C-322/12

WyrokTSUE2013-10-03CELEX: 62012CJ0322ECLI:EU:C:2013:632

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 2 ust. 3–5 Czwartej dyrektywy 78/660/EWG, ustanawiający zasadę prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, nakłada wymóg odstąpienia od zasady księgowania aktywów na podstawie ceny nabycia na rzecz wyceny na podstawie ich wartości bieżącej, jeżeli cena nabycia oczywiście nie odpowiada wartości bieżącej danych aktywów, odzwierciedlając w ten sposób przeinaczony i błędny obraz majątku?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, choć jest podstawowym celem Czwartej dyrektywy, musi być interpretowana w świetle zasady wyceny na podstawie kosztu historycznego (ceny nabycia lub kosztu wytworzenia) określonej w art. 32 dyrektywy oraz zasady ostrożnej wyceny z art. 31 ust. 1 lit. c) dyrektywy. Możliwość zaniżenia aktywów w rachunkach, gdy cena nabycia jest niższa od wartości bieżącej, jest nieuniknioną konsekwencją wyboru metody kosztu historycznego przez prawodawcę unijnego. Takie zaniżenie jest zgodne z zasadą ostrożnej wyceny, która zezwala na uwzględnianie jedynie zysków zrealizowanych do dnia bilansowego. W związku z tym, sytuacja, w której cena nabycia jest oczywiście niższa od wartości bieżącej, nie stanowi „wyjątkowego przypadku” w rozumieniu art. 2 ust. 5 dyrektywy, uzasadniającego odstąpienie od metody kosztu historycznego.
Stan faktyczny
Spółka GIMLE SA, utworzona w Belgii, nabyła 27 listopada 1998 r. 50 akcji szwedzkiej spółki TV-Shop Europe AB za 5000 SEK. 38 dni później, 4 stycznia 1999 r., GIMLE SA sprzedała te akcje za 17 000 000 SEK, uzyskując znaczny zysk kapitałowy. Zysk ten był zwolniony z opodatkowania w Belgii, dlatego GIMLE SA nie zadeklarowała go jako opodatkowanego. Belgijski organ podatkowy uznał, że cena nabycia akcji była oczywiście niższa od ich wartości bieżącej (odpowiadającej cenie odsprzedaży) i nałożył podatek dochodowy na zysk kapitałowy, traktując go jako opodatkowany.
Rozstrzygnięcie
Zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki ustanowiona w art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy Rady z dnia 25 lipca 1978 r., wydanej na podstawie art. [44 ust. 2 lit. g) WE], w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek 78/660/EWG nie pozwala na odstąpienie od zasady wyceny aktywów na podstawie ceny ich nabycia lub kosztu ich wytworzenia, o której mowa w art. 32 rzeczonej dyrektywy, na rzecz wyceny na podstawie ich wartości bieżącej, jeżeli cena nabycia lub koszt wytworzenia rzeczonych aktywów są oczywiście niższe od ich bieżącej wartości.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba) z dnia 3 października 2013 r. ( *1 ) „Czwarta dyrektywa 78/660/EWG — Artykuł 2 ust. 3 — Zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki — Artykuł 2 ust. 5 — Obowiązek odstąpienia — Artykuł 32 — Metoda wyceny na podstawie kosztu historycznego — Cena nabycia oczywiście niższa od wartości bieżącej” W sprawie C‑322/12 mającej za przedmiot wniosek o wydanie na podstawie art. 267 TFUE orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Cour de cassation (Belgia) postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 lipca 2012 r., w postępowaniu: État belge przeciwko GIMLE SA, TRYBUNAŁ (dziesiąta izba), w składzie: A. Rosas, prezes izby, E. Juhász i C. Vajda (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: P. Mengozzi, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi przedstawione: — w imieniu GIMLE SA przez adwokatów R. Tournicourt oraz F. Lettany’ego, — w imieniu rządu belgijskiego przez M. Jacobs oraz J.C. Halleux, działających w charakterze pełnomocników, — w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego oraz J. Kemper, działających w charakterze pełnomocników, — w imieniu Komisji Europejskiej przez G. Brauna oraz J. Hottiaux, działających w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni zasady prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, jej sytuacji finansowej oraz wyniku finansowego, o których mowa w art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy Rady z dnia 25 lipca 1978 r., wydanej na podstawie art. [44 ust. 3 lit. g) WE], w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek (Dz.U. L 222, s. 11, zwanej dalej „czwartą dyrektywą”). Pytanie to zostało przedłożone w ramach sporu pomiędzy État belge (państwem belgijskim) a GIMLE SA (zwaną dalej „spółką GIMLE”) w przedmiocie traktowania, z rachunkowego punktu widzenia, nabycia udziałów odsprzedanych miesiąc po ich nabyciu za cenę 3400 razy wyższą od ich ceny nabycia. Ramy prawne Prawo Unii Artykuł 2 ust. 3–5 dyrektywy 77/388/EWG stanowi: „3.   Roczne sprawozdanie finansowe winno przedstawiać w sposób prawdziwy i rzetelny stan aktywów i pasywów spółki, jej sytuację finansową oraz wynik finansowy. 4.   Jeżeli stosowanie przepisów niniejszej dyrektywy jest niewystarczające do przedstawienia prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki w rozumieniu ust. 3, należy podać informacje dodatkowe. 5.   Jeżeli w wyjątkowych przypadkach stosowanie jakiegoś przepisu niniejszej dyrektywy jest sprzeczne z obowiązkiem ustanowionym w ust. 3, należy odstąpić od takiego przepisu w celu prawdziwego i rzetelnego przedstawienia obrazu spółki w rozumieniu ust. 3. Każde odstępstwo tego rodzaju musi być przedstawione w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego wraz z wyjaśnieniem jego przyczyn oraz określeniem wpływu na aktywa, pasywa, sytuację finansową oraz wynik finansowy. Państwa członkowskie mogą określić wspomniane wyjątkowe przypadki i ustanowić stosowne zasady szczególne”. Artykuł 31 ust. 1 lit. c) dyrektywy przewiduje: „Państwa członkowskie zapewnią, że pozycje przedstawiane w rocznych sprawozdaniach finansowych będą wyceniane zgodnie z następującymi zasadami ogólnymi: […] c) wycena musi odbywać się zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny, w szczególności: aa) można uwzględniać jedynie zyski zrealizowane do dnia bilansowego; […]”. Artykuł 32 rzeczonej dyrektywy stanowi: „Pozycje przedstawione w rocznych sprawozdaniach finansowych należy wyceniać zgodnie z art. 34–42, które opierają się na metodzie ceny nabycia bądź kosztu wytworzenia”. Prawo belgijskie Według sądu odsyłającego art. 3 akapit pierwszy, art. 4 i art. 16 akapit pierwszy arrêté royal du 8 octobre 1976 relatif aux comptes annuels des entreprises (dekretu królewskiego dotyczącego księgowości z dnia 8 października 1976 r.) w wersji mającej zastosowanie do postępowania głównego (zwanego dalej „dekretem królewskim”) są przepisami transponującymi art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy do prawa krajowego. Na mocy art. 3 akapit pierwszy dekretu królewskiego roczne sprawozdania finansowe powinny prawdziwie i rzetelnie odzwierciedlać stan majątku, sytuację finansową oraz wynik finansowy przedsiębiorstwa. Artykuł 4 dekretu królewskiego przewiduje, że roczne sprawozdania finansowe są ustalane zgodnie z jego przepisami; jeżeli stosowanie przepisów tego dekretu nie jest wystarczające dla spełnienia wymogów rzeczonego art. 3, dodatkowe informacje powinny być przedstawione w załączniku do rocznego sprawozdania. Zgodnie z art. 16 akapit pierwszy rzeczonego dekretu królewskiego w wyjątkowym przypadku, gdy stosowanie zasad wyceny przewidzianych w rozdziale zawierającym ten artykuł nie prowadziłoby do poszanowania art. 3 tego dekretu, należy od nich odstąpić zgodnie z rzeczonym art. 3. Artykuł 20 dekretu królewskiego stanowi, że nie uchybiając przepisom art. 16, 27, 27a i 34, składniki aktywów są wyceniane według wartości ich nabycia i są ujmowane w bilansie w tej samej wartości, po odliczeniu amortyzacji i związanego z nią obniżenia wartości, i że przez wartość nabycia należy rozumieć cenę nabycia zdefiniowaną w art. 21, koszt wytworzenia zdefiniowany w art. 22 bądź wartość wkładu zdefiniowaną w art. 23 rzeczonego dekretu. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne Stan faktyczny przedstawiony w postanowieniu odsyłającym można streścić w następujący sposób. GIMLE, spółka akcyjna prawa belgijskiego, została utworzona w dniu 26 listopada 1998 r. przez p. Sjöwalla i p. Larsson, oboje będących obywatelami szwedzkimi zamieszkałymi w Wielkiej Brytanii. Celem statutowym spółki GIMLE jest w szczególności nabywanie udziałów w spółkach i zarządzanie nimi. W dniu 27 listopada 1998 r. spółka GIMLE nabyła 50 akcji spółki prawa szwedzkiego TV-Shop Europe AB, której p. Sjöwall jest również założycielem, za kwotę 5000 koron szwedzkich (SEK), to jest 100 SEK za akcję. W dniu 4 stycznia 1999 r., to jest 38 dni po ich nabyciu, spółka GIMLE sprzedała te akcje Electronic Retailing AB, spółce prawa szwedzkiego, za cenę 17000000 SEK, to jest 340000 SEK za akcję. W wyniku tej sprzedaży spółka GIMLE zaksięgowała zysk kapitałowy w wysokości 74776696 franków belgijskich (BEF) (1853668 EUR), odpowiadający różnicy między ceną sprzedaży a ceną nabycia rzeczonych akcji. Jednakże z podatkowego punktu widzenia ten typ zysku kapitałowego osiągniętego w wyniku sprzedaży akcji korzysta w Belgii ze zwolnienia w ten sposób, że spółka GIMLE nie zadeklarowała tego zysku jako opodatkowanego w swojej deklaracji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2000 (w odniesieniu do dochodów w roku 1999). W ramach decyzji w sprawie korekty z dnia 19 listopada 2002 r. organ podatkowy uznał, że spółka GIMLE uzyskała dochody podlegające opodatkowaniu od zysku kapitałowego, do jakiego doszło w związku z nabyciem akcji, o których mowa w postępowaniu głównym, to jest „wskutek zbycia pieniężnego składnika aktywów finansowych zastąpionego akcjami, których wartość bieżąca jest wyższa niż zapłacona cena”. Czyniąc to, urząd podatkowy założył, że wartość bieżąca akcji w chwili ich nabycia w dniu 27 listopada 1998 r. odpowiadała nie cenie ich nabycia (100 SEK za akcję), lecz cenie odsprzedaży z dnia 4 stycznia 1999 r. (340000 SEK za akcję). W konsekwencji rzeczony organ nałożył podatek dochodowy na zysk kapitałowy odpowiadający 74776696 BEF (1853668 EUR). Spółka GIMLE wniosła do tribunal de première instance (sądu pierwszej instancji) w Brukseli skargę na decyzję z dnia 18 lipca 2003 r., na mocy której organ podatkowy odrzucił jej zażalenie. Sąd ów uznał tę skargę za dopuszczalną i zasadną. W konsekwencji sąd ten nakazał obniżenie spornego podatku i zasądził od pozwanej zwrot wszystkich nienależnie pobranych kwot wraz z odsetkami za zwłokę. Środek odwoławczy od wyroku wydanego w pierwszej instancji wniesiony do sądu odwoławczego w Brukseli przez państwo belgijskie został oddalony. Sąd ten nie kwestionował prawidłowości oceny faktów dokonanej przez państwo belgijskie, według której cena nabycia akcji w postępowaniu głównym była oczywiście niższa od ich wartości bieżącej, która odpowiadała cenie zbycia otrzymanej 38 dni później. Rzeczony sąd uznał jednak, że ta ocena była pozbawiona znaczenia dla sprawy, przyjąwszy, że na podstawie art. 3 akapit pierwszy, art. 4 i art. 16 dekretu królewskiego spółka GIMLE miała obowiązek zaksięgowania swoich akcji nie na podstawie ich wartości bieżącej, lecz na podstawie historycznego kosztu ich nabycia. W szczególności ten sam sąd stwierdził, że art. 16 tego dekretu zobowiązuje do odstąpienia od historycznego kosztu nabycia na rzecz wartości bieżącej jedynie w tzw. wyjątkowych przypadkach i że art. 4 akapit drugi rzeczonego dekretu pozwala przedsiębiorstwu na przedstawienie prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki poprzez dostarczenie w załączniku do rocznych sprawozdań finansowych „dodatkowych informacji”, bez odstępowania jednak od jednolitej zasady wyceny na podstawie kosztu historycznego. W konsekwencji sąd odwoławczy w Brukseli utrzymał w mocy wyrok wydany w pierwszej instancji, orzekając, że państwo belgijskie błędnie uwzględniło zysk kapitałowy w wysokości 74776696 BEF, aby określić obowiązek podatkowy spółki GIMLE. Państwo belgijskie wniosło skargę kasacyjną od wyroku wydanego przez sąd odwoławczy w Brukseli, podkreślając, że art. 3 akapit pierwszy, art. 4 i art. 16 akapit pierwszy dekretu królewskiego przewidują nie tylko podanie dodatkowych informacji w załączniku do rocznych sprawozdań finansowych, ale zobowiązują do odstąpienia od zasady księgowania aktywów na podstawie ceny nabycia, gdy tak jak w postępowaniu głównym zapłacona cena w sposób oczywisty nie odpowiada wartości bieżącej omawianych dóbr, dając w ten sposób fałszywy obraz spółki, jej sytuacji finansowej, jak również wyników finansowych przedsiębiorstwa. Uznając, że skarga kasacyjna państwa belgijskiego wymaga wykładni art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy, Cour de cassation postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 2 ust. [3–5] czwartej dyrektywy […] należy interpretować w ten sposób, że przewiduje on nie tylko wskazanie dodatkowych informacji w załączniku do rocznych sprawozdań finansowych, ale, jeżeli cena nabycia oczywiście nie odpowiada wartości bieżącej danych aktywów, odzwierciedlając w ten sposób przeinaczony i błędny obraz majątku, nakłada wymóg odstąpienia od zasady księgowania aktywów na podstawie ceny nabycia i bezzwłocznego zaksięgowania ich na podstawie wartości ich odsprzedaży, jeżeli ta wartość jest ich wartością bieżącą?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Uwagi przedłożone Trybunałowi Spółka GIMLE, rządy belgijski i niemiecki oraz Komisja Europejska przedstawili Trybunałowi uwagi na piśmie. Spółka GIMLE, rząd niemiecki oraz Komisja uważają, że odpowiedź na zadane pytanie powinna być przecząca. Jedynie rząd belgijski zajmuje przeciwne stanowisko. Spółka GIMLE i rząd niemiecki podkreślają, że metoda wyceny określona w art. 32 czwartej dyrektywy opiera się na historycznym koszcie aktywów wyrażonym przez cenę ich nabycia lub koszt ich wytworzenia. Dodają, że od tej metody można odstąpić jedynie w hipotetycznych przypadkach wymienionych w sposób wyczerpujący w art. 33 tej dyrektywy. Komisja, odnosząc się do wyroków: z dnia 27 czerwca 1996 r. w sprawie C-234/94 Tomberger, Rec. s. I-3133, pkt 17, i z dnia 14 września 1999 r. w sprawie C-275/97 DE + ES Bauunternehmung, Rec. s. I-5331, pkt 26, przypomina, że zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, o której mowa w art. 2 ust. 3 czwartej dyrektywy, stanowi podstawowy cel owej dyrektywy. Zainteresowani przedstawili swoje uwagi Trybunałowi, nie zgadzając się jednak w przedmiocie zakresu art. 2 ust. 5 tej dyrektywy, który stanowi, że należy odstąpić od przepisu rzeczonej dyrektywy, jeżeli w wyjątkowych przypadkach jego stosowanie byłoby sprzeczne z zasadą prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki. Spółka GIMLE, rząd niemiecki i Komisja podkreślają, że nabycie aktywów po cenie niższej od ich bieżącej wartości nie powinno stanowić „wyjątkowego przypadku” w rozumieniu art. 2 ust. 5 czwartej dyrektywy, uzasadniającego odstępstwo od zasady wyceny na podstawie kosztu historycznego, o którym mowa w art. 32 tej dyrektywy. W tym względzie spółka GIMLE podkreśla, że wybór prawodawcy unijnego, przychylający się do metody opartej na koszcie historycznym, skutkuje tym, że księgowość przedsiębiorstw przedstawia wyceny, które rzadko odpowiadają bieżącej wartości aktywów. Rząd niemiecki dodaje, że ta metoda nieuchronnie prowadzi do pojawienia się, niekiedy znacznych, cichych rezerw, jeżeli cena nabycia jest niższa od bieżącej wartości aktywów, jednakże takie ciche rezerwy są zgodne z zasadą ostrożnej wyceny, o której mowa w art. 31 ust. 1 lit. c) rzeczonej dyrektywy. Rząd belgijski, przeciwnie, stwierdza, że pojęcie „wyjątkowego przypadku”, o którym mowa w art. 2 ust. 5 czwartej dyrektywy, obejmuje hipotezę, według której cena nabycia aktywów jest, tak jak cena w postępowaniu głównym, wyraźnie niższa od jej bieżącej wartości, ze względu na to, że stosowanie ceny nabycia dałoby fałszywy obraz sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. W tym względzie rząd belgijski odwołuje się przez analogię do pkt 32 ww. wyroku DE + ES Bauunternehmung, w którym Trybunał orzekł, że „wyjątkowe przypadki”, o których mowa w art. 31 ust. 2 czwartej dyrektywy, to te, w których odrębna ocena nie przedstawiałaby możliwie najbardziej prawdziwego i rzetelnego obrazu rzeczywistej sytuacji finansowej danej spółki. Ocena Trybunału Poprzez pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zasadniczo zmierza do ustalenia, czy zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki ustanowiona w art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy ustanawia wymóg odstąpienia od zasady księgowania aktywów na podstawie ceny nabycia lub wartości ich odsprzedaży, o których mowa w art. 32 rzeczonej dyrektywy, na rzecz wyceny na podstawie ich wartości bieżącej, jeżeli cena nabycia lub koszt wykorzystania rzeczonych aktywów są oczywiście niższe od ich wartości bieżącej. Z postanowienia odsyłającego wynika, że spór w postępowaniu głównym dotyczy traktowania, z rachunkowego punktu widzenia, nabycia udziałów odsprzedanych miesiąc po ich nabyciu za cenę 3400 razy wyższą od ich ceny nabycia. Z tej decyzji wynika również, że podstawa sporu w postępowaniu głównym ma charakter podatkowy w zakresie, w jakim zaksięgowanie akcji na podstawie ich bieżącej wartości w chwili ich nabycia pozwala belgijskiemu organowi podatkowemu nałożyć podatek na daną spółkę na podstawie zysku kapitałowego osiągniętego wskutek różnicy między bieżącą wartością tych akcji a ceną ich nabycia. W tym względzie Trybunał wyjaśniał już, że czwarta dyrektywa nie ma na celu określenia warunków, w których roczne sprawozdania finansowe spółek mogą lub powinny służyć za podstawę dla ustalenia przez organy podatkowe państw członkowskich opodatkowania i wysokości podatków, takich jak podatek dochodowy od osób prawnych w sprawie w postępowaniu głównym. Natomiast nie jest wcale wykluczone, że państwa członkowskie mogłyby zastosować roczne sprawozdania finansowe spółek jako punkty odniesienia dla celów podatkowych (wyrok z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie C-306/99 BIAO, Rec. s. I-1, pkt 70), a żaden przepis czwartej dyrektywy nie zakazuje państwom członkowskim korygowania, z podatkowego punktu widzenia, wyników zastosowania zasad rachunkowości, o których mowa w tej dyrektywie, w celu ustalenia zysku podlegającego opodatkowaniu, który byłby bliższy rzeczywistej sytuacji gospodarczej. Należy przypomnieć, że czwarta dyrektywa ma na celu zapewnienie koordynacji przepisów krajowych dotyczących prezentacji i treści rocznych sprawozdań finansowych, jak również rocznych sprawozdań i metod wyceny stosowanych przy ich sporządzaniu dla ochrony wspólników i osób trzecich. Zgodnie z trzecim motywem tej dyrektywy, aby osiągnąć ten cel, dąży ona jedynie do określenia minimalnych warunków dotyczących zakresu podlegających ujawnieniu informacji finansowych (ww. wyrok BIAO, pkt 69). Czwarta dyrektywa opiera tę koordynację treści rocznych sprawozdań finansowych na zasadzie „prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki”, której przestrzeganie stanowi podstawowy cel dyrektywy. (ww. wyroki: w sprawie Tomberger, pkt 17; w sprawie DE + ES Bauunternehmung, pkt 26; w sprawie BIAO, pkt 72). Zgodnie z tą zasadą, o której mowa w art. 2 ust. 3–5 tej dyrektywy, roczne sprawozdania finansowe powinny dawać prawdziwy i rzetelny obraz spółki, jej sytuacji finansowej oraz jej wyniku finansowego. Artykuł 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy, który ustanawia zasadę prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, znajduje się w sekcji 1 dyrektywy, zatytułowanej „Przepisy ogólne”. Sekcja 7 dyrektywy, zatytułowana „Zasady wyceny”, określa zasady wyceny pozycji zamieszczonych w rocznych sprawozdaniach finansowych, wśród których znajdują się ogólne zasady ustanowione w art. 31 rzeczonej dyrektywy. Trybunał miał już sposobność wskazać, że przy stosowaniu zasady prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki należy się kierować, o ile to możliwe, ogólnymi zasadami, o których mowa w art. 31 czwartej dyrektywy, wśród których zasada ostrożnej oceny ustanowiona w jej art. 31 ust. 1 lit. c) nabiera szczególnego znaczenia (ww. wyrok w sprawie Tomberger, pkt 18). Zgodnie z art. 31 ust. 1 lit. c) czwartej dyrektywy, odnoszącym się do zasady ostrożnej wyceny, uwzględnienie wszystkich czynników – uzyskanych zysków, kosztów, przychodów, zobowiązań i strat – które rzeczywiście dotyczą danego roku obrotowego, pozwala zagwarantować poszanowanie zasady prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki (ww. wyroki: w sprawie Tomberger, pkt 22; w sprawie BIAO, pkt 123). W szczególności rzeczony ust. 1 lit. c) ppkt aa) stanowi, że można uwzględniać jedynie zyski zrealizowane do dnia bilansowego. Zasadę prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki należy także rozumieć w świetle zasady ustanowionej w art. 32 czwartej dyrektywy, na podstawie której pozycje przedstawione w rocznych sprawozdaniach finansowych należy wyceniać na podstawie ceny nabycia bądź kosztu wytworzenia. Zgodnie z tym przepisem prawdziwy i rzetelny obraz spółki, który powinny przedstawiać roczne sprawozdania finansowe spółki, opiera się na wycenie aktywów nie według ich wartości bieżącej, lecz na podstawie ich kosztu historycznego. Prawdą jest, że art. 2 ust. 5 czwartej dyrektywy przewiduje, że jeżeli w wyjątkowych przypadkach stosowanie jakiegoś przepisu tej dyrektywy jest sprzeczne z obowiązkiem ustanowionym w ust. 3 art. 2, należy odstąpić od danego przepisu w celu przedstawienia prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki w rozumieniu rzeczonego ust. 3. Na podstawie art. 2 ust. 5 rzeczonej dyrektywy jest więc możliwe, że należy odstąpić, w wyjątkowych przypadkach, od stosowania art. 32 tej samej dyrektywy, który zobowiązuje do wyceny aktywów na podstawie ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, jeżeli zastosowanie tej metody prowadziłoby do przedstawienia fałszywego obrazu spółki, jej sytuacji finansowej oraz jej wyniku finansowego. Należy jednak stwierdzić, jak podkreślają to również spółka GIMLE, rząd niemiecki i Komisja, że zaniżenie aktywów w rachunkach spółek samo w sobie nie powinno stanowić „wyjątkowego przypadku” w rozumieniu art. 2 ust. 5 czwartej dyrektywy. W konsekwencji możliwość zaistnienia sytuacji, w której pewne aktywa zostaną zaniżone w rachunkach spółek, jeżeli wartość ich nabycia jest niższa od ich wartości bieżącej, jest jedynie nieuniknionym następstwem wyboru dokonanego przez unijnego prawodawcę w art. 32 czwartej dyrektywy, przychylającego się do metody wyceny opartej nie na bieżącej wartości aktywów, lecz na koszcie historycznym tych ostatnich. Ponadto, jak podkreśla to również rząd niemiecki, zaniżenie pewnych aktywów, takich jak udziały w rachunkach spółki z powodu ich wyceny na podstawie ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, jest zgodne z zasadą ostrożnej wyceny ustanowioną w art. 31 ust. 1 lit. c) czwartej dyrektywy. W szczególności wycena takich aktywów na podstawie ich bieżącej wartości ujawnia obecność zysku kapitałowego w rachunkach spółek odpowiadającego różnicy między bieżącą wartością a wartością nabycia tych aktywów – wbrew art. 31 ust. 1 lit. c) ppkt aa) tej dyrektywy, według którego można uwzględniać jedynie zyski zrealizowane do dnia bilansowego. Ponadto Komisja słusznie zauważa, że państwo belgijskie w chwili przeprowadzania transakcji w sprawie w postępowaniu głównym nie przyjęło fakultatywnych przepisów na podstawie art. 2 ust. 5 lub art. 33 czwartej dyrektywy. Komisja słusznie podkreśla również, że spółka mająca pewność osiągnięcia znaczącego zysku z powodu powziętych zobowiązań odnośnie do przyszłej odsprzedaży aktywów ma obowiązek dostarczyć na ten temat dodatkowych informacji zgodnie z art. 2 ust. 4 tej dyrektywy. W świetle całości powyższych rozważań na postawione pytanie należy odpowiedzieć, że zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki ustanowiona w art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy nie pozwala na odstąpienie od zasady wyceny aktywów na podstawie ceny ich nabycia lub kosztu ich wytworzenia, o której mowa w art. 32 rzeczonej dyrektywy, na rzecz wyceny na podstawie ich wartości bieżącej, jeżeli cena nabycia lub koszt wytworzenia rzeczonych aktywów są oczywiście niższe od ich bieżącej wartości. W przedmiocie kosztów Dla stron postępowania przed sądem odsyłającym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem odsyłającym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:   Zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki ustanowiona w art. 2 ust. 3–5 czwartej dyrektywy Rady z dnia 25 lipca 1978 r., wydanej na podstawie art. [44 ust. 2 lit. g) WE], w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek 78/660/EWG nie pozwala na odstąpienie od zasady wyceny aktywów na podstawie ceny ich nabycia lub kosztu ich wytworzenia, o której mowa w art. 32 rzeczonej dyrektywy, na rzecz wyceny na podstawie ich wartości bieżącej, jeżeli cena nabycia lub koszt wytworzenia rzeczonych aktywów są oczywiście niższe od ich bieżącej wartości.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło