C-340/16

WyrokTSUE2017-07-20CELEX: 62016CJ0340ECLI:EU:C:2017:576

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca (zakład prawa publicznego), który wstąpił w prawa swojego pracownika po wypłacie wynagrodzenia w okresie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem drogowym, może być uznany za „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001 i pozwać ubezpieczyciela sprawcy wypadku przed sąd państwa członkowskiego swojej siedziby?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że przepisy jurysdykcyjne dotyczące ubezpieczeń w rozporządzeniu nr 44/2001 mają na celu ochronę strony słabszej, a pojęcie „poszkodowanego” w art. 11 ust. 2 obejmuje również osoby, które poniosły szkodę pośrednio. Kazuistyczna ocena kwestii, czy pracodawca jest „stroną słabszą”, prowadziłaby do osłabienia pewności prawa i byłaby sprzeczna z celem przewidywalności przepisów o jurysdykcji. W konsekwencji, pracodawca, który wstąpił w prawa pracownika do odszkodowania, może być uznany za „poszkodowanego” i korzystać z korzystniejszych przepisów jurysdykcyjnych, niezależnie od jego rozmiaru czy formy prawnej, o ile bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne.
Stan faktyczny
Pracownik Landeskrankenanstalten-Betriebsgesellschaft – KABEG (zakładu prawa publicznego z Austrii) doznał urazów w wypadku drogowym we Włoszech. Pojazd sprawcy wypadku był ubezpieczony w Mutuelles du Mans assurances – MMA IARD SA (zakładzie ubezpieczeń z Francji). KABEG kontynuował wypłatę wynagrodzenia swojemu pracownikowi w okresie niezdolności do pracy i wstąpił w jego prawa do odszkodowania. KABEG wytoczył powództwo przeciwko MMA IARD przed sąd austriacki, żądając zwrotu wypłaconego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych w związku z art. 11 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że mający siedzibę w jednym państwie członkowskim pracodawca, który w okresie spowodowanej przez wypadek drogowy nieobecności swojego pracownika w dalszym ciągu wypłacał mu wynagrodzenie i który wstąpił w prawa owego pracownika względem mającego siedzibę w innym państwie członkowskim zakładu ubezpieczeń ubezpieczającego odpowiedzialność cywilną za pojazd mechaniczny uczestniczący w wypadku, może – w charakterze „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 przywołanego rozporządzenia – pozwać wspomniany zakład ubezpieczeń przed sądy pierwszego państwa członkowskiego, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba) z dnia 20 lipca 2017 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Rozporządzenie (WE) nr 44/2001 – Artykuł 9 ust. 1 – Artykuł 11 ust. 2 – Jurysdykcja w sprawach dotyczących ubezpieczenia – Powództwo wytoczone bezpośrednio przez poszkodowanego przeciwko ubezpieczycielowi – Powództwo wytoczone przez pracodawcę poszkodowanego, zakład prawa publicznego, wstępujący z mocy ustawy w prawa swojego pracownika wobec ubezpieczyciela pojazdu uczestniczącego w wypadku – Subrogacja W sprawie C‑340/16 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 czerwca 2016 r., w postępowaniu: Landeskrankenanstalten-Betriebsgesellschaft – KABEG przeciwko Mutuelles du Mans assurances – MMA IARD SA, TRYBUNAŁ (trzecia izba), w składzie: L. Bay Larsen, prezes izby, M. Vilaras, J. Malenovský, M. Safjan (sprawozdawca) i D. Šváby, sędziowie, rzecznik generalny: M. Bobek, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi przedstawione: – w imieniu Landeskrankenanstalten-Betriebsgesellschaft – KABEG przez H.H. Torisera, Rechtsanwalt, – w imieniu Mutuelles du Mans assurances – MMA IARD SA przez M. Angerera, Rechtsanwalt, – w imieniu rządu włoskiego przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez F. Di Matteo, avvocato dello Stato, – w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Heller oraz M. Wilderspina, działających w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 18 maja 2017 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 19, t. 4, s. 42) w związku z art. 11 ust. 2 owego rozporządzenia. Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Landeskrankenanstalten-Betriebsgesellschaft – KABEG, zakładem prawa publicznego zarządzającym szpitalami, z siedzibą w Klagenfurt am Wörthersee (Austria) (zwanym dalej „KABEG”), a Mutuelles du Mans assurances – MMA IARD SA, zakładem ubezpieczeń z siedzibą we Francji (zwanym dalej „MMA IARD”), w przedmiocie podniesionego przez KABEG żądania odszkodowania wywodzonego z faktu kontynuowania przezeń wypłaty wynagrodzenia jednemu z pracowników w okresie niezdolności owego pracownika do pracy, spowodowanej przez wypadek drogowy, który nastąpił we Włoszech z udziałem owego pracownika oraz pojazdu mechanicznego objętego ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej zawartym z MMA IARD. Ramy prawne Prawo Unii Rozporządzenie nr 44/2001 Motywy 11–13 rozporządzenia nr 44/2001 miały następujące brzmienie: „(11) Przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne i powinny zależeć zasadniczo [co do zasady] od miejsca zamieszkania pozwanego, a tak ustalona jurysdykcja powinna mieć miejsce zawsze [być zawsze dostępna], z wyjątkiem kilku dokładnie określonych przypadków, w których ze względu na przedmiot sporu lub umowę stron uzasadnione jest inne kryterium powiązania [uzasadniony jest inny łącznik]. Siedziba osób prawnych musi być zdefiniowana wprost w rozporządzeniu celem wzmocnienia przejrzystości wspólnych przepisów i uniknięcia konfliktów kompetencyjnych. (12) Jurysdykcja oparta na łączniku miejsca zamieszkania [lub siedziby] powinna zostać uzupełniona jurysdykcją opartą na innych łącznikach, które powinny zostać dopuszczone ze względu na ścisły związek pomiędzy sądem a sporem prawnym lub w interesie prawidłowego wymiaru sprawiedliwości. (13) W sprawach dotyczących ubezpieczenia, umów z udziałem konsumentów [zawieranych z konsumentami] i z zakresu prawa pracy strona słabsza powinna być chroniona przez przepisy jurysdykcyjne dla niej bardziej korzystne niż przepisy ogólne”. Ustanowione w rozporządzeniu nr 44/2001 zasady ustalania jurysdykcji zostały zawarte w rozdziale II, na który składały się art. 2–31. Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001, należący do sekcji 1 rozdziału II owego rozporządzenia, zatytułowanej „Przepisy ogólne”, brzmiał następująco: „Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia osoby mające miejsce zamieszkania [lub siedzibę] na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane, niezależnie od ich obywatelstwa, przed sądy tego państwa członkowskiego”. Artykuł 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia, również ujęty we wspomnianej sekcji 1, przewidywał: „Osoby mające miejsce zamieszkania [lub siedzibę] na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy innego państwa członkowskiego tylko zgodnie z przepisami sekcji 2–7 niniejszego rozdziału”. Sekcja 3 rozdziału II rzeczonego rozporządzenia była zatytułowana „Jurysdykcja w sprawach dotyczących ubezpieczenia”. Obejmowała ona art. 8–14 rozporządzenia nr 44/2001. Zgodnie z brzmieniem art. 8 owego rozporządzenia: „Bez uszczerbku dla art. 4 i art. 5 pkt 5 w sprawach dotyczących ubezpieczenia jurysdykcję określa niniejsza sekcja”. Artykuł 9 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowił: „Ubezpieczyciel mający miejsce zamieszkania [lub siedzibę] na terytorium państwa członkowskiego może być pozwany: a) przed sądy państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania [lub siedzibę]; b) w innym państwie członkowskim w przypadku powództw ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uposażonego z tytułu ubezpieczenia – przed sąd miejsca, w którym powód ma miejsce zamieszkania [lub siedzibę]; […]”. Artykuł 10 tegoż rozporządzenia miał następujące brzmienie: „W odniesieniu do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej lub ubezpieczenia nieruchomości ubezpieczyciel może być ponadto pozwany przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Tę samą zasadę stosuje się, jeżeli ruchomości i nieruchomości objęte są tą samą umową ubezpieczenia, a powstała na nich szkoda wynika z tego samego zdarzenia”. Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001: „Przepisy art. 8, 9 i 10 mają zastosowanie do powództw wytoczonych przez poszkodowanego bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne”. Rozporządzenie nr 44/2001 zostało uchylone przez art. 80 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2012, L 351, s. 1). Niemniej jednak to ostatnie rozporządzenie, zgodnie z jego art. 81 akapit drugi, stosuje się dopiero od dnia 10 stycznia 2015 r. Dyrektywa 2009/103/WE Artykuł 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności (Dz.U. 2009, L 263, s. 11), zatytułowany „Obowiązek ubezpieczenia pojazdów”, stanowi: „Z zastrzeżeniem art. 5, każde państwo członkowskie podejmuje wszelkie stosowne środki w celu zapewnienia objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej odnoszącej się do ruchu pojazdów normalnie [zwykle] przebywających na jego terytorium. Zakres pokrycia szkód oraz warunki ubezpieczenia zostają ustalone w ramach środków określonych w akapicie pierwszym. Każde państwo członkowskie podejmuje wszelkie stosowne środki, aby zapewnić objęcie umową ubezpieczenia również: a) szkód wyrządzonych na terytorium innych państw członkowskich zgodnie z obowiązującym prawem w tych państwach; b) szkód poniesionych przez obywateli państw członkowskich podczas bezpośredniej podróży między dwoma terytoriami, na których obowiązuje traktat, jeśli nie ma krajowego biura ubezpieczeniowego dla terytorium, przez które następuje przejazd; w tym przypadku szkody są pokrywane zgodnie z wewnętrznymi przepisami o obowiązku ubezpieczenia obowiązującymi w państwie członkowskim, na którego terytorium pojazd przebywa normalnie [zwykle przebywa]. Ubezpieczenie, o którym mowa w akapicie pierwszym, pokrywa obligatoryjnie zarówno szkody majątkowe, jak i szkody na osobie”. Zgodnie z art. 18 tej dyrektywy, zatytułowanym „Roszczenie bezpośrednie”: „Państwa członkowskie zapewniają, aby poszkodowanemu w wypadku spowodowanym przez pojazd objęty ubezpieczeniem, o którym mowa w art. 3, przysługiwało bezpośrednie roszczenie [bezpośrednie powództwo] wobec zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne W wypadku drogowym, który miał miejsce w dniu 26 marca 2011 r. we Włoszech, uczestniczył rowerzysta, pracownik KABEG zamieszkały w Austrii, oraz pojazd mechaniczny objęty ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej przez MMA IARD. Pracownik KABEG doznał w następstwie owego wypadku szeregu urazów. KABEG wytoczył powództwo przed Landesgericht Klagenfurt (sądem okręgowym w Klagenfurcie, Austria), żądając zasądzenia od MMA IARD naprawienia szkody oszacowanej na 15505,64 EUR oraz odsetek i kosztów. KABEG wykazał, że kontynuował on wypłacanie swojemu pracownikowi, poszkodowanemu w wypadku drogowym, wynagrodzenia w okresie zwolnienia chorobowego, na którym pracownik przebywał w następstwie wypadku. KABEG uważa, że z tego względu wstąpił on w prawa majątkowe swojego pracownika do wysokości wskazanej kwoty. KABEG jest zdania, że właściwość miejscowa Landesgericht Klagenfurt (sądu okręgowego w Klagenfurcie) znajduje oparcie w art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 44/2001 w związku z art. 11 ust. 2 owego rozporządzenia. Ponadto podnosi on, że przed tym samym sądem toczy się równolegle postępowanie w przedmiocie powództwa wytoczonego przez jego pracownika i że w odniesieniu do rzeczonego powództwa sąd ów potwierdził już swoją jurysdykcję. MMA IARD podniosła zarzut braku jurysdykcji, argumentując, że sekcja 3 rozdziału II rzeczonego rozporządzenia przewiduje samodzielny system rozstrzygania konfliktów kompetencyjnych w wypadku spraw dotyczących ubezpieczenia. W jej przekonaniu, zgodnie z motywem 13 owego rozporządzenia, celem szczególnych przepisów jurysdykcyjnych przewidzianych w ramach wspomnianej sekcji jest ochrona słabszej strony. MMA IARD uważa, że KABEG, występujący w charakterze pracodawcy poszkodowanego, nie może powoływać się na tę właśnie ochronę. Landesgericht Klagenfurt (sąd okręgowy w Klagenfurcie) odrzucił podniesiony zarzut w oparciu o uzasadnienie, iż KABEG, który jedynie wstąpił w prawa swojego pracownika, może powoływać się na art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 44/2001 w związku z art. 11 ust. 2 owego rozporządzenia, ponieważ taka osoba prawna, niezależnie od jej rozmiaru, zawsze będzie stroną słabszą w sporze z zakładem ubezpieczeń. MMA IARD wniosła zażalenie na rzeczone postanowienie do Oberlandesgericht Graz (wyższego sądu krajowego w Grazu, Austria), który – uwzględniając zarzut braku jurysdykcji – uchylił orzeczenie wydane w pierwszej instancji i oddalił powództwo w pierwszej instancji. Oberlandesgericht Graz orzekł między innymi, że zawarte w art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001 odesłanie do art. 9 ust. 1 lit. b) owego rozporządzenia przyznaje poszkodowanemu, czy to osobie fizycznej, czy też prawnej, prawo do pozwania ubezpieczyciela przed właściwy sąd państwa członkowskiego, w którym poszkodowany ma swoje miejsce zamieszkania, względnie siedzibę. Ponadto zdaniem Oberlandesgericht Graz (wyższego sądu krajowego w Grazu) pojęcie „poszkodowanego” obejmuje osoby poszkodowane zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Niemniej jednak zdaniem owego sądu nie każdy poszkodowany może skorzystać z rzeczonego prawa. Aby dokonać ustalenia, czy dany poszkodowany może się na owo prawo powołać, należałoby w opinii tego sądu ustalić, czy dany poszkodowany jest „gospodarczo słabszy i prawnie mniej doświadczony” niż ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej. W opinii Oberlandesgericht Graz (wyższego sądu krajowego w Grazu) nie jest tak w wypadku zakładu prawa publicznego zarządzającego pięcioma szpitalami, takiego jak KABEG. KABEG wniósł do Oberster Gerichtshof (sądu najwyższego, Austria) skargę rewizyjną, powołując się na art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 44/2001 w związku z art. 11 ust. 2 owego rozporządzenia. Zdaniem Oberster Gerichtshof (sądu najwyższego) wyjaśnienia wymaga, po pierwsze, kwestia, czy w wypadku gdyby uznano, że powód nie zasługuje na ochronę realizowaną przez przywołane przepisy, wytoczone przez niego powództwo mogłoby zostać uznane za powództwo „w sprawie dotyczącej ubezpieczenia” w rozumieniu art. 8 rzeczonego rozporządzenia. Po drugie, sąd odsyłający ma wątpliwości co do kryteriów pozwalających na ustalenie, że podmiot wstępujący w prawa poszkodowanego z mocy ustawy jest stroną słabszą w porównaniu z zawodowym ubezpieczycielem odpowiedzialności cywilnej. W tych okolicznościach Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy wniesione przez krajowego pracodawcę powództwo o odszkodowanie z tytułu przeniesionej na niego szkody [szkody doznanej przez niego pośrednio] w wyniku dalszego wypłacania wynagrodzenia jego pracownikowi mającemu miejsce zamieszkania w kraju zalicza się do »spraw dotyczących ubezpieczenia« w rozumieniu art. 8 rozporządzenia nr 44/2001, jeżeli: a) pracownik został ranny w wypadku drogowym, który miał miejsce w państwie członkowskim (we Włoszech), b) powództwo jest skierowane przeciwko mającemu siedzibę w innym państwie członkowskim (we Francji) ubezpieczycielowi udzielającemu ochrony w zakresie odpowiedzialności cywilnej pojazdu, który spowodował szkodę, i c) pracodawca ma formę podmiotu prawa publicznego posiadającego własną osobowością prawną? 2) W wypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej: Czy art 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 44/2001 w związku z art. 11 ust. 2 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że pracodawca wypłacający dalej wynagrodzenie może – jako »poszkodowany« – wytoczyć powództwo przeciwko ubezpieczycielowi udzielającemu ochrony w zakresie odpowiedzialności cywilnej przed sądem miejsca, w którym pracodawca ma siedzibę, o ile takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Poprzez swoje pytania, które należy rozpoznać łącznie, sąd odsyłający pragnie w istocie ustalić, czy art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 44/2001 w związku z art. 11 ust. 2 owego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że mający siedzibę w jednym państwie członkowskim pracodawca, który w okresie spowodowanej przez wypadek drogowy nieobecności swojego pracownika w dalszym ciągu wypłacał mu wynagrodzenie i który wstąpił w prawa owego pracownika względem mającego siedzibę w innym państwie członkowskim zakładu ubezpieczeń ubezpieczającego odpowiedzialność cywilną za pojazd uczestniczący w wypadku, może – w charakterze „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 przywołanego rozporządzenia – pozwać wspomniany zakład ubezpieczeń przed sądy pierwszego państwa członkowskiego, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne. W kwestii tej należy przypomnieć, że sekcja 3 rozdziału II owego rozporządzenia ustanawia w sprawach dotyczących ubezpieczenia autonomiczny system podziału jurysdykcji (wyrok z dnia 12 maja 2005 r., Société financière et industrielle du Peloux, C‑112/03, EU:C:2005:280, pkt 29). Podobnie jak w wypadku spraw dotyczących indywidualnych umów o pracę oraz umów zawieranych z konsumentami i jak wynika z motywu 13 rozporządzenia nr 44/2001, powództwa wytaczane w sprawach dotyczących ubezpieczenia charakteryzuje pewien brak równowagi pomiędzy stronami (zob. podobnie wyrok z dnia 26 maja 2005 r., GIE Réunion européenne i in., C‑77/04, EU:C:2005:327, pkt 22), a postanowienia owej sekcji 3 mają na celu skorygowanie tego braku równowagi poprzez umożliwienie stronie słabszej korzystania z przepisów jurysdykcyjnych, które – w porównaniu z przepisami ogólnymi – są dla niej korzystniejsze (zob. podobnie wyrok z dnia 17 września 2009 r., Vorarlberger Gebietskrankenkasse, C‑347/08, EU:C:2009:561, pkt 40). Wątpliwości sądu odsyłającego związane z klasyfikacją pracodawcy wstępującego z mocy ustawy w prawa poszkodowanego jako „strony słabszej” pojawiły się na tle orzeczenia przez Trybunał, że instytucja zabezpieczenia społecznego, wstępująca z mocy ustawy w prawa osoby bezpośrednio poszkodowanej w wypadku samochodowym, nie może być za taką uznana – w przeciwieństwie do spadkobiercy poszkodowanego w wypadku (zob. podobnie wyrok z dnia 17 września 2009 r., Vorarlberger Gebietskrankenkasse, C‑347/08, EU:C:2009:561, pkt 42, 44). W tej kwestii sąd odsyłający podnosi, że w okolicznościach takich jak zaistniałe w sprawie będącej przedmiotem postępowania głównego możliwość, by pracodawca, który wstąpił w prawa pracownika, pozwał ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody przed sądy państwa członkowskiego siedziby owego pracodawcy, gwarantowałaby zgodność tychże przepisów jurysdykcyjnych z realizowanymi przez nie celami, ich przewidywalność oraz dobre administrowanie wymiarem sprawiedliwości. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie należy zbadać, czy pracodawca wstępujący w prawa osoby bezpośrednio poszkodowanej jest objęty zakresem znaczeniowym pojęcia „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 47 opinii w kontekście rozporządzenia nr 44/2001, pojęcie „strony słabszej” ma zakres szerszy w sprawach dotyczących ubezpieczenia aniżeli w sprawach dotyczących umów zawieranych z konsumentami oraz w sprawach indywidualnych umów o pracę. Należy również przypomnieć, że Trybunał orzekł, iż celem odesłania zawartego w art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001 jest dodanie do katalogu powodów, wymienionych w art. 9 ust. 1 lit. b) tego samego rozporządzenia, osób, które poniosły szkodę, bez zawężania ich kręgu wyłącznie do tych, które poniosły szkodę bezpośrednio (wyroki: z dnia 13 grudnia 2007 r., FBTO Schadeverzekeringen, C‑463/06, EU:C:2007:792, pkt 26; z dnia 17 września 2009 r., Vorarlberger Gebietskrankenkasse, C‑347/08, EU:C:2009:561, pkt 27). Ponadto, jak zauważył w swoim postanowieniu odsyłającym sąd odsyłający, kazuistyczna ocena kwestii, czy pracodawca kontynuujący wypłatę wynagrodzenia może zostać uznany za „stronę słabszą”, co warunkuje uznanie go za objętego zakresem pojęcia „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001, powodowałaby powstanie ryzyka osłabienia pewności prawa i byłaby sprzeczna z celem ustanowionym w motywie 11 owego rozporządzenia, zgodnie z którym przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne. W konsekwencji należy stwierdzić, że zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001 pracodawcy, którzy wstąpili w prawa swoich pracowników do odszkodowania, mogą – jako osoby, które doznały szkody, i to niezależnie od ich rozmiaru i formy prawnej – powoływać się na przepisy jurysdykcji szczególnej zawarte w art. 8–10 rzeczonego rozporządzenia. I tak, pracodawca, który wstąpił w prawa swojego pracownika, aby zrefundować sobie wynagrodzenie wypłacane owemu pracownikowi w okresie jago niezdolności do pracy, i który – jako taki – wytacza powództwo o naprawienie poniesionej przez siebie szkody, może zostać uznany za stronę słabszą od pozywanego przez siebie ubezpieczyciela, i w związku z tym można uznać, iż jest uprawniony do skorzystania z możliwości wytoczenia przeciwko temu ubezpieczycielowi takiego powództwa przed sądami państwa członkowskiego swojej siedziby. Wynika z tego, że pracodawca, który wstąpił w prawa swojego poszkodowanego w wypadku drogowym pracownika, któremu to pracownikowi pracodawca w dalszym ciągu wypłacał wynagrodzenie, może – w charakterze „poszkodowanego” – pozwać ubezpieczyciela pojazdu, który uczestniczył w wypadku, przed sądy państwa członkowskiego swojej siedziby, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne. W tej ostatniej kwestii należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 dyrektywy 2009/103 państwa członkowskie zapewniają, aby poszkodowanemu w wypadku spowodowanym przez pojazd objęty ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej przysługiwało bezpośrednie powództwo wobec zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku w zakresie odpowiedzialności cywilnej. Z całokształtu powyższych rozważań wynika, że art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 44/2001 w związku z art. 11 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że mający siedzibę w jednym państwie członkowskim pracodawca, który w okresie spowodowanej przez wypadek drogowy nieobecności swojego pracownika w dalszym ciągu wypłacał mu wynagrodzenie i który wstąpił w prawa owego pracownika względem mającego siedzibę w innym państwie członkowskim zakładu ubezpieczeń ubezpieczającego odpowiedzialność cywilną za pojazd mechaniczny uczestniczący w wypadku, może – w charakterze „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 przywołanego rozporządzenia – pozwać wspomniany zakład ubezpieczeń przed sądy pierwszego państwa członkowskiego, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych w związku z art. 11 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że mający siedzibę w jednym państwie członkowskim pracodawca, który w okresie spowodowanej przez wypadek drogowy nieobecności swojego pracownika w dalszym ciągu wypłacał mu wynagrodzenie i który wstąpił w prawa owego pracownika względem mającego siedzibę w innym państwie członkowskim zakładu ubezpieczeń ubezpieczającego odpowiedzialność cywilną za pojazd mechaniczny uczestniczący w wypadku, może – w charakterze „poszkodowanego” w rozumieniu art. 11 ust. 2 przywołanego rozporządzenia – pozwać wspomniany zakład ubezpieczeń przed sądy pierwszego państwa członkowskiego, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: niemiecki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło