C-318/24

WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 29 lipca 2024 r. ( *1 ) [Tekst sprostowany postanowieniami z dni 20 września 2024 r. i 28 kwietnia 2025 r.] Odesłanie prejudycjalne – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Europejski nakaz aresztowania – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Przekazanie osób, których dotyczy nakaz, wydającym nakaz organom sądowym – Przestrzeganie praw podstawowych – Systemowe lub ogólne nieprawidłowości dotyczące niezawisłości władzy sądowniczej wydającego nakaz państwa członkowskiego – Nieprawidłowości dotyczące braku dowodu na złożenie ślubowania przez sędziów – Zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania – Warunki pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim – Ocena przez wykonujący nakaz organ sądowy – Odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania przez wykonujący nakaz organ sądowy – Skutki tej odmowy dla wykonującego nakaz organu sądowego innego państwa członkowskiego W sprawie C‑318/24 PPU [Breian] ( i ) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Curtea de Apel Braşov (sąd apelacyjny w Braszowie, Rumunia) postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 30 kwietnia 2024 r., w postępowaniu dotyczącym wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko: P.P.R. przy udziale: Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie – Direcţia Naţională Anticorupţie – Serviciul Teritorial Braşov, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: E. Regan, prezes izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału pełniący obowiązki sędziego piątej izby, Z. Csehi, I. Jarukaitis i D. Gratsias (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: R. Şereş, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24 czerwca 2024 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu P.P.R.– J. Azzopardi, avukat, i M. Laïchi, avocate, – w imieniu Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie – Direcţia Naţională Anticorupţie – Serviciul Teritorial Braşov – M. Voineag, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu rumuńskiego – M. Chicu, E. Gane i A. Rotăreanu, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Irlandii – G. Mullan, BL, – w imieniu rządu francuskiego – R. Bénard oraz B. Dourthe, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu maltańskiego – A. Buhagiar, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu Komisji Europejskiej – A. Biolan, H. Leupold i J. Vondung, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 lipca 2024 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 ust. 3 i art. 17 ust. 1 TUE, art. 4 i art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), a także art. 1 ust. 2 i 3 oraz art. 15 i 19 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwanej dalej „decyzją ramową 2002/584”). Wniosek ten został złożony w ramach postępowania dotyczącego wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko P.P.R. przez Curtea de Apel Braşov – Biroul executări penale (sąd apelacyjny w Braszowie – sekcja karna wykonawcza, Rumunia). Ramy prawne Prawo międzynarodowe Artykuł 2 lit. a) statutu Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (Interpolu), przyjętego w dniu 13 czerwca 1956 r. w Wiedniu (Austria) przez Zgromadzenie Ogólne Interpolu podczas jego 25. sesji i zmienionego ostatnio podczas 91. sesji w 2023 r. (zwanego dalej „statutem Interpolu”), stanowi, że Interpol ma w szczególności na celu „zapewniać i rozwijać jak najszerszą wzajemną pomoc wszystkich służb policji kryminalnej, w granicach praw obowiązujących w poszczególnych państwach i w duchu Powszechnej deklaracji praw człowieka”. Artykuł 5 statutu Interpolu wymienia jako wchodzącą w skład Interpolu Komisję Kontroli Kartotek (KKK). Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 3 statutu Interpolu KKK jest organem niezależnym, który czuwa nad tym, aby przetwarzanie przez Interpol informacji o charakterze osobowym było zgodne z mającymi zastosowanie unormowaniami oraz, w szczególności, rozstrzyga wnioski dotyczące tej materii. KKK posiada własny statut, który bardziej szczegółowo reguluje jej zadania i uprawnienia. Na podstawie art. 3 ust. 1 lit. c) tego statutu może ona nakazać usunięcie danych osobowych z systemu informatycznego Interpolu. Decyzja ramowa 2002/584 Artykuł 1 decyzji ramowej 2002/584, zatytułowany „Definicja europejskiego nakazu aresztowania i zobowiązani[e] do jego wykonania”, przewiduje: „1.   Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną [orzeczenie sądowe wydane] przez państwo członkowskie w celu aresztowania [zatrzymania] i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby, której dotyczy wniosek [nakaz], w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]. 2.   Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej. 3.   Niniejsza decyzja ramowa nie skutkuje modyfikacją obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 [UE]”. Artykuł 3 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Obligatoryjna odmowa [Podstawy obligatoryjnej odmowy] wykonania europejskiego nakazu aresztowania”, stanowi: „Właściwy sądowy organ państwa członkowskiego wykonującego europejski nakaz aresztowania (zwany dalej »wykonującym nakaz organem sądowym«) odmawia wykonania europejskiego nakazu aresztowania w następujących przypadkach: 1) jeśli przestępstwo będące podstawą nakazu aresztowania jest objęte amnestią w wykonującym nakaz państwie członkowskim, w przypadku gdy przestępstwo to podlega jurysdykcji państwa z mocy jego prawa karnego; 2) jeśli wykonujący nakaz organ sądowy zostaje poinformowany [jeśli z informacji, jakie posiada wykonujący nakaz organ sądowy, wynika], że w stosunku do osoby, której dotyczy wniosek [nakaz], zapadło w związku z popełnieniem tych samych czynów prawomocne orzeczenie [zapadł w związku z popełnieniem tych samych czynów prawomocny wyrok] w państwie członkowskim, z zastrzeżeniem, że jeśli została orzeczona kara, to została ona [z zastrzeżeniem, w przypadku skazania, że kara została] wykonana lub jest wykonywana, lub też nie może być dłużej wykonywana [już wykonana] w świetle prawa państwa członkowskiego, w którym nastąpiło skazanie; 3) jeśli w świetle prawa państwa wykonującego nakaz osoba podlegająca europejskiemu nakazowi aresztowania z uwagi na jej wiek nie może być pociągnięta do odpowiedzialności karnej za czyny stanowiące podstawę wydania nakazu aresztowania. Artykuł 8 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Treść i forma europejskiego nakazu aresztowania”, przewiduje: „1.   Europejski nakaz aresztowania zawiera następujące informacje podawane zgodnie z formularzem znajdującym się w Załączniku: a) tożsamość i obywatelstwo osoby, do której skierowany jest wniosek [której dotyczy nakaz]; b) nazwisko i imię, adres, telefon i faks oraz adres e-mail wydającego nakaz organu sądowego; c) dowody istnienia podlegającego wykonaniu wyroku, środka zabezpieczającego [nakazu aresztowania] lub jakiegokolwiek innego podlegające[go] wykonaniu orzeczenia sądowego mającego analogiczny skutek prawny, a wchodząc[ego] w zakres art. 1 i 2; d) charakter i kwalifikacja prawna przestępstwa, szczególnie w odniesieniu do art. 2; e) opis okoliczności popełnienia przestępstwa, w tym jego czas i miejsce oraz stopień jego popełnienia przez osobę, której dotyczy wniosek [nakaz]; f) orzeczona kara, jeśli istnieje prawomocny wyrok, lub skala przewidzianych za to przestępstwo kar w świetle prawodawstwa wydającego nakaz państwa członkowskiego; g) jeśli to możliwe, inne skutki przestępstwa. 2.   Europejski nakaz aresztowania należy przetłumaczyć na język urzędowy lub jeden z języków urzędowych wykonującego nakaz państwa członkowskiego. Każde z państw członkowskich może, w chwili przyjęcia niniejszej decyzji ramowej lub w terminie późniejszym, stwierdzić w deklaracji złożonej w Sekretariacie Generalnym Rady [Unii Europejskiej], iż przyjmie tłumaczenie w jednym lub większej liczbie języków urzędowych instytucji [Unii Europejskiej]”. Zgodnie z art. 15 tej decyzji ramowej, zatytułowanym „Decyzja o przekazaniu”: „1.   Decyzję o tym, czy dana osoba ma zostać przekazana, podejmuje wykonujący nakaz organ sądowy z uwzględnieniem terminów i zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji ramowej. 2.   Jeśli wykonujący organ sądowy uważa informacje przekazane przez wydające nakaz państwo członkowskie za niewystarczające do celów podjęcia decyzji o przekazaniu, występuje o bezzwłoczne przekazanie niezbędnych informacji uzupełniających […]. 3.   Wydający nakaz organ sądowy może w dowolnym terminie przesyłać wszelkie dodatkowe przydatne informacje do wykonującego nakaz organu sądowego”. Artykuł 19 decyzji ramowej 2002/584, zatytułowany „Przesłuchiwanie osoby przed podjęciem decyzji”, przewiduje: „1.   Osobę, której dotyczy wniosek [nakaz], przesłuchuje organ sądowy w asyście drugiej osoby wyznaczonej zgodnie z prawem państwa członkowskiego wnioskującego sądu. 2.   Osobę, której dotyczy wniosek [nakaz], przesłuchuje się zgodnie z prawem wykonującego nakaz państwa członkowskiego i na warunkach ustalonych w drodze wzajemnego porozumienia między organem sądowym wydającym i organem sądowym wykonującym nakaz. 3.   Aby zapewnić należyte stosowanie niniejszego artykułu oraz ustalonych warunków, wykonujący nakaz właściwy organ sądowy może wyznaczyć drugi organ sądowy w swoim państwie członkowskim do wzięcia udziału w przesłuchaniu osoby, której dotyczy wniosek”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne W dniu 17 grudnia 2020 r. Curtea de Apel Brașov (sąd apelacyjny w Braszowie, Rumunia) wydał europejski nakaz aresztowania przeciwko P.P.R. w celu wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej P.P.R. wyrokiem jego izby karnej z dnia 27 czerwca 2019 r., który uprawomocnił się w konsekwencji wydania wyroku izby karnej Înalta Curte de Casație și Justiție (wysokiego trybunału kasacyjnego i sprawiedliwości, Rumunia) z dnia 17 grudnia 2020 r. W następstwie prawomocnego wyroku skazującego z dnia 17 grudnia 2020 r. sekcja karna wykonawcza Curtea de Apel Brașov (sądu apelacyjnego w Braszowie) wydała w tym samym dniu europejski nakaz aresztowania przeciwko P.P.R. w celu wykonania wymierzonej mu kary. Z informacji przekazanych przez sąd odsyłający wynika, że w dniu 28 czerwca 2022 r. P.P.R. został zatrzymany w Paryżu (Francja) i wszczęto wobec niego postępowanie w sprawie przekazania. Postępowanie to zostało zakończone wyrokiem cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu, Francja) z dnia 29 listopada 2023 r. w wyniku odmowy przez ten sąd wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez organy rumuńskie przeciwko P.P.R. Jak wskazuje sąd odsyłający, cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) oparł tę decyzję odmowną na istnieniu ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu przed niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy, ustanowionego w art. 47 akapit drugi Karty. Miał on uznać, po pierwsze, że istnieją systemowe i ogólne nieprawidłowości dotyczące władzy sądowniczej w Rumunii, ponieważ miejsce przechowywania protokołów złożenia ślubowania przez sędziów jest niepewne, co rodzi wątpliwości co do prawidłowego składu sądów tego państwa członkowskiego. Po drugie, owa nieprawidłowość systemowa miała jego zdaniem wpływ na postępowanie karne przeciwko P.P.R. przed Înalta Curte de Casație și Justiție (wysokim trybunałem kasacyjnym i sprawiedliwości), ponieważ nie można było odnaleźć protokołu złożenia ślubowania przez jednego z trzech sędziów składu orzekającego, który rozpoznawał daną sprawę, a inny sędzia tego składu orzekającego złożył jedynie ślubowanie jako prokurator, podczas gdy z mających zastosowanie przepisów prawa rumuńskiego nie wynika jasno, że ponowne złożenie ślubowania nie było wymagane przy powołaniu go na stanowisko sędziego. Ponadto cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) wziął również pod uwagę decyzję izby do spraw wniosków KKK wydaną na jej 123. sesji, która odbyła się w dniach od 30 stycznia do 3 lutego 2023 r. (CCF/123/R1358.21), w której organ ten nakazał usunięcie z bazy danych Interpolu międzynarodowego listu gończego dotyczącego P.P.R. ze względu na to, że dotyczące go dane nie były zgodne z zasadami Interpolu dotyczącymi przetwarzania danych osobowych. Cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) uznał, że decyzja ta unaoczniała istnienie poważnych obaw co do istnienia elementów politycznych w ogólnym kontekście oraz co do poszanowania zasad praw podstawowych w postępowaniu toczącym się wobec P.P.R. w Rumunii. Sąd odsyłający zauważa również, że w dniu 29 kwietnia 2024 r. P.P.R. został zatrzymany na Malcie na podstawie wydanego przeciwko niemu europejskiego nakazu aresztowania. Tego samego dnia maltański wykonujący nakaz organ sądowy zwrócił się do sądu odsyłającego o udzielenie informacji uzupełniających, wyjaśniając, że P.P.R. powołał się na wyrok cour d’appel de Paris, o którym mowa w pkt 14 niniejszego wyroku. W tych okolicznościach Curtea de Apel Brașov (sąd apelacyjny w Braszowie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 15 ust. 1 [decyzji ramowej 2002/584] można interpretować w ten sposób, że prawomocny wyrok w przedmiocie orzeczenia wykonującego nakaz organu sądowego o odmowie przekazania osoby, której dotyczy wniosek, ma powagę rzeczy osądzonej w stosunku do innego wykonującego nakaz organu sądowego innego państwa członkowskiego, czy też należy go interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie ponownemu złożeniu wniosku o przekazanie na podstawie tego samego europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli wyeliminowano okoliczności stanowiące przeszkodę w wykonaniu poprzedniego europejskiego nakazu aresztowania lub jeżeli orzeczenie o odmowie wykonania tego europejskiego nakazu aresztowania było niezgodne z prawem Unii, pod warunkiem że wykonanie nowego europejskiego nakazu aresztowania nie prowadzi do naruszenia art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, a ponowne złożenie wniosku o przekazanie ma charakter proporcjonalny zgodnie z wykładnią decyzji ramowej 2002/584 dokonaną w wyroku z dnia 31 stycznia 2023 r.Puig Gordi i in. [C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 141 i pkt 5 sentencji]? 2) Czy art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z art. 47 akapit drugi Karty można interpretować w ten sposób, że wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli w ramach kontroli obowiązku poszanowania praw człowieka w postępowaniu w sprawie wykonania europejskiego nakazu aresztowania, w odniesieniu do prawa do rzetelnego procesu sądowego, z punktu widzenia wymogu dotyczącego sądu ustanowionego na mocy ustawy, przewidzianego w art. 47 akapit drugi Karty, stwierdzono nieprawidłowości w złożeniu ślubowania przez członków składu orzekającego sądu, który wydał wyrok skazujący, przy czym nie było tu mowy o ingerencji innych władz publicznych w proces powołania sędziów? 3) Czy art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z art. 47 akapit drugi Karty należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy osoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania, utrzymuje, że jej przekazanie wydającemu nakaz państwu członkowskiemu doprowadziłoby do naruszenia jej prawa do rzetelnego procesu sądowego, istnienie decyzji [KKK], która odnosi się bezpośrednio do sytuacji tej osoby, nie może samo w sobie uzasadniać odmowy wykonania spornego europejskiego nakazu aresztowania przez wykonujący nakaz organ sądowy, jednak taka decyzja może zostać uwzględniona przez wspomniany organ sądowy między innymi w celu dokonania oceny istnienia systemowych lub ogólnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu sądownictwa tego państwa członkowskiego lub nieprawidłowości mających wpływ na ochronę sądową obiektywnie możliwej do zidentyfikowania grupy osób, do której należy ta osoba? 4) Czy decyzję ramową 2002/584 można interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie ponownemu złożeniu wniosku o przekazanie osoby, której dotyczy wniosek, na podstawie tego samego europejskiego nakazu aresztowania, którego wykonania odmówił pierwotnie sąd wykonujący nakaz państwa członkowskiego, do innego sądu wykonującego nakaz innego państwa członkowskiego, jeżeli wydający nakaz organ sądowy sam stwierdzi, że wcześniejsze orzeczenie o odmowie wykonania europejskiego nakazu aresztowania było niezgodne z prawem Unii, czy to ze względu na istniejącą już praktykę sądową Trybunału, czy też jedynie ze względu na fakt, że do Trybunału zostało skierowane pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni prawa Unii mającego zastosowanie w tej sprawie? 5) Czy zasada wzajemnego uznawania przewidziana w art. 1 ust. 2 decyzji ramowej 2002/584, a także zasady wzajemnego zaufania i lojalnej współpracy przewidziane w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE w związku z koniecznością zapewnienia skutecznej ochrony sądowej praw osób uczestniczących w postępowaniu – również w związku z art. 15 i 19 decyzji ramowej 2002/584 – pozwalają organom sądowym wydającego nakaz państwa członkowskiego (sądowi wydającemu nakaz reprezentowanemu przez bezpośredniego przedstawiciela lub, na wniosek tego sądu, przez inne organy sądowe, takie jak sędzia łącznikowy, przedstawiciel krajowy [Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust)] lub prokurator wydającego nakaz państwa członkowskiego), na bezpośredni udział, poprzez składanie wniosków, wniosków dowodowych i udział w debatach sądowych i w postępowaniach sądowych w sprawie wykonania europejskiego nakazu aresztowania prowadzonych przez wykonujący nakaz organ sądowy, a także na korzystanie ze środka zaskarżenia orzeczenia o odmowie przekazania – o ile przewidziany jest taki środek prawny i, w takim przypadku, zgodnie z przepisami prawa krajowego wykonującego nakaz państwa członkowskiego – na podstawie zasady równoważności i z poszanowaniem tej zasady? 6) Czy art. 17 ust. 1 TUE, dotyczący zadań Komisji [Europejskiej], w świetle decyzji ramowej 2002/584 można interpretować w ten sposób, że zadania Komisji mające na celu wspieranie ogólnego interesu Unii poprzez podejmowanie w tym celu odpowiednich inicjatyw oraz zadania mające na celu zapewnienie nadzoru nad stosowaniem prawa Unii mogą być wykonywane w dziedzinie europejskiego nakazu aresztowania, w tym na wniosek organu sądowego wydającego europejski nakaz aresztowania, w przypadku gdy ten ostatni organ uważa, że odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania przez wykonujący nakaz organ sądowy poważnie narusza zasady wzajemnego zaufania i lojalnej współpracy, tak aby Komisja przyjęła środki, które uznaje za niezbędne zgodnie z tymi zadaniami i w sposób całkowicie niezależny?”. W dniu 16 maja 2024 r. Trybunał zwrócił się do sądu odsyłającego o udzielenie wyjaśnień w przedmiocie charakteru postępowania, w ramach którego wystąpił on z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, przedmiotu tego postępowania oraz treści decyzji, jakie ewentualnie powinien on podjąć w wyniku tego postępowania. Sąd ten odpowiedział na ten wniosek w dniu 22 maja 2024 r. W swojej odpowiedzi wskazał on w szczególności, że w dniu 20 maja 2024 r. właściwy sąd maltański, jako organ sądowy wykonujący europejski nakaz aresztowania wydany przeciwko P.P.R., zdecydował nie przekazywać P.P.R. organom rumuńskim, uznając, że dostępne mu informacje dotyczące warunków pozbawienia wolności w Rumunii nie pozwalają na stwierdzenie, że zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania albo karania przewidziany w art. 4 Karty będzie przestrzegany w odniesieniu do P.P.R. w przypadku przekazania go organom rumuńskim. Zdaniem sądu odsyłającego, aby dojść do tego wniosku, maltański wykonujący nakaz organ sądowy, po pierwsze, oparł się na informacjach dostępnych w szczególności na stronie internetowej rumuńskiej administracji penitencjarnej, a po drugie, wziął pod uwagę okoliczność, że zatwierdzenie przez sąd odsyłający zapewnień właściwych organów rumuńskich, zgodnie z którymi P.P.R. nie zostanie poddany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu ze względu na warunki pozbawienia wolności, zostało w tłumaczeniu na język angielski zawiadomienia przekazanego przez sąd odsyłający maltańskiemu organowi sądowemu wykonującemu nakaz oddane wyrazem „approved”, a nie wyrazem „endorsed”, a to ten ostatni wyraz został użyty w pkt 68 angielskiej wersji językowej wyroku z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu (C‑128/18, EU:C:2019:857). W tych okolicznościach Curtea de Apel Brașov (sąd apelacyjny w Braszowie) zwrócił się do Trybunału z siódmym, dodatkowym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 1 ust. 3 [decyzji ramowej 2002/584] w związku z art. 4 [Karty], dotyczącym zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania, należy interpretować w ten sposób, że, badając warunki pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, z jednej strony, wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie informacji, które nie zostały podane do wiadomości wydającego nakaz organu sądowego i w odniesieniu do których nie miał on możliwości dostarczenia dodatkowych informacji w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 [decyzji ramowej 2002/584], oraz, z drugiej strony, wykonujący nakaz organ sądowy nie może stosować wyższego standardu niż ten przewidziany w Karcie i bez dokładnego określenia przepisów, na które się powołuje, w szczególności w odniesieniu do dotyczących pozbawienia wolności wymogów takich jak określenie »dokładnego planu wykonania kary«, »dokładnych kryteriów celem określenia danego systemu wykonania kary« i gwarancji niedyskryminacji ze względu na »szczególnie wyjątkową i delikatną sytuację«?”. W przedmiocie wniosku o zastosowanie pilnego trybu prejudycjalnego Sąd odsyłający wniósł o rozpoznanie odesłania prejudycjalnego w pilnym trybie prejudycjalnym przewidzianym w art. 23a akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w art. 107 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Na poparcie swojego wniosku wskazał on w istocie, że P.P.R. jest obecnie pozbawiony wolności na Malcie w ramach postępowania w przedmiocie wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez organy rumuńskie oraz że jego pozostanie w areszcie zależy od wyniku postępowania głównego, przy założeniu, że przed wykonującym nakaz maltańskim organem sądowym P.P.R. powołał się na odmowę wykonania przez cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez organy rumuńskie. Zgodnie z art. 107 § 1 regulaminu postępowania odesłanie prejudycjalne podnoszące kwestię lub kwestie dotyczące dziedzin objętych tytułem V, dotyczącym przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, trzeciej części traktatu FUE może, na wniosek sądu odsyłającego lub w wyjątkowych przypadkach z urzędu, zostać rozpoznane w pilnym trybie prejudycjalnym w rozumieniu rozdziału trzeciego tytułu III tego regulaminu postępowania, który obejmuje jego art. 107–114. W pierwszej kolejności należy wskazać, że odesłanie prejudycjalne dotyczy w szczególności wykładni decyzji ramowej 2002/584, która wchodzi w zakres dziedzin objętych tytułem V części trzeciej traktatu FUE, dotyczącym przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. W konsekwencji może ono podlegać rozpoznaniu w pilnym trybie prejudycjalnym zgodnie z art. 107 regulaminu postępowania. Co się tyczy w drugiej kolejności przesłanki dotyczącej pilnego charakteru, przesłanka ta jest spełniona w szczególności w sytuacji, gdy osoba, której dotyczy postępowanie główne, jest obecnie pozbawiona wolności, a jej pozostawanie w areszcie zależy od rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, przy czym oceny sytuacji danej osoby należy dokonać według stanu na dzień rozpatrywania wniosku dotyczącego rozpoznania odesłania prejudycjalnego w trybie pilnym (wyrok z dnia 14 maja 2024 r., Stachev, C‑15/24 PPU, EU:C:2024:399, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie prawdą jest, że odesłanie prejudycjalne pochodzi nie od sądu, który jako organ sądowy wykonujący europejski nakaz aresztowania będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym ma ostatecznie zadecydować o przekazaniu osoby objętej tym nakazem aresztowania, lecz od wydającego nakaz organu sądowego. Niemniej jednak, jak potwierdził sąd odsyłający w odpowiedzi na wniosek o udzielenie wyjaśnień, o którym mowa w pkt 19 niniejszego wyroku, zależnie od odpowiedzi uzyskanych na przedłożone pytania, może być zmuszony do uchylenia europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko P.P.R. Ponieważ ten ostatni został osadzony w areszcie wyłącznie na podstawie tego nakazu aresztowania, konsekwencją ewentualnego uchylenia tego nakazu byłoby natychmiastowe zwolnienie P.P.R. W tych okolicznościach, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po wysłuchaniu rzecznik generalnej w dniu 15 maja 2024 r. piąta izba Trybunału postanowiła uwzględnić wnioski sądu odsyłającego o rozpoznanie odesłania prejudycjalnego w trybie pilnym. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Uwagi wstępne Jak wskazano w pkt 27 niniejszego wyroku, odesłanie prejudycjalne pochodzi od organu sądowego wydającego europejski nakaz aresztowania, na podstawie którego P.P.R. został osadzony w areszcie na Malcie. Z wyjaśnień przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ma w szczególności na celu umożliwienie temu sądowi ustalenia, czy może on wydać nowy europejski nakaz aresztowania przeciwko P.P.R., czy też jest zobowiązany uchylić wydany już przeciwko P.P.R. europejski nakaz aresztowania, w przypadku gdyby z odpowiedzi Trybunału wynikało, że odmowa wykonania wcześniejszego nakazu aresztowania nie była zgodna z prawem Unii. Względy te mogą uzasadniać możliwość zwrócenia się do Trybunału przez ten sąd, jako wydający nakaz organ sądowy, z pytaniem o przesłanki wykonania europejskiego nakazu aresztowania (zob. podobnie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 53). Gwarancja poszanowania praw podstawowych w ramach postępowania w sprawie europejskiego nakazu aresztowania jest bowiem w pierwszej kolejności odpowiedzialnością państwa członkowskiego wydającego nakaz. W związku z tym, i jako że wydanie takiego nakazu może skutkować zatrzymaniem osoby, której nakaz dotyczy, wydający nakaz organ sądowy powinien, w celu zagwarantowania tych praw, mieć możliwość zwrócenia się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w celu ustalenia, czy powinien utrzymać lub uchylić europejski nakaz aresztowania lub czy może taki nakaz wydać (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika stąd, że – jak zauważyła w istocie rzecznik generalna w pkt 24–26 opinii – odesłanie prejudycjalne jest dopuszczalne w całości, bez uszczerbku dla możliwości oceny dopuszczalności każdego z zadanych pytań. W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez część pierwszą pytania pierwszego sąd dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 ust. 3 i art. 15 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego jest zobowiązany odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli wykonujący nakaz organ innego państwa członkowskiego uprzednio odmówił wykonania tego nakazu ze względu na to, że przekazanie zainteresowanej osoby mogłoby naruszyć prawo podstawowe do rzetelnego procesu sądowego ustanowione w art. 47 akapit drugi Karty. Poprzez drugą część pytania pierwszego sąd ten dąży do ustalenia, czy w tych samych okolicznościach przepisy te należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by wydający nakaz organ sądowy utrzymał rozpatrywany europejski nakaz aresztowania. W tym względzie należy zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zarówno zasada wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, jak i zasada wzajemnego uznawania, która sama w sobie opiera się na wzajemnym zaufaniu między nimi, mają w prawie Unii fundamentalne znaczenie, gdyż umożliwiają one utworzenie i utrzymywanie przestrzeni bez granic wewnętrznych. Dokładniej, zasada wzajemnego zaufania wymaga w szczególności w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, by każde z tych państw uznawało – z zastrzeżeniem wyjątkowych okoliczności – iż wszystkie inne państwa członkowskie przestrzegają prawa Unii, a zwłaszcza praw podstawowych uznanych w tym prawie (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 93 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem istnienie ryzyka naruszenia praw podstawowych uznanych w prawie Unii może umożliwić wykonującemu nakaz organowi sądowemu powstrzymanie się, w drodze wyjątku i po przeprowadzeniu odpowiedniego badania, od wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 (zob. podobnie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 72). W tej kwestii z orzecznictwa Trybunału wynika, że w sytuacji gdy wykonujący nakaz organ sądowy, mający rozstrzygnąć o przekazaniu osoby wskazanej w europejskim nakazie aresztowania, posiada informacje mogące wskazywać na istnienie rzeczywistego ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego, gwarantowanego w art. 47 akapit drugi Karty, ze względu na systemowe lub ogólne nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu sądownictwa wydającego nakaz państwa członkowskiego, wspomniany organ powinien zweryfikować w sposób konkretny i dokładny, czy – w świetle sytuacji osobistej tej osoby, charakteru przestępstwa, za które osoba ta jest ścigana, oraz kontekstu faktycznego wydania europejskiego nakazu aresztowania – istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że owa osoba będzie narażona na takie ryzyko w wypadku przekazania do tego państwa członkowskiego (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 97). Po tym uściśleniu należy wskazać, że żaden przepis decyzji ramowej 2002/584 nie przewiduje możliwości lub obowiązku odmowy przez wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego wykonania europejskiego nakazu aresztowania z tego tylko powodu, że organ wykonujący nakaz innego państwa członkowskiego odmówił jego wykonania, bez samodzielnego sprawdzenia, czy istnieje podstawa uzasadniająca odmowę jego wykonania [zob. analogicznie wyrok z dnia 14 września 2023 r., Sofiyska gradska prokuratura (Kolejne nakazy aresztowania), C‑71/21, EU:C:2023:668, pkt 51]. W szczególności decyzji wykonującego nakaz organu sądowego państwa członkowskiego o odmowie wykonania europejskiego nakazu aresztowania, nawet jeśli korzysta ona zgodnie z prawem krajowym z powagi rzeczy osądzonej, nie można utożsamiać z „prawomocnym wyrokiem” w rozumieniu art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584, który jako jedyny może stać na przeszkodzie prowadzeniu postępowania karnego w odniesieniu do tych samych czynów i przeciwko tej samej osobie w państwie wydającym nakaz lub wszczęciu takiego postępowania w jakimkolwiek innym państwie członkowskim [zob. analogicznie wyrok z dnia 14 września 2023 r., Sofiyska gradska prokuratura (Kolejne nakazy aresztowania), C‑71/21, EU:C:2023:668, pkt 52]. Uważa się bowiem, iż w stosunku do osoby poszukiwanej zapadł prawomocny wyrok w związku z popełnieniem tych samych czynów w rozumieniu art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584, gdy w następstwie przeprowadzonego postępowania karnego prawo oskarżyciela publicznego do wniesienia oskarżenia ostatecznie wygasło lub gdy organy sądowe państwa członkowskiego wydały orzeczenie uniewinniające oskarżonego w odniesieniu do zarzucanych mu czynów (wyrok z dnia 16 listopada 2010 r., Mantello, C‑261/09, EU:C:2010:683, pkt 45). Rozpatrzenie wniosku o przekazanie nie oznacza zaś wszczęcia przez państwo wykonujące nakaz postępowania karnego przeciwko osobie, której dotyczy wniosek o przekazanie, i nie zawiera oceny sprawy co do istoty [wyrok z dnia 14 września 2023 r., Sofiyska gradska prokuratura (Kolejne nakazy aresztowania), C‑71/21, EU:C:2023:668, pkt 54]. Wynika z tego, że wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania z tego tylko powodu, że organ wykonujący nakaz innego państwa członkowskiego odmówił jego wykonania, bez samodzielnego sprawdzenia, czy istnieje podstawa odmowy wykonania [zob. analogicznie wyrok z dnia 14 września 2023 r., Sofiyska gradska prokuratura (Kolejne nakazy aresztowania), C‑71/21, EU:C:2023:668, pkt 61]. O ile z powyższego wynika, że zasada wzajemnego uznawania, wprowadzona w życie decyzją ramową 2002/584, nie rozciąga się na decyzje o odmowie wykonania europejskich nakazów aresztowania, o tyle konieczne jest określenie skutków, jakie może wywołać dla wykonującego nakaz organu państwa członkowskiego okoliczność, że wykonujący nakaz organ innego państwa członkowskiego uprzednio odmówił wykonania takiego nakazu aresztowania ze względu na istnienie ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu przed sądem ustanowionym ustawą, ustanowionego w art. 47 akapit drugi Karty. [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] Zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 36 niniejszego wyroku zasada wzajemnego zaufania wymaga od każdego z państw członkowskich uznawania, z zastrzeżeniem wyjątkowych okoliczności, że wszystkie inne państwa członkowskie przestrzegają prawa Unii, a zwłaszcza praw podstawowych uznanych w tym prawie. W niniejszej sprawie, jak wskazała w istocie rzecznik generalna w pkt 37–44 opinii, zasada wzajemnego zaufania wymaga, w przypadku decyzji o odmowie wykonania nakazu wydanej w innym państwie członkowskim ze względu na istnienie ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego zapisanego w art. 47 akapit drugi Karty, aby wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego, do którego wpłynął nowy wniosek o przekazanie zainteresowanej osoby, należycie uwzględnił powody leżące u podstaw wspomnianej decyzji w ramach własnego badania istnienia podstawy odmowy wykonania nakazu [zob. analogicznie wyrok z dnia 18 czerwca 2024 r., Bundesrepublik Deutschland (Skutek decyzji o nadaniu statusu uchodźcy), C‑753/22, EU:C:2024:524, pkt 80]. Powyższe rozważania odnoszą się mutatis mutandis do wydającego nakaz organu sądowego, którego europejski nakaz aresztowania nie został wykonany ze względu na istnienie ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego zapisanego w art. 47 akapit drugi Karty. Żaden przepis decyzji ramowej 2002/584 nie wyklucza możliwości podtrzymania przez organ wydający nakaz wniosku o przekazanie na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego odmówił wykonania tego nakazu aresztowania. Tak więc, o ile samo istnienie decyzji wykonującego nakaz organu sądowego państwa członkowskiego o odmowie wykonania europejskiego nakazu aresztowania nie oznacza obowiązku jego uchylenia przez wydający nakaz organ sądowy, o tyle powinno ono jednak wzbudzić czujność tego organu [zob. analogicznie wyrok z dnia 14 września 2023 r., Sofiyska gradska prokuratura (Kolejne nakazy aresztowania), C‑71/21, EU:C:2023:668, pkt 55]. W wyroku z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in. (C‑158/21, EU:C:2023:57), do Trybunału zwrócono się z pytaniem o możliwość wydania kilku kolejnych europejskich nakazów aresztowania w okolicznościach analogicznych do okoliczności sprawy w postępowaniu głównym. Zasady przedstawione przez Trybunał w pkt 139–143 tego wyroku można zastosować w drodze analogii w niniejszej sprawie. W szczególności utrzymanie europejskiego nakazu aresztowania przez wydający nakaz organ sądowy może okazać się konieczne, zwłaszcza po wykluczeniu okoliczności, które doprowadziły do oddalenia poprzedniego wniosku o przekazanie, lub gdy decyzja o odmowie wykonania nie była zgodna z prawem Unii, w celu przeprowadzenia procedury przekazania osoby, której dotyczy nakaz, i w ten sposób wspierania realizacji celu tej decyzji ramowej polegającego na zwalczaniu bezkarności (zob. analogicznie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in. (C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 141). Jak przypomniano w pkt 32 niniejszego wyroku, gwarancja poszanowania praw podstawowych w ramach postępowania w sprawie europejskiego nakazu aresztowania jest jednak w pierwszej kolejności odpowiedzialnością państwa członkowskiego wydającego nakaz. W związku z tym wydający nakaz organ sądowy nie może, w braku zmiany okoliczności, utrzymać europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy zgodnie z prawem odmówił, na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, wykonania tego nakazu ze względu na rzeczywiste ryzyko naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego zapisanego w art. 47 akapit drugi Karty (zob. analogicznie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 143). Natomiast w braku takiego ryzyka, w szczególności w następstwie zmiany okoliczności, sam fakt, że organ wykonujący odmówił wykonania wspomnianego nakazu aresztowania, nie może sam w sobie stać na przeszkodzie utrzymaniu tego nakazu przez wydający nakaz organ sądowy. Ponadto, ponieważ utrzymanie europejskiego nakazu aresztowania, którego wykonania odmówiono w jednym państwie członkowskim, może skutkować zatrzymaniem osoby, której nakaz dotyczy, w innym państwie członkowskim, a tym samym może naruszać wolność osobistą tej osoby, do wydającego nakaz organu sądowego należy zbadanie, czy w świetle konkretnych okoliczności danej sprawy to utrzymanie ma charakter proporcjonalny. W ramach takiego badania wspomniany organ powinien w szczególności uwzględnić charakter i wagę przestępstwa, za które ścigana jest osoba, której dotyczy nakaz, konsekwencje dla tej osoby wydanego wobec niej europejskiego nakazu aresztowania, a także perspektywy wykonania rzeczonego europejskiego nakazu aresztowania (zob. analogicznie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 144, 145). W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 1 ust. 3 i art. 15 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego nie jest zobowiązany odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli wykonujący nakaz organ innego państwa członkowskiego uprzednio odmówił wykonania tego nakazu aresztowania na tej podstawie, że przekazanie zainteresowanej osoby mogłoby naruszyć prawo podstawowe do rzetelnego procesu sądowego ustanowione w art. 47 akapit drugi Karty. Niemniej jednak w ramach własnego badania istnienia podstawy odmowy wykonania nakazu organ ten powinien uwzględnić podstawy uzasadniające decyzję o odmowie wykonania wydaną przez pierwszy organ wykonujący nakaz. Przepisy te nie stoją na przeszkodzie temu, by w tych samych okolicznościach wydający nakaz organ sądowy utrzymał europejski nakaz aresztowania, pod warunkiem że według jego własnej oceny wykonania tego nakazu aresztowania nie można odmówić ze względu na istnienie ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego zapisanego w art. 47 akapit drugi Karty i że utrzymanie tego nakazu ma charakter proporcjonalny. W przedmiocie pytania trzeciego Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z art. 47 akapit drugi Karty należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy osoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania, podnosi, że jej przekazanie do wydającego nakaz państwa członkowskiego skutkowałoby naruszeniem jej prawa do rzetelnego procesu sądowego, istnienie decyzji KKK dotyczącej sytuacji tej osoby może samo w sobie uzasadniać odmowę wykonania przez wykonujący nakaz organ sądowy wykonania tego nakazu aresztowania lub, w przeciwnym razie, może zostać uwzględnione przez ten organ sądowy w celu rozstrzygnięcia, czy należy odmówić wykonania wspomnianego nakazu aresztowania z uwagi na podstawę podnoszoną przez tę osobę. Zgodnie z wyjaśnieniami sądu odsyłającego izba ds. wniosków KKK postanowiła usunąć z bazy danych Interpolu międzynarodowy list gończy dotyczący P.P.R. ze względu na to, że dotyczące go dane nie były zgodne z regułami Interpolu dotyczącymi przetwarzania danych osobowych. Ta decyzja KKK została uwzględniona przez cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) w wyroku z dnia 29 listopada 2023 r., którym odmówił on wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez organy rumuńskie przeciwko P.P.R. W wyroku z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in. (C‑158/21, EU:C:2023:57), Trybunał rozpatrywał podobną kwestię, dotyczącą uwzględnienia przez organ wykonujący sprawozdania Grupy Roboczej ds. Arbitralnych Zatrzymań, podmiotu podlegającego Radzie Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych. Zasady przedstawione przez Trybunał w pkt 121–126 tego wyroku można przełożyć mutatis mutandis na uwzględnienie przez organ wykonujący nakaz decyzji KKK dotyczącej sytuacji osoby, wobec której wydano europejski nakaz aresztowania. Ponieważ dwuetapowe badanie, o którym mowa w pkt 38 niniejszego wyroku, powinno opierać się jednocześnie na obiektywnych, wiarygodnych, dokładnych i należycie zaktualizowanych informacjach dotyczących funkcjonowania systemu sądownictwa wydającego nakaz państwa członkowskiego, jak również na konkretnej i dokładnej analizie indywidualnej sytuacji osoby, której dotyczy nakaz, decyzja KKK nakazująca usunięcie międzynarodowego listu gończego dotyczącego osoby, wobec której wydano europejski nakaz aresztowania z powodu naruszenia unormowań Interpolu dotyczących przetwarzania danych osobowych, nie wystarcza do uzasadnienia odmowy wykonania tego nakazu (zob. podobnie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 123). W zakresie, w jakim organ wykonujący był w stanie stwierdzić istnienie takich systemowych lub ogólnych nieprawidłowości (zob. podobnie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 135), organ ten powinien, w ramach drugiego etapu, ocenić w sposób konkretny i dokładny, czy istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że w wypadku przekazania do wydającego nakaz państwa członkowskiego osoba, której dotyczy nakaz, będzie narażona na rzeczywiste ryzyko naruszenia jej prawa do rzetelnego procesu sądowego [zob. podobnie wyroki: z dnia 5 kwietnia 2016 r., Aranyosi i Căldăraru, C‑404/15 i C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, pkt 92; z dnia 17 grudnia 2020 r., Openbaar Ministerie (Niezależność wydającego nakaz organu sądowego), C‑354/20 PPU i C‑412/20 PPU, EU:C:2020:1033, pkt 61]. Decyzja KKK może zaliczać się do elementów, które mogą zostać uwzględnione na tym drugim etapie, przy czym wykonujący nakaz organ sądowy nie jest nią związany. W konsekwencji na pytanie trzecie należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z art. 47 akapit drugi Karty należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy osoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania, podnosi, że jej przekazanie do wydającego nakaz państwa członkowskiego skutkowałoby naruszeniem jej prawa do rzetelnego procesu sądowego, istnienie decyzji KKK dotyczącej sytuacji tej osoby nie może samo w sobie uzasadniać odmowy przez wykonujący nakaz organ sądowy wykonania tego nakazu aresztowania. Wspomniany organ sądowy może natomiast wziąć pod uwagę taką decyzję na potrzeby rozstrzygnięcia, czy należy odmówić wykonania rzeczonego nakazu aresztowania. W przedmiocie pytania czwartego Poprzez pytanie czwarte sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, że wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy jest zobowiązany zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zanim podejmie – w świetle podstaw, które skłoniły wykonujący nakaz organ sądowy do odmowy jego wykonania – decyzję o uchyleniu lub utrzymaniu tego nakazu aresztowania. Zgodnie z art. 267 akapit drugi TFUE, jeżeli pytanie dotyczące wykładni traktatów lub ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii jest podniesione przed sądem jednego z państw członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Zgodnie z akapitem trzecim tego artykułu, w przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału. Wynika z tego, że wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie jest zobowiązany do wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przed podjęciem decyzji – w świetle powodów, które skłoniły wykonujący nakaz organ sądowy do odmowy jego wykonania – o uchyleniu wspomnianego nakazu aresztowania zgodnie z prawem Unii, chyba że jego orzeczenie nie podlega zaskarżeniu według prawa wewnętrznego. W tym ostatnim przypadku wydający nakaz organ sądowy jest co do zasady zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału w rozumieniu art. 267 akapit trzeci TFUE, gdy podniesiona została przed nim kwestia dotycząca wykładni prawa Unii. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ ten może być zwolniony z tego obowiązku wyłącznie w sytuacji, gdy stwierdzi, że podniesione pytanie nie ma znaczenia dla sprawy albo że dany przepis prawa Unii został już zinterpretowany przez Trybunał lub że prawidłowa wykładnia prawa Unii jest tak oczywista, iż nie pozostawia miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości (wyrok z dnia 6 października 2021 r., Consorzio Italian Management i Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, pkt 32, 33 i przytoczone tam orzecznictwo). Istnienie takiej ewentualności należy oceniać z uwzględnieniem cech charakterystycznych prawa Unii i szczególnych trudności, jakie sprawia jego wykładnia, oraz ryzyka rozbieżności w orzecznictwie wewnątrz Unii (wyrok z dnia 6 października 2021 r., Consorzio Italian Management i Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo). [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] Ponadto, gdy wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, uzna – z uwagi na to, iż znajduje się on w jednej z trzech sytuacji, o których mowa w pkt 66 niniejszego wyroku – że jest zwolniony z obowiązku zwrócenia się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przewidzianego w art. 267 akapit trzeci TFUE, uzasadnienie wydanego przez niego orzeczenia powinno wskazywać, że podniesione przed nim pytanie dotyczące prawa Unii nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu albo że wykładnia odnośnego przepisu prawa Unii znajduje oparcie w orzecznictwie, lub też, w braku takiego orzecznictwa, że wykładnia prawa Unii jest dla sądu orzekającego w ostatniej instancji tak oczywista, iż nie pozostawia ona miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2021 r., Consorzio Italian Management i Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, pkt 51). W świetle całości powyższych rozważań na pytanie czwarte należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, że wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie jest zobowiązany do wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przed podjęciem decyzji – w świetle podstaw, które skłoniły wykonujący ten nakaz organ sądowy do odmowy jego wykonania – o uchyleniu wspomnianego nakazu aresztowania lub o jego utrzymaniu, chyba że wydane przez niego orzeczenie nie będzie podlegać zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, w którym to przypadku jest on co do zasady zobowiązany do skierowania sprawy do Trybunału. W przedmiocie pytania drugiego Na wstępie należy zauważyć, że o ile sąd odsyłający odnosi się w treści pytania drugiego do „nieprawidłowości w złożeniu ślubowania”, o tyle z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że w niniejszym przypadku „nieprawidłowości” te polegają, bardziej konkretnie, na niepewności co do miejsca przechowywania protokołu złożenia ślubowania przez sędziów w Rumunii, co miałoby skutkować tym, że w przypadku jednego z trzech sędziów składu orzekającego Înalta Curte de Casație și Justiție (wysokiego trybunału kasacyjnego i sprawiedliwości), który rozpoznawał sprawę P.P.R. nie można było odnaleźć żadnego protokołu złożenia przyrzeczenia, a dla innego sędziego tego składu orzekającego można było odnaleźć tylko protokół złożenia ślubowania w charakterze prokuratora. W tych okolicznościach należy przyjąć, że poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organ sądowy wykonujący europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania ze względu na niepewność co do miejsca przechowywania protokołów złożenia ślubowania przez sędziów wydającego nakaz państwa członkowskiego, ze względu na okoliczność, że nie odnaleziono protokołu sędziego składu orzekającego, który wymierzył tę karę, lub ze względu na okoliczność, że inny sędzia tego składu orzekającego złożył jedynie ślubowanie przy powołaniu go na stanowisko prokuratora. W tej kwestii należy przypomnieć, że wykonanie europejskiego nakazu aresztowania stanowi zasadę, zaś odmowa wykonania – wyjątek, który winien być interpretowany ściśle [wyrok z dnia 21 grudnia 2023 r., GN (Podstawa odmowy uzasadniona najlepszym interesem dziecka), C‑261/22, EU:C:2023:1017, pkt 37]. Ponadto zgodnie z zasadą wzajemnego zaufania państwa członkowskie powinny zakładać, że wszystkie inne państwa członkowskie przestrzegają prawa Unii, a w szczególności praw podstawowych uznanych w tym prawie (zob. podobnie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 93, 94). W szczególności u podstaw wysokiego poziomu zaufania między państwami członkowskimi, na którym opiera się mechanizm europejskiego nakazu aresztowania, leży założenie, że sądy karne wydającego nakaz państwa członkowskiego, które w wyniku wykonania europejskiego nakazu aresztowania powinny przeprowadzić postępowanie przygotowawcze albo postępowanie wykonawcze w odniesieniu do kary pozbawienia wolności bądź środka polegającego na pozbawieniu wolności, a także postępowanie karne co do istoty sprawy, spełniają wymogi związane z prawem podstawowym do rzetelnego procesu sądowego, zagwarantowanym w art. 47 akapit drugi Karty (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 95). [Sprostowany postanowieniem z dnia 20 września 2024 r.] W świetle rozważań przedstawionych w pkt 72–74 niniejszego wyroku odmowę wykonania europejskiego nakazu aresztowania przez organ wykonujący nakaz ze względu na istnienie ryzyka naruszenia tego prawa podstawowego mogą uzasadniać jedynie wyjątkowe okoliczności. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, o ile do każdego państwa członkowskiego należy – w celu zagwarantowania pełnego stosowania zasad wzajemnego uznawania i wzajemnego zaufania, na których opiera się funkcjonowanie mechanizmu europejskiego nakazu aresztowania – zapewnienie, nad czym ostateczną kontrolę sprawuje Trybunał, spełnienia wymogów związanych z prawem podstawowym do rzetelnego procesu sądowego, gwarantowanym w art. 47 akapit drugi karty, poprzez powstrzymanie się od podejmowania jakichkolwiek działań mogących je naruszać, o tyle istnienie rzeczywistego ryzyka narażenia osoby wskazanej w europejskim nakazie aresztowania, w razie przekazania jej wydającemu nakaz organowi sądowemu, na naruszenie tego prawa podstawowego, a zwłaszcza urzeczywistnienie się tego ryzyka, może pozwolić organowi sądowemu wykonującemu nakaz, w drodze wyjątku, na wstrzymanie się od wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej [zob. podobnie wyrok z dnia 22 lutego 2022 r., Openbaar Ministerie (Sąd ustanowiony ustawą w wydającym nakaz państwie członkowskim), C‑562/21 PPU i C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo]. W tym kontekście, zanim wykonujący nakaz organ sądowy państwa członkowskiego odmówi na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 przekazania osoby, której dotyczy europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary, powinien on przeprowadzić dwuetapowe badanie. W ramach pierwszego etapu organ ten powinien ustalić, czy istnieją obiektywne, wiarygodne, dokładne i należycie zaktualizowane informacje świadczące o istnieniu rzeczywistego ryzyka naruszenia w wydającym nakaz państwie członkowskim prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego, gwarantowanego poprzez art. 47 akapit drugi Karty, ze względu na istniejące w tym państwie członkowskim systemowe lub ogólne nieprawidłowości w odniesieniu do niezależności lub bezstronności władzy sądowniczej [zob. podobnie wyrok z dnia 22 lutego 2022 r., Openbaar Ministerie (Sąd ustanowiony ustawą w wydającym nakaz państwie członkowskim), C‑562/21 PPU i C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, pkt 52, 66 i przytoczone tam orzecznictwo]. Jeżeli tak jest, właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego powinien w ramach drugiego etapu zbadać w sposób konkretny i dokładny, w jakim stopniu nieprawidłowości stwierdzone na pierwszym etapie mogły mieć wpływ na funkcjonowanie sądów państwa członkowskiego wydającego nakaz właściwych do rozpoznania spraw danej osoby oraz czy – w świetle sytuacji osobistej tej osoby, charakteru przestępstwa, za które została osądzona, oraz kontekstu faktycznego, w którym został wydany wyrok skazujący, o którego uznanie i wykonanie wniesiono, a także, w stosownym wypadku, informacji uzupełniających udzielonych przez to państwo członkowskie na podstawie decyzji ramowej – istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że w danym wypadku takie ryzyko faktycznie się urzeczywistniło [zob. podobnie wyrok z dnia 22 lutego 2022 r., Openbaar Ministerie (Sąd ustanowiony ustawą w wydającym nakaz państwie członkowskim), C‑562/21 PPU i C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo]. Wśród wymogów związanych z prawem podstawowym do rzetelnego procesu sądowego, zagwarantowanym w art. 47 akapit drugi Karty, znajduje się prawo każdego do rozpatrzenia jego sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Te ostatnie wymogi obejmują, ze względu na ich naturę, nie tylko proces powoływania sędziów, lecz również warunki objęcia przez nich urzędu. W konsekwencji konieczne jest, aby warunki materialne i zasady proceduralne dotyczące powoływania sędziów i objęcia przez nich urzędu nie mogły wzbudzać w przekonaniu jednostek uzasadnionych wątpliwości co do niepodatności powołanych sędziów na czynniki zewnętrzne oraz ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów (zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Simpson/Rada i HG/Komisja (szczególna procedura kontroli orzeczenia), C‑542/18 RX-II i C‑543/18 RX-II, EU:C:2020:232, pkt 71). Jednakże nie każda nieprawidłowość w trakcie procedury powołania sędziego lub podczas obejmowania przez niego urzędu może podawać w wątpliwość niezawisłość i bezstronność tego sędziego, a tym samym posiadanie przez skład orzekający, w którym zasiada, statusu „niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy” w rozumieniu prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 29 marca 2022 r., Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, pkt 123). Z orzecznictwa ETPC, które ma znaczenie dla sprawy, ponieważ zgodnie z art. 52 ust. 3 zdanie pierwsze Karty zawiera ona prawa, które odpowiadają prawom zagwarantowanym w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., wynika bowiem, że jedynie naruszenia dotyczące podstawowych zasad procedury powoływania sędziów i obejmowania przez nich urzędu mogą prowadzić do naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC [zob. podobnie wyrok ETPC z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii, CE:ECHR:2020:1201JUD002637418, §§ 246, 247]. [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] Tym samym nie może stanowić systemowej lub ogólnej nieprawidłowości w odniesieniu do niezawisłości władzy sądowniczej w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 78 niniejszego wyroku okoliczność, że prawo krajowe państwa członkowskiego przewiduje ewentualnie, iż prokurator, który złożył ślubowanie w chwili objęcia stanowiska, nie musi składać ponownie ślubowania przy późniejszym powołaniu go na urząd sędziego. Taki przepis prawa krajowego, uzasadniony tym, że w tym państwie członkowskim status prokuratorów jest zrównany ze statusem sędziów, a jedni i drudzy są zobowiązani złożyć to samo ślubowanie przy obejmowaniu stanowisk, nie może bowiem wzbudzić wątpliwości co do prawidłowości powoływania sędziów, a w konsekwencji co do ich niezawisłości i bezstronności. Ponadto niepewność co do miejsca przechowywania protokołów złożenia ślubowania przez sędziów państwa członkowskiego lub brak możliwości zlokalizowania tych protokołów, w szczególności jeżeli upłynęło kilka lat od złożenia ślubowania przez danego sędziego, nie mogą same w sobie i w braku innych istotnych wskazówek świadczyć o tym, że sędziowie, o których mowa, wykonywali swoje funkcje, mimo że nigdy nie złożył wymaganego ślubowania. W każdym razie nie można uznać, że niepewność co do tego, czy sędziowie państwa członkowskiego złożyli przed objęciem urzędu ślubowanie przewidziane w prawie wewnętrznym, stanowi systemową lub ogólną nieprawidłowość w zakresie niezawisłości władzy sądowniczej w tym państwie członkowskim, jeżeli prawo krajowe przewiduje skuteczne środki prawne umożliwiające powołanie się na ewentualne niezłożenie ślubowania przez sędziów, którzy wydali określony wyrok, i uzyskanie w ten sposób uchylenia tego wyroku. Do sądu odsyłającego będzie należało zbadanie, czy takie środki prawne istnieją w prawie rumuńskim. W świetle całości powyższych rozważań na pytanie drugie należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organ sądowy wykonujący europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na tej podstawie, że nie można odnaleźć protokołu złożenia ślubowania przez jednego z sędziów, który wymierzył tę karę, lub ze względu na okoliczność, że inny sędzia tego składu orzekającego złożył jedynie ślubowanie przy powołaniu go na stanowisko prokuratora. W przedmiocie pytania piątego Poprzez pytanie piąte sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy decyzję ramową 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organ sądowy wydający europejski nakaz aresztowania dysponuje prawem uczestniczenia jako strona w postępowaniu dotyczącym wykonania tego nakazu aresztowania przed wykonującym nakaz organem sądowym. W tym względzie należy stwierdzić, że ani art. 15, ani art. 19 decyzji ramowej 2002/584, wymienione przez sąd odsyłający, ani inny przepis tej decyzji ramowej nie przewidują bezpośredniego obowiązkowego udziału organu sądowego wydającego europejski nakaz aresztowania w postępowaniu przed wykonującym nakaz organem sądowym dotyczącym wykonania tego nakazu aresztowania. Obowiązku zapewnienia takiego udziału nie można również wywieść z zasad wzajemnego uznawania i lojalnej współpracy. O ile bowiem decyzji ramowej 2002/584 nie można z pewnością interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie takiemu udziałowi, ewentualnie przewidzianemu w przepisach proceduralnych prawa krajowego wykonującego nakaz państwa członkowskiego, o tyle ta decyzja ramowa przewiduje inne środki w celu ułatwienia współpracy i wymiany niezbędnych informacji między wydającym nakaz organem sądowym a wykonującym nakaz organem sądowym. I tak art. 8 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 wymienia szereg istotnych informacji, które muszą obowiązkowo znaleźć się w europejskim nakazie aresztowania. Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 2 tej decyzji ramowej, jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy uważa, że informacje przekazane przez wydające nakaz państwo członkowskie za niewystarczające do celów podjęcia decyzji o przekazaniu, występuje on o bezzwłoczne przekazanie niezbędnych informacji uzupełniających. Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 3 wydający nakaz organ sądowy może w dowolnym terminie przesyłać wszelkie dodatkowe przydatne informacje do wykonującego nakaz organu sądowego. W tym względzie z orzecznictwa wynika, że w szczególności w celu zapewnienia, by funkcjonowanie europejskiego nakazu aresztowania nie zostało sparaliżowane, obowiązek lojalnej współpracy powinien przyświecać dialogowi między wykonującymi nakaz organami sądowymi a organami wydającymi nakaz. Z zasady lojalnej współpracy wynika w szczególności, że państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 131 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym kontekście wydające nakaz organy sądowe i organy go wykonujące powinny – w celu zapewnienia skutecznej współpracy w sprawach karnych – w pełni korzystać z instrumentów przewidzianych między innymi w art. 8 ust. 1 i art. 15 decyzji ramowej 2002/584, aby wzmacniać wzajemne zaufanie leżące u podstaw tej współpracy (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 132 i przytoczone tam orzecznictwo). W związku z tym nie można uznać, że udział wydającego nakaz organu sądowego jako strony postępowania przed wykonującym nakaz organem sądowym jest niezbędny do zapewnienia poszanowania zasad wzajemnego uznawania i lojalnej współpracy, które leżą u podstaw funkcjonowania mechanizmu europejskiego nakazu aresztowania. W świetle całości powyższych rozważań na pytanie piąte należy udzielić następującej odpowiedzi: decyzję ramową 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organ sądowy wydający europejski nakaz aresztowania nie dysponuje prawem uczestniczenia jako strona w postępowaniu dotyczącym wykonania tego nakazu aresztowania przed wykonującym nakaz organem sądowym. W przedmiocie pytania szóstego Pytanie szóste dotyczy możliwości podjęcia przez Komisję, na wniosek organu sądowego wydającego europejski nakaz aresztowania, środków, jakie uzna ona za konieczne w następstwie odmowy wykonania tego nakazu przez wykonujący nakaz organ sądowy. Tymczasem takie pytanie w sposób oczywisty nie ma żadnego związku z przedmiotem sporu przed sądem odsyłającym, który, jak wskazano w pkt 28 niniejszego wyroku, dotyczy ustalenia, czy należy uchylić europejski nakaz aresztowania wydany przeciwko P.P.R., czy też go utrzymać. Wynika stąd, że pytanie szóste jest niedopuszczalne. W przedmiocie pytania siódmego Poprzez pytanie siódme sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 ust. 3 i art. 15 ust. 2 i 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z art. 4 Karty należy interpretować w ten sposób, że badając warunki pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, z jednej strony, opierając się na elementach dotyczących warunków pozbawienia wolności w zakładach penitencjarnych wydającego nakaz państwa członkowskiego bez uprzedniego zwrócenia się do wydającego nakaz organu sądowego o informacje uzupełniające, a z drugiej strony, stosując wyższy standard w zakresie warunków pozbawienia wolności niż ten gwarantowany we wspomnianym art. 4. W tym względzie należy przypomnieć, że Trybunał uznał, pod pewnymi warunkami, obowiązek umorzenia przez wykonujący nakaz organ sądowy postępowania w przedmiocie przekazania, wprowadzonego decyzją ramową 2002/584, jeśli w wyniku takiego przekazania osoba, której dotyczy nakaz, mogłaby zostać narażona na ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania w rozumieniu art. 4 Karty (wyrok z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu, C‑128/18, EU:C:2019:857, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo). I tak, gdy organ sądowy wykonującego nakaz państwa członkowskiego dysponuje danymi świadczącymi o rzeczywistym niebezpieczeństwie nieludzkiego lub poniżającego traktowania osób pozbawionych wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim w świetle standardu ochrony praw podstawowych gwarantowanego prawem Unii, a w szczególności art. 4 Karty, jest on zobowiązany dokonać oceny istnienia tego ryzyka, gdy musi podjąć decyzję co do przekazania organom wydającego nakaz państwa członkowskiego osoby objętej europejskim nakazem aresztowania. Wykonanie takiego nakazu nie może bowiem prowadzić do nieludzkiego lub poniżającego traktowania wspomnianej osoby (wyrok z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu, C‑128/18, EU:C:2019:857, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym celu wykonujący nakaz organ sądowy powinien na wstępie oprzeć się na obiektywnych, wiarygodnych, dokładnych i należycie zaktualizowanych danych o warunkach pozbawienia wolności w zakładach penitencjarnych wydającego nakaz państwa członkowskiego, które dowodziłyby istnienia nieprawidłowości, czy to systemowych lub ogólnych, czy dotyczących niektórych grup osób, czy też niektórych ośrodków penitencjarnych. Dane te mogą wynikać w szczególności z międzynarodowych orzeczeń sądowych, takich jak wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, orzeczeń sądowych wydającego nakaz państwa członkowskiego oraz decyzji, sprawozdań i innych dokumentów sporządzanych przez organy Rady Europy lub pochodzących z systemu Organizacji Narodów Zjednoczonych [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo]. Jednakże stwierdzenie istnienia rzeczywistego ryzyka nieludzkiego lub poniżającego traktowania ze względu na ogólne warunki pozbawienia wolności panujące w wydającym nakaz państwie członkowskim nie może jako takie prowadzić do odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Samo istnienie danych świadczących o nieprawidłowościach, czy to systemowych lub ogólnych, czy dotyczących niektórych grup osób, czy też niektórych ośrodków penitencjarnych, w odniesieniu do warunków pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim nie oznacza bowiem koniecznie, że w konkretnym wypadku zainteresowana osoba byłaby poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu w razie przekazania organom wskazanego państwa członkowskiego [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo]. W rezultacie, aby zapewnić poszanowanie art. 4 karty w szczególnym wypadku osoby, która jest objęta europejskim nakazem aresztowania, wykonujący nakaz organ sądowy, który dysponuje obiektywnymi, wiarygodnymi, dokładnymi i należycie zaktualizowanymi danymi świadczącymi o takich nieprawidłowościach, jest następnie zobowiązany dokonać oceny w sposób konkretny i dokładny, czy w okolicznościach danej sprawy istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że w następstwie przekazania do tego państwa członkowskiego osoba ta będzie narażona na rzeczywiste ryzyko bycia poddaną w nim nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu w rozumieniu tego przepisu ze względu na warunki, w jakich będzie pozbawiona wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo]. W tym celu organ ten powinien na podstawie art. 15 ust. 2 decyzji ramowej 2002/584 wystąpić do organu sądowego wydającego nakaz państwa członkowskiego z wnioskiem o bezzwłoczne przekazanie niezbędnych informacji uzupełniających w odniesieniu do warunków, w których osoba objęta europejskim nakazem aresztowania ma być pozbawiona wolności we wskazanym państwie członkowskim. Wniosek ten może również dotyczyć istnienia w wydającym nakaz państwie członkowskim ewentualnych krajowych lub międzynarodowych procedur i mechanizmów kontroli warunków pozbawienia wolności wiążących się na przykład z wizytami w zakładach karnych, które umożliwiają ocenę aktualnego stanu warunków osadzenia w rzeczonych zakładach [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo]. Wydający nakaz organ sądowy jest zobowiązany do przekazania omawianych informacji organowi sądowemu wykonującemu nakaz [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo]. Jedynie w przypadku, gdy w świetle informacji przekazanych zgodnie z art. 15 ust. 2 decyzji ramowej 2002/584, jak również wszelkich innych informacji dostępnych wykonującemu nakaz organowi sądowemu, organ ten stwierdzi względem osoby objętej europejskim nakazem aresztowania istnienie rzeczywistego ryzyka nieludzkiego lub poniżającego traktowania w rozumieniu art. 4 Karty, wykonanie wskazanego nakazu powinno zostać odroczone, ale nie może ono zostać zarzucone. Natomiast w razie gdyby informacje uzyskane przez wykonujący nakaz organ sądowy od wydającego nakaz organu sądowego prowadziły do wykluczenia istnienia rzeczywistego ryzyka, że zainteresowana osoba mogłaby zostać poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu w wydającym nakaz państwie członkowskim, wykonujący nakaz organ sądowy powinien wydać w terminach przewidzianych w decyzji ramowej 2002/584 decyzję co do wykonania europejskiego nakazu aresztowania [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 65, 66 i przytoczone tam orzecznictwo]. [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] W tym względzie, jak przypomniano w pkt 92 niniejszego wyroku, art. 15 ust. 2 decyzji ramowej wyraźnie upoważnia wykonujący nakaz organ sądowy, jeśli uważa on informacje przekazane przez wydające nakaz państwo członkowskie za niewystarczające do celów podjęcia decyzji o przekazaniu, do wystąpienia o bezzwłoczne przekazanie niezbędnych informacji uzupełniających. Dodatkowo zgodnie z art. 15 ust. 3 tej decyzji ramowej wydający nakaz organ sądowy może w dowolnym terminie przesyłać wszelkie dodatkowe przydatne informacje do wykonującego nakaz organu sądowego. [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] W pkt 93 niniejszego wyroku przypomniano ponadto, że zgodnie z zasadą lojalnej współpracy państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 109 i przytoczone tam orzecznictwo]. Zgodnie z tymi przepisami wykonujący nakaz organ sądowy i wydający nakaz organ sądowy mogą, odpowiednio, wystąpić o informacje lub przedstawić zapewnienia dotyczące konkretnych i dokładnych warunków, w których zainteresowana osoba będzie pozbawiona wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 110]. [Sprostowany postanowieniem z dnia 20 września 2024 r.] Z rozważań przedstawionych w pkt 106–111 niniejszego wyroku wynika, że wykonujący nakaz organ sądowy nie może stwierdzić istnienia poważnych i sprawdzonych podstaw, by sądzić, że w następstwie przekazania do wydającego nakaz państwa członkowskiego osoba objęta europejskim nakazem aresztowania będzie narażona na rzeczywiste ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania w rozumieniu art. 4 karty, bez uprzedniego zwrócenia się do wydającego nakaz organu sądowego na podstawie art. 15 ust. 2 decyzji ramowej 2002/584 z wnioskiem o udzielenie informacji. W niniejszej sprawie sąd odsyłający wskazuje, że udzielił informacji na temat warunków pozbawienia wolności P.P.R. w przypadku przekazania go organom rumuńskim, lecz że maltański wykonujący nakaz organ sądowy odmówił przekazania P.P.R. na podstawie informacji, z którymi mógł zapoznać się w Internecie. W tym względzie należy przypomnieć, że przedstawione przez właściwy organ wydającego nakaz państwa członkowskiego zapewnienie, że zainteresowana osoba nie będzie poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu ze względu na konkretne i dokładne warunki pozbawienia wolności niezależnie od tego, w którym zakładzie penitencjarnym zostanie ona osadzona, jest elementem, którego wykonujący nakaz organ sądowy nie może pominąć. Na naruszenie takiego zapewnienia – w zakresie, w jakim może ono wiązać jego autora – można by bowiem powoływać się przeciwko niemu przed sądami wydającego nakaz państwa członkowskiego [wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 111]. I tak Trybunał orzekł, że gdy zapewnienie to zostało udzielone lub co najmniej zatwierdzone przez wydające nakaz państwo członkowskie, po zwróceniu się w razie potrzeby o wsparcie do organu centralnego lub jednego z organów centralnych wydającego nakaz państwa członkowskiego, wykonujący nakaz organ sądowy, przy uwzględnieniu wzajemnego zaufania, które powinno istnieć pomiędzy organami sądowymi państw członkowskich i na którym opiera się system europejskiego nakazu aresztowania, musi polegać na tym zapewnieniu, przynajmniej w braku jakiejkolwiek konkretnej przesłanki pozwalającej przypuszczać, iż warunki pozbawienia wolności istniejące w określonym zakładzie penitencjarnym są sprzeczne z art. 4 Karty [wyroki: z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech), C‑220/18 PPU, EU:C:2018:589, pkt 112; z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu, C‑128/18, EU:C:2019:857, pkt 68]. Tymczasem z powyższych rozważań wynika, że wykonujący nakaz organ sądowy nie może pominąć informacji przekazanych przez wydający nakaz organ sądowy wyłącznie na podstawie informacji, które pierwszy organ sam uzyskał ze źródeł publicznie dostępnych, bez zwrócenia się do drugiego organu o uzupełniające informacje i wyjaśnienia na podstawie art. 15 ust. 2 decyzji ramowej 2002/584. [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] Ponadto, ponieważ sąd odsyłający wskazuje, że do celów odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania rozpatrywanego w postępowaniu głównym maltański organ sądowy uwzględnił okoliczność, że zatwierdzenie przez sąd odsyłający zapewnienia takiego jak to, o którym mowa w pkt 114 niniejszego wyroku, zostało oddane wyrazem innym niż ten, którym posłużono się w angielskiej wersji językowej orzecznictwa w tej dziedzinie, należy zauważyć, że takie zatwierdzenie nie wymaga użycia określonego wyrazu lub sformułowania. Wystarczy, że z powiadomienia skierowanego przez wydający nakaz organ sądowy do wykonującego nakaz organu sądowego wystarczająco jasno wynika, że ten pierwszy zatwierdził to zapewnienie, bez względu na konkretne użyte wyrazy. Wreszcie należy podkreślić, że sam brak sporządzenia „dokładnego planu wykonania kary” lub „dokładnych kryteriów celem określenia danego systemu wykonania kary”, przywołany przez sąd odsyłający w treści pytania siódmego, nie wchodzi w zakres pojęcia „nieludzkiego lub poniżającego traktowania” w rozumieniu art. 4 Karty. Przy założeniu, że sporządzenie takiego planu lub takich kryteriów jest wymagane w wykonującym nakaz państwie członkowskim, należy przypomnieć, że odnosząc się do zasady wzajemnego zaufania, której fundamentalne znaczenie w prawie Unii wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 36 niniejszego wyroku, Trybunał wielokrotnie orzekał, że państwa członkowskie mogą być zobowiązane przyjmować domniemanie przestrzegania praw podstawowych przez inne państwa członkowskie, a tym samym nie mogą one w szczególności wymagać od innego państwa członkowskiego poziomu ochrony krajowej praw podstawowych wyższego od poziomu zapewnionego w prawie Unii (wyrok z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu, C‑128/18, EU:C:2019:857, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). W związku z tym wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić przekazania osoby, której dotyczy nakaz, z tego tylko powodu, że wydający nakaz organ sądowy nie przekazał jej „dokładnego planu wykonania kary” lub „dokładnych kryteriów celem określenia danego systemu wykonania kary”. [Sprostowany postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r.] Co się tyczy odniesienia sądu odsyłającego do „szczególnie wyjątkowej i delikatnej sytuacji” osoby, której dotyczy wniosek, która to sytuacja wymagałaby „gwarancji niedyskryminacji”, należy zauważyć, że poszanowanie art. 4 Karty w przypadku osoby, wobec której wydano europejski nakaz aresztowania, wymaga, zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 105 niniejszego wyroku, konkretnej i precyzyjnej oceny okoliczności sprawy. W konsekwencji na pytanie siódme należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 1 ust. 3 i art. 15 ust. 2 i 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z art. 4 Karty i zasadą wzajemnego zaufania należy interpretować w ten sposób, że badając warunki pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, opierając się na elementach dotyczących warunków pozbawienia wolności w zakładach penitencjarnych wydającego nakaz państwa członkowskiego, które sam zgromadził i co do których nie zwrócił się do wydającego nakaz organu sądowego o informacje uzupełniające. Wykonujący nakaz organ sądowy nie może stosować wyższego standardu w zakresie warunków pozbawienia wolności niż ten gwarantowany we wspomnianym art. 4. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:   1) Artykuł 1 ust. 3 i art. 15 ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. należy interpretować w ten sposób, że: wykonujący nakaz organ państwa członkowskiego nie jest zobowiązany odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli wykonujący nakaz organ innego państwa członkowskiego uprzednio odmówił wykonania tego nakazu aresztowania na tej podstawie, że przekazanie zainteresowanej osoby mogłoby naruszyć prawo podstawowe do rzetelnego procesu sądowego zapisane w art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Niemniej jednak w ramach własnego badania istnienia podstawy odmowy wykonania nakazu organ ten powinien uwzględnić podstawy uzasadniające decyzję o odmowie wykonania wydaną przez pierwszy organ wykonujący nakaz. Przepisy te nie stoją na przeszkodzie temu, by w tych samych okolicznościach wydający nakaz organ sądowy utrzymał europejski nakaz aresztowania, pod warunkiem że według jego własnej oceny wykonania tego nakazu aresztowania nie można odmówić ze względu na istnienie ryzyka naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego zapisanego w art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych i że utrzymanie tego nakazu ma charakter proporcjonalny.   2) Artykuł 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją ramową 2009/299, w związku z art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych należy interpretować w ten sposób, że: w sytuacji gdy osoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania, podnosi, że jej przekazanie do wydającego nakaz państwa członkowskiego skutkowałoby naruszeniem jej prawa do rzetelnego procesu sądowego, istnienie decyzji Komisji Kontroli Kartotek Interpolu (KKK) dotyczącej sytuacji tej osoby nie może samo w sobie uzasadniać odmowy przez wykonujący nakaz organ sądowy wykonania tego nakazu aresztowania. Wspomniany organ sądowy może natomiast wziąć pod uwagę taką decyzję na potrzeby rozstrzygnięcia, czy należy odmówić wykonania rzeczonego nakazu aresztowania.   3) Artykuł 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, że: wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie jest zobowiązany do wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przed podjęciem decyzji – w świetle podstaw, które skłoniły wykonujący ten nakaz organ sądowy do odmowy jego wykonania – o uchyleniu wspomnianego nakazu aresztowania lub o jego utrzymaniu, chyba że wydane przez niego orzeczenie nie będzie podlegać zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, w którym to przypadku jest on co do zasady zobowiązany do skierowania sprawy do Trybunału.   4) Artykuł 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją ramową 2009/299, należy interpretować w ten sposób, że: organ sądowy wykonujący europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na tej podstawie, że nie można odnaleźć protokołu złożenia ślubowania przez jednego z sędziów, który wymierzył tę karę, lub ze względu na okoliczność, że inny sędzia tego składu orzekającego złożył jedynie ślubowanie przy powołaniu go na stanowisko prokuratora.   5) Decyzję ramową 2002/584, zmienioną decyzją ramową 2009/299, należy interpretować w ten sposób, że: organ sądowy wydający europejski nakaz aresztowania nie dysponuje prawem uczestniczenia jako strona w postępowaniu dotyczącym wykonania tego nakazu aresztowania przed wykonującym nakaz organem sądowym.   6) Artykuł 1 ust. 3 i art. 15 ust. 2 i 3 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją ramową 2009/299, w świetle art. 4 Karty praw podstawowych i zasady wzajemnego zaufania należy interpretować w ten sposób, że: badając warunki pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, opierając się na elementach dotyczących warunków pozbawienia wolności w zakładach penitencjarnych wydającego nakaz państwa członkowskiego, które sam zgromadził i co do których nie zwrócił się do wydającego nakaz organu sądowego o informacje uzupełniające. Wykonujący nakaz organ sądowy nie może stosować wyższego standardu w zakresie warunków pozbawienia wolności niż ten gwarantowany we wspomnianym art. 4.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: rumuński. ( i ) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.