C-34/04
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2006-07-13CELEX: 62004CC0034ECLI:EU:C:2006:459
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy państwa członkowskie, zezwalając na zastąpienie licencji połowowych statków trwale przetransferowanych do państwa trzeciego z pomocą wspólnotową, naruszyły art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3690/93, samodzielnie lub w związku z art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 3699/93, w kontekście celów restrukturyzacji wspólnotowej floty rybackiej?Ratio decidendi
Rzecznik Generalna stwierdziła, że art. 5 rozporządzenia (WE) nr 3690/93 wymaga jedynie cofnięcia licencji połowowych dla statków trwale wycofanych z działalności połowowej, co w analizowanych przypadkach miało miejsce. Przepis ten nie zawierał jednak wyraźnego zakazu wydawania licencji zastępczych dla innych statków. Mimo że wydanie takich licencji mogło podważyć cele pomocy wspólnotowej na restrukturyzację floty, Komisja oparła swoją skargę na niewłaściwej podstawie prawnej, a inne potencjalnie właściwe przepisy (art. 3 rozporządzenia (WE) nr 3690/93 lub art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 3699/93) nie zostały należycie wykazane jako naruszone.Stan faktyczny
W 1996 roku dwa statki rybackie z Niderlandów (Wiron III i Wiron IV) oraz dwa ze Zjednoczonego Królestwa (Cleopatra i Ocean Quest) zostały przetransferowane do Argentyny w ramach wspólnego przedsięwzięcia, otrzymując na to wsparcie finansowe od Wspólnoty w wysokości 7 464 585,60 ECU. Komisja zarzuciła, że Niderlandy i Zjednoczone Królestwo, zamiast trwale zmniejszyć zdolność połowową, wydały nowe licencje połowowe dla innych statków, zastępując tym samym zdolność przetransferowanych jednostek, co miało naruszać cele restrukturyzacji floty wspólnotowej.Rozstrzygnięcie
Rzecznik Generalna proponuje, aby Trybunał zarówno w sprawie C‑34/04, jak i w sprawie C‑64/04 orzekł następująco:
1. Skarga zostaje oddalona.
2. Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JULIANE KOKOTT
przedstawiona w dniu 13 lipca 2006 r.(1)
Sprawa C‑34/04
Komisja Wspólnot Europejskich
przeciwko
Królestwu Niderlandów
i
Sprawa C‑64/04
Komisja Wspólnot Europejskich
przeciwko
Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
Wspólna polityka rybołówstwa – Restrukturyzacja sektora rybołówstwa – Licencje połowowe – Trwały transfer do Argentyny
I – Wprowadzenie
1. W 1996 roku dwa statki niderlandzkiej floty połowowej i dwa floty połowowej Zjednoczonego Królestwa zostały przetransferowane
do Argentyny. Wspólnota udzieliła na te działania wsparcia w wysokości 7 464 585,60 ECU. Zdaniem Komisji udzielona pomoc nie
osiągnęła faktycznie swego celu, gdyż pozwane państwa członkowskie w miejsce przetransferowanych statków dopuściły do połowów
nowe statki. Komisja wnosi zatem obie niniejsze skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które
pod względem prawnym są w znacznym stopniu podobne. Poniżej ukażę jednak, iż Komisja opiera się w tych przypadkach na błędnej
podstawie prawnej.
II – Ramy prawne
2. W celu dopuszczenia do rybołówstwa statki rybackie potrzebują licencji połowowej, która jest wydawana dla danego statku. Prawo
wspólnotowe przewidziało taką licencję po raz pierwszy w art. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3760/92 z dnia 20 grudnia 1992 r.
ustanawiającego wspólnotowy system rybołówstwa i akwakultury(2) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie rybołówstwa”):
„1. Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 43 traktatu Rada ustanowi do dnia 31 grudnia 1993 roku wspólnotowy system znajdujący
zastosowanie najpóźniej od dnia 1 stycznia 1995 roku i ustalający zasady odnośnie minimum informacji, jakie mają być zawarte
w licencjach połowowych wystawianych i zarządzanych przez państwa członkowskie.
Od dnia wejścia w życie systemu wspólnotowego państwa członkowskie są zobowiązane do stosowania krajowych regulacji dotyczących
licencji połowowych. O ile nie jest przewidziane inaczej, wszystkie statki rybackie muszą posiadać licencję połowową, która
jest wydawana dla danego statku.
Przepisy te mają zastosowanie bez uszczerbku dla wszelkich regulacji szczególnych, które mogą obowiązywać na poziomie wspólnotowym
lub są nakazane w ramach aktualnych i przyszłych umów międzynarodowych.
2. Systemy licencji stosowane są do wszystkich statków rybackich Wspólnoty prowadzących połowy we wspólnotowej strefie połowowej,
na wodach krajów trzecich lub na otwartym morzu. Przepisy wspólnotowe dotyczące minimum informacji znajdują zastosowanie również
do statków krajów trzecich, które na podstawie umów międzynarodowych prowadzą połowy we wspólnotowej strefie połowowej” [tłumaczenie
nieoficjalne podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej].
3. Licencje połowowe związane z danym statkiem zostały dokładniej uregulowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 3690/93 z dnia 20 grudnia
1993 r. ustanawiającym wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach
połowowych(3) (zwanym dalej „rozporządzeniem o minimum informacji”). Właściwe przepisy brzmią następująco:
„Artykuł 1
1. Ustanawia się wspólnotowy system licencji połowowych ustanawiający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być
zawarte w licencjach połowowych określonych w art. 5 rozporządzenia (EWG) nr 3760/92.
2. Od wszystkich statków rybackich Wspólnoty wymaga się posiadania licencji połowowej dla danego statku.
3. Licencje muszą być przechowywane na pokładzie statku.
4. Statkom rybackim nie wolno łowić, zatrzymywać na pokładzie, przeładowywać ani wyładowywać ryb, jeśli nie przyznano im licencji
połowowej lub jeśli licencja połowowa została cofnięta lub zawieszona.
[…]
Artykuł 3
Państwo członkowskie bandery wydaje licencje i zarządza licencjami dla statków rybackich pływających pod jego banderą, z odpowiednim
uwzględnieniem przepisów art. 11 rozporządzenia (EWG) nr 3760/92.
[…]
Artykuł 5
Państwo członkowskie bandery zawiesza [cofa] tymczasowo lub ostatecznie licencje połowowe dla statków, które zostały czasowo
unieruchomione, i cofa wydane licencje połowowe w odniesieniu do statków, które zostały trwale wycofane z działalności połowowej”.
4. Na mocy art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa, przywołanego w art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, Rada określa
cele restrukturyzacji floty Wspólnoty:
„Uwzględniając tytuł I, Rada określi zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 43 traktatu w sposób wieloletni i po raz pierwszy
najpóźniej w dniu 1 stycznia 1994 r. cele i szczegółowe sposoby restrukturyzacji wspólnotowego sektora rybołówstwa, aby osiągnąć
trwałą równowagę zasobów i ich eksploatacji. Restrukturyzacja ta uwzględnia ewentualne konsekwencje gospodarcze i społeczne
oraz specyfikę różnych obszarów rybołówstwa w konkretnych przypadkach”.
5. Na podstawie tego przepisu Rada przyjęła decyzję 94/15/WE z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie celów i szczegółowych sposobów
restrukturyzacji wspólnotowego sektora rybołówstwa w celu osiągnięcia trwałej równowagi zasobów i ich eksploatacji w okresie
od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1996 r.(4) (decyzja w sprawie restrukturyzacji). Brzmi ona następująco:
„Artykuł 1
1. Nakłady połowowe floty połowowej poszczególnych państw członkowskich należy najpóźniej w dniu 31 grudnia 1996 r. zredukować
w następujący sposób:
‑ 20% w odniesieniu do statków łowiących włokami dennymi gatunki podstawowe,
‑ 15% na gałęzie floty połowowej prowadzące połowy przy pomocy sieci do łowienia z dna morskiego oraz włoków rozprzowych do
połowów płastug,
‑ 0%, tzn. brak dalszej rozbudowy pozostałych gałęzi floty;
należy przy tym wziąć pod uwagę cele przejściowych programów orientacji ustalone na dzień 31 grudnia 1991 r.
2. Co najmniej 55% redukcji nakładu połowowego musi nastąpić poprzez zmniejszenie zdolności połowowej.
Artykuł 2
Realizacja celów i szczegółowych sposobów określonych w art. 1 jest zapewniana przez Komisję w ramach wieloletnich programów
orientacyjnych dla flot połowowych państw członkowskich, które zostały ustalone w decyzjach Komisji z dnia 21 grudnia 1992 r.
oraz ewentualnie zmienione w ramach tego samego postępowania” [tłumaczenie nieoficjalne].
6. Specyficzne cele w okresie istotnym dla okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynikają dla Niderlandów z decyzji Komisji
92/590/EWG z dnia 21 grudnia 1992 r. w sprawie wieloletniego programu orientacji dla floty połowowej na lata 1993–1996, przedstawionego
przez Niderlandy na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 4028/86(5), a dla Zjednoczonego Królestwa z decyzji Komisji 92/593/EWG z dnia 21 grudnia 1992 r. w sprawie wieloletniego programu orientacji
dla floty połowowej na lata 1993–1996, przedstawionego przez Zjednoczone Królestwo na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 4028/86(6).
7. Przepisy dotyczące środków osiągnięcia tych celów zawiera rozporządzenie Rady (WE) nr 3699/93 z dnia 21 grudnia 1993 r. ustanawiające
kryteria oraz przepisy dotyczące wspólnotowej pomocy strukturalnej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz przetwarzania
i marketingu produktów tego sektora(7) (zwane dalej „rozporządzeniem o pomocy strukturalnej”). W niniejszych przypadkach znaczenie mają art. 7 oraz art. 8.
„Artykuł 7
Postanowienia ogólne
1. W przypadku gdyby zmniejszenie zdolności połowowej finansowane jedynie ze środków publicznych prowadziło do przekroczenia
w końcowej fazie wieloletniego programu orientacji celów przewidzianych dla określonego segmentu floty państwa członkowskiego,
nowa sytuacja nie może usprawiedliwiać uruchomienia nowych zdolności, o ile sytuacja ta spowodowana została wyłącznie dzięki
tym środkom.
[…]
2. […]
Artykuł 8
Dostosowanie nakładów połowowych
1. Państwa członkowskie podejmują środki w celu dostosowania nakładów połowowych, które są konieczne do osiągnięcia przynajmniej
celów wieloletnich planów orientacyjnych określonych w art. 5.
W razie konieczności państwa członkowskie nakazują trwałe wycofanie z działalności połowowej lub ograniczenie działalności
połowowej statków.
2. Trwałe wycofanie statków z działalności połowowej może nastąpić poprzez:
‑ złomowanie;
‑ trwały transfer do kraju trzeciego, pod warunkiem że nie występuje prawdopodobieństwo naruszenia przepisów prawa międzynarodowego
oraz zagrożenie dla zachowania i zarządzania zasobami morskimi;
‑ trwałe przeznaczenie danego statku na wodach Wspólnoty do celów innych niż prowadzenie połowów.
[…]
Państwa członkowskie zapewniają, że statki objęte powyższymi środkami zostaną wykreślone z rejestrów statków rybackich oraz
ze wspólnotowego rejestru statków rybackich. Zapewniają one również, że statki wykreślone z rejestru zostaną trwale wyłączone
z prowadzenia połowów na wodach Wspólnoty.
3. […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
8. W niniejszych przypadkach transfer statków nie opiera się jednakże bezpośrednio na rozporządzeniu o pomocy strukturalnej,
lecz na umowie w sprawie stosunków w sektorze rybołówstwa morskiego między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republiką Argentyńską
z dnia 24 maja 1994 r.(8).
9. Motyw dziewiąty preambuły stanowi:
„PRZEKONANE, że taki nowy rodzaj współpracy w sektorze rybołówstwa zapewni stały dostęp do nowych możliwości połowowych, ułatwi
realizację celów w postaci odnowienia i przekształcenia floty argentyńskiej i restrukturyzacji floty Wspólnoty, jak również
będzie promował racjonalną eksploatację zasobów w długim okresie czasu”.
10. Odpowiednie przepisy art. 5 umowy mówią:
„1. Strony stwarzają odpowiednie warunki dla zakładania w Argentynie przedsiębiorstw z udziałem kapitału pochodzącego z jednego
lub kilku państw członkowskich Wspólnoty i tworzenia wspólnych przedsiębiorstw i wspólnych przedsięwzięć [czasowych] w sektorze
rybołówstwa między armatorami argentyńskimi i wspólnotowymi, mających na celu wspólną eksploatację i, gdzie stosowne, wspólne
przetwarzanie argentyńskich zasobów połowowych na warunkach określonych w protokole I i załącznikach I i II.
2. […]
3. W ramach polityki restrukturyzacji floty rybackiej Wspólnota ułatwia włączanie statków wspólnotowych do przedsiębiorstw
założonych lub przedsiębiorstw, które mają zostać założone w Argentynie […]”.
11. Wsparcie udzielone przez Wspólnotę wywodzi się z art. 7 ust.1 umowy:
„1. W celu popierania zakładania przedsiębiorstw przewidzianych w artykule 5 projekty wybrane przez Strony, na podstawie artykułu 6,
kwalifikują się do pomocy finansowej zgodnie z protokołem I”.
III – Okoliczności faktyczne i wnioski
Sprawa C‑34/04 – Komisja przeciwko Niderlandom
12. Postępowanie przeciwko Niderlandom obejmuje transfer dwóch statków Wiron III i Wiron IV do wspólnego przedsiębiorstwa na podstawie umowy z Argentyną. Statki te zostały przetransferowane w lipcu 1996 roku. Komisja
przyznała pomoc, w drodze decyzji z dnia 16 grudnia 1996 r., skierowanej do Niderlandów, do właścicieli statków oraz do wspólnego
przedsiębiorstwa. Pomoc ta wynosiła w stosunku do każdego statku 1 852 236 ECU dla dotychczasowego właściciela i 277 835,40 ECU
dla wspólnego przedsiębiorstwa.
13. Następnie Niderlandy wydały nowe licencje dla innych statków, które zostały wpisane do rejestru statków rybackich w miejsce
obu przetransferowanych statków.
14. Komisja wnosi o:
1. stwierdzenie, że Królestwo Niderlandów, nie cofając licencji połowowych statków rybackich WIRON III i WIRON IV po ostatecznym przeniesieniu tych statków do Argentyny, naruszyło art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3690/93 z dnia 20 grudnia
1993 r. ustanawiającego wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach
połowowych;
2. obciążenie Królestwa Niderlandów kosztami postępowania.
15. Królestwo Niderlandów wnosi o:
1. oddalenie skargi Komisji oraz
2. obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Sprawa C‑64/04 – Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu
16. Stan faktyczny będący podstawą postępowania przeciwko Zjednoczonemu Królestwu przedstawia się następująco: w drugiej połowie
1996 roku właściciele statków Cleopatra i OceanQuest złożyli do Ministerstwa Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności Zjednoczonego Królestwa wniosek o udzielenie pomocy wspólnotowej
w ramach umowy z Argentyną, w związku z transferem tych statków do wspólnego przedsiębiorstwa. Ministerstwo przekazało wnioski
Komisji i poinformowało, że statki te zostały wybrane w celu zmniejszenia nakładów połowowych na Morzu Północnym.
17. Następnie właściciele statków przenieśli za wynagrodzeniem licencje połowowe tych statków na osoby trzecie. Zgodnie z prawem
Zjednoczonego Królestwa uzyskały one prawo do otrzymania odpowiedniej licencji połowowej dla statku rybackiego.
18. Gdy właściwe służby Zjednoczonego Królestwa dowiedziały się o przeniesieniu licencji, spytały Komisję o dopuszczalność takiego
przeniesienia. Właściwe służby Komisji odrzuciły ten sposób działania.
19. Jednakże w dniu 16 grudnia 1996 r. Komisja wydała decyzję skierowaną do Zjednoczonego Królestwa, do poprzednich właścicieli
statków oraz do powstałego wspólnego przedsiębiorstwa, na mocy której Wspólnota przyznała pomoc. W przypadku Cleopatry właściciel statku otrzymał 1 469 592 ECU, a wspólne przedsiębiorstwo 220 438,80 ECU. W przypadku Ocean Quest pomoc wyniosła 1 316 880 ECU oraz 197 532 ECU.
20. Mimo ponownego zwrócenia uwagi przez właściwe służby Zjednoczonego Królestwa na fakt przeniesienia licencji, środki te zostały
wypłacone.
21. Komisja w sprawie C‑64/04 wnosi o:
1. stwierdzenie, że Zjednoczone Królestwo, nie cofając licencji połowowych statków rybackich Cleopatra i Ocean Quest po ostatecznym ich przeniesieniu do Argentyny, naruszyło art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3690/93 z dnia 20 grudnia 1993 r.
ustanawiającego wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych;
2. obciążenie Zjednoczonego Królestwa kosztami postępowania.
22. Zjednoczone Królestwo wnosi o oddalenie skargi Komisji oraz obciążenie Komisji kosztami postępowania.
IV – Ocena prawna
23. W obu postępowaniach Komisja zarzuca każdemu z państw członkowskich, iż po dokonaniu trwałego przeniesienia określonych statków
nie cofnęły ich licencji połowowych.
A – W przedmiocie art. 5 rozporządzenia o minimum informacji
24. Komisja opiera swój zarzut na art. 5 rozporządzenia o minimum informacji, zgodnie z którym państwo członkowskie bandery cofa
tymczasowo lub ostatecznie licencje połowowe statków, które zostały czasowo wycofane z działalności połowowej oraz cofa licencje
połowowe statków, które zostały trwale wycofane z działalności połowowej. W konsekwencji należy najpierw zbadać, czy statki
zostały wycofane z działalności połowowej w rozumieniu tego przepisu, a następnie czy w danym przypadku państwo członkowskie
cofnęło swoje licencje połowowe.
1. W przedmiocie wycofania z działalności połowowej
25. Statki będące przedmiotem sporu w niniejszych postępowaniach: w postępowaniu przeciwko Niderlandom – Wiron III i Wiron IV, w postępowaniu przeciwko Zjednoczonemu Królestwu – Ocean Quest i Cleopatra, zostały, przy finansowym wsparciu Wspólnoty, wyłączone z floty połowowej Niderlandów, względnie Zjednoczonego Królestwa,
a następnie przetransferowane do argentyńskiej floty połowowej.
26. Z uwagi na fakt dalszego wykorzystywania statków w rybołówstwie, wydawałoby się, iż nie zachodzi tutaj wycofanie z działalności
połowowej. Z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej wyraźnie wynika, że trwały transfer statku rybackiego do państwa
trzeciego jest również jednym ze sposobów wycofania z działalności połowowej. Statki rybackie, które zostały trwale wyłączone,
nie są już bowiem częścią floty wspólnotowej.
27. Rząd Niderlandów kwestionuje wprawdzie stosowanie art. 8 rozporządzenia o minimum informacji w stosunku do transferu statków
na podstawie umowy z Argentyną, błędne byłoby jednak, gdyby transfer w celach licencjonowania nie został zakwalifikowany jako
trwałe wycofanie z działalności połowowej. Bez wycofania licencji statki te mogłyby ewentualnie łowić tak jak statki wspólnotowe
na wodach Wspólnoty lub w limitach przysługujących Wspólnocie.
28. Poza tym zgodnie z art. 5 ust. 3 oraz zgodnie z motywem dziewiątym preambuły umowy transfer statków do Argentyny wspiera między
innymi restrukturyzację floty Wspólnoty. W konsekwencji ogólne postanowienia dotyczące środków restrukturyzacji stosuje się albo bezpośrednio, albo analogicznie także w stosunku do transferu
statków do Argentyny(9). Nie trzeba w tym miejscu wyjaśniać, w jakim zakresie postanowienia szczegółowe umowy wyłączają postanowienia rozporządzenia
o pomocy strukturalnej(10), gdyż umowa nie reguluje, czy transfer statków do Argentyny należy traktować jako trwałe wycofanie z działalności połowowej,
czy też nie.
29. Zgodnie z art. 5 rozporządzenia o minimum informacji musiały zatem zostać cofnięte licencje połowowe przeniesionych statków.
2. W przedmiocie cofnięcia licencji
30. Strony – wraz z Komisją – są zgodne co do tego, że przetransferowane statki nie dysponują już licencjami połowowymi.
31. Zgodnie z informacjami rządu niderlandzkiego licencje statków niderlandzkich zostały cofnięte automatycznie z mocy prawa.
Jedynie miejsca zwolnione w niderlandzkim rejestrze statków zostały przydzielone nowym statkom, którym udzielono nowych licencji
połowowych.
32. Według relacji Zjednoczonego Królestwa posiadacze licencji sprzedali je osobom trzecim, które następnie zostały wykorzystane
dla innych statków. Przy ostatecznym wycofywaniu statków z floty brytyjskiej nie dysponowali oni już licencjami, które mogłyby
zostać cofnięte.
33. Argument ten wygląda w pierwszym momencie na niezgodny ze związaniem licencji ze statkiem. Według art. 5 ust. 1 drugi akapit
rozporządzenia w sprawie rybołówstwa wszystkie statki rybackie Wspólnoty muszą posiadać licencję połowową, która jest wydawana
dla danego statku.
34. Zgodnie z informacjami Zjednoczonego Królestwa i Komisji nie chodziło właściwie o same licencje, lecz o „licence entitlements”,
tzn. prawo do licencji. Właściwa licencja może zostać wydana, gdy wnioskodawca posiada takie prawo. Wydaje się, że doszło
do tego w niniejszym przypadku na podstawie sprzedanych praw.
35. Dlatego wydaje się, iż został osiągnięty stan wymagany na podstawie art. 5 rozporządzenia o minimum informacji: wycofane statki
nie dysponują już licencjami połowowymi.
3. W przedmiocie zastępowania licencji przetransferowanych statków.
36. Właściwy zarzut Komisji dotyczy jednakże tego, że Niderlandy i Zjednoczone Królestwo wystawiły nowe licencje dla innych statków
rybackich, które odpowiadały licencjom statków przetransferowanych do floty kraju trzeciego przy wsparciu przyznanym przez
Wspólnoty. Komisja kwestionuje tym samym, iż zwolnione w ten sposób zdolności połowowe zostały zastąpione przez wstąpienie
na to miejsce nowych statków.
37. Zgodnie z obecnie obowiązującym stanem prawnym kwestia ta jest jednoznacznie uregulowana w art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002(11): środki publiczne zostają przyznane dopiero po cofnięciu licencji. Ponadto licencja ta nie może zostać zastąpiona. Jednakże
w okresie istotnym dla okoliczności faktycznych niniejszych spraw nie obowiązywała odpowiednia wyraźna regulacja.
38. Zdaniem Komisji art. 5 rozporządzenia o minimum informacji wymaga – również bez takiej wyraźnej regulacji – niezastępowania
cofniętych licencji połowowych(12). Zjednoczone Królestwo akceptuje taką interpretację w przeciwieństwie do Niderlandów, które ją odrzucają.
39. Z brzmienia art. 5 rozporządzenia o minimum informacji nie wynikało jednak, by dotyczył on kwestii wydawania licencji zastępczych
w przypadku cofniętych licencji połowowych. Przeciwnie, przepis ten poruszał jedynie kwestię cofnięcia licencji.
40. Dlatego też Komisja próbuje wywodzić zakaz wydawania licencji zastępczych z celów działań restrukturyzacyjnych na podstawie
art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej oraz w szczególności z celów pomocy dla transferu statków do Argentyny.
41. Ponieważ transfer statków do Argentyny, zgodnie z umową zawartą z tym państwem, powinien służyć restrukturyzacji floty wspólnotowej,
zmierza on do zmniejszenia zdolności połowowej Wspólnoty. Redukcja nie zostanie osiągnięta, jeżeli w miejsce statków przetransferowanych
licencje uzyskają nowe statki.
42. W konsekwencji należy przyznać rację Komisji, że wydanie licencji zastępczych w przypadku transferu statków rybackich przy
wsparciu ze środków publicznych narusza cele tego wsparcia.
43. Z uchybienia celom pomocy nie można jednak jeszcze wnioskować, że wydanie licencji zastępczych narusza art. 5 rozporządzenia o minimum informacji wyłącznie lub w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
44. Żaden z tych dwóch przepisów nie zawiera odniesienia do regulacji, która by gwarantowała te cele w formie zakazu zastępowania
cofniętych licencji połowowych. Artykuł 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej w ogóle nie wspomina o licencji połowowej.
Artykuł 5 rozporządzenia o minimum informacji ustanawia jedynie obowiązek cofnięcia licencji połowowej danego statku. Obowiązek
ten zostaje spełniony poprzez cofnięcie danej licencji. Z obowiązku cofnięcia licencji połowowej nie można wnioskować, pod
jakimi warunkami mogą być wydawane innym statkom nowe licencje. Jest to raczej przedmiotem innych regulacji, które biorą pod
uwagę również cele udzielenia pomocy służącej wycofaniu statków(13).
45. Jak zauważył rząd niderlandzki, Komisja przy normowaniu kwestii dotyczących wydawania licencji w postępowaniach przeciwko
danym państwom członkowskim mogłaby się opierać na art. 3 rozporządzenia o minimum informacji. Oprócz tego zastosowanie znalazłby
art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
46. Przepisy te nie są jednak przedmiotem niniejszych skarg, dlatego też nie mogą uzasadniać ich rozstrzygnięcia(14). Rząd niderlandzki słusznie więc zauważył, że Komisja oparła swoją skargę na błędnej podstawie prawnej.
47. W konsekwencji obie skargi należy oddalić.
B – Dodatkowe badanie innych przepisów
48. Wyłącznie dodatkowo na wypadek, gdyby Trybunał dokonał rozszerzenia przedmiotu skargi oraz w celu podkreślenia, że nie jest
konieczna proponowana przez Komisję wykładnia art. 5 rozporządzenia o minimum informacji w związku z art. 8 rozporządzenia
o pomocy strukturalnej, chciałabym wskazać, iż Komisja w niniejszych postępowaniach nie wykazała ponadto naruszenia ani art. 3
rozporządzenia o minimum informacji, ani też art. 7 ust.1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
1. W przedmiocie art. 3 rozporządzenia o minimum informacji.
49. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia o minimum informacji państwo członkowskie bandery wydaje licencje i zarządza licencjami dla
statków rybackich pływających pod jego banderą, z uwzględnieniem przepisów art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa. Właściwość
krajową podkreślają również dwa pierwsze akapity ustępu 1 w art. 5 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa.
50. W przeciwieństwie do tymczasowo reprezentowanej przez Niderlandy, później chyba jednak porzuconej, opinii, państwa członkowskie
nie dysponują dowolnością przy przyznawaniu licencji, lecz muszą stosować art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa. Przepis
ten nakłada na Radę obowiązek określenia celów i szczegółowych sposobów restrukturyzacji wspólnotowego sektora rybołówstwa
Wspólnoty, aby osiągnięta została trwała równowaga zasobów i ich eksploatacji.
51. Rada określiła te cele w decyzji w sprawie restrukturyzacji z 1993 r. Zgodnie z tą decyzją zdolności połowowe powinny zostać
w określonych zakresach ograniczone, a w pozostałych nie powinny być zwiększane. Aby osiągnąć powyższe cele, państwa członkowskie
powinny pod nadzorem Komisji zrealizować wieloletnie programy operacyjne. Odniesienie do art. 11 rozporządzenia w sprawie
rybołówstwa, zawarte w art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, pośrednio zobowiązuje państwa członkowskie do uwzględniania
przy wydawaniu licencji połowowych celów restrukturyzacji.
52. Zasadniczo nie mogą być zatem dopuszczone nowe zdolności połowowe, z czym wydają się zgadzać również rządy Niderlandów i Zjednoczonego
Królestwa. Oba rządy uważają jednak, że w zasadzie możliwe jest zastąpienie zwolnionych zdolności połowowych.
53. Nie trzeba w tym miejscu wyczerpująco wyjaśniać, w jakich okolicznościach dopuszczalne jest zastąpienie zwolnionych zdolności
połowowych. W szczególności nie trzeba szczegółowo omawiać argumentów obu rządów(15).
54. Naruszenie art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa, decyzji w sprawie restrukturyzacji
z 1993 r. oraz stosowanego w danym wypadku wieloletniego programu orientacyjnego zakładałoby w każdym przypadku przynajmniej,
iż poprzez zastąpienie przetransferowanych zdolności uchybiono celom programu. Komisja nie wypowiedziała się jednak w tej
kwestii. Nie jest wiadome, czy oba państwa członkowskie uchybiły tym celom, ani też czy niezastąpienie cofniętych licencji
przyczyniłoby się do osiągnięcia celów, którym uchybiono(16).
55. W konsekwencji nie można stwierdzić naruszenia art. 3 rozporządzenia o minimum informacji.
2. W przedmiocie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
56. W dalszej kolejności wydanie w niniejszych przypadkach licencji zastępczych mogłoby naruszać art. 7 ust. 1 akapit pierwszy
rozporządzenia o pomocy strukturalnej. Niezależnie od celów redukcyjnych zawartych w wieloletnich programach orientacyjnych
przepis ten zabrania zastępowania zmniejszonych zdolności. Wymaga on jednakże, aby redukcja finansowana była wyłącznie ze środków publicznych.
57. Komisja nie podnosi jednak, iż transfer został sfinansowany wyłącznie ze środków publicznych. W niniejszym przypadku jest
to wątpliwe, gdyż właściciele statków w oczywisty sposób chcieli osiągać zyski z działalności połowowej na wodach argentyńskich.
Ponadto co najmniej w przypadku transferu statków Zjednoczonego Królestwa, powodem transferu w dalszej kolejności był zysk
ze sprzedaży praw do licencji.
58. W konsekwencji nie można również stwierdzić naruszenia art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
3. Wynik badania dodatkowego
59. Obie skargi należałoby oddalić również wówczas, gdyby Trybunał uznał za przedmiot skargi również art. 3 rozporządzenia o minimum
informacji lub art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej. Badanie tych przepisów pokazuje jednak,
że proponowana przez Komisję wykładnia art. 5 rozporządzenia o minimum informacji w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy
strukturalnej stanowiłaby obejście wymogów stawianych w art. 3 rozporządzenia o minimum informacji oraz art. 7 ust. 1 akapit
pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
V – W przedmiocie kosztów
60. Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami należy obciążyć, na żądanie strony przeciwnej, stronę przegrywającą sprawę. Ponieważ
Komisja przegrała sprawę w obu postępowaniach, zgodnie z żądaniem rządu Niderlandów oraz Zjednoczonego Królestwa należy obciążyć
ją kosztami.
VI – Wnioski
61. Wobec powyższego proponuję, aby Trybunał zarówno w sprawie C‑34/04, jak i w sprawie C‑64/04 orzekł następująco:
1. Skarga zostaje oddalona.
2. Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami.
1 – Język oryginału: niemiecki.
2 – Dz.U. L 389, str. 1 w brzmieniu aktu dotyczącego warunków przystąpienia Królestwa Norwegii, Republiki Austrii, Republiki
Finlandii i Królestwa Szwecji oraz dostosowań do traktatów ustanawiających Unię Europejską, Załącznik I – Wykaz, o którym
mowa art. 29 Aktu Przystąpienia – X. Rybołówstwo (Dz.U. 1994, C 241, str. 21, 189 i Dz.U. 1995, L 1, str. 1). Rozporządzenie
to zostało zastąpione z dniem 1 stycznia 2003 r. rozporządzeniem Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie
ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz.U. L 358, str. 59).
3 – Dz.U. L 341, str. 93. Rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem Rady (WE) nr 700/2006 z dnia 25 kwietnia 2006 r.
uchylającym rozporządzenie (WE) nr 3690/93 ustanawiające wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji,
jakie mają być zawarte w licencjach połowowych (Dz.U. L 122, str.1) i zastąpione przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1281/2005
z dnia 3 sierpnia 2005 r. w sprawie zarządzania licencjami połowowymi oraz minimum informacji, jakie mają być w nich zawarte
(Dz.U. L 203, str. 3).
4 – Dz.U. 1994, L 10, str. 20.
5 – Dz.U. L 401, str. 15.
6 – Dz.U. L 401, str. 33.
7 – Dz.U. L 346, str. 1 zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 1624/95 z dnia 29 czerwca 1995 r. (Dz.U. L 155, str.1), skodyfikowane
rozporządzeniem Rady (WE) nr 2468/98 z dnia 3 listopada 1998 r. ustanawiającym kryteria oraz przepisy dotyczące wspólnotowej
pomocy strukturalnej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz przetwarzania i marketingu produktów tego sektora (Dz.U. L 337,
str. 10).
8 – Dz.U. 1993, L 318, str. 2.
9 – Zobacz podobnie wyrok z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie C‑254/03 P Eduardo Vieira przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. I‑237,
pkt 36 i nast. oraz 63 i nast.
10 – Zobacz argumentację strony wnoszącej odwołanie w wyroku w sprawie Vieira (cyt. w pkt 9, pkt 58) oraz opinię w tej sprawie
rzecznika generalnego Tizzano z dnia 16 września 2004 r., pkt 71 i nast.
11 – Cytowany w pkt 2.
12 – Zgodnie z uzasadnieniem przez Komisję propozycji rozporządzenia (WE) nr 2371/2002 COM (2002) 185 wersja ostateczna, str. 4,
regulacja art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002 odpowiada wcześniej obowiązującemu prawu. W postępowaniu ustawodawczym
jednakże Hiszpania, Francja, Grecja i Włochy długo kwestionowały ten przepis, zob. dokumenty Rady 14231/1/02 REV 1, pkt 31
oraz 15271/02, pkt 14.
13 – Zjednoczone Królestwo wskazuje zresztą dalszą możliwość zagwarantowania skuteczności pomocy: Komisja mogłaby żądać zwrotu
pomocy wspólnotowej względnie tak sformułować jej zasady, by w przypadku uchybienia celom pomocy można było żądać zwrotu.
Byłby to rozsądny krok zapobiegający marnowaniu środków publicznych.
14 – Zobacz odnośnie do rozszerzenia przedmiotu skargi wyrok z dnia 20 października 2005 r. w sprawie C‑6/04 Komisja przeciwko
Zjednoczonemu Królestwu, Zb.Orz. str. I‑9017, pkt 57 i nast.
15 – Rząd Zjednoczonego Królestwa zasadniczo przedstawia, iż obowiązek niezastępowania licencji, które zostały cofnięte, powstałby
dopiero wówczas, gdyby statki nie dysponowały już licencją. Rząd Niderlandów odrzuca stosowanie rozporządzenia o pomocy strukturalnej
w stosunku do transferu statków na podstawie umowy z Argentyną.
16 – Z punktu widzenia Komisji jest to logiczne, gdyż oparła ona swą skargę błędnie na art. 5 rozporządzenia o minimum informacji
w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej. W niniejszym postępowaniu nie można uwzględnić faktu, iż Komisja
niezależnie od powyższego zawiadomiła o uchybieniach celom programów operacyjnych w latach 1993‑1996 przez oba państwa członkowskie,
sprawozdanie roczne skierowane do Rady i Parlamentu Europejskiego odnośnie stanu realizowania wieloletnich programów orientacyjnych
dla floty połowowej na koniec 1996 r., COM (1997)352, str. 36 dla Niderlandów oraz str. 45 dla Zjednoczonego Królestwa. Z powodu
braku argumentów Komisji oba państwa członkowskie nie musiały mianowicie w niniejszym postępowaniu zajmować stanowiska odnośnie
do tej kwestii. Według sprawozdania rocznego na koniec 1997 r., COM (1999)157, str. 32 dla Niderlandów oraz str. 38 dla Zjednoczonego
Królestwa, rok później uchybienie celom nie było już tak jednoznaczne, przynajmniej w przypadku tego ostatniego państwa członkowskiego.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło