C-323/24
WyrokTSUE2025-12-18CELEX: 62024CJ0323ECLI:EU:C:2025:983
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 4–6 w związku z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że ochrona wzoru wspólnotowego wymaga minimalnego stopnia kreatywności, oraz czy cechy postaci wzoru wynikające z predefiniowanych elementów dostawcy lub trendów mody wpływają na ocenę indywidualnego charakteru wzoru?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nr 6/2002 nie wymaga od właściciela prawa do wzoru ani twórcy wykazania minimalnego stopnia kreatywności, poza spełnieniem warunków nowości i indywidualnego charakteru. Pojęcie „twórcy” w art. 14 służy jedynie do określenia podmiotu uprawnionego. Okoliczność, że wzór powstał z predefiniowanych elementów lub zawiera niewielkie zmiany, nie stanowi przeszkody dla uznania indywidualnego charakteru, o ile wzór wywiera inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku. Trendy mody nie ograniczają swobody twórcy w sposób, który sprawiałby, że niewielkie różnice byłyby wystarczające do uzyskania indywidualnego charakteru, ani nie umniejszają znaczenia cech wzoru dla poinformowanego użytkownika, który wykazuje wysoki poziom uwagi.Stan faktyczny
Spółka Deity Shoes, S.L. wniosła powództwo przeciwko Mundorama Confort, S.L. i Stay Design, S.L. o naruszenie praw do zarejestrowanych i niezarejestrowanych wzorów wspólnotowych dotyczących obuwia. Pozwane spółki złożyły powództwo wzajemne o unieważnienie tych wzorów, argumentując, że nie spełniają one warunków nowości i indywidualnego charakteru, ponieważ Deity Shoes ogranicza się do wprowadzania do obrotu produktów opartych na katalogach chińskich dostawców, z niewielkimi zmianami. Sąd odsyłający zastanawia się, czy taki proces twórczy i wpływ trendów mody pozwalają na uzyskanie ochrony wzoru wspólnotowego.Rozstrzygnięcie
1) Rozporządzenie Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych, a w szczególności jego art. 4–6 w związku z art. 14 owego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że: w celu uzyskania ochrony przewidzianej dla wzoru wspólnotowego właściciel prawa do wzoru lub twórca tego wzoru nie są zobowiązani do wykazania, iż wzór ten, oprócz spełniania warunków nowości i indywidualnego charakteru, jest wynikiem minimalnego stopnia kreatywności.
2) Artykuł 6 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że: po pierwsze, okoliczności, że wzory posiadają cechy postaci z góry określone na podstawie modelu oferowanego twórcy owych wzorów w katalogu dostawcy oraz że zmiany wprowadzane przez owego twórcę w rzeczonych wzorach są jedynie niewielkie i dotyczą części składowych oferowanych przez wspomnianego dostawcę, nie można uznać, samej w sobie, za stanowiącą przeszkodę w uznaniu indywidualnego charakteru tych wzorów w rozumieniu tegoż art. 6. Po drugie, trendy mody nie mogą ograniczać stopnia swobody twórcy w taki sposób, że niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami a spornym wzorem mogą być wystarczające, by ten ostatni wzór wywierał inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku niż wrażenie wywołane przez owe wcześniejsze wzory i posiadał w związku z tym indywidualny charakter. Cechy wzoru wynikające z takich trendów nie mogą mieć mniejszego znaczenia dla całościowego wrażenia, jakie ów wzór wywiera na takim użytkowniku.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 18 grudnia 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Własność intelektualna – Wzory wspólnotowe – Rozporządzenie (WE) nr 6/2002 – Artykuły 4–6 i 14 – Warunki ochrony wzoru – Nowość – Indywidualny charakter – Cechy postaci z góry określone przez osobę trzecią – Swoboda twórcy przy opracowywaniu wzoru – Pojęcie „poinformowanego użytkownika” – Wpływ cech związanych z trendami mody
W sprawie C‑323/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Juzgado de lo Mercantil n.o 1 de Alicante (sąd gospodarczy nr 1 w Alicante, Hiszpania) postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 maja 2024 r., w postępowaniu:
Deity Shoes, S.L.
przeciwko
Mundorama Confort, S.L.,
Stay Design, S.L.,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: K. Jürimäe, prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin (sprawozdawca), M. Gavalec i Z. Csehi, sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Deity Shoes, S.L. – J.E. Martín Álvarez, abogado, i P. Moxica Pruneda, procurador,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – A. Manzaneque Valverde i P. Němečková, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 19 czerwca 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy art. 4–6 rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz.U. 2002, L 3, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2015, L 7, s. 5) w związku z art. 14 owego rozporządzenia.
Wniosek ów złożono w ramach sporu pomiędzy spółką Deity Shoes, S.L., a spółkami Mundorama Confort, S.L., i Stay Design, S.L., w sprawie, po pierwsze, powództwa, którego przedmiotem jest naruszenie prawa do zarejestrowanych i niezarejestrowanych wzorów wspólnotowych w odniesieniu do kilku modeli obuwia, i po drugie, powództwa wzajemnego o unieważnienie prawa do tychże wzorów.
Ramy prawne
Rozporządzenie nr 6/2002 zostało zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2822 z dnia 23 października 2024 r. (Dz.U. 2024, L 2822, s. 1). Jednakże, biorąc pod uwagę datę zdarzeń będących przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, niniejsze odesłanie prejudycjalne należy rozpatrzyć w świetle pierwotnego brzmienia rozporządzenia nr 6/2002.
Motywy 7, 14 i 19 rozporządzenia nr 6/2002 stanowią:
„(7)
Rozszerzona ochrona wzoru przemysłowego nie tylko promuje udział poszczególnych twórców w całokształcie osiągnięć wspólnotowych w tym zakresie, lecz również wspiera innowacje i rozwój nowych produktów i inwestycji w ich produkcji.
[…]
(14)
Określenie, czy wzór ma indywidualny charakter, powinno być uzależnione od faktu, czy ogólne wrażenie wywierane na poinformowanym użytkowniku dokonującym oglądu danego wzoru różni się wyraźnie od wrażenia związanego z istniejącą całością wzoru, przy uwzględnieniu natury produktu, do którego odnosi się wzór lub w którym się zawiera, w szczególności […] sektora przemysłu, do którego należy, oraz stop[nia] swobody twórcy podczas tworzenia danego wzoru.
[…]
(19)
Nie należy utrzymywać w mocy wzoru wspólnotowego, jeśli wzór ten nie jest nowy i jeśli nie posiada indywidualnego charakteru w porównaniu z innymi wzorami”.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 tego rozporządzenia pojęcie „wzoru” oznacza „postać całego lub części produktu, wynikającą w szczególności z cech linii, konturów, kolorystyki, kształtu, tekstury i/lub materiałów samego produktu i/lub jego ornamentacji”.
Artykuł 4 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany „Warunki ochrony”, przewiduje w ust. 1:
„Wzór jest chroniony jako wzór wspólnotowy w zakresie, w jakim ten wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter”.
Zgodnie z art. 5 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Nowość”:
„1. Wzór uważa się za nowy, jeśli identyczny wzór nie został udostępniony publicznie:
a)
w przypadku niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą pierwszego publicznego udostępnienia wzoru, o którego ochronę się wnosi;
b)
w przypadku zarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą złożenia wniosku o rejestrację wzoru, o którego ochronę się wnosi, lub, jeśli wystąpiono o pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa.
2. Wzory uważa się za identyczne, jeżeli ich cechy różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami”.
Artykuł 6 rozporządzenia nr 6/2002, zatytułowany „Indywidualny charakter”, stanowi:
„1. Wzór jest uznany za posiadający indywidualny charakter, jeśli całościowe wrażenie, jakie wywołuje na poinformowanym użytkowniku, różni się od wrażenia, jakie wywiera na tym użytkowniku wzór, który został udostępniony publicznie:
a)
w przypadku niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą pierwszego publicznego udostępnienia wzoru, o którego ochronę się wnosi;
b)
w przypadku zarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą dokonania zgłoszenia wzoru do rejestracji, od której wzór ma być chroniony, lub, jeśli zastrzeżono pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa.
2. Przy ocenie indywidualnego charakteru bierze się pod uwagę stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru”.
Artykuł 14 tego rozporządzenia, zatytułowany „Prawo do wzoru wspólnotowego”, stanowi w ust. 1:
„Prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje twórcy lub jego następcy prawnemu”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
Spółka Deity Shoes jest przedsiębiorstwem będącym właścicielem praw do kilku wspólnotowych wzorów obuwia. Wzory, do których prawa przysługują temu przedsiębiorstwu, są określane na podstawie katalogów chińskich przedsiębiorstw handlowych, pozwalających na dostosowanie, zgodnie z określonymi z góry wykazami, różnych części składowych obuwia, takich jak kolor czy materiał, oraz umiejscowienia klamer, sznurowadeł i innych elementów dekoracyjnych.
W dniu 10 grudnia 2021 r. spółka Deity Shoes wniosła do Juzgado de lo Mercantil n.o 1 de Alicante (sądu gospodarczego nr 1 w Alicante, Hiszpania), będącego sądem odsyłającym, powództwo przeciwko spółkom Mundorama Confort i Stay Design, którego przedmiotem jest naruszenie praw do kilku zarejestrowanych i niezarejestrowanych wzorów wspólnotowych w odniesieniu do różnych modeli obuwia.
W dniu 12 kwietnia 2022 r. Mundorama Confort i Stay Design złożyły powództwo wzajemne o unieważnienie prawa do tych wzorów. Spółki te podnoszą, że sporne wzory nie stanowią jakiejkolwiek innowacji, ponieważ spółka Deity Shoes ogranicza się ich zdaniem do wprowadzania do obrotu produktów oferowanych przez chińskie przedsiębiorstwa handlowe. Uważają one, iż rzeczone wzory nie spełniają warunków dotyczących nowości i indywidualnego charakteru, wymaganych odpowiednio w art. 5 i 6 rozporządzenia nr 6/2002.
W dniu 24 maja 2022 r. spółka Deity Shoes przedłożyła odpowiedź na owo powództwo wzajemne.
Sąd odsyłający wskazuje przede wszystkim, że cechy postaci modeli wprowadzanych do obrotu przez Deity Shoes są w większości z góry określone na podstawie modeli oferowanych przez chińskie przedsiębiorstwa handlowe będące dostawcami tej spółki, zatem zdaniem tego sądu zmiany wprowadzane w tych modelach są jedynie niewielkie i mają charakter drugorzędny. Ponadto przedmiotowe zmiany są same w sobie proponowane przez przedsiębiorstwa handlowe na podstawie części składowych widniejących w katalogach owych przedsiębiorstw.
W związku z tym sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, pod jakimi warunkami wzór będący wynikiem tego rodzaju procesu twórczego mógłby uzyskać ochronę przewidzianą dla wzorów wspólnotowych w rozporządzeniu nr 6/2002. Innymi słowy, sąd ów zastanawia się, czy aby uzyskać tę ochronę, wzór powinien być rezultatem rzeczywistej działalności twórczej wynikającej ze szczególnego wysiłku intelektualnego właściciela praw do tego wzoru.
Sąd odsyłający wskazuje następnie, że spółka Deity Shoes działa w branży, w której cena i wolumen sprzedaży odgrywają znaczącą rolę, zatem margines swobody twórców jest ograniczony. Ponieważ jakakolwiek zmiana lub dostosowanie wprowadzone do wzorów zawartych w katalogach dostawców prowadzi do wzrostu kosztów, przedsiębiorstwo takie jak Deity Shoes nie ma zdaniem sądu motywacji do dokonywania istotnych zmian w modelach obuwia przedstawionych w tych katalogach.
Wreszcie sąd odsyłający podkreśla, że wzory oferowane przez spółkę Deity Shoes podążają za znanymi trendami mody, co pozwala w jego opinii, w obliczu braku inwestycji w innowację, na wprowadzanie ich na rynek Unii Europejskiej w dużej ilości oraz w niskiej cenie.
Sąd ów zastanawia się zatem, czy trendy mody można uznać również za ograniczające swobodę twórcy, a zatem niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami z jednej strony a spornym wzorem z drugiej strony mogłyby być wystarczające, by ten ostatni wywoływał odmienne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku i posiadał w ten sposób indywidualny charakter w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 6/2002.
W tych okolicznościach Juzgado de lo Mercantil n.o 1 de Alicante (sąd gospodarczy nr 1 w Alicante) postanowił zawiesić toczące się przed nim postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy dla objęcia wzoru ochroną na mocy rozporządzenia [nr 6/2002] konieczne jest, aby miała miejsce rzeczywista działalność w zakresie wzornictwa, to jest aby wzór był wynikiem wysiłku intelektualnego jego twórcy? Czy w związku z tym łączenie części składowych w oparciu o wzory, których cechy postaci są w dużej mierze z góry określone przez przedsiębiorstwa handlowe, w ten sposób, że zmiany określonych elementów należy uznać za niewielkie i dodatkowe, można uznać za rzeczywistą działalność w zakresie wzornictwa?
2)
Czy w związku z powyższym całość lub część cech postaci produktu powstałych w wyniku dostosowania wzorów oferowanych przez chińskie przedsiębiorstwa handlowe, zgodnie z katalogami tych przedsiębiorstw, można uznać za posiadające »indywidualny charakter« w rozumieniu art. 6 rozporządzenia [nr 6/2002], jeżeli działalność [właściciela prawa do wzoru] ogranicza się do wprowadzania wzorów do obrotu w [Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG)] bez zmian lub z niewielkimi zmianami części składowych (takich jak podeszwy, nity, sznurowadła, klamry), a cechy postaci produktu są w dużej mierze z góry określone przez przedsiębiorstwa handlowe? Czy w tym względzie ma znaczenie okoliczność, że części składowe nie zostały zaprojektowane przez [właściciela prawa do wzoru wspólnotowego], lecz stanowią one części składowe oferowane w ramach katalogu przez przedsiębiorstwo handlowe?
3)
Czy art. 14 rozporządzenia [nr 6/2002] należy interpretować w ten sposób, że za twórcę wzoru można uznać osobę, która na podstawie wzoru oferowanego w ramach katalogu przez przedsiębiorstwa handlowe ograniczyła się do dostosowania wcześniejszego wzoru poprzez zmianę części składowych, również oferowanych przez przedsiębiorstwo handlowe, a które nie zostały zaprojektowane przez [właściciela prawa do wzoru wspólnotowego]? W związku z tym, czy – aby rościć sobie prawo do autorstwa – konieczne jest wykazanie pewnego stopnia dostosowania w celu udowodnienia, że ostateczna forma znacznie odbiega od oryginalnego wzoru?
4)
Bez uszczerbku dla powyższego, czy w przypadku takim jak w niniejszej sprawie, to jest zważywszy na szczególne cechy obuwia zaprojektowanego na podstawie wzorników przedsiębiorstw handlowych oraz okoliczność, że [działalność »twórcza«] ogranicza się do wyboru wcześniejszych wzorów z wzornika i, w stosownym wypadku, do zmiany, zgodnie z trendami mody, niektórych części składowych w ramach katalogu, który oferuje [przedsiębiorstwo handlowe], należy rozumieć, że trendy mody: a) ograniczają swobodę twórcy w taki sposób, że niewielkie różnice między wzorem zarejestrowanym (lub niezarejestrowanym) a innym wzorem mogą być wystarczające do wywołania odmiennego ogólnego wrażenia, czy też przeciwnie, b) wywierają wpływ na indywidualny charakter wzoru zarejestrowanego (lub niezarejestrowanego) w taki sposób, że dane elementy lub części składowe mają niewielkie znaczenie w ogólnym wrażeniu, jakie wywołują [na poinformowanym użytkowniku] w zakresie, w jakim, w porównaniu z innym wzorem, wynikają one ze znanych trendów mody?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytań pierwszego i trzeciego
Na wstępie należy podkreślić, że chociaż formalnie sąd odsyłający odniósł się w ramach pytania trzeciego jedynie do art. 14 rozporządzenia nr 6/2002, to okoliczność ta nie stoi na przeszkodzie temu, by Trybunał udzielił mu odpowiedzi dotyczącej prawa Unii we wszystkich aspektach wykładni, które mogą być użyteczne przy rozstrzyganiu zawisłej przed tym sądem sprawy, bez względu na to, czy ten ostatni odniósł się do nich w treści swojego pytania (zob. podobnie wyroki: z dnia 29 listopada 1978 r., Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, pkt 26; z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
W tym względzie z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że sąd odsyłający zastanawia się nad zakresem warunków ochrony wzoru przewidzianych w art. 4 rozporządzenia nr 6/2002. Konkretniej, sąd ów chciałby uzyskać wyjaśnienia dotyczące warunku nowości, ustanowionego w art. 5 owego rozporządzenia, oraz warunku dotyczącego indywidualnego charakteru, o którym mowa w art. 6 rzeczonego rozporządzenia. W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się w szczególności, czy uznanie za „twórcę” w rozumieniu art. 14 tegoż rozporządzenia wymaga wykazania pewnego stopnia dostosowania, pozwalającego na stwierdzenie, że ostateczna postać wzoru różni się w znaczący sposób od wcześniejszego wzoru widniejącego w katalogu przedsiębiorstwa handlowego.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że poprzez pytania pierwsze i trzecie, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy rozporządzenie nr 6/2002, a w szczególności jego art. 4–6 w związku z art. 14 tego rozporządzenia, należy interpretować w ten sposób, że w celu uzyskania ochrony przewidzianej dla wzoru wspólnotowego właściciel prawa do wzoru lub twórca tego wzoru są zobowiązani do wykazania, iż wzór ten, oprócz spełniania warunków nowości i indywidualnego charakteru, jest wynikiem minimalnego stopnia kreatywności.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 lit. a) rozporządzenia nr 6/2002 wzór oznacza „postać całego lub części produktu, wynikającą w szczególności z cech linii, konturów, kolorystyki, kształtu, tekstury lub materiałów samego produktu lub jego ornamentacji”. Wynika z tego, że w ramach systemu przewidzianego przez to rozporządzenie na postać wzoru składają się jego elementy, które mają decydujące znaczenie (wyrok z dnia 28 października 2021 r., Ferrari, C‑123/20, EU:C:2021:889, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rzeczonego rozporządzenia w związku z motywem 19 tegoż rozporządzenia wzór jest chroniony jako wzór wspólnotowy w zakresie, w jakim ten wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter.
W tym względzie należy przypomnieć, że co się tyczy warunku pierwszego, dotyczącego nowości, art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 stanowi, iż wzór uważa się za nowy, jeśli identyczny wzór nie został udostępniony publicznie, w przypadku niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą pierwszego publicznego udostępnienia wzoru, o którego ochronę się wnosi, bądź, w przypadku zarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą złożenia wniosku o rejestrację wzoru, o którego ochronę się wnosi, lub, jeśli wystąpiono o pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa.
Co się tyczy warunku drugiego, dotyczącego indywidualnego charakteru wzoru, z motywu 14 owego rozporządzenia wynika, iż określenie, czy wzór ma taki charakter, powinno być uzależnione od faktu, czy ogólne wrażenie wywierane na poinformowanym użytkowniku dokonującym oglądu danego wzoru różni się wyraźnie od wrażenia związanego z ogółem istniejących wcześniej wzorów, przy uwzględnieniu natury produktu, do którego odnosi się wzór lub w którym się zawiera, w szczególności sektora przemysłu, do którego należy, oraz stopnia swobody twórcy podczas tworzenia danego wzoru. Zatem art. 6 ust. 1 rzeczonego rozporządzenia przewiduje, że wzór uznaje się za spełniający ów warunek, jeśli całościowe wrażenie, jakie wzór ten wywołuje na poinformowanym użytkowniku, różni się od wrażenia, jakie wywiera na tym użytkowniku wzór, który został udostępniony publicznie. Artykuł 6 ust. 2 tego samego rozporządzenia wyjaśnia, że przy ocenie owego charakteru należy wziąć pod uwagę stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru.
W tym względzie Trybunał orzekł już, że w zależności od stopnia swobody, jaką dysponuje twórca przy opracowywaniu postaci produktu, biorąc pod uwagę ograniczenia techniczne, jakim podlega, do stwierdzenia, że wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku inne ogólne wrażenie, wymagany jest mniej lub bardziej znaczny stopień zróżnicowania. I tak, jeżeli swoboda twórcy jest ograniczona dużą liczbą cech postaci danego produktu lub części danego produktu, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej tego produktu lub tej części produktu, występowanie niewielkich różnic między kolidującymi ze sobą wzorami może być wystarczające do wywołania u poinformowanego użytkownika innego całościowego wrażenia [zob. podobnie wyrok z dnia 4 września 2025 r., LEGO (Pojęcie poinformowanego użytkownika wzoru), C‑211/24, EU:C:2025:648, pkt 52].
Odniesienie się w art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002 do stopnia swobody twórcy odzwierciedla zamiar prawodawcy Unii, by przy ocenie całościowego wrażenia, jakie wywiera wzór, uwzględniać ów stopień swobody przy opracowywaniu wzoru, ponieważ wspomniany stopień swobody może podlegać ograniczeniom technicznym bądź prawnym. Natomiast prawodawca ten nie ustanowił wymogu, by w celu uzyskania ochrony przewidzianej w art. 4–6 tego rozporządzenia należało wykazać, że oprócz spełniania warunków nowości i indywidualnego charakteru dany wzór jest wynikiem minimalnego stopnia kreatywności.
Jak wskazał rzecznik generalny w pkt 22 i 23 opinii, ochrona wzoru różni się w tym względzie od ochrony „utworów” w rozumieniu dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz.U. 2001, L 167, s. 10; sprostowania: Dz.U. 2007, L 216, s. 24; Dz.U. 2010, L 263, s. 15, Dz.U. 2012, L 33, s. 9). Podczas gdy pojęcie „utworu” oznacza bowiem istnienie oryginalnego przedmiotu stanowiącego odzwierciedlenie osobowości autora, przejawiające się w jego swobodnych i twórczych wyborach, ochrona wzorów ma na celu ochronę przedmiotów, które jakkolwiek są nowe i zindywidualizowane, mają charakter użytkowy i są przeznaczone do produkcji masowej (zob. podobnie wyrok z dnia 12 września 2019 r., Cofemel, C‑683/17, EU:C:2019:721, pkt 29, 30, 50).
Tym samym, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 25 i 26 opinii, dwa warunki przypomniane w pkt 24 niniejszego wyroku wymagają jedynie dokonania porównania ogółu istniejących wcześniej wzorów z jednej strony z wzorem, dla którego wnioskuje się o ochronę jako wzoru wspólnotowego, z drugiej strony, ponieważ system wzorów wspólnotowych opiera się na całościowym wrażeniu wywieranym przez produkt na poinformowanym użytkowniku, a nie na minimalnym stopniu kreatywności po stronie twórcy.
W związku z tym z art. 4–6 rozporządzenia nr 6/2002 nie wynika, aby wymagane były inne, dodatkowe warunki uzyskania ochrony przyznanej w tym rozporządzeniu, takie jak warunek dotyczący wykazania minimalnego stopnia kreatywności.
W drugiej kolejności należy wskazać, że okoliczności, iż art. 14 ust. 1 rzeczonego rozporządzenia wskazuje, że to „twórcy” lub jego następcy prawnemu przysługuje prawo do wzoru wspólnotowego, nie można interpretować jako oznaczającej, że prawodawca Unii zamierzał wprowadzić dodatkowy warunek dotyczący wykazania minimalnego stopnia kreatywności w celu uzyskania ochrony przewidzianej w art. 4–6 tegoż rozporządzenia. Jak bowiem wskazał rzecznik generalny w pkt 31 opinii, wyrażenie „twórca”, o którym mowa w art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002, ma znaczenie jedynie dla określenia osoby lub podmiotu, które uzyskają ochronę dla wzoru wspólnotowego.
W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytania pierwsze i trzecie brzmi następująco: rozporządzenie nr 6/2002, a w szczególności jego art. 4–6 w związku z art. 14 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w celu uzyskania ochrony przewidzianej dla wzoru wspólnotowego właściciel prawa do wzoru lub twórca tego wzoru nie są zobowiązani do wykazania, iż wzór ten, oprócz spełniania warunków nowości i indywidualnego charakteru, jest wynikiem minimalnego stopnia kreatywności.
W przedmiocie pytań drugiego i czwartego
Poprzez pytania drugie i czwarte, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, iż po pierwsze, okoliczność, że wzory posiadają cechy postaci z góry określone na podstawie modelu oferowanego twórcy owych wzorów w katalogu dostawcy oraz że zmiany wprowadzane przez owego twórcę w rzeczonych wzorach są jedynie niewielkie i dotyczą części składowych oferowanych przez wspomnianego dostawcę, można uznać, samą w sobie, za stanowiącą przeszkodę w uznaniu indywidualnego charakteru tych wzorów w rozumieniu tegoż art. 6.
W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się, po drugie, czy art. 6 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że trendy mody mogą ograniczać stopień swobody twórcy w taki sposób, iż niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami a spornym wzorem mogą być wystarczające, by ten ostatni wywierał inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku niż wrażenie wywołane przez wcześniejsze wzory oraz posiadał w związku z tym indywidualny charakter w rozumieniu art. 6, czy też, przeciwnie, cechy wzoru wynikające z takich trendów mogą mieć niewielkie znaczenie dla całościowego wrażenia, jakie ów wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku.
Co się tyczy w pierwszej kolejności oceny indywidualnego charakteru wzoru wspólnotowego w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 6/2002, należy przypomnieć, że Trybunał stwierdził, iż artykuł ten należy interpretować w ten sposób, że aby wzór można było uznać za posiadający indywidualny charakter, całościowe wrażenie, jakie ów wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku, powinno być inne od wrażenia wywartego na takim użytkowniku nie przez kombinację poszczególnych elementów wyodrębnionych z kilku wcześniejszych wzorów, lecz przez jeden lub więcej niż jeden z wcześniejszych wzorów rozpatrywanych odrębnie (wyrok z dnia 28 października 2021 r., Ferrari, C‑123/20, EU:C:2021:889, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
Trybunał wskazał zatem, że pojęcie „indywidualnego charakteru” w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 6/2002 określa nie stosunek między wzorem produktu a wzorami składających się na niego części, lecz stosunek między tymi wzorami a innymi wcześniejszymi wzorami (wyrok z dnia 28 października 2021 r., Ferrari, C‑123/20, EU:C:2021:889, pkt 47).
Wynika z tego, że wzór wspólnotowy może składać się z różnych wcześniejszych wzorów, ponieważ wzór, który powstał w wyniku ich połączenia, rozpatrywany odrębnie, nie wywiera takiego samego całościowego wrażenia na poinformowanym użytkowniku, jak wrażenie wywierane przez owe wcześniejsze wzory. Jest to również potwierdzone okolicznością, że uzyskanie ochrony przyznanej wzorowi wspólnotowemu w rozporządzeniu nr 6/2002 nie wymaga, jak wynika z pkt 33 niniejszego wyroku, aby właściciel prawa do wzoru lub twórca tego wzoru wykazali, że wzór ten, oprócz spełniania warunków nowości i indywidualnego charakteru, jest wynikiem minimalnego stopnia kreatywności.
W związku z tym okoliczności, że – jak w przypadku sprawy w postępowaniu głównym – sporne wzory mają cechy postaci z góry określone na podstawie modeli oferowanych twórcy owych wzorów w katalogach dostawców oraz że zmiany wprowadzane przez owego twórcę w rzeczonych wzorach są jedynie niewielkie i dotyczą części składowych oferowanych przez wspomnianych dostawców, nie można uznać, samej w sobie, za stanowiącą przeszkodę w uznaniu indywidualnego charakteru tych wzorów w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 6/2002.
W drugiej kolejności nasuwa się pytanie, czy w takich okolicznościach trendy mody mogą wpływać na stopień swobody twórcy w taki sposób, że niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami z jednej strony a spornym wzorem z drugiej strony mogą być wystarczające, by ten ostatni wywierał inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku niż wrażenie wywołane przez wcześniejsze wzory, czy też, wręcz przeciwnie, elementy będące wynikiem takich trendów mogą mieć niewielkie znaczenie dla całościowego wrażenia, jakie ów wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku.
I tak, jak wynika z pkt 27 niniejszego wyroku, jeżeli swoboda twórcy jest ograniczona dużą liczbą cech postaci danego produktu lub części danego produktu, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej tego produktu lub tej części produktu, występowanie niewielkich różnic między kolidującymi ze sobą wzorami może wystarczyć do wywołania u poinformowanego użytkownika innego całościowego wrażenia [zob. podobnie wyrok z dnia 4 września 2025 r., LEGO (Pojęcie poinformowanego użytkownika wzoru),C‑211/24, EU:C:2025:648, pkt 52].
W tym względzie należy wskazać, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 48 opinii, że cechy związane z trendami mody różnią się od cech związanych z funkcją techniczną produktu lub mającymi zastosowanie przepisami prawnymi w zakresie, w jakim te ostatnie są zarówno nieuniknione, jak i trwałe lub długotrwałe.
Istotą mody jest bowiem właśnie to, że nie jest ona trwała i ewoluuje wraz z innowacjami zarówno wizualnymi, jak i technologicznymi. Ponadto trendów mody nie można uznać za nieuniknione w tym sensie, że siłą rzeczy z góry określają one cechy produktu lub że twórca nie ma swobody wprowadzania innowacji, by się od nich uwolnić.
Ponadto trendów takich nie można uznać za czynnik ograniczający swobodę twórcy, ponieważ to właśnie ta swoboda pozwala mu na odkrywanie nowych kształtów, nowych trendów czy też na wprowadzenie innowacji w ramach istniejącego trendu.
Wobec tego należy stwierdzić, że trendy mody nie ograniczają stopnia swobody twórcy w taki sposób, że niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami a spornym wzorem mogą być wystarczające, by ten ostatni wzór wywierał inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku niż wrażenie wywołane przez owe wcześniejsze wzory.
W tych okolicznościach należy jeszcze ustalić, czy elementy wzoru, które są wynikiem trendów mody, mogą wpływać na postrzeganie ich przez poinformowanego użytkownika w tym sensie, że ze względu na posiadaną przez niego wiedzę na temat danej branży jest on świadomy, że elementy te są powszechnie obecne we wzornictwie tej branży, a zatem zwraca na nie mniejszą uwagę.
W tym względzie Trybunał orzekł już, że pojęcie „poinformowanego użytkownika”, które nie zostało zdefiniowane w rozporządzeniu nr 6/2002, należy rozumieć jako określające nie użytkownika wykazującego przeciętną uwagę, lecz osobę szczególnie uważną, czy to z racji swojego osobistego doświadczenia, czy posiadanej rozległej wiedzy w danej branży (wyrok z dnia 21 września 2017 r., Easy Sanitary Solutions i EUIPO/Group Nivelles, C‑361/15 P i C‑405/15 P, EU:C:2017:720, pkt 124 i przytoczone tam orzecznictwo).
Ponadto określenie „poinformowany” sugeruje, iż – nie będąc twórcą lub ekspertem technicznym – użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle zawierają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu (wyrok z dnia 21 września 2017 r., Easy Sanitary Solutions i EUIPO/Group Nivelles, C‑361/15 P i C‑405/15 P, EU:C:2017:720, pkt 125 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie okoliczność, że różnice między spornymi wzorami a wcześniejszymi wzorami opierają się na trendach mody, nie może co do zasady sprawiać, że poinformowany użytkownik będzie mniej uważny. Jak bowiem wynika z powyższych rozważań, to właśnie ze względu na posiadanie przez niego rozległej wiedzy na temat danej branży użytkownik taki wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi.
Prawdą jest, iż okoliczność, że niektóre elementy są wszechobecne na danym rynku w tym sensie, że są one wynikiem przyjętych masowo trendów lub że wielu dostawców oferuje identyczne elementy, może wpływać na postrzeganie estetyczne wzoru, a nawet wpływać na sukces komercyjny produktu, w którym został on zastosowany.
Jednakże taka okoliczność nie ma znaczenia w kontekście oceny indywidualnego charakteru wzoru, która polega na ustaleniu, czy całościowe wrażenie wywierane przez ten wzór różni się od całościowego wrażenia wywieranego przez wzory udostępnione wcześniej, i to niezależnie od jakichkolwiek rozważań natury estetycznej lub komercyjnej.
Wynika z tego, że cechy wzoru wynikające z trendów mody nie mogą same w sobie mieć mniejszego znaczenia dla całościowego wrażenia, jakie wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku.
Wobec tego w celu ustalenia, czy wzory będące przedmiotem postępowania głównego posiadają „indywidualny charakter” w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 6/2002, sąd odsyłający powinien dokonać oceny, czy różnice między tymi wzorami a wzorami wcześniejszymi są na tyle znaczące, że wywierają inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku, czy też, przeciwnie, dotyczą one jedynie szczegółów niemających znaczenia.
W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytania drugie i czwarte powinna brzmieć następująco: art. 6 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, iż po pierwsze, okoliczności, że wzory posiadają cechy postaci z góry określone na podstawie modelu oferowanego twórcy owych wzorów w katalogu dostawcy oraz że zmiany wprowadzane przez owego twórcę w rzeczonych wzorach są jedynie niewielkie i dotyczą części składowych oferowanych przez wspomnianego dostawcę, nie można uznać, samej w sobie, za stanowiącą przeszkodę w uznaniu indywidualnego charakteru tych wzorów w rozumieniu tegoż art. 6. Po drugie, trendy mody nie mogą ograniczać stopnia swobody twórcy w taki sposób, że niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami a spornym wzorem mogą być wystarczające, by ten ostatni wzór wywierał inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku niż wrażenie wywołane przez owe wcześniejsze wzory i posiadał w związku z tym indywidualny charakter. Cechy wzoru wynikające z takich trendów nie mogą mieć mniejszego znaczenia dla całościowego wrażenia, jakie ów wzór wywiera na takim użytkowniku.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych, a w szczególności jego art. 4–6 w związku z art. 14 owego rozporządzenia
należy interpretować w ten sposób, że:
w celu uzyskania ochrony przewidzianej dla wzoru wspólnotowego właściciel prawa do wzoru lub twórca tego wzoru nie są zobowiązani do wykazania, iż wzór ten, oprócz spełniania warunków nowości i indywidualnego charakteru, jest wynikiem minimalnego stopnia kreatywności.
2)
Artykuł 6 rozporządzenia nr 6/2002
należy interpretować w ten sposób, że:
po pierwsze, okoliczności, że wzory posiadają cechy postaci z góry określone na podstawie modelu oferowanego twórcy owych wzorów w katalogu dostawcy oraz że zmiany wprowadzane przez owego twórcę w rzeczonych wzorach są jedynie niewielkie i dotyczą części składowych oferowanych przez wspomnianego dostawcę, nie można uznać, samej w sobie, za stanowiącą przeszkodę w uznaniu indywidualnego charakteru tych wzorów w rozumieniu tegoż art. 6. Po drugie, trendy mody nie mogą ograniczać stopnia swobody twórcy w taki sposób, że niewielkie różnice między jednym lub kilkoma wcześniejszymi wzorami a spornym wzorem mogą być wystarczające, by ten ostatni wzór wywierał inne całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku niż wrażenie wywołane przez owe wcześniejsze wzory i posiadał w związku z tym indywidualny charakter. Cechy wzoru wynikające z takich trendów nie mogą mieć mniejszego znaczenia dla całościowego wrażenia, jakie ów wzór wywiera na takim użytkowniku.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: hiszpański.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło