C-342/25

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 11 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Zwalczanie korupcji urzędników państw członkowskich Unii Europejskiej – Korupcja bierna – Wykluczenie dowodów zgromadzonych w sposób niezgodny z prawem – Dowody odciążające – Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE – Artykuł 47 akapity pierwszy i drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Skuteczna ochrona prawna – Prawo do skutecznego środka prawnego – Dyrektywa 2012/13/UE – Prawo do informacji w postępowaniu karnym – Artykuł 7 ust. 2 i 3 – Prawo dostępu do materiałów sprawy – Artykuł 51 ust. 1 Karty praw podstawowych – Uregulowania krajowe niestanowiące stosowania prawa Unii – Brak właściwości – Artykuł 267 TFUE – Niezbędność dokonania wykładni prawa Unii dla wydania wyroku przez sąd odsyłający – Brak – Niedopuszczalność W sprawie C‑342/25 [Stogenchev](i) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria) postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 20 maja 2025 r., w postępowaniu karnym przeciwko DS, KW, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: F. Biltgen, prezes izby, I. Ziemele, A. Kumin, S. Gervasoni i M. Bošnjak (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: R. Norkus, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu Komisji Europejskiej – P.J.O. Van Nuffel, M. Wasmeier oraz I. Zaloguin, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym (Dz.U. 2012, L 142, s. 1). 2        Wniosek ten złożono w ramach postępowania karnego wszczętego przeciwko DS i KW w sprawie o łapownictwo bierne. Ramy prawne Prawo Unii Konwencja o korupcji 3        Konwencja sporządzona na podstawie art. K.3 ust. 2 lit. c) Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie zwalczania korupcji urzędników Wspólnot Europejskich i urzędników państw członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. 1997, C 195, s. 2) (zwana dalej „konwencją o korupcji”), która weszła w życie w dniu 28 września 2005 r., przewiduje w art. 2, zatytułowanym „Korupcja bierna”: „1.      Do celów niniejszej Konwencji korupcję bierną stanowi umyślne działanie urzędnika, który bezpośrednio lub za pośrednictwem żąda lub otrzymuje korzyści dowolnego rodzaju dla siebie lub strony trzeciej lub przyjmuje obietnicę takiej korzyści w zamian za dokonanie lub powstrzymanie się, z naruszeniem swoich obowiązków urzędniczych, od dokonania czynności wynikającej z jego funkcji lub w ramach wykonywania jego funkcji. 2.      Każde państwo członkowskie podejmie niezbędne środki, aby zagwarantować, że postępowanie tego rodzaju, o którym mowa w ustępie 1, uznane jest za przestępstwo”. 4        Artykuł 5 ust. 1 tej konwencji stanowi: „Każde państwo członkowskie podejmuje niezbędne środki w celu zagwarantowania, że zachowanie, o którym mowa w artykułach 2 i 3, oraz współuczestniczenie i namawianie do danego zachowania podlega skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym sankcjom karnym, łącznie z, przynajmniej w poważnych przypadkach, karami obejmującymi pozbawienie wolności, które mogą stanowić podstawy ekstradycji”. Dyrektywa 2012/13 5        Motywy 9, 10 i 14 dyrektywy 2012/13 głoszą: „(9)      Artykuł 82 ust. 2 [TFUE] przewiduje możliwość ustanowienia norm minimalnych stosowanych w państwach członkowskich w celu ułatwienia wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych, jak również współpracy policyjnej i wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych o wymiarze transgranicznym. Artykuł ten odwołuje się do »praw jednostek w postępowaniu karnym« jako jednego z obszarów, w którym można ustanowić normy minimalne. (10)      Wspólne normy minimalne powinny doprowadzić do zwiększonego zaufania do systemów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych wszystkich państw członkowskich, co z kolei powinno doprowadzić do skuteczniejszej współpracy sądowej opartej na wzajemnym zaufaniu. Takie wspólne normy minimalne powinny zostać ustanowione w dziedzinie informacji w postępowaniu karnym. […] (14)      Niniejsza dyrektywa […] [u]stanawia […] – z myślą o zwiększeniu wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi – wspólne normy minimalne, które mają być stosowane w odniesieniu do informowania osób podejrzanych i oskarżonych o popełnienie przestępstwa o prawach i o zarzutach. Niniejsza dyrektywa opiera się na prawach określonych w Karcie, a w szczególności jej art. 6, 47 i 48, oraz na art. 5 i 6 [europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.] zgodnie z wykładnią Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. […]”. 6        Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej dyrektywy: „Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie od chwili poinformowania osób przez właściwe organy państwa członkowskiego, że są one podejrzane lub oskarżone o popełnienie przestępstwa, do czasu zakończenia postępowania rozumianego jako ostateczne rozstrzygnięcie tego, czy osoba podejrzana lub oskarżona popełniła przestępstwo, w tym również, w stosownych przypadkach, wydania wyroku oraz rozstrzygnięcia wszelkich środków odwoławczych”. 7        Artykuł 7 ust. 2 i 3 tej dyrektywy stanowi: „2.      Państwa członkowskie zapewniają udzielanie osobom podejrzanym lub oskarżonym lub ich obrońcom dostępu przynajmniej do całego będącego w posiadaniu właściwych organów materiału dowodowego, niezależnie od tego, czy jest on na korzyść czy na niekorzyść osób podejrzanych lub oskarżonych, w celu zagwarantowania rzetelnego postępowania i możliwości przygotowania obrony. 3.      Bez uszczerbku dla ust. 1, dostęp do materiału dowodowego, o którym mowa w ust. 2, jest zapewniany w odpowiednim czasie pozwalającym na skuteczne wykonywanie prawa do obrony, a najpóźniej w chwili przekazania podstawy oskarżenia do oceny sądu. W przypadku gdy właściwe organy wejdą w posiadanie dalszego materiału dowodowego, zapewnia się dostęp do niego w odpowiednim czasie, aby umożliwić jego uwzględnienie”. Prawo bułgarskie Konstytucja bułgarska 8        Artykuł 121 Konstitutsia na Republika Bulgaria (konstytucji Republiki Bułgarii) (zwanej dalej „konstytucją bułgarską”) przewiduje: „1.      Sądy zapewniają równość i poszanowanie zasady kontradyktoryjności między stronami postępowania. 2.      Postępowanie w sprawie gwarantuje ustalenie prawdy. […]”. 9        Artykuł 122 konstytucji bułgarskiej stanowi: „1.      Obywatele i osoby prawne mają prawo do obrony na wszystkich etapach postępowania. 2.      Zasady wykonywania prawa do obrony określa ustawa”. Kodeks karny 10      Zgodnie z art. 301 ust. 1 Nakazatelen kodeks (kodeksu karnego), w brzmieniu mającym zastosowanie do sprawy w postępowaniu głównym: „Urzędnik, który żąda prezentu lub korzyści, które mu się nie należą, albo przyjmuje prezent lub korzyść, albo przyjmuje ofertę lub obietnicę prezentu lub korzyści w celu wykonania lub niewykonania czynności służbowej lub za wykonanie lub niewykonanie takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa łapownictwa w wymiarze do sześciu lat i karze grzywny do [5000 BGN (lewów bułgarskich, około 2550 EUR)]”. 11      Artykuł 302 kodeksu karnego ma następujące brzmienie: „W przypadku przestępstwa łapownictwa biernego popełnionego: 1)      […] przez organ policji lub funkcjonariusza policji prowadzącego śledztwo, 2)      poprzez wymuszenie z nadużyciem stanowiska służbowego, […] przewidziana jest kara: a)      w przypadkach, o których mowa w art. 301 ust. 1 i 2 – pozbawienia wolności od trzech do dziesięciu lat, grzywny w wysokości do [20 000 BGN (około 10 200 EUR)] oraz pozbawienia praw, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 6 i 7. […]”. Kodeks postępowania karnego 12      Artykuł 29 ust. 2 Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeksu postępowania karnego), w brzmieniu mającym zastosowanie do sprawy w postępowaniu głównym, stanowi: „Sędzia lub ławnik, który ze względu na inne okoliczności może zostać uznany za stronniczego lub mającego bezpośredni lub pośredni interes w rozstrzygnięciu sporu, nie może być członkiem składu orzekającego”. 13      Artykuł 105 tego kodeksu ma następujące brzmienie: „1.      Środki dowodowe służą do przedstawienia w ramach postępowania karnego dowodów lub innych środków dowodowych. 2.      Nie są dopuszczalne środki dowodowe, których nie zebrano lub nie przygotowano na przewidzianych w niniejszym kodeksie warunkach i zasadach”. 14      Artykuł 292 tego kodeksu stanowi: „Strony uczestniczące w rozprawie mogą powoływać się wyłącznie na dowody, które zostały zebrane i zweryfikowane w toku postępowania przygotowawczego przed sądem zgodnie z zasadami przewidzianymi w niniejszym kodeksie”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 15      Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria), który jest sądem odsyłającym, rozpatruje w ramach postępowania karnego akt oskarżenia, w którym zarzuca się dwóm funkcjonariuszom policji, DS i KW, wymuszenie z nadużyciem stanowiska służbowego, stanowiące przestępstwo łapownictwa biernego. 16      Sąd ten uważa, że zezwolenie przez sąd na zastosowanie w toku śledztwa specjalnych środków dochodzeniowo-śledczych, którymi objęto DS i KW, a także przeszukania i zajęcia przeprowadzone w jego trakcie są obarczone nieprawidłowościami proceduralnymi, ponieważ zezwolenie nie zostało uzasadnione, a przeszukania i zajęcia przeprowadzono bez uprzedniego zezwolenia sądu. 17      Zgodnie z art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego z akt sprawy wykluczone są środki dowodowe zgromadzone w sposób niezgodny z prawem. Wynika z tego, że stosownie do art. 292 kodeksu postępowania karnego nawet obrona nie może powołać się na owe środki dowodowe w celu wykazania braku odpowiedzialności oskarżonych za zarzucane im czyny. Można wziąć pod uwagę jedynie środki dowodowe zebrane zgodnie z przepisami proceduralnymi, a mianowicie głównie zeznanie obciążające. 18      Sąd odsyłający wyjaśnia jednak, że stwierdzone nieprawidłowości proceduralne nie mają wpływu na wiarygodność rozpatrywanych dowodów, które mają charakter w pełni odciążający wobec oskarżonych w postępowaniu głównym. 19      Uznawszy, że art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego może naruszać konstytucję bułgarską w zakresie, w jakim przepis ten nie przyczynia się do ustalenia prawdy i stoi na przeszkodzie temu, by owi oskarżeni mogli skutecznie wykonywać przysługujące im prawo do obrony, w dniu 27 maja 2024 r. sąd ten zwrócił się do Konstitutsionen sad (trybunału konstytucyjnego, Bułgaria) z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego z konstytucją bułgarską. 20      W dniu 27 czerwca 2024 r. Konstitutsionen sad (trybunał konstytucyjny) odrzucił ten wniosek jako niedopuszczalny. Zdaniem sądu odsyłającego przyjęte w tym względzie uzasadnienie opiera się na założeniu, że przewidziane w art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego systematyczne wykluczenie dowodów zebranych w sposób niezgodny z prawem jest siłą rzeczy korzystne dla oskarżonych. 21      Sąd odsyłający przeprowadził rozprawę, podczas której poinformował oskarżonych w postępowaniu głównym oraz ich adwokatów o nieprawidłowościach proceduralnych popełnionych w ramach gromadzenia rozpatrywanych dowodów, po czym postępowanie przygotowawcze zostało zakończone. W wystąpieniach ustnych owi adwokaci wnieśli o uniewinnienie tych oskarżonych i oparli swoją argumentację przede wszystkim na dowodach odciążających, które były obarczone nieprawidłowościami. 22      Zdaniem sądu odsyłającego argumentacja ta jest zasadna, a rozpatrywane dowody, których – jak zaznacza – nie wykluczył on jeszcze, mają zasadnicze znaczenie dla jej poparcia. W świetle tego stwierdzenia w dniu 27 lutego 2025 r. ów sąd ponownie zwrócił się do Konstitutsionen sad (trybunału konstytucyjnego) o stwierdzenie niezgodności z konstytucją art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego, który to wniosek trybunał konstytucyjny odrzucił postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r. 23      Sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności z prawem Unii przyjętej przez Konstitutsionen sad (trybunał konstytucyjny) wykładni art. 122 ust. 1 konstytucji bułgarskiej, która jego zdaniem prowadzi do tego, że jedynym skutkiem praktycznym art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego jest naruszenie interesów prawnych oskarżonych poprzez pozbawienie ich możliwości obrony z wykorzystaniem dowodów odciążających. 24      W tym względzie zdaniem tego sądu w świetle art. 5 konwencji o korupcji przepisy proceduralne nie mogą stać na przeszkodzie skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom oraz wykonywaniu prawa podstawowego do obrony przed zarzutami karnymi. 25      Ponadto z wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r., Dzivev i in. (C‑310/16, EU:C:2019:30, pkt 33), wynika, że postępowania karne wszczynane w sprawie przestępstw w dziedzinie VAT stanowią stosowanie prawa Unii w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty. To samo powinno dotyczyć przestępstw objętych konwencją o korupcji. 26      W tych okolicznościach, aby rozpatrywane w postępowaniu głównym uregulowania były zgodne z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i z art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty, powinny one gwarantować oskarżonym poszanowanie prawa do skutecznej ochrony prawnej, prawa do rzetelnego procesu i prawa do obrony. W tym względzie jedynie konieczność zapewnienia rzetelności postępowania poprzez skuteczną możliwość zrozumienia przez obronę znaczenia dowodów mogłaby uzasadniać wykluczenie dowodów uzyskanych w sposób niezgodny z prawem. 27      Ponadto sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13, który przyznaje osobom podejrzanym i oskarżonym prawo dostępu do materiałów sprawy, obejmuje prawo do uzyskania informacji dotyczących ewentualnego wykluczenia niektórych dowodów, których zebranie jest obarczone nieprawidłowościami proceduralnymi. 28      W tym względzie sąd ten wskazuje, że prawo krajowe nie określa jasno momentu, w którym należy zbadać prawidłowość gromadzenia dowodów. Wspomniany sąd uważa, że takiej oceny należy dokonać przed wydaniem wyroku kończącego postępowanie w sprawie, tak aby umożliwić stronom wypowiedzenie się w tej kwestii. W związku z tym ów sąd zastanawia się, czy powinien wyłączyć się z rozpoznawania sprawy ze względu na to, że utracił bezstronność, gdy poinformował strony, że niektóre dowody zebrano w sposób niezgodny z prawem. 29      W tych okolicznościach Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy zgodna z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty jest wykładnia przepisu konstytucyjnego przyznającego oskarżonemu prawo do obrony w procesie sądowym [art. 122 ust. 1 konstytucji bułgarskiej], zgodnie z którą –        prawo do obrony przed naruszeniem sfery prywatnej oskarżonych popełnionym w toku gromadzenia dowodów polega na wykluczeniu tych dowodów, oraz –        prawo do obrony przed oskarżeniem polega ponownie na wykluczeniu tych dowodów, jeśli popełnione naruszenie sfery prywatnej oskarżonych ma najłagodniejszą z możliwych form; naruszenie to nie wpłynęło na wiarygodność zgromadzonych dowodów; dowody te są w całości odciążające i mają istotne znaczenie dla poparcia tezy oskarżonych o ich niewinności; oskarżeni, po konsultacji ze swoimi obrońcami, należycie poinformowani o naruszeniu popełnionym przy gromadzeniu tych dowodów, wyraźnie oświadczają, że chcą z nich skorzystać? 2)      Czy zgodna z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13 i art. 47 akapit drugi Karty jest wykładnia prawa krajowego, zgodnie z którą sąd – jeżeli stwierdzi, że określone dowody mogą być wykluczone ze względu na uchybienia proceduralne przy ich gromadzeniu lub należy je wykluczyć z powodu takich uchybień – informuje o tym oskarżonych, aby mogli oni odpowiednio przygotować swoją obronę?”. W przedmiocie właściwości Trybunału 30      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do samego Trybunału należy zbadanie okoliczności, w jakich zwrócił się do niego sąd krajowy, w celu ustalenia własnej właściwości lub dopuszczalności przedłożonego mu wniosku (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo). 31      Należy przypomnieć też, że w ramach odesłania prejudycjalnego na podstawie art. 267 TFUE Trybunał może dokonywać wykładni prawa Unii jedynie w granicach przyznanej mu właściwości (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). 32      W niniejszej sprawie poprzez swoje pytania sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o dokonanie wykładni w szczególności art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty w odniesieniu do sposobu traktowania pod względem proceduralnym, jaki powinien on zastosować wobec dowodów uzyskanych niezgodnie z prawem w ramach postępowania karnego wszczętego w związku z czynami łapownictwa biernego. 33      W tym względzie w pierwszej kolejności na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia jednostkom poszanowania ich prawa do skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii. Do państw członkowskich należy zatem ustanowienie systemu środków odwoławczych i procedur zapewniających skuteczną kontrolę sądową w tych dziedzinach (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 34      Co się tyczy zakresu przedmiotowego stosowania art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, postanowienie to dotyczy „dziedzin objętych prawem Unii”, niezależnie od tego, w jakiej sytuacji państwa członkowskie stosują to prawo (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). 35      Zatem owo postanowienie znajduje między innymi zastosowanie w stosunku do każdego organu krajowego, który może rozstrzygać jako sąd kwestie dotyczące stosowania lub wykładni prawa Unii, a więc wchodzące w zakres dziedzin objętych tym prawem (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). 36      W niniejszej sprawie sąd odsyłający ma orzec w przedmiocie odpowiedzialności karnej dwóch funkcjonariuszy policji postawionych w stan oskarżenia za łapownictwo bierne. Przestępstwo to jest przewidziane w art. 301 ust. 1 i w art. 302 kodeksu karnego, zgodnie z art. 2 konwencji o korupcji, wobec czego spór w postępowaniu głównym dotyczy dziedziny objętej prawem Unii. W konsekwencji ów sąd jest zobowiązany do przestrzegania wymogów skutecznej ochrony prawnej wynikających z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE. 37      W związku z tym Trybunał jest właściwy do dokonania wykładni tego ostatniego postanowienia w niniejszej sprawie. 38      W drugiej kolejności, jeśli chodzi o art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty, należy przypomnieć, że zakres zastosowania Karty w odniesieniu do działań państw członkowskich został określony w jej art. 51 ust. 1, zgodnie z którym postanowienia Karty mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie „w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii”, przy czym postanowienie to potwierdza orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym gwarantowane w porządku prawnym Unii prawa podstawowe znajdują zastosowanie we wszystkich sytuacjach podlegających prawu Unii, jednak nie poza takimi sytuacjami [wyrok z dnia 26 lutego 2026 r., Komisja/Węgry (Prawo do świadczenia usług medialnych na częstotliwości radiowej), C‑92/23, EU:C:2026:108, pkt 95 i przytoczone tam orzecznictwo]. 39      Pojęcie „stosowania prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty wymaga istnienia powiązania między aktem prawa Unii a danym środkiem krajowym, które wykracza poza bliskość danych dziedzin lub pośredni wpływ jednej dziedziny na drugą (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., protectus, C‑185/23, EU:C:2024:657, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). 40      Tak więc, aby określić, czy uregulowanie krajowe mieści się w granicach „stosowania prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty, należy między innymi zbadać, czy omawiane uregulowanie krajowe ma na celu wykonanie przepisu prawa Unii, jaki jest charakter tego uregulowania oraz czy zmierza ono ku realizacji celów innych niż te objęte prawem Unii, nawet jeżeli może ono w sposób pośredni wpływać na to ostatnie, a także czy istnieją przepisy prawa Unii regulujące daną dziedzinę w sposób szczególny lub mogące mieć dla niej znaczenie (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., protectus, C‑185/23, EU:C:2024:657, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo). 41      W tym względzie Trybunał stwierdził już brak możliwości zastosowania praw podstawowych Unii w kontekście uregulowań krajowych ze względu na okoliczność, że przepisy prawa Unii w danej dziedzinie nie nakładały żadnych szczególnych zobowiązań na państwa członkowskie w odniesieniu do rozpatrywanej sytuacji (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 marca 2014 r., Siragusa, C‑206/13, EU:C:2014:126, pkt 26; a także z dnia 10 lipca 2014 r., Julián Hernández i in., C‑198/13, EU:C:2014:2055, pkt 35). 42      W niniejszej sprawie sąd odsyłający uważa w istocie, że art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty ma zastosowanie do sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, ponieważ w postępowaniu głównym właściwe przepisy krajowe wchodzą w zakres stosowania konwencji o korupcji oraz art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13. 43      Po pierwsze, co się tyczy przepisów prawa karnego materialnego przewidzianych w konwencji o korupcji, należy przypomnieć, że Trybunał orzekł już, iż relacja między z jednej strony przepisami prawa karnego materialnego Unii zawartymi w decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW z dnia 25 października 2004 r. ustanawiającej minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami (Dz.U. 2004, L 335, s. 8), a także w decyzji ramowej Rady 2008/841/WSiSW z dnia 24 października 2008 r. w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej (Dz.U. 2008, L 300, s. 42), a z drugiej strony bułgarskimi przepisami prawa karnego procesowego, które regulują ugodę w sprawie, nie wykracza poza bliskość lub pośredni wpływ tych pierwszych na te drugie, wobec czego nie można ustanowić między nimi powiązania w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 39 niniejszego wyroku [zob. podobnie wyrok z dnia 28 listopada 2024 r., PT (Ugoda zawarta między prokuratorem a sprawcą przestępstwa), C‑432/22, EU:C:2024:987, pkt 40]. 44      To samo dotyczy relacji między z jednej strony przepisami prawa karnego materialnego Unii zawartymi w konwencji o korupcji, która w szczególności w swym art. 2 ust. 1 definiuje przestępstwo korupcji biernej, a w art. 5 ust. 1 w związku z tym art. 2 ust. 1 przewiduje wymogi dotyczące kar związanych z owym przestępstwem, a z drugiej strony krajowymi przepisami postępowania karnego o charakterze ogólnym dotyczącymi niedopuszczalności dowodów, których zebranie było dotknięte nieprawidłowościami, lub konsekwencji takiej niedopuszczalności. 45      Konwencja ta nie nakłada bowiem na państwa członkowskie żadnego szczególnego obowiązku w zakresie dopuszczalności dowodów. 46      Tego stwierdzenia nie podważa wspomniany przez sąd odsyłający wyrok z dnia 17 stycznia 2019 r., Dzivev i in. (C‑310/16, EU:C:2019:30, pkt 33), w którym Trybunał dokonał wykładni Karty w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne dotyczące zgodności z nią bułgarskiego uregulowania w dziedzinie dopuszczalności dowodów, które nasunęło się w ramach postępowania karnego wszczętego w związku z przestępstwami w dziedzinie VAT. 47      W wyroku tym Trybunał uznał bowiem, że Karta ma zastosowanie do sprawy rozpatrywanej w postępowaniu głównym, zważywszy na specyfikę odnośnych przestępstw, w szczególności ze względu na to, że naruszają one nieuchronnie interesy finansowe Unii i że ukaranie za te przestępstwa zapewnia skuteczność systemu prawnego VAT, który jest zharmonizowany na poziomie Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 17 stycznia 2019 r., Dzivev i in., C‑310/16, EU:C:2019:30, pkt 25–28). Tymczasem takiej analizy nie można zastosować do sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, która dotyczy postępowania wszczętego w związku z przestępstwem łapownictwa biernego. 48      Ponadto należy zauważyć, że okoliczność, iż konwencja o korupcji jest stosowana przez krajowe przepisy prawa karnego materialnego przewidujące odpowiedzialność karną za przestępstwo łapownictwa biernego, nie może sprawić, że Karta będzie miała zastosowanie do wszystkich aspektów postępowania karnego wszczętego przeciwko osobie podejrzanej o łapownictwo bierne. 49      W świetle powyższego przepisy kodeksu postępowania karnego, które sąd odsyłający ma stosować, a w szczególności jego art. 105 ust. 2, nie stanowią „stosowania”, w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty, postanowień konwencji o korupcji. 50      Po drugie, co się tyczy art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13, należy zauważyć przede wszystkim, że brzmienie tego przepisu nie odnosi się ani do niedopuszczalności niektórych dowodów, ani do informacji, z których osoby podejrzane lub oskarżone powinny skorzystać w odniesieniu do dowodów, do których miały dostęp. 51      Ponadto motywy 9, 10 i 14 tej dyrektywy wskazują, że jej jedynym celem jest ustanowienie wspólnych norm minimalnych, co oznacza, że nie dokonuje ona wyczerpującej harmonizacji przepisów dotyczących postępowania karnego. W świetle ograniczonego zakresu harmonizacji dokonanej przez tę dyrektywę kwestie, które nie są przez nią uregulowane, podlegają prawu krajowemu (zob. analogicznie wyrok z dnia 1 sierpnia 2025 r., Dimnev, C‑404/24, EU:C:2025:595, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). 52      Z powyższych rozważań wynika, że art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13 nie reguluje kwestii dopuszczalności dowodów, a zatem nie ustanawia żadnego szczególnego obowiązku w odniesieniu do sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym. 53      W związku z tym nie można uznać, że przepisy krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym stanowią stosowanie art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13. 54      W świetle całości powyższych rozważań Trybunał nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytania w zakresie, w jakim dotyczą one wykładni art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty. W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym 55      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy w ramach stanu faktycznego i prawnego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny i którego prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Odrzucenie przez Trybunał wniosku sądu krajowego jest możliwe tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego albo prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, jakie zostały mu przedstawione (wyrok z dnia 17 marca 2026 r., Županijsko državno odvjetništvo, C‑8/24, EU:C:2026:210, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo). 56      Z utrwalonego orzecznictwa wynika też, że procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów. Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie kwestii ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane rzeczywistą potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). 57      Jak wynika z samego brzmienia art. 267 TFUE, orzeczenie w trybie prejudycjalnym musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” w zawisłej przed nim sprawie (wyrok z dnia 11 lipca 2024 r., Hann-Invest i in., C‑554/21, C‑622/21 i C‑727/21, EU:C:2024:594, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo). 58      W ramach postępowania prejudycjalnego ustanowionego tym postanowieniem konieczne jest zatem zaistnienie między sporem w postępowaniu głównym a przepisami prawa Unii, o których wykładnię się zwrócono, łącznika przejawiającego się w tym, że owa wykładnia jest obiektywnie niezbędna do celów wydania orzeczenia przez sąd odsyłający [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo]. 59      W niniejszej sprawie poprzez pytanie prejudycjalne pierwsze sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których sąd karny powinien wykluczyć w każdych okolicznościach dowody uzyskane niezgodnie z prawem, to znaczy nawet wtedy, gdy są one odciążające wobec oskarżonego. 60      Na mocy tego postanowienia państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii. 61      Rzeczone postanowienie nakłada na każde państwo członkowskie obowiązek zapewnienia, by organy orzekające jako „sądy” w rozumieniu prawa Unii w kwestiach związanych ze stosowaniem lub z wykładnią tego prawa i należące w związku z tym do systemu środków odwoławczych w dziedzinach objętych prawem Unii odpowiadały wymogom skutecznej ochrony sądowej (wyrok z dnia 4 września 2025 r., AW „T”, C‑225/22, EU:C:2025:649, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). 62      Sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności z owym postanowieniem art. 105 ust. 2 kodeksu postępowania karnego w zakresie, w jakim nakłada on na niego obowiązek wykluczenia dowodów uzyskanych w sposób niezgodny z prawem, w tym dowodów, na które można się powołać na korzyść oskarżonych. 63      Niemniej jednak należy stwierdzić, po pierwsze, że z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie wynika, by spór w postępowaniu głównym wykazywał pod względem materialnoprawnym powiązanie z prawem Unii, w szczególności z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, którego dotyczy pytanie pierwsze, oraz że w związku z tym sąd odsyłający jest zobowiązany do zastosowania tego prawa, a w szczególności konwencji o korupcji, lub wspomnianego postanowienia w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w postępowaniu głównym (zob. analogicznie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18, EU:C:2020:234, pkt 49). 64      Chociaż bowiem rozpatrywane w postępowaniu głównym okoliczności faktyczne mogą wchodzić w zakres zdefiniowanego w tej konwencji przestępstwa korupcji biernej, to jednak sąd odsyłający ma orzec na podstawie bułgarskiego prawa karnego i nie wskazuje on, że wykładnia wspomnianej konwencji lub art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE jest obiektywnie niezbędna do celów wydania orzeczenia co do istoty przez sąd odsyłający w ramach postępowania głównego. 65      Po drugie, sąd odsyłający nie wskazuje również w swoich rozważaniach przedstawionych w celu uzasadnienia konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne pierwsze ewentualnych przepisów proceduralnych prawa Unii, które byłby zobowiązany zastosować w celu wydania wyroku (zob. analogicznie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18, EU:C:2020:234, pkt 50). 66      Po trzecie, nie wydaje się ponadto, by odpowiedź, jakiej miałby udzielić Trybunał na to pytanie, mogła dostarczyć sądowi odsyłającemu taką wykładnię prawa Unii, która pozwoliłaby mu rozstrzygnąć kwestie proceduralne prawa krajowego przed wydaniem orzeczenia co do istoty w zawisłej przed nim sprawie (zob. analogicznie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18, EU:C:2020:234, pkt 51). 67      W niniejszej sprawie sąd odsyłający, który jest właściwy do oceny odpowiedzialności karnej oskarżonych w postępowaniu głównym, jest w stanie dokonać takiej oceny w szczególności na podstawie dokonanego przez siebie badania mocy dowodowej przedstawionych dowodów. 68      W konsekwencji wnioskowana wykładnia art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE nie jest obiektywnie niezbędna do celów wydania orzeczenia przez sąd odsyłający. Z powyższego wynika, że pytanie pierwsze jest niedopuszczalne. 69      Poprzez pytanie prejudycjalne drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13 stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których sąd karny powinien poinformować oskarżonych, jeżeli stwierdzi, że podczas gromadzenia niektórych dowodów znajdujących się w aktach sprawy wystąpiły nieprawidłowości, w związku z czym dowody te należy wykluczyć na podstawie prawa krajowego. 70      W tym względzie z art. 2 ust. 1 tej dyrektywy wynika, że jej art. 7 ust. 2 i 3 ma zastosowanie w postępowaniu głównym. 71      Niemniej jednak z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, po pierwsze, że zgodnie z art. 7 ust. 2 wspomnianej dyrektywy oskarżonym w postępowaniu głównym udzielono dostępu do będącego w posiadaniu właściwych organów materiału dowodowego, niezależnie od tego, czy przemawiał on na ich korzyść czy na ich niekorzyść, a po drugie, że oskarżeni ci przygotowali swoją obronę, wiedząc, iż niektóre dowody zostały zebrane w sposób niezgodny z prawem, co stosownie do przepisów bułgarskich skutkuje niedopuszczalnością tych dowodów. 72      Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika też, że sąd odsyłający nie ma żadnych wątpliwości co do zgodności z art. 7 ust. 2 i 3 tej dyrektywy jego wykładni przepisów bułgarskich, zgodnie z którą kwestię dopuszczalności dowodów należy rozstrzygnąć przed wydaniem wyroku kończącego postępowanie, zaś wątpliwości tego sądu dotyczą kwestii, czy owa wykładnia jest zgodna z wymogiem bezstronności wynikającym z art. 47 akapit drugi Karty. Tymczasem Trybunał nie jest właściwy do dokonania wykładni tego ostatniego postanowienia w niniejszej sprawie, jak wynika z pkt 54 niniejszego wyroku. 73      Wypływa z tego wniosek, że pytanie drugie jest niedopuszczalne, ponieważ wnioskowana wykładnia art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2012/13 nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym sporu w postępowaniu głównym. 74      Z całości powyższych rozważań wynika, że Trybunał nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania przedstawione przez sąd odsyłający w zakresie, w jakim dotyczą one art. 47 Karty, i że w pozostałym zakresie wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. W przedmiocie kosztów 75      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje: 1)      Trybunał nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne przedstawione przez Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria) postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r. w zakresie, w jakim dotyczą one wykładni art. 47 akapity pierwszy i drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. 2)      W pozostałym zakresie wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria) postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r. jest niedopuszczalny. Podpisy *      Język postępowania: bułgarski. i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.