C-328/06

Opinia rzecznika generalnegoTSUE2007-09-13CELEX: 62006CC0328ECLI:EU:C:2007:517

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pojęcie znaku towarowego „powszechnie znanego” w danym państwie członkowskim, o którym mowa w art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104/EWG, wymaga, aby jego znajomość rozciągała się na całe terytorium państwa członkowskiego lub jego znaczną część, czy też może być wiązane z obszarem terytorialnym, który nie pokrywa się z terytorium państwa, lecz z terytorium wspólnoty autonomicznej, regionu, prowincji lub miasta?
Ratio decidendi
Rzecznik Generalny stwierdza, że art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104/EWG, odsyłający do art. 6 bis Konwencji paryskiej, nie stoi na przeszkodzie krajowej interpretacji, zgodnie z którą wcześniejszy, używany, lecz niezarejestrowany znak towarowy może stanowić przeszkodę w rejestracji późniejszego znaku lub być podstawą jego unieważnienia, nawet jeśli jego powszechna znajomość ogranicza się do węższego obszaru geograficznego w państwie członkowskim. Wynika to z faktu, że dyrektywa harmonizuje jedynie minimalne standardy ochrony, pozostawiając państwom członkowskim swobodę w określaniu zakresu ochrony niezarejestrowanych znaków towarowych na podstawie art. 4 ust. 4 lit. b). Odesłanie do art. 6 bis Konwencji paryskiej określa minimalny poziom ochrony, a nie wyklucza szerszej ochrony na poziomie krajowym.
Stan faktyczny
Alfredo Nieto Nuño jest uprawniony do zarejestrowanego hiszpańskiego znaku towarowego FINCAS TARRAGONA dla usług nieruchomości. Leonci Monlleó Franquet prowadzi agencję nieruchomości w Tarragonie od 1978 roku, używając oznaczenia FINCAS TARRAGONA (lub FINQUES TARRAGONA). Nieto Nuño pozwał Monlleó Franquet o zaprzestanie używania oznaczenia, twierdząc, że narusza to jego prawa. Monlleó Franquet złożył powództwo wzajemne o unieważnienie znaku powoda, argumentując, że jego własne oznaczenie jest wcześniejsze, niezarejestrowane, ale powszechnie znane na obszarze Tarragony i okolic.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 4 ust. 2 lit. d) pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by podstawa odmowy rejestracji znaku towarowego i podstawa jego unieważnienia przewidziane w tym przepisie miały zastosowanie, nawet jeśli sporny znak wcześniejszy, używany lecz niezarejestrowany w państwie członkowskim, jest powszechnie znany nie na całym terytorium tego państwa ani na jego znaczącej części, lecz na bardziej ograniczonym obszarze.

Pełny tekst orzeczenia

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO PAOLA MENGOZZIEGO przedstawiona w dniu 13 września 2007 r.(1) Sprawa C‑328/06 Alfredo Nieto Nuño przeciwko Leonci Monlleó Franquet (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado Mercantil 3 de Barcelona) Znaki towarowe – Pojęcie znaku towarowego powszechnie znanego – Geograficzny zasięg powszechnej znajomości   1.        W niniejszym postępowaniu prejudycjalnym sąd krajowy przedstawia Trybunałowi pytanie dotyczące wykładni art. 4 pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych(2). 2.        Pytanie to powstało w toku postępowania wszczętego przez uprawnionego do zarejestrowanego hiszpańskiego znaku towarowego przeciwko osobie używającej wcześniejszego niezarejestrowanego znaku towarowego będącego identycznym z tym znakiem, wykorzystywanego w odniesieniu do tych samych usług, w którym to postępowaniu powód domaga się stwierdzenia naruszenia przez pozwanego praw do zarejestrowanego znaku towarowego oraz nakazania zaprzestania działań stanowiących to naruszenie i wywołujących szkodę. I –    Właściwe ramy prawne A –    Uregulowania międzynarodowe 3.        Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej, podpisana przez jedenaście państw w Paryżu w dniu 20 marca 1883 r.(3) (zwana dalej „konwencją paryską”), była pierwszą z wielkich wielostronnych konwencji w tej materii i w chwili obecnej jest tą, do której przystąpiła największa liczba stron (171 umawiających się państw(4), pośród których są wszystkie państwa członkowskie Wspólnoty). Zgodnie z art. 1 ust. 1 konwencji, państwa, w których stosuje się konwencję, tworzą Związek posiadający swoje własne organy(5), którego celem jest ochrona własności przemysłowej we wszelkich jej aspektach(6). 4.        Artykuł 6 bis, wprowadzony do przepisów konwencji na konferencji rewizyjnej w Hadze w 1925 r.(7), stanowi w pkt 1: „Państwa będące członkami Związku zobowiązują się bądź z urzędu, jeżeli ustawodawstwo danego państwa zezwala na to, bądź na wniosek zainteresowanego odmówić rejestracji lub unieważnić rejestrację oraz zakazać używania znaku towarowego, który stanowi odtworzenie, naśladownictwo lub tłumaczenie mogące spowodować jego pomylenie ze znakiem, który właściwy organ państwa rejestracji lub używania uzna za powszechnie tam znany, jako znak należący już do osoby uprawnionej do korzystania z niniejszej konwencji, i używany na tych samych lub podobnych produktach. To samo stosuje się, gdy istotna część znaku stanowi odtworzenie takiego znaku powszechnie znanego lub naśladownictwo mogące spowodować pomylenie z tym znakiem”. 5.        Artykuł 16 ust. 1 i 2 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS) będącego załącznikiem do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu(8) stanowi: „1. Właściciel zarejestrowanego znaku towarowego będzie miał wyłączne prawo powstrzymywania wszelkich osób trzecich od używania w działalności handlowej bez jego zgody identycznych lub podobnych oznaczeń dla towarów lub usług identycznych lub podobnych do tych, dla których znak towarowy jest zarejestrowany, gdy takie ich użycie mogłoby stwarzać prawdopodobieństwo pomyłki […]. 2. Artykuł 6bis konwencji paryskiej (1967) będzie miał zastosowanie odpowiednio do usług. Przy określaniu, czy znak towarowy jest powszechnie znany, Członkowie wezmą pod uwagę znajomość tego znaku towarowego w odpowiednim kręgu odbiorców, włączając jego znajomość na terytorium zainteresowanego Członka będącą wynikiem promocji tego znaku towarowego”. 6.        W celu „wyjaśnienia, ujednolicenia i uzupełnienia” międzynarodowych przepisów dotyczących ochrony znaków towarowych cieszących się powszechną znajomością, o których mowa w art. 6 bis konwencji paryskiej i art. 16 TRIPS, Stały Komitet Prawa Znaków Towarowych, Wzorów Przemysłowych i Oznaczeń Geograficznych Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO)(9) na sesji, która odbyła się w Genewie w dniach 8–12 czerwca 1999 r. podjął rezolucję(10) o wydaniu wspólnego zalecenia dotyczącego ochrony powszechnie znanych znaków towarowych. Zalecenie to wydane zostało na wspólnej sesji Zgromadzenia Związku Paryskiego i Zgromadzenia WIPO w dniach 20–29 września 1999 r. 7.        Artykuł 2 wspomnianego zalecenia zawiera wskazówki pomocne przy ustalaniu, czy dany znak towarowy jest znakiem powszechnie znanym w danym państwie członkowskim Związku Paryskiego lub WIPO: „1) [Czynniki, które należy wziąć pod uwagę] a)      Aby ustalić, czy dany znak towarowy jest powszechnie znany, właściwy organ bierze pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogą świadczyć o powszechnej znajomości znaku. b)      W szczególności właściwy organ bierze pod uwagę przedstawione mu informacje dotyczące czynników pozwalających stwierdzić, czy znak towarowy jest powszechnie znany, obejmujące między innymi informacje dotyczące: i)      stopnia znajomości lub rozpoznawalności znaku towarowego w danym sektorze odbiorców; ii)      czasu, zakresu i obszaru geograficznego używania znaku towarowego; iii)      czasu, zakresu i obszaru geograficznego promocji znaku towarowego, w tym reklamy lub rozpowszechnienia i prezentacji na targach lub wystawach towarów lub usług oznaczanych znakiem; iv)      czasu i obszaru geograficznego rejestracji lub zgłoszenia rejestracyjnego znaku towarowego, w zakresie, w jakim odzwierciedlają one używanie lub rozpoznawalność znaku towarowego; v)      skutecznego przyznania praw do znaku towarowego, w szczególności zakres, w jakim znak został uznany przez właściwe organy za powszechnie znany; vi)      wartości przypisywanej znakowi. c)      Wymienione wyżej czynniki, które stanowią dla właściwego organu wskazówki służące ustaleniu, czy znak towarowy jest powszechnie znany, nie stanowią niezbędnych przesłanek dojścia do takiego wniosku. Ostateczna konkluzja będzie zależała od okoliczności danej sprawy. W niektórych przypadkach znaczenie mogą mieć wszystkie te czynniki, w innych – niektóre spośród nich. W jeszcze innych przypadkach żaden z wymienionych czynników nie będzie miał znaczenia i decyzja będzie mogła oprzeć się na innych czynnikach niewymienionych pod lit. b) powyżej. Te inne czynniki mogą mieć znaczenie same w sobie lub w połączeniu z jednym czynnikiem lub większą liczbą czynników wymienionych pod lit. b) powyżej. 2) [Właściwy sektor odbiorców] a)      Właściwymi sektorami odbiorców są między innymi: i)      rzeczywiści lub potencjalni konsumenci towarów lub usług opatrzonych danym znakiem towarowym; ii)      osoby należące do kanałów dystrybucji towarów lub usług opatrzonych danym znakiem towarowym; iii)      środowiska gospodarcze prowadzące działalność związaną z rodzajem towarów lub usług opatrzonych danym znakiem towarowym. b)      Jeśli stwierdzone zostanie, że dany znak towarowy jest powszechnie znany co najmniej jednemu właściwemu sektorowi odbiorców w jednym państwie członkowskim, będzie on uznany za powszechnie znany w tym państwie członkowskim. c)      Jeśli stwierdzone zostanie, że dany znak towarowy jest znany co najmniej jednemu właściwemu sektorowi odbiorców w jednym państwie członkowskim, może on być uznany za powszechnie znany w tym państwie członkowskim. d)      Państwo członkowskie może postanowić, że dany znak jest powszechnie znany nawet w braku jego faktycznej powszechnej znajomości lub – jeśli państwo członkowskie stosuje lit. c) – jeśli znak jest znany właściwemu sektorowi odbiorców w tym państwie członkowskim. 3. [Czynniki, których nie należy brać pod uwagę] a)      Przy ustalaniu, czy znak towarowy jest powszechnie znany, państwo członkowskie nie może wymagać: i)      by znak towarowy był używany lub zarejestrowany, lub by został zgłoszony do rejestracji w tym państwie członkowskim lub w odniesieniu do tego państwa; ii)      by znak towarowy był powszechnie znany lub by był zarejestrowany, lub by został zgłoszony do rejestracji w innej jurysdykcji niż jurysdykcja tego państwa członkowskiego lub w odniesieniu do innej jurysdykcji niż jurysdykcja tego państwa członkowskiego; iii)      by znak towarowy był powszechnie znany odbiorcom w ogólności w tym państwie członkowskim. b)      Niezależnie od postanowień lit. a) ppkt ii), na potrzeby stosowania ust. 2 lit. d) państwo członkowskie może wymagać, by znak towarowy był powszechnie znany w jednej lub większej liczbie jurysdykcji innych niż jurysdykcja tego państwa członkowskiego”. B –    Uregulowania wspólnotowe 8.        Zgodnie z celem dyrektywy 89/104, wyrażonym w jej motywach, służy ona zbliżeniu ustawodawstw państw członkowskich w zakresie znaków towarowych, ograniczając ten proces do tych przepisów prawa krajowego, które w sposób najbardziej bezpośredni oddziałują na funkcjonowanie rynku wewnętrznego, stanowiąc przeszkodę dla swobodnego przepływu towarów i swobody świadczenia usług oraz zakłócając konkurencję (zob. motywy pierwszy i trzeci). 9.        Zgodnie z powyższym celem wskazana dyrektywa uzależnia w pierwszej kolejności nabycie i utrzymanie prawa do zarejestrowanego znaku towarowego od spełnienia jednakowych warunków we wszystkich państwach członkowskich, określając oznaczenia, które mogą stanowić znak towarowy (art. 2), wymieniając w sposób wyczerpujący podstawy odmowy rejestracji i podstawy unieważnienia znaku towarowego związane z samym znakiem lub kolizją z prawami wcześniejszymi (art. 3 i 4) oraz przyczyny wygaśnięcia praw do znaku (art. 12). 10.      Dla niniejszego postępowania szczególne znaczenie ma art. 4 dyrektywy zatytułowany „Dalsze podstawy odmowy lub stwierdzenia nieważności rejestracji dotyczące kolizji z prawami wcześniejszymi”. Jego ust. 1 stanowi: „Znak towarowy nie podlega rejestracji, a za nieważny uznaje się już zarejestrowany znak, jeżeli: a) jest on identyczny z wcześniejszym znakiem towarowym, a towary lub usługi, dla których wnioskuje się o rejestrację, są identyczne z towarami lub usługami, dla których wcześniejszy znak towarowy jest chroniony; b) z powodu swej identyczności z wcześniejszym znakiem towarowym lub podobieństwa do niego oraz identyczności z towarami lub usługami objętymi znakiem towarowym lub podobieństwa do nich, istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej [odbiorców], które obejmuje prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym”(11). 11.      Ustęp 2 lit. d) tego artykułu stanowi: „W rozumieniu ust. 1 „wcześniejsze znaki towarowe” oznaczają: […] d) znaki towarowe, które w dniu dokonania zgłoszenia znaku towarowego lub, w odpowiednim przypadku, w dniu zastrzeżenia pierwszeństwa dla zgłoszenia znaku towarowego, są powszechnie znane w państwie członkowskim, w znaczeniu, w jakim wyrażenie »powszechnie znane« jest używane w art. 6a [6bis] konwencji paryskiej”(12). 12.      Dalej ust. 4 lit. b) stanowi: „Każde państwo członkowskie może ponadto postanowić, że znak towarowy nie podlega rejestracji, a za nieważny uznaje się już zarejestrowany znak, jeżeli: […] b) prawa do niezarejestrowanego znaku towarowego lub innego oznaczenia używanego w obrocie zostały nabyte przed datą złożenia wniosku o rejestrację późniejszego znaku towarowego lub datą pierwszeństwa podniesionego we wniosku o rejestrację późniejszego znaku towarowego, oraz w jakim niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie przyznaje właścicielowi prawo zakazania używania późniejszego znaku towarowego”(13). 13.      Dyrektywa 89/104 zawiera także przepisy mające zagwarantować zarejestrowanym znakom towarowym jednakową ochronę prawną we wszystkich krajowych porządkach prawnych, przy czym państwa członkowskie mogą udzielić szerszej ochrony tym znakom towarowym, które cieszą się renomą (zob. motyw dziewiąty). 14.      Artykuł 6, zatytułowany „Ograniczenie skutków znaku towarowego”, stanowi w ust. 2: „Znak towarowy nie uprawnia właściciela do zakazania stronie trzeciej używania, w obrocie handlowym, wcześniejszego prawa, które ma zastosowanie jedynie na konkretnym obszarze, jeżeli prawo to jest uznawane przez ustawodawstwo danego państwa członkowskiego i w granicach terytorium, na którym jest uznawane”. 15.      Należy wreszcie przypomnieć, że motyw dwunasty dyrektywy przypomina wymóg, by jej przepisy były zgodne z przepisami konwencji paryskiej, której wszystkie państwa członkowskie są stronami. C –    Uregulowania krajowe 16.      Artykuł 6 ust. 1 i 2 ustawy nr 17 z dnia 7 grudnia 2001 (hiszpańska ustawa o znakach towarowych) stanowi: „1. Oznaczenie nie może być zarejestrowane jako znak towarowy, jeśli: a) jest ono identyczne z wcześniejszym znakiem towarowym, który służy do oznaczania identycznych towarów lub usług; b) z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd odbiorców, które to prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym. 2. Na potrzeby ust. 1 „wcześniejsze znaki towarowe” oznaczają: a) zarejestrowane znaki towarowe, w odniesieniu do których data złożenia wniosku o rejestrację lub data zastrzeżenia pierwszeństwa jest wcześniejsza od daty wniosku o rejestrację znaku towarowego będącego przedmiotem zgłoszenia i które należą do następujących kategorii: i) hiszpańskie znaki towarowe; ii) znaki towarowe będące przedmiotem rejestracji międzynarodowej skutecznej w Hiszpanii; iii) wspólnotowe znaki towarowe; b) zarejestrowane wspólnotowe znaki towarowe, w stosunku do których – zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wspólnotowego znaku towarowego – zasadnie zgłaszane jest pierwszeństwo wobec znaków towarowych określonych w lit. a) ppkt i) i ii), nawet jeśli prawa do tych ostatnich stały się przedmiotem zrzeczenia się lub wygasły; c) zgłoszenia znaków towarowych określonych w pkt a) i b) z zastrzeżeniem ich rejestracji; d) zarejestrowane znaki towarowe, które w dniu przedstawienia zgłoszenia lub zastrzeżenia pierwszeństwa rozpatrywanego znaku towarowego są w Hiszpanii „powszechnie znane” w rozumieniu art. 6 bis konwencji paryskiej”(14). II – Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne 17.      Okoliczności faktyczne sprawy wyłaniające się z postanowienia odsyłającego i akt sprawy można streścić w poniższy sposób. 18.      Powód w postępowaniu głównym Nieto Nuño uprawniony jest do hiszpańskiego słownego znaku towarowego FINCAS TARRAGONA, zarejestrowanego dla usług odpowiadających następującemu opisowi: „sprawy nieruchomości: zarządzanie własnością i współwłasnością, najem nieruchomości, sprzedaż nieruchomości, pomoc prawna, działania promocyjne dotyczące nieruchomości” i należących do klasy 36 porozumienia nicejskiego(15). 19.      Leonci Monlleó Franquet jest właścicielem agencji nieruchomości z siedzibą w Tarragonie, która od jej utworzenia w 1978 r. oferuje usługi z różnych sektorów pośrednictwa dotyczącego nieruchomości, sprzedaży nieruchomości i zarządzania nieruchomościami, posługując się oznaczeniem o znamionach odróżniających FINCAS TARRAGONA w języku kastylijskim lub FINQUES TARRAGONA w języku katalońskim(16). 20.      Pozwany przed sądem krajowym o zaprzestanie używania oznaczenia FINCAS TARRAGONA (lub FINQUES TARRAGONA), z uwagi na to, że używanie to narusza prawa do znaku towarowego powoda, Monlleó Franquet wystąpił z powództwem wzajemnym, w którym domagał się unieważnienia rejestracji znaku towarowego powoda, zaprzestania używania przezeń oznaczenia będącego przedmiotem tej rejestracji, a także naprawienia szkody. 21.      Pozwany oparł swoje żądanie unieważnienia znaku towarowego powoda na dwóch podstawach. Po pierwsze, aby uzyskać ochronę przewidzianą w art. 6 ust. 2 ustawy o znakach towarowych, który dokonuje transpozycji do prawa hiszpańskiego art. 4 dyrektywy 89/104, wskazał on na to, że używane przezeń oznaczenie o znamionach odróżniających jest wcześniejsze oraz że ma ono charakter znaku powszechnie znanego w rozumieniu ww. art. 6 bis konwencji paryskiej. Po drugie, powołał on się na art. 51 ust. 1 lit. b) ustawy o znakach towarowych, zgodnie z którym rejestracja danego znaku towarowego może być uznana za nieważną, a znak usunięty z rejestru, jeśli w chwili przedstawienia zgłoszenia zgłaszający działał w złej wierze. 22.      Z postanowienia odsyłającego wynika, że w postępowaniu głównym stwierdzono, iż oznaczenie o znamionach odróżniających, do którego pozwany rości sobie prawa, używane było przez pozwanego na obszarze ograniczonym do miasta Tarragony i okolic. Z postanowienia tego wydaje się także wynikać, że w wyniku używania wskazane oznaczenie stało się powszechnie znane na obszarze geograficznym, na którym było wykorzystywane. 23.      Sąd krajowy uznał, że dla rozstrzygnięcia sporu konieczne jest wystąpienie do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym mającym związek z pierwszym zarzutem podniesionym przez pozwanego – zarzutem nieważności – i dotyczącym wykładni art. 4 dyrektywy 89/104: „Czy pojęcie znaku towarowego »powszechnie znanego« w danym państwie członkowskim, o którym mowa w art. 4 lit. d) dyrektywy 89/104, należy odnosić tylko i wyłącznie do stopnia jego znajomości i utrwalenia się w danym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub na znacznej części terytorium tego państwa, czy też pojęcie znaku powszechnie znanego może być wiązane również z obszarem terytorialnym, który nie pokrywa się z terytorium państwa, lecz z terytorium wspólnoty autonomicznej, regionu, prowincji lub miasta, ze względu na towar lub usługę, które oznaczone są znakiem towarowym, i rzeczywistych odbiorców tego znaku, a konkretnie, ze względu na rynek, na którym występuje dany znak towarowy?”. III – Postępowanie przed Trybunałem 24.      Zgodnie z art. 23 statutu Trybunału, pozwany w postępowaniu głównym, rządy francuski i włoski oraz Komisja przedstawiły Trybunałowi swoje uwagi na piśmie. IV – Analiza prawna  A –   Krótkie spostrzeżenia dotyczące postanowienia odsyłającego oraz uwag przedstawionych na podstawie art. 23 statutu Trybunału 25.      Sąd krajowy wychodzi z założenia, że oznaczenie o znamionach odróżniających, na którym oparty został wzajemny pozew o unieważnienie znaku, należy do kategorii znaków towarowych opisanych w art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104. Sąd ten powziął wątpliwość co do wykładni pojęcia „znaku towarowego powszechnie znanego w państwie członkowskim, w znaczeniu, w jakim wyrażenie »powszechnie znane« jest używane w art. 6a [6bis] konwencji paryskiej”, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, w szczególności jeśli chodzi o wymagany zakres terytorialny powszechnej znajomości znaku towarowego. Sąd krajowy zwraca uwagę, że w orzecznictwie hiszpańskim przeważa kierunek, zgodnie z którym na potrzeby zastosowania przepisu ustawy o znakach towarowych transponującego art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104, powszechną znajomość znaku towarowego należy koniecznie wykazać w odniesieniu do całego terenu państwa lub jego znaczącej części, podczas gdy w wytycznych WIPO preferowane jest bardziej elastyczne podejście, które łączy powszechną znajomość nie tyle z danym terytorium, co z rynkiem towarów lub usług, na którym znak towarowy pełni swoją funkcję. 26.      Pozwany w postępowaniu głównym zauważa, że wymóg, by powszechna znajomość znaku towarowego rozciągała się na całe terytorium państwa członkowskiego lub jego znaczną część, byłby dyskryminujący w stosunku do przedsiębiorstw, które prowadzą działalność na bardziej ograniczonym obszarze geograficznym. Wskazuje on także, że w niniejszej sprawie Trybunał ma się wypowiedzieć w kwestii prejudycjalnej przedstawionej przez sąd krajowy, mając na uwadze okoliczność, iż zarejestrowany znak towarowy używany jest na tym samym terenie co znak wcześniejszy, a konflikt między tymi dwoma znakami występuje w kontekście czysto lokalnym i ogranicza się do terytorium jednej prowincji hiszpańskiej. 27.      Posługując się zasadniczo podobnymi argumentami, rządy francuski i włoski oraz Komisja sugerują natomiast, by w odpowiedzi na pytanie postawione przez sąd krajowy Trybunał stwierdził, że pojęcie „powszechnie znanego znaku towarowego”, o którym mowa w art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104 odnosi się do stopnia znajomości znaku towarowego na terytorium państwa członkowskiego (rząd francuski) lub na znaczącej części jego terytorium (rząd włoski i Komisja).  B –   Ocena 28.      Jak wskazano powyżej, art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104 odsyła do art. 6 bis konwencji paryskiej. Odesłanie to nie oznacza jedynie wprowadzenia do uregulowań wspólnotowych pojęcia powszechnej znajomości znaku towarowego wypracowanego na poziomie międzynarodowym – którego zresztą art. 6 bis konwencji paryskiej nie definiuje – lecz także odniesienie do dobrze zdefiniowanej kategorii sytuacji prawnych, w których przepis konwencji – a w konsekwencji dyrektywa – ma zapewnić ochronę. Innymi słowy, zawarte w wymienionym wyżej przepisie dyrektywy odesłanie należy, moim zdaniem, rozumieć jako odnoszące się do materialnego zakresu zastosowania reguły międzynarodowej, który pokrywa się z zakresem zastosowania reguły prawa wspólnotowego, która do niej odsyła. 29.      W pierwszej kolejności należy zatem przeanalizować przepis konwencji. 30.      Artykuł 6 bis konwencji paryskiej stanowi wyjątek od zasady terytorialności – stanowiącej podstawę modelu ochrony zawartego w konwencji – zgodnie z którą prawo do znaku towarowego nabyte w danym systemie prawnym w wyniku dokonania wymaganych formalności chronione jest tylko w granicach tego porządku prawnego(17). Celem omawianego przepisu jest umożliwienie uprawnionemu do znaku towarowego zarejestrowanego lub używanego w państwie związkowym sprzeciwienie się jego rejestracji lub żądanie unieważnienia, jeśli rejestracja już nastąpiła, a także sprzeciwienie się jego używaniu w innym państwie związkowym, w którym znak ten cieszy się powszechną znajomością, choć nie został jeszcze zarejestrowany. Ma to źródło w koncepcji, zgodnie z którą prawo do znaku towarowego może powstać, a w konsekwencji powinno podlegać ochronie, tylko ze względu na jego powszechną znajomość uzyskaną w ramach danego krajowego porządku prawnego. Ostatecznym celem jest zapobieżenie nieuczciwym praktykom wykorzystującym powszechną znajomość znaku towarowego, tak by osoby trzecie nie mogły go sobie przywłaszczyć w drodze rejestracji lub używania w państwie, w którym znak ten nie jest jeszcze chroniony, uniemożliwiając w ten sposób uprawnionemu dostęp do danego rynku lub zmuszając go do uiszczenia opłaty z tytułu przeniesienia praw do znaku. 31.      Aktualne brzmienie art. 6 bis, czytanego w świetle art. 1 ust. 2 konwencji, odnosi się wyłącznie do znaków towarowych z dziedziny handlu, lecz nie obejmuje znaków towarowych z dziedziny usług. Ponadto, choć używanie znaku towarowego w państwie, w którym poszukiwana jest ochrona, nie jest wyraźnym warunkiem zastosowania tego przepisu, nie obliguje on państw związkowych do objęcia ochroną powszechnie znanych znaków towarowych, które nie były w tym państwie używane(18). Wreszcie przepis ten nie stanowi odstępstwa od zasady szczególności (lub względności), ani też uregulowania mającego na celu ochronę znaku towarowego przed ewentualnym jego osłabieniem: zakres ochrony, który przepis ten zapewnia, ograniczony jest do wypadków kolizji między znakami towarowymi w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, a jego zastosowanie zależy od występowania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd(19). 32.      Artykuł 6 bis konwencji paryskiej określa zatem minimalny poziom międzynarodowej ochrony przyznawanej powszechnie znanym znakom towarowym. 33.      Jak widzimy, przepis ten należy stosować do znaków towarowych zarejestrowanych lub używanych w jednym z państw związkowych – a w każdym razie do znaków, do których prawa przysługują podmiotom mogącym powoływać się na zapisy konwencji – których powszechna znajomość wychodzi poza granice państwa pochodzenia z uwagi na ich używanie w innych państwach związkowych, na przykład w drodze sprzedaży opatrzonych nimi towarów lub dzięki kampaniom promocyjnym. 34.      Nie jest natomiast jasne, czy art. 6 bis i w ogóle przepisy konwencji, które – oprócz zasady narodowego traktowania(20) – wyznaczają minimalne standardy ochrony wymienionych w niej przedmiotów praw własności intelektualnej, znajdują zastosowanie także do sytuacji czysto wewnętrznych, w których ochrona przyznawana jest przez jedno z państw związkowych własnemu obywatelowi(21), co wydaje się mieć miejsce w sprawie toczącej się przed sądem krajowym. 35.      Na to pytanie podaje się w doktrynie różne odpowiedzi w zależności od natury i celów, jakie przypisuje się konwencji paryskiej. Zdaniem jednych, ma ona na celu dokonanie minimalnej harmonizacji ustawodawstw państw‑członków Związku w sferze jej materialnego zastosowania, a zatem zawiera ona normy ujednoliconego prawa znajdujące zastosowanie niezależnie od przynależności państwowej podmiotów poszukujących ochrony. Zdaniem innych – przeciwnie – jest to konwencja międzynarodowa, która dotyczy wyłącznie traktowania cudzoziemców, udzielając im minimalnej ochrony wychodzącej poza zasadę traktowania narodowego. 36.      Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, państwa będące członkami Związku powinny, na podstawie przyjętych zobowiązań międzynarodowych, zmienić wewnętrzne uregulowania w taki sposób, by zapewnić stosowanie przepisów konwencji określających minimalne standardy ochrony również w stosunku do własnych obywateli. 37.      Natomiast zgodnie z drugim stanowiskiem, państwa będące członkami Związku mają obowiązek zapewnić „traktowanie związkowe” wyłącznie obywatelom innych państw związkowych lub państw trzecich, jeśli wystąpią okoliczności wymienione w art. 3 konwencji. Z tego punktu widzenia konwencja miałaby służyć jedynie jako katalizator procesu harmonizacji przepisów wewnątrz Związku, zachęcając państwa będące jego członkami do rozciągnięcia na własnych obywateli praw, które przysługują cudzoziemcom ex jure conventionis, celem uniknięcia ich dyskryminacji, lecz nie nakładając na nie takiego obowiązku. 38.      Nie uważam za stosowne, by sąd wspólnotowy wypowiadał się – choćby tylko w sposób dorozumiany – w podniesionej wyżej kwestii, chodzi bowiem o określenie zakresu obowiązków spoczywających na państwach członkowskich na podstawie konwencji prawa międzynarodowego, której Wspólnota nie jest stroną, mimo że zakres zastosowania przepisu wtórnego prawa wspólnotowego zależy ostatecznie od opowiedzenia się za jedną lub drugą tezą, zgodnie z odesłaniem do zasady międzynarodowej, które on zawiera. W braku wyraźnego zapisu w konwencji do każdego z państw członkowskich należy ustalenie, czy i na jakiej podstawie – czy to zgodnie z obowiązkiem wynikającym z konwencji, czy na podstawie rozwiązań prawodawczych mających na celu uniknięcie odwróconej dyskryminacji(22) – przyzna „traktowanie związkowe”, a zatem szczególną ochronę, o której mowa w art. 6 bis konwencji, własnym obywatelom. 39.      Nie uważam ponadto, by można było stwierdzić, niezależnie od tego, jaki zakres stosowania chce się przyznać art. 6 bis konwencji paryskiej, by prawo wspólnotowe nakładało na państwa członkowskie obowiązek ochrony znaków towarowych powszechnie znanych w rozumieniu tego przepisu nawet w sytuacjach czysto wewnętrznych, ponieważ reguły rządzące niezarejestrowanymi znakami towarowymi, do których należą omawiane znaki towarowe, nie są jeszcze przedmiotem harmonizacji. 40.      Zresztą wydaje mi się, że rozstrzygnięcie kwestii przedstawionej w pkt 34 powyżej nie jest nawet bezwzględnie konieczne, aby udzielić odpowiedzi na pytanie postawione przez sąd krajowy, z uwagi na cele i system uregulowań zawartych w dyrektywie 89/104. 41.      W tej kwestii należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że art. 6 bis konwencji paryskiej, zwłaszcza w świetle szerokiego zakresu zastosowania, jaki nadał mu art. 16 porozumienia TRIPS, stosuje się, jeśli znak towarowy stał się powszechnie znany w wyniku jego używania na terytorium państwa, w którym ochrona jest poszukiwana(23) lub gdy stał się on powszechnie znany mimo braku używania sensu stricto, lecz dzięki kampaniom promocyjnym na terytorium tego państwa lub poza tym terytorium (tzw. „spill-over advertisement”) lub po prostu w wyniku powszechnej znajomości znaku towarowego za granicą(24). 42.      W pierwszym przypadku znakiem towarowym, o który chodzi, jest znak towarowy używany na terytorium danego państwa, lecz który nie został w tym państwie zarejestrowany. 43.      Takich znaków towarowych (zwanych „faktycznymi znakami towarowymi”) dotyczy szczególny przepis dyrektywy 89/104, a mianowicie art. 4 ust. 4 lit. b), zgodnie z którym każde z państw członkowskich może postanowić, że istnienie praw do wcześniejszego niezarejestrowanego znaku towarowego stanowi podstawę odmowy rejestracji późniejszego znaku towarowego lub jego unieważnienia, jeśli porządek prawny danego państwa członkowskiego przyznaje uprawnionemu prawa wyłączne. 44.      Zatem w systemie przepisów dyrektywy znak towarowy niezarejestrowany w danym państwie członkowskim, lecz będący w nim przedmiotem użycia może stanowić przeszkodę rejestracji lub być powodem unieważnienia znaku jednocześnie jako znak towarowy powszechnie znany w rozumieniu art. 6 bis konwencji paryskiej, zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. d), jeśli spełnione są przesłanki jego zastosowania(25), oraz jako niezarejestrowany znak towarowy w rozumieniu art. 4 ust. 4 lit. b), jeśli prawodawstwo danego państwa członkowskiego przyznaje prawa wyłączne do tej kategorii znaków towarowych. 45.      Zgodnie z art. 4 ust. 4 lit. b) dyrektywy 89/014 i zgodnie z jej motywem czwartym, który stanowi, że dyrektywa „nie pozbawia państw członkowskich prawa do dalszego udzielania ochrony znakom towarowym nabytym poprzez ich używanie”, każde z państw członkowskich może nie tylko objąć ochroną niezarejestrowane znaki towarowe, uznając w ten sposób, że używanie oznaczenia powoduje powstanie wyłącznego prawa, lecz także określić granice, zakres i warunki takiej ochrony. 46.      Ochrona może być na przykład uzależniona od uzyskania przez znak towarowy określonego stopnia powszechnej znajomości lub od używania tego znaku w określonym wymiarze geograficznym albo też być całkowicie niezależna od wszelkiego stopnia minimalnej znajomości oznaczenia wśród odbiorców lub od zakresu terytorialnego jego używania. 47.      Wynika z tego, że – co do zasady – nawet wcześniejszy niezarejestrowany znak towarowy, który poprzez używanie stał się powszechnie znany w państwie członkowskim na poziomie wyłącznie lokalnym, może stanowić ważną przeszkodę w rejestracji późniejszego znaku towarowego lub podstawę unieważnienia takiego znaku towarowego, jeśli tak stanowią przepisy danego państwa członkowskiego(26). 48.      W tych okolicznościach możliwe wydaje mi się sformułowanie następującego wniosku: jeśli sądy danego państwa członkowskiego interpretują przepis krajowy stanowiący transpozycję art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy 89/104 w ten sposób, że wcześniejszy znak towarowy używany na terytorium tego państwa członkowskiego może stanowić ważną przeszkodę w rejestracji późniejszego znaku towarowego lub być podstawą jego unieważnienia, nawet jeśli ten wcześniejszy znak nie jest powszechnie znany na terytorium tego państwa ani na jego znacznej części, lecz na bardziej ograniczonym terenie, interpretacja ta nie jest niezgodna z systemem przepisów dyrektywy i jej celami, zważywszy na zakres swobody, jakim dysponują państwa członkowskie przy określaniu zakresu ochrony tzw. faktycznych znaków towarowych w swoich porządkach prawnych(27). 49.      Nie wydaje mi się, by odesłanie zawarte w art. 4 ust. 2 lit. d) dyrektywy do art. 6 bis konwencji paryskiej mogło podważyć zaproponowany wyżej wniosek, skoro przepis ten – nawet przy założeniu, że należy go interpretować jako dotyczący wyłącznie znaków towarowych powszechnie znanych na poziomie krajowym lub międzynarodowym – ogranicza się, jak wskazane zostało wyżej, do określenia minimalnego stopnia ochrony(28). 50.      Nie uważam także, by wniosek taki mógł zostać podważony na tej podstawie, że stoi on na przeszkodzie jednolitej wykładni i jednolitemu stosowaniu bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji znaku towarowego lub jego unieważnienia, ponieważ to sama dyrektywa upoważnia taka interpretację, jako że umożliwia państwom członkowskim określenie sfery ochrony przyznawanej niezarejestrowanym znakom towarowym w przypadku kolizji ze zgłoszonymi lub zarejestrowanymi znakami towarowymi. Przeciwnie, wydaje mi się, że wykluczenie z góry – w drodze przyjęcia jednolitej wykładni na poziomie wspólnotowym – wykładni krajowej umożliwiającej stosowanie podstawy odmowy rejestracji lub podstawy unieważnienia figurującej w omawianym przepisie również do faktycznych znaków towarowych(29) powszechnie znanych na części terytorium krajowego, która nie jest częścią znaczącą, oznaczałoby niedostateczne uwzględnienie granic harmonizacji prawodawstwa wyznaczonych dyrektywą 89/104. 51.      Z powyższego wynika, moim zdaniem, że w świetle systemu przepisów dyrektywy 89/104 i jej celów, art. 4 ust. 2 lit. d) tej dyrektywy nie stoi na przeszkodzie temu, by przy dokonywaniu wykładni i stosowaniu krajowego przepisu prawa stanowiącego transpozycję tego artykułu uznać za powszechnie znany w rozumieniu art. 6 bis konwencji paryskiej w państwie członkowskim znak towarowy używany w tym państwie, którego powszechna znajomość nie rozciąga się na całe terytorium tego państwa lub jego znaczącą część, lecz ogranicza się do węższego obszaru geograficznego. V –    Wnioski 52.      W świetle powyższych rozważań, proponuję Trybunałowi, by na pytanie prejudycjalne przedstawione mu przez Juzgado Mercantil 3 de Barcelona odpowiedział w następujący sposób: Artykuł 4 ust. 2 lit. d) pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by podstawa odmowy rejestracji znaku towarowego i podstawa jego unieważnienia przewidziane w tym przepisie miały zastosowanie, nawet jeśli sporny znak wcześniejszy, używany lecz niezarejestrowany w państwie członkowskim, jest powszechnie znany nie na całym terytorium tego państwa ani na jego znaczącej części, lecz na bardziej ograniczonym obszarze. 1 – Język oryginału: włoski. 2 – Dz.U. 1989, L 40, str. 1. 3 – Konwencja paryska ze zmianami wprowadzonymi od 1883 r. do dnia dzisiejszego składa się w rzeczywistości z serii konwencji zawartych w tekstach opracowanych przez konferencje rewizyjne, o których mowa w art. 14, zwanych „Akatami”, począwszy od konferencji waszyngtońskiej z 1911 r. Obecnie obowiązujący tekst jest wynikiem zmian wprowadzonych na konferencji w Sztokholmie w 1967 r. 4 – Zobacz http://www.wipo.int. 5 – Organami tymi są: Zgromadzenie (art. 13), Komitet Wykonawczy (art. 14), Biuro Międzynarodowe (art. 15), Konferencje rewizyjne (art. 18 ust. 2) Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (art. 28). 6 – Zgodnie z art. 1 ust. 2 konwencji przedmiotem tej ochrony są patenty na wynalazki, wzory użytkowe, znaki towarowe, znaki usługowe, nazwy pochodzenia i oznaczenia pochodzenia lub nazwy pochodzenia, jak również zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Podobna konwencja dotycząca prawa autorskiego podpisana została w Bernie w 1886 r. (Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych). 7 – Artykuł ten został następnie zmieniony na konferencjach rewizyjnych w Londynie w 1934 r., w Lizbonie w 1958 r. i w Sztokholmie w 1967 r. 8 – Załącznik 1 C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu. 9 – Jak wiadomo, WIPO jest wyspecjalizowaną agencją Narodów Zjednoczonych utworzoną na mocy międzynarodowej konwencji podpisanej w Sztokholmie w 1967 r. i ma na celu ochronę własności intelektualnej poprzez współdziałanie państw we współpracy z innymi organizacjami międzynarodowymi. Powstała ona ze struktur utworzonych w konwencjach paryskiej i berneńskiej, których biura międzynarodowe (jedno dla własności intelektualnej, a drugie dla praw autorskich) połączyły się w 1893 r., tworząc najpierw BIRPI (Bureaux internationaux réunis pour la protection de la propriété intellectuelle – Zjednoczone międzynarodowe biura ochrony własności intelektualnej), a następnie, po przeniesieniu siedziby z Berna do Genewy w 1960 – WIPO. 10 – Rezolucja ta wpisuje się w ramy procedur wypracowanych przez WIPO celem szybszego określenia wspólnych, zharmonizowanych międzynarodowych reguł i zasad, które uwzględniałyby szybki rozwój własności intelektualnej. Procedury te stanowią uzupełnienie tradycyjnej metody tworzenia międzynarodowych reguł na drodze traktatowej. Choć rezolucje przyjęte przez Stały komitet prawa znaków towarowych nie mają mocy wiążącej, stanowią one istotny instrument perswazji. 11 –      Analogiczny przepis zawarty jest w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. 12 –      Zobacz podobnie art. 8 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 40/94. 13 –      Zobacz art. 8 ust. 4 rozporządzenia nr 40/94. –      Tłumaczenie nieoficjalne. 15 – Porozumienie nicejskie dotyczące międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków zrewidowane w Sztokholmie w dniu 14 lipca 1967 r. Klasa 36 obejmuje: „Ubezpieczenia; sprawy finansowe; sprawy monetarne; sprawy nieruchomości”. 16 – Leonci Monlleó próbował zarejestrować używane oznaczenie na podstawie wcześniejszych uregulowań hiszpańskich w sprawie znaków towarowych z 1988 r., lecz spotkał się z odmową. 17 – O wprowadzeniu tego artykułu do treści konwencji postanowiono na konferencji rewizyjnej w Hadze w 1925 r. właśnie w celu uniknięcia niedogodności związanych ze ścisłym stosowaniem tej zasady. Już na konferencji rewizyjnej w Waszyngtonie w 1905 r. dyskutowano o konieczności przyznania obywatelom jednego państwa związkowego prawa dalszego używania swojego oznaczenia o znamionach odróżniających w innym państwie związkowym niezależnie od przywłaszczenia sobie tego oznaczenia w tym kraju przez osobę trzecią. Następnie kwestia ta była przedmiotem rekomendacji komitetu ekonomicznego Ligi Narodów, wpisanej do programu konferencji rewizyjnej w Hadze z 1925 r. W wersji początkowej art. 6 bis przewidywał, że państwa będące członkami Związku mają obowiązek wykluczenia rejestracji oznaczenia lub unieważnienia takiej rejestracji, jeśli już nastąpiła, w przypadku gdy oznaczenie to było powszechnie znane w państwie rejestracji jako oznaczenie należące do osoby trzeciej i korzystające z dobrodziejstw konwencji. W następstwie konferencji rewizyjnej w Lizbonie w 1958 r. wprowadzono ponadto możliwość zakazania używania oznaczenia należącego do osoby trzeciej. 18 – Na konferencji rewizyjnej w Lizbonie w 1958 r. dyskutowano i odrzucono propozycję zmiany tekstu art. 6 bis celem objęcia nim przypadków, w których znak towarowy nie był używany w państwie, w którym poszukiwana jest ochrona. 19 – Artykuł 16 ust. 2 porozumienia TRIPS rozszerza znacznie zakres ochrony znaków towarowych powszechnie znanych poza zakres stosowania art. 6 bis konwencji paryskiej. Zgodnie z tym przepisem ochrona ta rozciąga się na znaki usługowe i przyznawana jest również w przypadkach powszechnej znajomości znaku uzyskanej w braku jego używania. Ponadto zgodnie z ust. 3 tego artykułu ochrona ta nie jest ograniczona zasadą szczególności. 20 – Artykuł 2 ust. 1 konwencji paryskiej stanowi, że osobom fizycznym i prawnym danego państwa związkowego będą przysługiwały we wszystkich innych państwach związkowych korzyści, jakie odnośne ustawy zapewniają obecnie lub zapewnią w przyszłości osobom fizycznym lub prawnym z tych państw. To właśnie na tej zasadzie, która oznacza wyjście poza zasadę wzajemności, opiera się cały system konwencji. 21 – Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 2 i 3 konwencji, zakres stosowania konwencji rationae personam określony jest według kryterium przynależności państwowej (lub miejsca zamieszkania lub siedziby w przypadku podmiotów pochodzących z państw niebędących członkami Związku). 22 – Niektóre państwa członkowskie, przy okazji ratyfikacji konwencji paryskiej lub w późniejszym okresie, rozszerzyły zakres jej stosowania na krajowe osoby fizyczne i prawne, wskazując w ten sposób, że są one zdania, iż zakres zastosowania tej konwencji ograniczony jest do cudzoziemców. Jeśli chodzi konkretnie o hiszpański porządek prawny, zgodnie z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o znakach towarowych, hiszpańskie osoby fizyczne i prawne lub podmioty stale zamieszkałe w Hiszpanii, lub mające tam rzeczywistą i faktyczną siedzibę przemysłową lub handlową, lub podmioty korzystające z dobrodziejstw konwencji paryskiej mogą powoływać się na przepisy tej konwencji w zakresie, w jakim stosuje się ją bezpośrednio, zawsze wtedy, gdy przepisy konwencji są bardziej korzystne niż przepisy ustawy o znakach towarowych. Należy jednak zwrócić uwagę na wyraźne wskazanie w preambule ustawy o znakach towarowych na intencję prawodawcy, który ustanowił ochronę niezarejestrowanych nazw handlowych „[rozwiązania] problemu zrównania traktowania cudzoziemców, którzy mogą powoływać się na art. 8 konwencji paryskiej (...) lub zasadę wzajemności z traktowaniem osób, którym ustawa przyznaje taką samą ochronę” („se resuelve así el problema de la equiparación de trato de los extranjeros que puedan invocar el artículo 8 del Convenio de París (…) par la protección de la propriedad industrial de 20 de marzo de 1883, o el principio de reciprocidad, a los que la Ley dispensa la misma protección”). 23 – Do zainteresowanego państwa należy określenie, co należy rozumieć przez używanie na jego terytorium: za takie używanie może być na przykład uznane także używanie znaku towarowego związane z towarami przeznaczonymi na eksport, co oznacza brak wprowadzenia do obrotu na rynek krajowy, jeśli towar opatrywany jest danym znakiem towarowym w tym państwie. Nawet same działania promocyjne na terytorium danego państwa mogą być uznane za „używanie”. 24 – Mobilność i nowoczesne technologie komunikacyjne wyraźnie sprzyjają międzynarodowemu rozpowszechnianiu się znaku towarowego, przynajmniej w stosunkach między krajami zaawansowanymi technologicznie. 25 – Dotyczące przynależności państwowej uprawnionego, jeśli podzielić stanowisko ograniczające zakres stosowania przepisów konwencji do cudzoziemców i powszechnej znajomości w państwie ochrony. 26 – Nie można, moim zdaniem, dojść do innego wniosku z uwagi na art. 6 ust. 2 dyrektywy, który w związku z wcześniejszym używaniem znaku o zasięgu lokalnym przyznaje uprawnionemu jedynie prawo do dalszego jego używania, ponieważ przepis ten ogranicza się do zalegalizowania ograniczenia prawa wyłączności przyznanego zarejestrowanemu znakowi towarowemu w przypadkach, gdy prawodawstwo danego państwa członkowskiego zezwala na współistnienie tego ostatniego i prawa wcześniejszego o zasięgu lokalnym, lecz nie przewiduje – jako ograniczenia dla przyznanej państwom członkowskim w art. 4 ust. 4 lit. b) swobody – ochrony wcześniejszego niezarejestrowanego znaku towarowego, nawet jeśli ma on wyłącznie lokalny charakter, w sytuacji kolizji z późniejszym zgłoszonym lub zarejestrowanym znakiem towarowym. Poza tym, gdyby intencją dyrektywy było pozbawienie państw członkowskich swobody unieważnienia znaku, nawet jeśli jest niezarejestrowany i ma jedynie lokalne znaczenie, niezrozumiałe byłoby stwierdzenie zawarte w art. 8 ust. 4 rozporządzenia nr 40/94, zgodnie z którym, by wnieść sprzeciw wobec rejestracji oznaczenia w charakterze wspólnotowego znaku towarowego, wcześniejszy niezarejestrowany znak towarowy chroniony w państwie członkowskim powinien mieć znaczenie większe niż lokalne. 27 – Do tych sądów należy wreszcie ocena, czy ta wykładnia daje się pogodzić z wyborem dokonanym przez prawodawcę krajowego przy definiowaniu wewnętrznego systemu ochrony znaków towarowych, w szczególności jeśli chodzi o sposoby nabycia praw do znaku towarowego. Jeśli chodzi o Hiszpanię, system zawarty w nowej ustawie o znakach towarowych wydaje sie być oparty na ścisłym stosowaniu zasady rejestracji. Należy jednak zauważyć, że w systemie normatywnym poprzedniej hiszpańskiej ustawy o znakach towarowych (Ley 32/1988 z 10 listopada 1988 r.) powszechnie znanych znaków towarowych dotyczył art. 3 stanowiący część tytułu „Postanowienia ogólne”, w którym zdefiniowane zostały sposoby nabycia praw do znaku towarowego. W szczególności ust. 1 tego artykułu stanowił, że prawo to nabyte zostaje „w drodze rejestracji” („El derecho sobre la marca se adquiere por el registro válidamente efectuado de conformidad con las disposiciones de la presente Ley”), podczas gdy następujący po nim ust. 2 przyznawał wcześniejszym znakom towarowym powszechnie znanym w Hiszpanii wśród odbiorców z danego sektora możliwość unieważnienia późniejszych rejestracji znaku towarowego, który mógłby wywołać prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd („Sin embargo, el usuario de una marca anterior notoriamente conocida en España por los sectores interesados podrá reclamar ante los Tribunales la anulación de una marca registrada para productos idénticos o similares que pueda crear confusión con la marca notoria, siempre que ejercite la acción antes de que transcurran cinco años desde la fecha de publicación de la concesión de la marca registrada, a no ser que ésta hubiera sido solicitada de mala fe, en cuyo caso la acción de anulación será imprescriptible”). Należy jednak podnieść, że ten ostatni przepis, sformułowany ogólnie, nie zawierał żadnej konkretnej wzmianki odnośnie do art. 6 bis konwencji paryskiej. 28 – Zresztą zgodnie z wytycznymi wydanymi przez WIPO, na potrzeby ochrony przyznawanej powszechnie znanym znakom towarowym, sam wymiar terytorialny powszechnej znajomości traci na znaczeniu, jeśli przyznać, że państwa mogą objąć ochroną przewidzianą w art. 6 bis konwencji znak, który nie jest powszechnie znany lub nie jest znany na terytorium krajowym, lecz wyłącznie za granicą (zob. pkt 7 powyżej). 29 – Jak wynika z powyższych rozważań, nie oznacza to, że wskazana przeszkoda w rejestracji czy podstawa unieważnienia może zostać podniesiona na korzyść wcześniejszego znaku towarowego powszechnie znanego w danym państwie członkowskim w braku używania tego znaku na terytorium tego państwa.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło