania nie jest więc kryterium niezbędnym do zakwalifikowania
danej jednostki jako „spalarni”.
22 W tych warunkach na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że pojęcie „spalarnia” zawarte w art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76 oznacza
każdą jednostkę techniczną lub wyposażenie, w którym dokonuje się termicznego przetwarzania odpadów, o ile substancje powstające
w wyniku tego procesu termicznego są następnie spalane, i że obecność linii spalania nie stanowi w tym kontekście kryterium
niezbędnego do takiego zakwalifikowania.
W przedmiocie pytania trzeciego
23 Pytaniem trzecim sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, w jaki sposób zakwalifikować w świetle art. 3 dyrektywy 2000/76
kompleks energetyczny, w którym położona obok elektrowni gazownia dostarcza do niej gaz oczyszczony uzyskany w wyniku zgazowania
odpadów i wykorzystywany w tej elektrowni jako paliwo obok paliw kopalnych. Sąd ten pragnie ustalić w szczególności, czy do
celów kwalifikacji tego kompleksu ma znaczenie z jednej strony fakt, iż wykorzystanie przez elektrownię wspomnianego gazu
oczyszczonego pozwala uzyskać emisje mniejsze niż przy wykorzystaniu paliw kopalnych, i z drugiej strony fakt, iż dwie jednostki
składające się na ten kompleks stanowią pewną całość funkcjonalną w tym sensie, że gazownia jest przeznaczona do pokrycia
w części zapotrzebowania paliwowego elektrowni, lecz jednocześnie gaz produkowany w tym zakładzie mógłby być przeznaczony
do sprzedaży na zewnątrz omawianej lokalizacji.
24 Na wstępie należy podkreślić, że do celów stosowania dyrektywy 2000/76, w przypadku gdy elektrociepłownia składa się z kilku
pieców, każdy z tych pieców, wraz ze związanym z nim wyposażeniem, powinien być uznany za odrębną instalację (wyrok z dnia
11 września 2008 r. w sprawie C‑251/07 Gävle Kraftvärme, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 33).
25 W przypadku dwóch jednostek, takich jak te, których dotyczy sprawa przed sądem krajowym, do celów stosowania dyrektywy 2000/76
należy zatem zasadniczo przeprowadzić w ten sam sposób odrębną analizę gazowni i elektrowni.
26 Zgodnie z art. 3 pkt 5 akapit pierwszy dyrektywy 2000/76 instalację, której głównym celem jest wytwarzanie energii lub produktów
materialnych i która wykorzystuje odpady jako paliwo zwykłe bądź dodatkowe lub w której odpady są poddawane przetworzeniu
termicznemu mającemu na celu ich usunięcie, należy uznać za współspalarnię (zob. ww. wyrok w sprawie Gävle Kraftvärme, pkt 35).
27 Artykuł 3 pkt 5 akapit drugi zawiera uściślenie, iż w sytuacji gdy współspalanie odbywa się w taki sposób, że głównym celem
instalacji nie jest wytwarzanie energii lub produktów materialnych, lecz raczej termiczne przetworzenie odpadów, instalacja
uważana jest za „spalarnię” w rozumieniu pkt 4 (ww. wyrok w sprawie Gävle Kraftvärme, pkt 36).
28 Z treści powyższych przepisów w sposób jasny wynika zatem, że współspalarnia jest szczególną postacią spalarni, a uznanie
danej instalacji za spalarnię bądź współspalarnię zależy od tego, co stanowi jej główny cel (ww. wyrok w sprawie Gävle Kraftvärme,
pkt 37).
W przedmiocie zakwalifikowania gazowni
29 W sprawie przed sądem krajowym, z zastrzeżeniem ustaleń faktycznych, których przeprowadzenie należy wyłącznie do tego sądu,
sytuacja jest taka, że odpady są poddawane przetworzeniu termicznemu w gazowni, lecz powstające w wyniku tego substancje nie
są w niej spalane. Substancje powstające w wyniku tego przetworzenia termicznego, w tym przypadku gaz generatorowy, są bowiem
filtrowane w urządzeniu do oczyszczania, które pozwala uzyskać gaz oczyszczony, pozbawiony niepożądanych cząstek stałych i nadający
się dzięki temu do wykorzystania jako paliwo.
30 Ponieważ substancje powstające w wyniku przetworzenia termicznego odpadów nie są spalane w gazowni, nie można jej zatem ze
względu na jej sposób funkcjonowania i cechy charakterystyczne zakwalifikować jako spalarni w rozumieniu art. 3 pkt 4 dyrektywy
2000/76.
31 Niemniej głównym celem gazowni jest produkcja paliwa, w niniejszym przypadku gazu oczyszczonego, a odpady poddawane są w tej
gazowni przetwarzaniu termicznemu w celu ich usunięcia.
32 Wprawdzie jak przypomniano w tym kontekście w pkt 28 niniejszego wyroku, współspalarnia jest szczególną postacią spalarni,
niemniej oba te rodzaje instalacji odpowiadają definicjom właściwym dla każdej z nich osobna. Jak zaznaczyła rzecznik generalna
w pkt 71 opinii, o ile wymóg dotyczący przetworzenia termicznego może być stosowany w obu tych przypadkach, o tyle w odniesieniu
do zakwalifikowania jako współspalarni z treści art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76 nie wynika wymóg, że powstające w wyniku tego
przetworzenia substancje są następnie spalane.
33 Z powyższego wynika, że – zgodnie z tym, co przypomniano w pkt 26 niniejszego wyroku – gazownia taka jak ta, której dotyczy
postępowanie przed sądem krajowym, spełnia warunki niezbędne do zakwalifikowania jej jako współspalarni w rozumieniu art. 3
pkt 5 dyrektywy 2000/76.
34 Jeżeli chodzi o gaz oczyszczony powstały w wyniku przetwarzania termicznego odpadów, rząd austriacki podnosi, że można przyjąć
stanowisko, iż wyprodukowany w ten sposób przez gazownię gaz oczyszczony jest substancją powstającą w wyniku przetwarzania
termicznego odpadów w tej gazowni i ponieważ gaz ten jest następnie spalany w elektrowni, można zatem uznać gazownię za spalarnię
w rozumieniu art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76.
35 W tym względzie z jednej strony, jak wynika z informacji przekazanych przez sąd krajowy, omawiany gaz ze względu w szczególności
na filtrowanie go w urządzeniu do oczyszczania posiada właściwości podobne do paliwa kopalnego i stanowi tym samym gaz nadający
się do wykorzystania jako paliwo służące do produkcji energii zarówno w elektrowni, dla której przeznaczona jest produkcja
gazowni, jak i w innych elektrowniach.
36 W tych warunkach nie stanowi kwestii substancja powstająca w wyniku przetwarzania termicznego odpadów w gazowni, która byłaby
spalana w elektrowni w celu zakończenia zwykłego procesu usuwania odpadów. Jak podnoszą rządy fiński i włoski, na koniec procesu
w obrębie gazowni, z odpadów powstaje bowiem produkt mający cechy paliwa.
37 Z drugiej strony, jeżeli w instalacji, której głównym celem jest wytwarzanie produktów materialnych, w niniejszym przypadku
produktów gazowych, odpady przetwarzane są termicznie w celu ich usunięcia, instalację taką należy zakwalifikować jako współspalarnię,
zgodnie z systematyką art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76, która uzależnia zakwalifikowanie danej jednostki jako spalarni lub
współspalarni od jej głównego celu (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Gävle Kraftvärme, pkt 40).
W przedmiocie zakwalifikowania elektrowni
38 Jeżeli chodzi o działalność elektrowni, której dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, jej celem jest produkcja energii
w wyniku spalania surowców takich jak węgiel kamienny oraz w części gaz oczyszczony taki jak produkowany przez gazownię. Należy
zatem stwierdzić, że głównym celem tej elektrowni nie jest spalanie substancji powstających w wyniku przetwarzania termicznego
odpadów w gazowni.
39 Ponadto nie można utrzymywać, że spalanie wspomnianego gazu oczyszczonego w elektrowni obok paliw kopalnych stanowi przetwarzanie
termiczne „odpadów” w rozumieniu dyrektywy 2000/76, co pozwoliłoby na zakwalifikowanie tej elektrowni jako spalarni.
40 Jak stwierdzono w pkt 17 niniejszego wyroku, wspomniana dyrektywa nie obejmuje bowiem oznaczeniem „odpady” substancji mających
postać gazową. Nie można zatem uznać, że spalanie w elektrowni gazu oczyszczonego wyprodukowanego przez gazownię stanowi przetwarzanie
termiczne odpadów.
41 Wynika z tego, że w okolicznościach takich jak w sprawie przed sądem krajowym, w których gazownia realizuje cel uzyskania
produktów w postaci gazowej, poddając odpady przetwarzaniu termicznemu, co wystarcza do tego, aby zakwalifikować ją jako współspalarnię
w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76, elektrownia, która wykorzystuje gaz oczyszczony uzyskany w wyniku spalania odpadów
we wspomnianej gazowni, zastępując w ten sposób paliwa kopalne wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności polegającej
na produkcji energii, nie jest objęta zakresem stosowania tej dyrektywy.
42 W tym względzie dla celów zakwalifikowania danej jednostki jako spalarni lub współspalarni nie należy brać pod uwagę, jaka
kwalifikacja pozwoliłaby na osiągnięcie poziomu emisji bardziej korzystnego dla środowiska. Problematyka ta podlega bowiem
kompetencji prawodawcy wspólnotowego, który określił warunki konieczne do kwalifikacji prawnej instalacji i poziomy dopuszczalnych
emisji zarówno dla spalarni i współspalarni, jak i dużych obiektów energetycznego spalania. W konsekwencji jedynie wymogi
określone w 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 są istotne dla sądu krajowego rozpatrującego tę kwestię.
43 Wobec powyższego na pytanie trzecie należy odpowiedzieć, że w okolicznościach takich jak w sprawie przed sądem krajowym:
– gazownię, która realizuje cel uzyskania produktów w postaci gazowej, w niniejszym przypadku gazu oczyszczonego, poddając odpady
przetwarzaniu termicznemu, należy zakwalifikować jako „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76;
– elektrownia, która wykorzystuje jako paliwo dodatkowe gaz oczyszczony uzyskany w wyniku spalania odpadów w gazowni, zastępując
w ten sposób paliwa kopalne wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej, nie jest objęta zakresem stosowania
tej dyrektywy.
W przedmiocie pytania czwartego
44 Pytaniem czwartym sąd krajowy zmierza do ustalenia, od jakiego stanu chemicznego można uznać, że odpady stają się „produktem”.
45 Sąd ten sformułował te pytanie, wychodząc z założenia, że substancje gazowe uzyskane w wyniku przetwarzania termicznego odpadów
w gazowni takiej jak ta, której dotyczy sprawa przed sądem krajowym, jako takie mają charakter „odpadów” w rozumieniu art. 3
pkt 1 dyrektywy 2000/76.
46 Tymczasem w odpowiedzi na pytanie pierwsze stwierdzono w tym kontekście, że pojęcie „odpady” zawarte w tym przepisie nie obejmuje
substancji w postaci gazowej.
47 W tych warunkach pytanie czwarte nie wymaga odpowiedzi.
W przedmiocie kosztów
48 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Pojęcie „odpady” zawarte w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie
spalania odpadów nie obejmuje substancji w postaci gazowej.
2) Pojęcie „spalarnia” zawarte w art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76 oznacza każdą jednostkę techniczną lub wyposażenie, w którym
dokonuje się termicznego przetwarzania odpadów, o ile substancje powstające w wyniku tego procesu termicznego są następnie
spalane, a obecność linii spalania nie stanowi w tym kontekście kryterium niezbędnego do takiego zakwalifikowania.
3) W okolicznościach takich jak w sprawie przed sądem krajowym:
– gazownię, która realizuje cel uzyskania produktów w postaci gazowej, w niniejszym przypadku gazu oczyszczonego, poddając odpady
przetwarzaniu termicznemu, należy zakwalifikować jako „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76;
– elektrownia, która wykorzystuje jako paliwo dodatkowe gaz oczyszczony uzyskany w wyniku spalania odpadów w gazowni, zastępując
w ten sposób paliwa kopalne wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej, nie jest objęta zakresem stosowania
tej dyrektywy.
Podpisy
* Język postępowania: fiński.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło