C-341/24

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO MANUELA CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY przedstawiona w dniu 3 kwietnia 2025 r. ( ) Sprawa C‑341/24 Duca di Salaparuta SpA przeciwko Ministero dell’Agricoltura, della Sovranità Alimentare e delle Foreste, Consorzio volontario di tutela dei vini DOC Salaparuta, Baglio Gibellina Srl, Madonna del Piraino Soc. coop. agricola, Cantina Giacco Soc. coop. agricola, przy udziale: Botte di Vino di VH & C. Snc, Baglio San Vito Srl w likwidacji, Romeo Vini di CZ & C. Sas [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Corte suprema di cassazione (sąd kasacyjny, Włochy)] Odesłanie prejudycjalne – Wspólna organizacja rynku wina – Wina gatunkowe produkowane w określonych regionach (wina gatunkowe psr) – Rozporządzenie (WE) nr 1493/1999 – Część F załącznika VII – Wcześniejszy znak towarowy cieszący się reputacją i renomą – Współistnienie oznaczeń – Rozporządzenie (WE) nr 1234/2007 – Stosowanie – Artykuł 118s – Przepisy przejściowe mające zastosowanie do win gatunkowych psr – Ochrona automatyczna – Ocena niektórych zasad ogólnych przy stosowaniu części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999 – Artykuł 48 rozporządzenia nr 1493/1999 – Obowiązek zapewnienia, aby opis i prezentacja wina nie były nieprawidłowe, mylące ani nie wprowadzały w błąd osób, do których są skierowane 1. W sporze leżącym u podstaw niniejszego odesłania prejudycjalnego spółka Duca di Salaparuta SpA, będąca właścicielką licznych znaków towarowych dla win, które zawierają określenie „Salaparuta”, wnosi o stwierdzenie nieważności lub unieważnienie nazwy pochodzenia „Salaparuta”, która chroni wina produkowane w winnicach znajdujących się w tej sycylijskiej miejscowości. 2. Uznanie przez organy włoskie nazwy „Salaparuta” jako „denominazione di origine controllata” („kontrolowanej nazwy pochodzenia”, KNP) miało miejsce w 2006 r., kiedy organy te postanowiły przypisać nazwę gminy Salaparuta (Włochy) winom gatunkowym produkowanym na jej terytorium. 3. W 2009 r., w następstwie tego krajowego uznania Komisja Europejska opublikowała nazwę pochodzenia „Salaparuta” w wykazie win gatunkowych produkowanych w określonych regionach zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1493/1999 ( ). Nazwa ta została wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia (ChNP) przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 1234/2007 ( ) i w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 ( ). 4. Spółka Duca di Salaparuta SpA uważa, że nazwa pochodzenia „Salaparuta” narusza prawa własności przemysłowej odpowiadające jej własnym znakom towarowym. 5. Włoskie sądy pierwszej instancji i apelacyjny oddaliły powództwo wniesione przez spółkę Duca di Salaparuta SpA. Spółka ta wniosła skargę kasacyjną od wyroku wydanego w postępowaniu apelacyjnym do Corte suprema di cassazione (sądu kasacyjnego, Włochy), który z kolei zwrócił się do Trybunału z dwoma pytaniami prejudycjalnymi, aby Trybunał zasadniczo: – wyjaśnił, które przepisy prawa Unii mają zastosowanie w niniejszej sprawie; w szczególności Corte suprema di cassazione (sąd kasacyjny) zmierza do ustalenia, czy rozporządzenie nr 1493/1999 ma zastosowanie w niniejszej sprawie, a jeśli tak, to w jakim zakresie; – w wypadku, gdyby zastosowanie miało rozporządzenie nr 1493/1999 – ustalił, czy kolizja między cieszącym się renomą i już zarejestrowanym znakiem towarowym win a późniejszą nazwą pochodzenia zawierającą homonimiczne określenie („Salaparuta”) może zostać rozwiązana na podstawie ogólnej zasady, zgodnie z którą oznaczenia odróżniające nie mogą wprowadzać w błąd. I. Ramy prawne A.   Prawo międzynarodowe 1. Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej ( ) 6. Zgodnie z art. 10 bis: „1.   Państwa będące członkami Związku są zobowiązane zapewnić osobom fizycznym i prawnym państw będących członkami Związku skuteczną ochronę przeciw nieuczciwej konkurencji. 2.   Aktem nieuczciwej konkurencji jest każdy akt konkurencji sprzeczny z uczciwymi zwyczajami w dziedzinie przemysłu lub handlu. 3.   W szczególności powinny być zabronione: i) wszelkie działania mogące w jakikolwiek sposób spowodować pomyłkę co do przedsiębiorstwa, produktów albo działalności przemysłowej lub handlowej konkurenta; ii) fałszywe dane w wykonywaniu handlu, mogące narazić na utratę opinii przedsiębiorstwo, produkty bądź działalność przemysłową lub handlową konkurenta; iii) oznaczenia lub dane, których używanie w handlu może wprowadzić odbiorców w błąd co do rodzaju, sposobu wytwarzania, cech, nadawania się do użycia lub ilości towarów”. 2. Porozumienie madryckie z dnia 14 kwietnia 1891 r. dotyczące zwalczania fałszywych oznaczeń pochodzenia towarów ( ) 7. Zgodnie z art. 3 bis („Ograniczenie terytorialne”): „Państwa, do których stosuje się niniejsze porozumienie, zobowiązują się również zakazać używania – przy sprzedaży, wystawianiu lub oferowaniu produktów – jakichkolwiek oznaczeń mających charakter reklamowy i mogących wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia produktów poprzez umieszczanie tych oznaczeń na szyldach, w reklamach, w fakturach, na kartach win, na listach lub w dokumentach handlowych bądź w jakiejkolwiek innej formie komunikacji handlowej” [tłumaczenie nieoficjalne]. 3. Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej ( ) 8. Artykuł 22 („Ochrona oznaczeń geograficznych”) stanowi: „1.   Dla celów niniejszego Porozumienia, oznaczeniami geograficznymi są oznaczenia, które identyfikują towar jako pochodzący z terytorium Członka lub regionu, lub miejsca na tym terytorium, jeżeli pewna jakość, reputacja lub inna cecha towaru jest przypisywana zasadniczo pochodzeniu geograficznemu tego towaru. 2.   W odniesieniu do oznaczeń geograficznych Członkowie stworzą zainteresowanym stronom środki prawne w celu zapobieżenia: (a) stosowaniu jakichkolwiek środków dla oznaczenia lub przedstawienia towaru, które w sposób wprowadzający odbiorców w błąd co do pochodzenia geograficznego tego towaru wskazują lub sugerują, że towar ten pochodzi z obszaru geograficznego innego niż rzeczywiste miejsce pochodzenia; […]”. B.   Prawo Unii 1. Rozporządzenie nr 1493/1999 9. Artykuł 48 stanowi: „Opis i prezentacja produktów, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu oraz każda forma reklamy tych produktów nie mogą być nieprawidłowe, mylące lub wprowadzać w błąd osobę, do której są adresowane, w szczególności w odniesieniu do: – informacji określonej w art. 47. Zakaz powyższy stosuje się nawet wówczas, gdy informacja jest przetłumaczona lub posiada odniesienie do rzeczywistego pochodzenia lub zawiera takie słowa, jak »rodzaj«, »typ«, »styl«, »imitacja«, »marka« i tym podobne; – charakterystyki produktów, a w szczególności właściwości, składu, stężenia alkoholu przez objętość, koloru, pochodzenia, jakości, odmiany winorośli, roku produkcji czy nominalnej pojemności zbiorników; […]”. 10. Zgodnie z art. 52: „1.   Jeśli państwo członkowskie używa nazwy określonego regionu do określenia wina gatunkowego psr lub, gdzie to stosowne, wina przeznaczonego do wyrobu wina gatunkowego psr, nazwa ta nie może być użyta do określenia produktów sektora wina nieprodukowanych w tym regionie […] lub produktów nieokreślonych przez nazwę, zgodnie z przepisami stosownych przepisów Wspólnoty lub przepisów krajowych. Zasadę tę stosuje się także w przypadku gdy państwo członkowskie użyło nazwy lokalnego obszaru administracyjnego lub jego części, czy nazwy małej miejscowości, w celu określenia wina gatunkowego psr lub tam, gdzie to stosowne, wina przeznaczonego na produkcję wina gatunkowego psr. […]”. 11. Zgodnie z art. 54: „1.   Wina gatunkowe produkowane w określonych regionach (wina gatunkowe psr) to wina, które spełniają przepisy niniejszego tytułu oraz przepisy Wspólnoty i krajowe przyjęte w związku z nimi. […] 4.   Państwa członkowskie prześlą do Komisji listę win gatunkowych psr, które zostały przez nie uznane jako [za] wina gatunkowe, podając na temat każdego wina gatunkowego psr szczegółową informację odnoszącą się do krajowych przepisów regulujących produkcję tych win gatunkowych psr. 5.   Komisja opublikuje listę w serii »C«Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich”. 12. Punkt 2 akapity drugi i trzeci części F załącznika VII ma następujące brzmienie: „Co więcej, właściciel powszechnie znanego, zarejestrowanego znaku firmowego, dotyczącego wina lub moszczu gronowego, który zawiera słownictwo identyczne z nazwą określonego regionu geograficznego (lub z nazwą obszaru geograficznego mniejszego niż określony region) może w dalszym ciągu używać tego znaku tam, gdzie odnosi się to do tożsamości początkowego posiadacza lub dostawcy znaku, nawet jeżeli nie jest do tego uprawniony w świetle przepisów punktu 1. Powyższa zasada obowiązuje, jeżeli znak firmowy został zarejestrowany co najmniej 25 lat przed oficjalnym uznaniem, zgodnie z odpowiednimi przepisami Wspólnoty dotyczącymi win gatunkowych, danej nazwy geograficznej przez państwo członkowskie, na terenie którego wytworzono dany produkt oraz jeżeli dany znak firmowy był w użyciu bez przerwy. Znakami firmowymi, które spełniają warunki przedstawione w dwóch pierwszych częściach paragrafu, nie mogą być nazwy obszarów geograficznych użytych do opisu wina gatunkowego psr lub wina stołowego”. 2. Rozporządzenie nr 1234/2007 13. Artykuł 118k („Podstawy odmowy objęcia ochroną”) stanowi: „[…] 2.   Nazwa nie jest chroniona jako nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne, jeśli w świetle reputacji i renomy znaku towarowego ochrona mogłaby wprowadzić konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina”. 14. Artykuł 118n („Rejestr”) stanowi: „Komisja sporządza i prowadzi publicznie dostępny elektroniczny rejestr chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych dla wina”. 15. Artykuł 118r („Unieważnienie ochrony”) stanowi: „Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 195 ust. 4, z własnej inicjatywy lub na odpowiednio uzasadniony wniosek państwa członkowskiego, kraju trzeciego lub osoby fizycznej lub prawnej, której interes jest prawnie uzasadniony, Komisja może podjąć decyzję o unieważnieniu ochrony nazwy pochodzenia lub oznaczenia geograficznego, jeśli zgodność z odpowiednią specyfikacją produktu już nie jest zapewniona. […]”. 16. Artykuł 118s („Istniejące chronione nazwy win”) ma następujące brzmienie: „1.   Nazwy win chronione zgodnie z art. 51 i 54 rozporządzenia (WE) nr 1493/1999 i art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 753/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. ustanawiającego niektóre zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 odnośnie do opisu, oznaczania, prezentacji i ochrony niektórych produktów sektora wina są automatycznie chronione na mocy niniejszego rozporządzenia. Komisja odnotowuje je w rejestrze przewidzianym w art. 118n niniejszego rozporządzenia. 2.   W odniesieniu do chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie przekazują Komisji: a) dokumentację techniczną, jak przewidziano w art. 118c ust. 1; b) krajowe decyzje o zatwierdzeniu. 3.   Nazwy win, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do których nie przedłożono do dnia 31 grudnia 2011 r. informacji, o których mowa w ust. 2, tracą ochronę na mocy niniejszego rozporządzenia. Komisja podejmuje odpowiednie kroki formalne w celu usunięcia tych nazw z rejestru przewidzianego w art. 118n. 4.   Artykuł 118r niniejszego rozporządzenia nie ma zastosowania w odniesieniu do istniejących chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1. Do dnia 31 grudnia 2014 r. Komisja może z własnej inicjatywy i zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 195 ust. 4, podjąć decyzję o unieważnieniu ochrony chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1, jeśli nie spełniają one warunków ustanowionych w art. 118b”. 3. Rozporządzenie nr 479/2008 17. Artykuł 43 („Podstawy odmowy objęcia ochroną”) stanowi: „[…] 2.   Nazwa nie jest chroniona jako nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne, jeśli w świetle reputacji i renomy znaku towarowego ochrona mogłaby wprowadzić konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina”. 18. Artykuł 46 („Rejestr”) stanowi: „Komisja sporządza i prowadzi publicznie dostępny elektroniczny rejestr chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych dla wina” ( ). 19. Artykuł 50 („Anulowanie ochrony”) stanowi: „Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 113 ust. 2, z inicjatywy Komisji lub na odpowiednio uzasadniony wniosek państwa członkowskiego, państwa trzeciego lub osoby fizycznej lub prawnej, której zainteresowanie jest prawnie uzasadnione, może zostać podjęta decyzja o anulowaniu ochrony nazwy pochodzenia lub oznaczenia geograficznego, jeśli zgodność z odpowiednią specyfikacją produktu już nie jest zapewniona. […]”. 20. Artykuł 51 („Istniejące chronione nazwy win”) ma następujące brzmienie: „1.   Nazwy win chronione zgodnie z art. 51 i 54 rozporządzenia (WE) nr 1493/1999 i art. 28 rozporządzenia (WE) nr 753/2002 są automatycznie chronione na mocy niniejszego rozporządzenia. Komisja odnotowuje je w rejestrze przewidzianym w art. 46 niniejszego rozporządzenia. 2.   W odniesieniu do chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie przekazują Komisji: a) dokumentację techniczną przewidzianą w art. 35 ust. 1; b) krajowe decyzje o wydaniu zgody. 3.   Nazwy win, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do których nie przedłożono informacji, o których mowa w ust. 2, do dnia 31 grudnia 2011 r. tracą ochronę na mocy niniejszego rozporządzenia. Komisja podejmuje odpowiednie kroki formalne w celu usunięcia tych nazw z rejestru przewidzianego w art. 46. 4.   Artykułu 50 niniejszego rozporządzenia nie stosuje się w odniesieniu do istniejących chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1. Do dnia 31 grudnia 2014 r. można z inicjatywy Komisji i zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 113 ust. 2, podjąć decyzję o anulowaniu ochrony chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1, jeśli nie spełniają one warunków ustanowionych w art. 34”. 21. W świetle art. 129 („Wejście w życie i stosowanie”): „1.   Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. 2.   Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 sierpnia 2008 r., z wyjątkiem: […] e) tytuł III rozdziały II, III, IIIa, IIIb i VI, art. 108, 111 i 112 niniejszego rozporządzenia oraz odpowiadające im przepisy, zwłaszcza zawarte w stosownych załącznikach, stosuje się od dnia 1 sierpnia 2009 r., o ile nie przewidziano inaczej w drodze rozporządzenia, które zostanie przyjęte zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 113 ust. 1. […]”. 4. Rozporządzenie nr 491/2009 22. Artykuł 1 wprowadza określone zmiany do rozporządzenia nr 1234/2007 (w zakresie istotnym dla niniejszej opinii zmiany te zostały przytoczone w poprzednich punktach niniejszej opinii) ( ). 23. Artykuł 3 („Uchylenia i przejściowe dalsze obowiązywanie”) stanowi: „1.   […] rozporządzenie ([WE]) nr 479/2008 traci moc. Odesłania do uchylonego rozporządzenia rozumiane są jako odesłania do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 i są odczytywane zgodnie z odpowiednimi tabelami korelacji zamieszczonymi w załączniku XXII do tego rozporządzenia. […]”. 24. Artykuł 4 („Wejście w życie”) stanowi: „Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 sierpnia 2009 r.”. II. Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytania prejudycjalne 25. W dniu 13 lipca 1989 r. znak towarowy „Salaparuta” (nr 511337) został zarejestrowany jako krajowy znak towarowy. W dniu 25 października 2000 r. znak towarowy „Salaparuta” został zarejestrowany również jako (słowny) unijny znak towarowy w odniesieniu do produktów należących do klasy 33 klasyfikacji nicejskiej (napoje alkoholowe) ( ). 26. W celu oznaczenia win produkowanych z winogron pochodzących z winnic znajdujących się na terenie sycylijskiej gminy Salaparuta dekretem z dnia 8 lutego 2006 r. ( ). uznano na poziomie krajowym kontrolowaną nazwę pochodzenia (KNP) „Salaparuta”. 27. KNP Salaparuta została zgłoszona Komisji, która opublikowała ją ze skutkiem od dnia 31 lipca 2009 r. w wykazie win gatunkowych produkowanych w określonych regionach zawartym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 8 sierpnia 2009 r. ( ). 28. W wykazie tym, opublikowanym na podstawie art. 54 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1493/1999, jako datę aktu prawnego państwa członkowskiego (Włoch) wskazano dzień 8 lutego 2006 r. 29. Publikacja ta stanowiła podstawę chronionej nazwy pochodzenia (ChNP) „Salaparuta PDO-IT-A0795” w ramach jednolitego systemu europejskiego wprowadzonego rozporządzeniem nr 1234/2007 ( ). 30. W dniu 8 lutego 2016 r. spółka Duca di Salaparuta SpA złożyła w Tribunale di Milano (sądzie w Mediolanie, Włochy) pozew, wnosząc między innymi o stwierdzenie nieważności lub unieważnienie rejestracji ChNP „Salaparuta PDO-IT-A0795” oraz, w stosownym przypadku, krajowej nazwy pochodzenia, która została uznana za ChNP dekretem z dnia 8 lutego 2006 r. 31. Zdaniem powódki nazwa ta wprowadzała w błąd lub została zgłoszona w złej wierze, a w każdym razie kolidowała z wcześniejszym znakiem towarowym „Salaparuta”. 32. W wyroku z dnia 16 lutego 2021 r. sąd pierwszej instancji oddalił powództwo na tej podstawie, że prawo Unii (rozporządzenie nr 1493/1999) obowiązujące w chwili krajowego uznania KNP „Salaparuta” nie przewidywało możliwości stwierdzenia nieważności „ChNP Salaparuta PDO-IT-A0795” w przypadku, gdyby wcześniejszy znak towarowy cieszył się renomą. 33. Spółka Duca di Salaparuta SpA wniosła apelację od wyroku wydanego w pierwszej instancji do Corte d’appello di Milano (sądu apelacyjnego w Mediolanie, Włochy), który w wyroku z dnia 5 maja 2023 r. utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. 34. Corte d’appello di Milano (sąd apelacyjny w Mediolanie): – potwierdził, że przepisy zawarte w części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999, zgodnie z którymi nazwa pochodzenia ma pierwszeństwo przed wcześniejszym znakiem towarowym, mają zastosowanie; – stwierdził, że zastosowanie ma przepis przejściowy przewidziany w art. 51 rozporządzenia nr 479/2008, zgodnie z którym nazwy pochodzenia już chronione na podstawie art. 54 rozporządzenia nr 1493/1999 są automatycznie chronione na poziomie Unii Europejskiej. 35. Spółka Duca di Salaparuta SpA wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 5 maja 2023 r. do Corte suprema di cassazione (sądu kasacyjnego, Włochy), który zwrócił się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) […] Czy rejestracje jako ChNP-ChOG [(chronione oznaczenie geograficzne)] w sektorze wina nazw, które istniały przed przyjęciem rozporządzenia nr 1234/2007, następnie zastąpionego rozporządzeniem nr 1308/2013, takie jak w szczególności rejestracja ChNP »Salaparuta« PDO-IT-A0795 w dniu 8 sierpnia 2009 r., podlegają – w odniesieniu do przeszkody spowodowanej wcześniejszym znakiem towarowym, który ze względu na swoją renomę i reputację może sprawić, że sporna ChNP-ChOG będzie wprowadzać w błąd (»ochrona mogłaby wprowadzić konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina«) – art. 43 [ust. 2] rozporządzenia (WE) nr 479/2008, a właściwie [art.] 118k rozporządzenia 1234/2007 (następnie art. 101 [ust. 2] rozporządzenia [1308]/2013), który wyłącza ochronę ChNP lub ChOG, w przypadku gdy dana nazwa może wprowadzić konsumentów w błąd »w świetle reputacji i renomy znaku towarowego«, czy też wspomniana wyżej norma nie ma zastosowania do nazw, które przed rejestracją na podstawie prawa Unii Europejskiej korzystały już z ochrony krajowej, zgodnie z zasadą pewności prawa (wyrok Trybunału z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie Bavaria, C‑120/08, EU:C:2010:798), w myśl której okoliczności faktyczne muszą być zwykle, w braku wyraźnie określonego wskazania przeciwnego, badane w świetle przepisów prawa obowiązujących w czasie, gdy dane okoliczności miały miejsce, w związku z czym zastosowanie ma wcześniejsze uregulowanie zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 1493/1999, zaś kolizja między nazwą pochodzenia a wcześniejszym znakiem towarowym zostanie rozwiązana na podstawie przepisów przewidzianych w tym uregulowaniu, a mianowicie w [pkt] 2 lit. b) [części] F załącznika VII do wspomnianego rozporządzenia? 2) Jeżeli w świetle odpowiedzi na pytanie pierwsze zostanie stwierdzone, że do okoliczności faktycznych rozpatrywanych w niniejszej sprawie niezbędne jest zastosowanie rozporządzenia nr 1493/1999 […], to czy przepisy [części] F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999, mające na celu uregulowanie kolizji między zarejestrowanym dla wina lub moszczu winogronowego znakiem towarowym, który jest identyczny z nazwami pochodzenia lub chronionymi oznaczeniami geograficznymi wina, wyczerpują wszystkie przypadki współistnienia różnych oznaczeń oraz ochrony nazw win, czy też mogą wystąpić także inne przypadki nieważności lub braku ochrony późniejszych ChNP lub ChOG w sytuacji, gdy oznaczenie geograficzne może wprowadzić odbiorców w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina ze względu na renomę wcześniejszego znaku towarowego, zgodnie z ogólną zasadą, w myśl której oznaczenia odróżniające nie mogą wprowadzać w błąd?”. III. Postępowanie przed Trybunałem 36. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpłynął do Trybunału w dniu 8 maja 2024 r. 37. Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez spółkę Duca di Salaparuta SpA, Consorzio volontario di tutela dei vini DOC Salaparuta wraz z Madonna del Piraino Soc. coop. agricola i Baglio Gibellina Srl, a także przez rządy włoski i portugalski oraz Komisję. 38. Trybunał nie uznał za konieczne przeprowadzenia rozprawy. IV. Analiza A.   W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego 39. Sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy rejestracja nazwy „Salaparuta”, która miała miejsce na poziomie krajowym (jako KNP) w 2006 r. i na poziomie Unii (jako ChNP) w 2009 r., podlega rozporządzeniu nr 1493/1999, czy też przepisom prawa Unii obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r. (wraz z konsekwencjami wynikającymi z każdej z tych możliwości). 1. Zastrzeżenia wstępne 40. Rząd włoski podnosi dwa „zastrzeżenia wstępne” w odniesieniu do tego pytania: a) sąd krajowy nie jest właściwy do „weryfikacji ważności rejestracji ChNP w Unii”; oraz b) uznanie nazwy „Salaparuta” na poziomie krajowym w 2006 r. nie zostało wówczas zakwestionowane przez spółkę Duca di Salaparuta SpA ( ). 41. Żadne z tych dwóch zastrzeżeń nie powoduje, że odesłanie prejudycjalne jest niedopuszczalne. W odniesieniu do pierwszego z nich pragnę zauważyć, że w ramach odesłania prejudycjalnego to do sądu odsyłającego, a nie do stron sporu, należy określenie granic jego pytań ( ). W niniejszej sprawie, choć prawdą jest, że jedynie Trybunał może stwierdzić nieważność aktu wydanego przez instytucje Unii, to jednak sąd odsyłający nie zmierza do uzyskania od Trybunału takiego stwierdzenia nieważności, lecz jedynie zwraca się do niego o ustalenie ram prawnych mających zastosowanie ratione temporis w niniejszym sporze w celu wyciągnięcia z tego konsekwencji. 42. Jeśli chodzi o drugie „zastrzeżenie wstępne” rządu włoskiego, sąd odsyłający będzie mógł ocenić, jaki wpływ na spór w postępowaniu głównym ma okoliczność, że spółka Duca di Salaparuta SpA nie zakwestionowała (w okresie 2006–2016) uznania nazwy „Salaparuta”, czy to za KNP, czy za ChNP. Odniosę się do tej kwestii w dalszej części. 2. Mające zastosowanie przepisy 43. Spółka Duca di Salaparuta SpA twierdzi, że uregulowania wprowadzone po przyjęciu rozporządzenia nr 1493/1999 są właściwe w niniejszej sprawie. Jej zdaniem, skoro kolizja między znakiem towarowym „Salaparuta” a homonimiczną nazwą „Salaparuta” miała miejsce w okresie od dnia 13 czerwca 2008 r. (dnia wejścia w życie rozporządzenia nr 479/2008) do dnia 8 sierpnia 2009 r. (dnia rejestracji ChNP „Salaparuta” na poziomie Unii), to należy stosować rozporządzenie nr 479/2008 zastąpione od dnia 1 sierpnia 2009 r. przepisami włączonymi do rozporządzenia nr 1234/2007 (na mocy zmiany wprowadzonej rozporządzeniem nr 491/2009) ( ). 44. Należy jednak rozróżnić wejście w życie i stosowanie przepisów: – Zgodnie z art. 129 rozporządzenia nr 479/2008 rozporządzenie to weszło w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Jednakże ten sam artykuł stanowi, że przepisy zawarte w tytule III rozdziały III i IV stosuje się od dnia 1 sierpnia 2009 r. To właśnie one stanowią główny punkt odniesienia w niniejszej sprawie. – Podobne jest brzmienie rozporządzenia nr 491/2009, w którego art. 4 określono, że wejdzie ono w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, lecz będzie stosować się od dnia 1 sierpnia 2009 r. 45. W związku z tym prawodawca Unii celowo uniknął nałożenia się uregulowań i wyznaczył dzień 1 sierpnia 2009 r. jako datę rozpoczęcia stosowania zmiany przepisów. 46. W oparciu o to założenie moje rozważania będą przebiegać w dwóch etapach w celu przeanalizowania: – związku między znakiem towarowym „Salaparuta” a homonimiczną nazwą „Salaparuta” w świetle przepisów rozporządzenia nr 1493/1999; – wpływu przepisów wprowadzonych rozporządzeniem nr 479/2008, które ostatecznie zostały włączone do rozporządzenia nr 1234/2007, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem nr 491/2009, na uznanie nazwy „Salaparuta”. 3. Wina gatunkowe produkowane w określonych regionach w systemie rozporządzenia nr 1493/1999 47. „Wina gatunkowe produkowane w określonych regionach” lub „wina gatunkowe psr” to „wina, które spełniają przepisy niniejszego tytułu oraz przepisy Wspólnoty i krajowe przyjęte w związku z nimi” (art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1493/1999). 48. Artykuł 54 ust. 4 rozporządzenia 1493/1999 stanowi, że państwa członkowskie przekażą Komisji wykaz win gatunkowych psr, które zostały przez nie uznane za wina gatunkowe, podając na temat każdego wina gatunkowego psr szczegółową informację odnoszącą się do krajowych przepisów regulujących produkcję tych win gatunkowych psr. ( ). Ten sam artykuł w ust. 5 zobowiązuje Komisję do opublikowania owego wykazu w serii C Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich. 49. W związku z tym uregulowanie to: a) przyznało państwom członkowskim, z poszanowaniem ograniczeń zawartych w rozporządzeniu nr 1493/1999, odpowiedzialność za przyjęcie przepisów dotyczących produkcji win gatunkowych psr, a także kompetencję do uznawania ich win za wina gatunkowe psr; oraz b) powierzyło Komisji zadanie opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich wykazu win gatunkowych psr po ich uznaniu na poziomie krajowym. 4. Sytuacja wcześniej istniejących znaków towarowych 50. Jeżeli państwo członkowskie nadaje nazwę określonego regionu winu gatunkowemu psr, art. 52 ust. 1 rozporządzenia nr 1493/1999 ustanawia ogólną zasadę, która zdecydowanie chroni nazwę geograficzną przed jakimkolwiek innym oznaczeniem, nawet jeśli jest to oznaczenie wcześniejsze. 51. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 rozporządzenia nr 1493/1999 nazwa regionu, w którym produkowane jest wino gatunkowe psr, „nie może być użyta do określenia produktów sektora wina nieprodukowanych w tym regionie […]lub produktów nieokreślonych przez nazwę, zgodnie z przepisami stosownych przepisów Wspólnoty lub przepisów krajowych” ( ). 52. Rygorystyczność tej zasady jest łagodzona jedynie, w odniesieniu do wcześniej istniejących znaków towarowych, przez niuansowanie zawarte w pkt 2 akapit drugi części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999: „właściciel powszechnie znanego, zarejestrowanego znaku firmowego, dotyczącego wina […], który zawiera słownictwo identyczne z nazwą określonego regionu geograficznego” może „w dalszym ciągu używać tego znaku”, jeżeli spełnia warunki (w szczególności dotyczące czasu i używania) ( ) wskazane w tym przepisie. 53. Punkt 2 akapit drugi części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999 przewiduje zatem ograniczony wyjątek, zezwalając na współistnienie oznaczenia wina gatunkowego psr z wcześniejszymi znakami towarowymi, które posiadają określone cechy, mimo iż zawierają one słowa identyczne z nazwą jednostki geograficznej. 54. Pragnę powtórzyć, że zakres tego współistnienia jest ograniczony. Ponadto zgodnie z pkt 2 akapit ostatni części F załącznika VII „[z]nakami firmowymi, które spełniają warunki przedstawione w dwóch pierwszych częściach paragrafu, nie mogą być nazwy obszarów geograficznych użytych do opisu wina gatunkowego psr lub wina stołowego […]”. 5. Zastosowanie rozporządzenia nr 1493/1999 w niniejszej sprawie 55. Postępowanie w sprawie uznania KNP „Salaparuta”, które zostało zakończone na poziomie krajowym dekretem z dnia 8 lutego 2006 r., toczyło się w całości w okresie obowiązywania rozporządzenia nr 1493/1999. 56. Jak już wskazałem, późniejsze uregulowanie, które wywodzi się z rozporządzenia nr 479/2008, zaczęło obowiązywać w dniu 1 sierpnia 2009 r. 57. Opublikowanie przez Komisję nazwy „Salaparuta” jako wina gatunkowego psr „zgodnie z art. 54 ust. 4 rozporządzenia Rady […] nr 1493/1999”„odzwierciedla sytuację z dnia 31 lipca 2009 r.”, to znaczy na dzień przed rozpoczęciem obowiązywania nowych rozporządzeń ( ). ChNP „Salaparuta PDO-IT-A0795” jest skuteczna od tego samego dnia. 58. Z powyższych informacji wynika, że (o ile późniejsze uregulowanie nie ma mocy wstecznej ( ), do czego odniosę się w dalszej części) zarówno krajowe postępowanie w sprawie uznania KNP „Salaparuta”, jak i powiadomienie o nim Komisji przez organy włoskie, a następnie opublikowanie przez Komisję wspomnianego wyżej wykazu były w całości regulowane rozporządzeniem nr 1493/1999. Postępowanie to zostało zakończone przed rozpoczęciem obowiązywania nowego uregulowania. 59. Spośród dwóch możliwości wskazanych przez sąd odsyłający w pierwszym pytaniu prejudycjalnym należy zatem przyjąć drugą z nich, a mianowicie tę, zgodnie z którą „[…] zastosowanie ma wcześniejsze uregulowanie zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 1493/1999, zaś kolizja między nazwą pochodzenia a wcześniejszym znakiem towarowym zostanie rozwiązana na podstawie przepisów przewidzianych w tym uregulowaniu, a mianowicie w [pkt] 2 lit. b) [części] F załącznika VII do wspomnianego rozporządzenia”. Ocenę tę podzielają wszystkie strony (z wyjątkiem spółki Duca di Salaparuta SpA) oraz rządy, które wzięły udział w postępowaniu prejudycjalnym, a także Komisja. 6. Wpływ późniejszego uregulowania 60. Przedstawione powyżej rozważania byłyby wystarczające do udzielenia odpowiedzi na pierwsze pytanie prejudycjalne sformułowane przez sąd odsyłający. Uważam jednak, że należy dodać kilka uwag na temat wpływu systemu wprowadzonego od momentu, w którym zaczęły obowiązywać nowe ramy prawne. 61. W tych nowych ramach prawnych system regulujący związek między nazwami pochodzenia a wcześniejszymi znakami towarowymi ulega istotnej zmianie, na którą oczywiście powołuje się spółka Duca di Salaparuta SpA. 62. Zgodnie bowiem z art. 118k ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007 nazwa nie może zostać uznana za nazwę pochodzenia, jeśli w świetle reputacji i renomy wcześniej zarejestrowanego znaku towarowego jej ochrona mogłaby wprowadzić konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina ( ). 63. Gdyby ten (nowy) przepis miał zastosowanie ratione temporis w niniejszej sprawie, a spółka Duca di Salaparuta SpA powołała się na niego w odpowiednim czasie w celu zakwestionowania KNP „Salaparuta” i ChNP „Salaparuta PDO-IT-A0795”, sąd orzekający w przedmiocie tego zakwestionowania musiałby ustalić: a) czy znak towarowy „Salaparuta” cieszył się reputacją i renomą; oraz b) czy współistnienie tego znaku towarowego i homonimicznej nazwy wprowadzało konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina. 64. Jednakże ten nowy „system” wyraźnie uwzględnia nazwy win dotychczas chronione na mocy art. 51 i 54 rozporządzenia nr 1493/1999. Prawodawca Unii przewidział, że krajowe wina gatunkowe psr są „automatycznie chronione” na mocy nowego uregulowania ( ). 65. O takiej automatycznej ochronie jest mowa w motywie 36 rozporządzenia nr 479/2008 oraz w orzecznictwie Trybunału dotyczącym nazw win obowiązujących przed dniem 1 sierpnia 2009 r. (jak miało to miejsce w przypadku nazwy „Salaparuta”) ( ). 66. Podsumowując, nie można powoływać się na przepis art. 118k ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007 w sprzeciwie wobec nazw win już chronionych przed dniem 1 sierpnia 2009 r. przez prawo krajowe i na poziomie Unii na mocy rozporządzenia nr 1493/1999. B.   W przedmiocie drugiego pytania prejudycjalnego 67. Sąd odsyłający przedkłada drugie pytanie prejudycjalne na wypadek, gdyby (jak proponuję) na pierwsze pytanie prejudycjalne należało odpowiedzieć, że „niezbędne jest zastosowanie” rozporządzenia nr 1493/1999 do okoliczności faktycznych rozpatrywanych w niniejszej sprawie. 68. W takim przypadku sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy „przepisy” zawarte w pkt 2 akapit drugi części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999 „[…] wyczerpują wszystkie przypadki współistnienia różnych oznaczeń oraz ochrony nazw win, czy też mogą wystąpić także inne przypadki nieważności lub braku ochrony późniejszych ChNP lub ChOG w sytuacji, gdy oznaczenie geograficzne może wprowadzić odbiorców w błąd co do prawdziwego pochodzenia wina ze względu na renomę wcześniejszego znaku towarowego, zgodnie z ogólną zasadą, w myśl której oznaczenia odróżniające nie mogą wprowadzać w błąd”. 69. „Ogólną zasadę”, „w myśl której oznaczenia odróżniające nie mogą wprowadzać w błąd”, sąd odsyłający wywiódł z przepisów prawa Unii innych niż rozporządzenie nr 1493/1999 ( ) lub z umów międzynarodowych, do których spółka Duca di Salaparuta SpA odniosła się w skardze kasacyjnej ( ). 70. Nie ma jednak potrzeby zastosowania ogólnej zasady, gdy jej konkretyzacja (lub „pozytywizacja”) została włączona do przepisu, którego zastosowanie zadecyduje o wyniku sporu. 71. Dotyczy to rozporządzenia nr 1493/1999. Artykuł 48 tego rozporządzenia, na który wielokrotnie powoływała się spółka Duca di Salaparuta SpA ( ), stanowi, że „[o]pis i prezentacja produktów, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu oraz każda forma reklamy tych produktów nie mogą być nieprawidłowe, mylące lub wprowadzać w błąd osobę, do której są adresowane […]”. 72. W związku z tym uważam, że nie ma potrzeby przywoływania innych przepisów prawa Unii lub instrumentów międzynarodowych w celu powołania się na „zasadę ogólną”, skoro samo rozporządzenie nr 1493/1999 (przepis szczególny mający zastosowanie w niniejszej sprawie) już ją zawiera ( ). 73. Wobec powyższego uważam, że nie można skutecznie zastosować tej ogólnej zasady dla celów, które są istotne w niniejszej sprawie. 74. Po pierwsze, sam prawodawca, który ustanawia tę zasadę w art. 48 rozporządzenia nr 1493/1999, modyfikuje ją w art. 52 oraz w pkt 2 akapity drugi i trzeci części F załącznika VII do tego rozporządzenia. Modyfikacja ta pozwala mu z jednej strony, na uznanie pierwszeństwa interesów publicznych leżących u podstaw zatwierdzenia nazw geograficznych identyfikujących wino jako pochodzące z określonego terytorium, a z drugiej strony, na poszanowanie interesów prywatnych właścicieli niektórych wcześniej istniejących znaków towarowych zawierających słowa identyczne z nazwą tego terytorium. Równowaga osiągnięta w ten sposób przez rozporządzenie nr 1493/1999 wydaje mi się rozsądna. 75. Po drugie, jeżeli celem jest uniknięcie wprowadzenia w błąd osób, do których skierowane są znaki towarowe i nazwy pochodzenia, argument dotyczący prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd może obrócić się przeciwko właścicielowi znaku towarowego, w przypadku gdy, tak jak w niniejszej sprawie, ten znak towarowy identyfikuje jego wina toponimem terytorium („Salaparuta”), na którym sam właściciel przyznaje, że ich nie produkuje ( ). 76. W odczuciu osoby, do której znak ten jest skierowany, mogą bowiem pojawić się wątpliwości co do prawdziwego pochodzenia wina oznaczonego, za pomocą jego znaku towarowego, nazwą geograficzną Salaparuta. Taka osoba mogłaby słusznie sądzić, że wino to pochodzi z gminy Salaparuta, podczas gdy w rzeczywistości nie ma ono z tą gminą „nic wspólnego”. Natomiast nie ulega wątpliwości, że wina objęte ChNP „Salaparuta” są produkowane z winorośli uprawianych w tej gminie ( ). 77. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1493/1999, odnosząc się w szczególności do art. 23 i 24 porozumienia TRIPS, stanowi, że należy zapobiegać „posługiwani[u] się na obszarze Wspólnoty oznaczeniami geograficznymi dołączonymi do produktów, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b) w stosunku do produktów niepochodzących z miejsca wskazanego na oznaczeniu geograficznym, o którym mowa […]” (wyróżnienie moje). 78. Wreszcie, na wypadek, gdyby mogło to być przydatne dla sądu odsyłającego (do którego ostatecznie należy rozstrzygnięcie tej kwestii), pragnę zauważyć, że trudno mi przyjąć, iż w 2016 r. kwestionuje się ważność decyzji organów włoskich – i w konsekwencji jej przekształcenie w unijną ChNP – która obowiązywała od 10 lat, przy czym spółka Duca di Salaparuta SpA nie odniosła się do niej w odpowiednim czasie. 79. Jak już wskazałem, rząd włoski odniósł się do tej okoliczności w swoim „zastrzeżeniu wstępnym” ( ). Tak też uczyniły rząd portugalski ( ) i Tribunale di Milano (sąd w Mediolanie), który podkreślił, że „dekret ministerialny uznający KNP Salaparuta nigdy nie został zakwestionowany przez powódkę [spółkę Duca di Salaparuta SpA] przed TAR [regionalnym sądem administracyjnym]”, mimo iż spółka Duca di Salaparuta SpA wyraziła swój sprzeciw wobec takiego uznania w postępowaniu administracyjnym, które do niego doprowadziło ( ). 80. Uznanie na poziomie krajowym KNP „Salaparuta” (w wyniku którego Komisja umieściła nazwę „Salaparuta” w opublikowanym wykazie win gatunkowych psr i nazwa ta została przekształcona w ChNP) nastąpiło bowiem w drodze dekretu z dnia 8 lutego 2006 r. Pragnę powtórzyć, że dekret ten nie został zaskarżony, a zatem stał się niewzruszalny. Jak przyznaje spółka Duca di Salaparuta SpA, już na etapie opracowywania tego dekretu podniesiono zgodność nowej nazwy z istniejącym wcześniej znakiem towarowym ( ), co nie doprowadziło do żadnego zaskarżenia przyjętej decyzji. 81. Spółka Duca di Salaparuta SpA stara się oddzielić uznanie KNP na poziomie krajowym od uznania ChNP na poziomie Unii, argumentując, że w postępowaniu przed sądami włoskimi nie kwestionuje KNP, lecz ChNP ( ). Z treści postanowienia odsyłającego oraz wyroków wydanych w pierwszej instancji i w postępowaniu apelacyjnym wynika jednak, że jej roszczenie było skierowane przeciwko obu tym nazwom. 82. Broniąc przed Corte suprema di cassazione (sądem kasacyjnym) właściwości krajowego sądu powszechnego zamiast sądu Unii, spółka Duca di Salaparuta SpA twierdziła, że istnieje „zasadniczo automatyczne uznanie” nazwy zarejestrowanej na poziomie krajowym, nie zaś decyzja (Komisji) przyznająca ChNP ( ). Podobnie orzekł ten sąd, stwierdzając, że KNP uznaną na poziomie krajowym uznaje się za automatycznie chronioną, gdy państwo członkowskie przekazało Komisji krajową decyzję zatwierdzającą dotyczącą wcześniej istniejącej nazwy ( ). 83. Dopuszczenie zakwestionowania uznania KNP „Salaparuta” na mocy dekretu z dnia 8 lutego 2006 r. – po upływie 10 lat od chwili, w której stało się niewzruszalne – oraz wynikającego z niego sukcesywnego i automatycznego przekształcenia w ChNP może być niezgodne z wymogami pewności prawa, ze szkodą dla producentów wina o nazwie „Salaparuta”, którzy powołali się na uznanie krajowej KNP i jej rozszerzenie jako ChNP Unii. 84. Należy dodać jeszcze, że nikt nie twierdzi, iż nazwa „Salaparuta” została unieważniona a posteriori. Artykuł 118s ust. 4 akapit drugi rozporządzenia nr 1234/2007 uprawniał Komisję do podjęcia decyzji, do dnia 31 grudnia 2014 r., z własnej inicjatywy o unieważnieniu ochrony istniejących chronionych nazw win, o których mowa w ust. 1, jeśli nie spełniały one warunków ustanowionych w art. 118b. Nie wydaje się, aby takie unieważnienie miało miejsce ani aby spółka Duca di Salaparuta SpA zwróciła się do Komisji z wnioskiem o podjęcie takich działań. 85. Podsumowując, uważam, że kolizję, o której mowa w drugim pytaniu prejudycjalnym, należy rozwiązać zgodnie z przepisami pkt 2 części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999. V. Wniosek 86. W świetle powyższego proponuję odpowiedzieć Corte suprema di cassazione (sądowi kasacyjnemu, Włochy) w następujący sposób: Artykuły 48, 52 i 54 oraz pkt 2 akapity drugi i trzeci części F załącznika VII do rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina należy interpretować w ten sposób, że: – mają one zastosowanie do nazw pochodzenia win, które organy państwa członkowskiego zatwierdziły i przekazały Komisji Europejskiej w celu ich opublikowania w wykazie win gatunkowych produkowanych w określonych regionach zgodnie z art. 54 ust. 4 rozporządzenia nr 1493/1999; – nazwy win chronione zgodnie z art. 54 rozporządzenia 1493/1999 automatycznie utrzymują tę ochronę na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku); – właściciel znanego i zarejestrowanego znaku towarowego dla wina, zawierającego słowa identyczne z nazwą określonego regionu lub jednostki geograficznej mniejszej niż określony region, może w dalszym ciągu używać tego znaku towarowego tylko wtedy, gdy spełnia warunki określone w pkt 2 akapit drugi części F załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999; właściciel ten nie może sprzeciwić się używaniu nazw jednostek geograficznych używanych w celu oznaczenia win gatunkowych produkowanych w określonych regionach. ( ) Język oryginału: hiszpański. ( ) Rozporządzenie Rady z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (Dz.U. 1999, L 179, s. 1). ( ) Rozporządzenie Rady z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz.U. 2007, L 299, s. 1). Rozporządzenie to zostało zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 491/2009 z dnia 25 maja 2009 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1234/2007 ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz.U. 2009, L 154, s. 1). ( ) Rozporządzenie Rady z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1493/1999, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 3/2008 oraz uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2392/86 i (WE) nr 1493/1999 (Dz.U. 2008, L 148, s. 1). ( ) Konwencja o ochronie własności przemysłowej podpisana w Paryżu w dniu 20 marca 1883 r., zrewidowana po raz ostatni w Sztokholmie w dniu 14 lipca 1967 r. i zmieniona w dniu 28 września 1979 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 828, nr 11851, s. 305; zwana dalej „konwencją paryską”). ( ) Recueil des traités des Nations unies, vol. 828, nr 11848, s. 163 (zwane dalej „porozumieniem madryckim”). ( ) Jest ono zwane dalej „porozumieniem TRIPS”. Stanowi załącznik 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), podpisanego w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r. i zatwierdzonego decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. 1994, L 336, s. 1). ( ) Artykuł ten należy powiązać z art. 18 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 z dnia 14 lipca 2009 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do chronionych nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych, określeń tradycyjnych, etykietowania i prezentacji niektórych produktów sektora wina (Dz.U. 2009, L 193, s. 60), które weszło w życie w dniu 1 sierpnia 2009 r., stanowiącym podstawę prawną utworzenia rejestru „E-Bacchus” [zob. motyw 8 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 314/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 555/2008 i (WE) nr 436/2009 w odniesieniu do dokumentów towarzyszących przewozowi produktów winiarskich i rejestrów prowadzonych w sektorze wina (Dz.U. 2012, L 103, s. 21)]. ( ) Zasadniczo uregulowanie wprowadzone do rozporządzenia nr 1234/2007 zostało przyjęte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. 2013, L 347, s. 671), które nie ma znaczenia ratione temporis dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. ( ) Zdaniem spółki Duca di Salaparuta SpA krajowy znak towarowy był ważny do 2009 r., a unijny znak towarowy będzie ważny na razie do dnia 7 września 2029 r. (pkt 4 jej uwag na piśmie). ( ) Decreto – Riconoscimento della denominazione di origine controllata dei vini „Salaparuta” e approvazione del relativo disciplinare di produzione (dekret w sprawie uznania kontrolowanej nazwy pochodzenia win „Salaparuta” i zatwierdzenia ich specyfikacji) z dnia 8 lutego 2006 r. (GURI nr 42 z dnia 20 lutego 2006 r., s. 34; zwany dalej „dekretem z dnia 8 lutego 2006 r.”). ( ) Dz.U. 2009, C 187, s. 1. ( ) ChNP Salaparuta PDO-IT-A0795 została zarejestrowana w elektronicznej bazie danych „E-Bacchus” i figuruje jako taka w elektronicznej bazie danych „eAmbrosia” z datą rejestracji 8 sierpnia 2009 r. (https://ec.europa.eu/agriculture/eambrosia/geographical-indications-register/). ( ) Punkty 27 i 28 uwag na piśmie rządu włoskiego. ( ) Wyroki: z dnia 16 lipca 2015 r., Diageo Brands (C‑681/13, EU:C:2015:471, pkt 59); z dnia 12 lutego 2008 r., Kempter (C‑2/06, EU:C:2008:78, pkt 42). ( ) Tak pkt 18 akapit ostatni, pkt 20 tiret trzecie akapity pierwszy i drugi, a także pkt 22 jej uwag na piśmie. ( ) Artykuły 55 i 57 rozporządzenia nr 1493/1999 określają, odpowiednio, niezbędne i dodatkowe elementy, na których muszą opierać się (krajowe) przepisy dotyczące produkcji win gatunkowych psr. ( ) To samo dotyczy sytuacji, gdy państwo członkowskie nadało nazwę gminy lub jej części. ( ) ( ) Zobacz Dz.U. 2009, C 187, s. 1. ( ) Sąd odsyłający powołuje się w tym względzie, jako przykład poszanowania zasady pewności prawa, na wyrok z dnia 22 grudnia 2010 r., Bavaria (C‑120/08, EU:C:2010:798), który również dotyczył kolizji między nazwą geograficzną a wcześniejszym znakiem towarowym. W pkt 40 tego wyroku Trybunał stwierdził: „zasada pewności prawa […] sprzeciwia się temu, by początek obowiązywania aktu prawa Unii przypadał przed datą jego publikacji, mimo że w drodze wyjątku dopuszczalne jest odstępstwo od tej reguły, jeżeli wymaga tego zamierzony cel i jeżeli uzasadnione oczekiwania zainteresowanych osób są należycie respektowane. W tym zakresie w celu zapewnienia przestrzegania zasady pewności prawa i zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań materialnoprawne przepisy prawa Unii należy interpretować jako dotyczące sytuacji zaistniałych przed ich wejściem w życie jedynie w przypadku, gdy z ich treści, celu i systematyki jasno wynika, że należy im przypisać taki skutek”. ( ) Podobnego sformułowania użyto w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2081/92 z dnia 14 lipca 1992 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. 1992, L 208, s. 1), którego art. 14 ust. 3 stanowił, że „[n]ie można zarejestrować nazwy pochodzenia ani oznaczenia geograficznego w przypadku gdy, biorąc pod uwagę prestiż, jakim się cieszy znak handlowy i stopień jego znajomości oraz okres czasu, w którym był używany, konsument mógłby być wprowadzony w błąd, co do prawdziwej tożsamości produktu”. Jednakże, zgodnie z art. 1 ust. 1 akapit drugi tego rozporządzenia „niniejsze rozporządzenie nie stosuje się do win lub napojów spirytusowych”. ( ) Artykuł 51 ust. 1 rozporządzenia nr 479/2008 (który odpowiada co do istoty art. 118s rozporządzenia nr 1234/2007): „[n]azwy win chronione zgodnie z art. 51 i 54 rozporządzenia (WE) nr 1493/1999 […] są automatycznie chronione na mocy niniejszego rozporządzenia. Komisja odnotowuje je w rejestrze przewidzianym w art. 46 niniejszego rozporządzenia”. ( ) Wyrok z dnia 13 lutego 2014 r., Węgry/Komisja (C‑31/13 P, EU:C:2014:70, pkt 58): „[…] system przejściowy przewidziany w art. 118s rozporządzenia nr 1234/2007 został wprowadzony do celów zachowania, ze względu na zagwarantowanie pewności prawa, ochrony nazw wina już chronionych przed dniem 1 sierpnia 2009 r. w prawie krajowym i tym samym na poziomie Unii na mocy rozporządzenia nr 1493/1999. Brzmienie art. 118s ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 potwierdza ten cel, przewidując, że te nazwy win są »automatycznie chronione na mocy niniejszego rozporządzenia« […]”. ( ) W szczególności z art. 14 rozporządzenia nr 2081/92, art. 43 i 44 rozporządzenia nr 479/2008 oraz art. 2 dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz.U. 2000, L 109, s. 29). Ta ostatnia dyrektywa została uchylona z dniem 13 grudnia 2014 r. na mocy art. 53 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. 2011, L 304, s. 18). ( ) Punkt 13 postanowienia odsyłającego. Mowa o art. 22 porozumienia TRIPS, o 10 bis konwencji paryskiej i art. 3 bis porozumienia madryckiego. Zobacz pkt 6, 7 i 8 niniejszej opinii. ( ) Punkt 29 jej uwag na piśmie. Spółka Duca di Salaparuta SpA powołała się na ten przepis w instancjach poprzedzających postępowanie kasacyjne oraz w niniejszym postępowaniu. Odniesiono się do niego w uwagach na piśmie rządu portugalskiego (pkt 28 i 30). Rząd włoski również bierze go pod uwagę i wyklucza, by w niniejszej sprawie z definicji mogło dojść do wprowadzenia w błąd w rozumieniu tego artykułu (pkt 46 jego uwag na piśmie). ( ) Analiza powołanych postanowień konwencji paryskiej, porozumienia madryckiego i porozumienia TRIPS wskazuje na ich podobieństwo, co do istoty i mutatis mutandis, do ustanowionego w art. 48 rozporządzenia nr 1493/1999 zakazu dotyczącego nieprawidłowego charakteru lub wprowadzania w błąd. ( ) W swoich uwagach na piśmie, pkt 8, spółka Duca di Salaparuta SpA twierdzi, że znak towarowy „Salaparuta”„nie ma nic wspólnego z gminą Salaparuta w prowincji Trapani, ponieważ używane winogrona nigdy nie pochodziły z tego terytorium, a spółka ma siedzibę w innej części Sycylii”. ( ) Podobnie, zdaniem rządu włoskiego, problem, który paradoksalnie mógłby powstać, dotyczy ważności znaku towarowego (nawet gdyby istniał on wcześniej), który zawiera nazwę geograficzną, jak w niniejszej sprawie. Rząd włoski wskazuje jednak, że problem ten nie został podniesiony w postępowaniu głównym, co potwierdza, że stanowisko powódki (spółki Duca di Salaparuta SpA) jest nie do obrony (pkt 46 jej uwag na piśmie). Z kolei rząd portugalski ostrzega przed ryzykiem, że znak towarowy „zmonopolizuje” w sposób nieuzasadniony używanie nazw geograficznych (pkt 35 jego uwag na piśmie). ( ) Punkt 40 niniejszej opinii. ( ) Punkty 43 i 44 jego uwag na piśmie. ( ) Strona 25 wyroku Tribunale di Milano (sądu w Mediolanie, Włochy) nr 1384/2021. ( ) W swoich uwagach na piśmie (pkt 6) spółka Duca di Salaparuta SpA twierdzi, że kwestia ta była omawiana w ramach krajowego postępowania w sprawie uznania KNP „Salaparuta”. Dodaje ona, że w następstwie jej zastrzeżeń w krajowym komitecie naukowym doszło do rozbieżności co do prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odniesieniu do homonimicznego znaku towarowego. ( ) Punkty 20 i 35 jej uwag na piśmie. ( ) Postanowienie Corte suprema di cassazione, Sezioni Unite Civili (sądu kasacyjnego orzekającego w pełnym składzie izb cywilnych, Włochy) nr 21191 z dnia 13 września 2017 r., pkt 2. ( ) Ibidem, pkt 8.1.