C-343/23
WyrokTSUE2026-04-16CELEX: 62023CJ0343ECLI:EU:C:2026:294
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Unii Europejskiej naruszył prawo, błędnie interpretując pojęcie „nękania psychicznego” z art. 12a ust. 3 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej, w szczególności poprzez ograniczenie go do zachowań indywidualnych, osobistych i aktywnych, a także czy błędnie ocenił istnienie zaczątku dowodu na nękanie pasywne lub zbiorowe w kontekście wniosku o udzielenie wsparcia na podstawie art. 24 Regulaminu pracowniczego?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że Sąd nie naruszył prawa, interpretując pojęcie „nękania psychicznego”. Potwierdził, że pojęcie to, choć szerokie, wymaga przedstawienia zaczątku dowodu na niewłaściwe, powtarzające się lub ciągłe, umyślne zachowanie godzące w osobowość, godność lub integralność. Trybunał wyjaśnił, że nękanie może być zbiorowe, jeśli istnieje skoordynowanie działań, oraz pasywne (np. marginalizacja, ignorowanie), o ile odzwierciedla umyślne zachowanie. Jednakże, to na wnioskującym o udzielenie wsparcia spoczywa ciężar przedstawienia zaczątku dowodu na takie zachowanie. Sąd I instancji nie wykluczył nękania pasywnego czy zbiorowego, lecz uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczającego zaczątku dowodu na indywidualne i osobiste zaangażowanie domniemanych sprawców. Trybunał uznał, że Sąd nie odwrócił ani nie nałożył nieproporcjonalnego ciężaru dowodu.Stan faktyczny
Jean-Marc Colombani, urzędnik Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ), złożył wniosek o udzielenie wsparcia na podstawie art. 24 Regulaminu pracowniczego, twierdząc, że był ofiarą nękania psychicznego ze strony swoich przełożonych. Wniosek ten został częściowo oddalony w odniesieniu do dwóch osób (D i F) z powodu braku zaczątku dowodu. Wcześniej skarżący wygrał sprawę o nieawansowanie go, co doprowadziło do ugody i awansu z mocą wsteczną. Skarżący zaskarżył decyzję ESDZ o częściowym oddaleniu wniosku o wsparcie oraz ugodę i domniemaną decyzję o awansie, a także domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Jean-Marc Colombani zostaje obciążony kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 16 kwietnia 2026 r.(*)
Odwołanie – Służba publiczna – Urzędnicy – Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej – Artykuł 24 – Wniosek o udzielenie wsparcia – Artykuł 12a – Pojęcie „nękania psychicznego” – Nękanie pasywne lub zbiorowe – Oddalenie wniosku o udzielenie wsparcia – Skarga o stwierdzenie nieważności oraz o odszkodowanie i zadośćuczynienie
W sprawie C‑343/23 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 31 maja 2023 r.,
Jean-Marc Colombani, zamieszkały w Auderghem (Belgia), którego reprezentowała N. de Montigny, avocate,
strona skarżąca,
w której drugą stroną postępowania jest:
Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ), którą reprezentowali A. Ireland i R. Spáč, w charakterze pełnomocników, tych zaś wspierali L. Lence de Frutos, abogada, i M. Troncoso Ferrer, avocat,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: K. Jürimäe, prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin, M. Gavalec i Z. Csehi (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: R. Norkus,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W odwołaniu Jean-Marc Colombani wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 22 marca 2023 r., Colombani/ESDZ (T‑113/22, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2023:154), w którym Sąd oddalił jego skargę na podstawie art. 270 TFUE, zmierzającą, po pierwsze, do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 czerwca 2021 r., na mocy której Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) częściowo oddaliła jego wniosek o udzielenie wsparcia złożony w dniu 18 lutego 2021 r. (zwanej dalej „decyzją oddalającą częściowo wniosek o udzielenie wsparcia”) na podstawie art. 24 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”), a także ugody zawartej między stronami w dniu 9 lutego 2021 r. (zwanej dalej „ugodą”) i domniemanej dorozumianej decyzji o awansowaniu skarżącego do grupy zaszeregowania AD 14 z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2018 r., o której poinformowano go w drodze przekazania rozliczenia wynagrodzenia za maj 2021 r., a po drugie, do uzyskania naprawienia szkody majątkowej i krzywdy, których miał doznać z powodu zachowania ESDZ.
Ramy prawne
2 Artykuł 12a regulaminu pracowniczego stanowi:
„1. Urzędnicy powstrzymują się od jakichkolwiek form nękania psychicznego oraz molestowania seksualnego.
2. Fakt nękania psychicznego lub molestowania seksualnego nie może powodować dla urzędnika, który padł jego ofiarą, jakichkolwiek negatywnych skutków ze strony instytucji. Urzędnika, który przedstawił dowody nękania psychicznego lub molestowania seksualnego, nie mogą spotkać ze strony instytucji żadne negatywne skutki, pod warunkiem że działa on w dobrej wierze.
3. »Nękanie psychiczne« oznacza niewłaściwe zachowanie, które ma miejsce na przestrzeni pewnego okresu, powtarza się lub ma charakter ciągły i obejmuje sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania podejmowane umyślnie, które mogą godzić w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby.
[…]”.
3 Artykuł 24 regulaminu pracowniczego ma następujące brzmienie:
„Unia [Europejska] wspomaga każdego urzędnika, w szczególności w postępowaniach przeciwko osobom dopuszczającym się gróźb, zniewag, zniesławień lub ataków na osobę lub mienie, na jakie on lub członkowie jego rodziny są narażeni ze względu na zajmowane przez niego stanowisko lub pełnione obowiązki.
Unia solidarnie rekompensuje urzędnikowi szkody poniesione przez niego w takich przypadkach, o ile urzędnik nie spowodował szkody umyślnie lub przez rażące niedbalstwo i nie był w stanie uzyskać odszkodowania od osoby, która szkodę wyrządziła”.
Okoliczności powstania sporu
4 Okoliczności powstania sporu przedstawiono w pkt 2–20 zaskarżonego wyroku w następujący sposób:
„2 Skarżący jest urzędnikiem ESDZ.
3 Swoją karierę zawodową rozpoczął we francuskiej służbie dyplomatycznej. W dniu 1 maja 1990 r. rozpoczął służbę w Komisji Wspólnot Europejskich. We wrześniu 2010 r. został zatrudniony w ESDZ, gdzie do lutego 2015 r. był asystentem sekretarza generalnego wykonawczego A. W okresie od marca 2015 r. do sierpnia 2016 r. skarżący był najpierw asystentem, a następnie doradcą sekretarza generalnego B. W dniu 1 czerwca 2016 r. skarżący został mianowany doradcą sekretarz generalnej C. Od dnia 1 stycznia 2017 r. pełni on funkcję doradcy zastępcy sekretarza generalnego ds. wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) oraz reagowania kryzysowego, a mianowicie najpierw D, a od dnia 1 maja 2020 r. – E.
4 Ponieważ jego nazwisko nie zostało umieszczone na liście urzędników zaproponowanych do awansu do grupy zaszeregowania AD 14 w ramach postępowania w sprawie awansu w 2017 r., skarżący wniósł skargę do Sądu celem zakwestionowania decyzji ESDZ z dnia 9 listopada 2017 r. o nieawansowaniu go. Wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., Colombani/ESDZ (T‑372/18, […] EU:T:2019:734), Sąd stwierdził nieważność wspomnianej decyzji ze względu na to, że ogólne przepisy wykonawcze zastosowane przez ESDZ w postępowaniu w sprawie awansu w 2017 r. były nieprawidłowe w zakresie, w jakim nie pozwalały na przeprowadzenie porównawczego i obiektywnego badania osiągnięć urzędników.
5 W dniu 6 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności decyzji ESDZ o niewykonaniu wyroku z dnia 10 października 2019 r., Colombani/ESDZ (T‑372/18, […] EU:T:2019:734), a także decyzji o odrzuceniu jego kandydatur na stanowiska szefa delegatury Unii Europejskiej w Korei, Uzbekistanie i Macedonii Północnej. Wniósł on również o stwierdzenie nieważności decyzji ESDZ o nieudzieleniu mu dostępu do dokumentów związanych z tymi postępowaniami, w szczególności do danych porównawczych kandydatów wybranych w ramach procedury preselekcji. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2021 r., Colombani/ESDZ (T‑507/20, […] EU:T:2021:95), owa sprawa została wykreślona z rejestru Sądu w następstwie [zawarcia ugody].
6 Zgodnie z treścią ugody ESDZ zobowiązała się do awansowania skarżącego do grupy zaszeregowania AD 14 stopień 1 ze skutkiem wstecznym od dnia 1 stycznia 2018 r. (pkt 1 ugody). ESDZ zobowiązała się ponadto do dostarczenia skarżącemu informacji związanych z kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym kandydatów, które komisja konkursowa uznała za najlepiej odpowiadające kryteriom preselekcji, które zostały następnie uwzględnione w celu porównania kwalifikacji i osiągnięć kandydatów wybranych w postępowaniach preselekcyjnych na stanowiska szefa delegatury Unii w Macedonii Północnej, Algierii, Azerbejdżanie i Norwegii, a także na stanowisko dyrektora ds. Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu w ESDZ, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa, a w szczególności z przepisami o ochronie danych, zgodnie z opinią inspektora ochrony danych ESDZ (pkt 2 ugody).
7 W dniu 18 lutego 2021 r. skarżący złożył na podstawie art. 24 regulaminu pracowniczego wniosek o udzielenie wsparcia dotyczący, jako kolejnych przełożonych: byłej sekretarz generalnej ESDZ – C, jednego z byłych zastępców sekretarza generalnego ESDZ – D i jednego z obecnych zastępców sekretarza generalnego ESDZ – E, a także dyrektora generalnego ds. budżetu i administracji – F.
8 W wiadomości elektronicznej z dnia 22 lutego 2021 r. skierowanej do F skarżący wezwał F do potwierdzenia, że ESDZ nie ma zastrzeżeń wobec ujawnienia dokumentów towarzyszących [temu] wnioskowi o udzielenie wsparcia […] belgijskim organom sądowym i administracyjnym w ramach postępowania w sprawie skargi do inspektora pracy w Brukseli (Belgia). Ponadto skarżący wskazał w tej wiadomości elektronicznej, że pragnie upewnić się, że ESDZ co do zasady nie sprzeciwia się przedstawieniu przez niego okoliczności faktycznych streszczonych we wspomnianym wniosku jednemu lub kilku członkom Parlamentu Europejskiego. W odpowiedzi przesłanej pocztą elektroniczną z dnia 23 lutego 2021 r. F wezwał skarżącego do złożenia wniosku na podstawie art. 19 regulaminu pracowniczego oraz do wskazania dokumentów, a także adresatów i celu planowanego przekazania dokumentów. Co się tyczy zamiaru zwrócenia się przez skarżącego o interwencję do niektórych członków Parlamentu, F wskazał, że takie działanie nie jest przedmiotem postepowania przewidzianego w art. 19 regulaminu pracowniczego. W wiadomości elektronicznej z dnia 24 lutego 2021 r. skierowanej do F skarżący zwrócił się do ESDZ o wskazanie, czy niektóre z dokumentów załączonych do jego wniosku o udzielenie wsparcia »nie [mogą] być przedmiotem przekazania [i]nspektoratowi [p]racy w Brukseli«.
9 W dniu 1 marca 2021 r. skarżący wniósł do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności decyzji o odrzuceniu kandydatur, które przedstawił, po pierwsze, na stanowisko dyrektora Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, a po drugie, na stanowisko szefa delegatury Unii w Kanadzie. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r., Colombani/ESDZ (T‑129/21, […] EU:T:2022:424), Sąd oddalił tę skargę. [Skarżący wniósł odwołanie od tego wyroku Sądu, które zostało oddalone wyrokiem Trybunału z dnia 16 listopada 2023 r., Colombani/ESDZ (C‑595/22 P, EU:C:2023:884)].
10 Wiadomością elektroniczną z dnia 28 kwietnia 2021 r. dyrektor ds. zasobów ludzkich, G, przekazała skarżącemu wstępną analizę jego wniosku o udzielenie wsparcia, w której wskazano, że organ powołujący ma zamiar wszcząć dochodzenie administracyjne w odniesieniu do C i E. Natomiast w odniesieniu do zarzutów dotyczących nękania ze względu na działania D i F [ta] wstępna analiza wskazywała, że nie były one uzasadnione zaczątkiem dowodu.
11 Wiadomością elektroniczną z dnia 7 maja 2021 r. skarżący skierował do dyrektor ds. zasobów ludzkich swoje uwagi w przedmiocie [wspomnianej] analizy wstępnej.
12 W rozliczeniu wynagrodzenia skarżącego za maj 2021 r. po raz pierwszy znalazła się wzmianka, że skarżący został zaszeregowany do grupy AD 14, stopień 2. Ponadto na tym rozliczeniu dokonano z mocą wsteczną dostosowania wynagrodzenia skarżącego do grupy zaszeregowania AD 14 począwszy od stycznia 2018 r.
13 Decyzją oddalającą częściowo wniosek o udzielenie wsparcia podpisany przez dyrektorkę ds. zasobów ludzkich organ powołujący oddalił wniosek o udzielenie wsparcia w odniesieniu do twierdzeń skarżącego dotyczących nękania psychicznego, którego – jak twierdził – był ofiarą wskutek działań D i F ze względu na to, że nie były one poparte zaczątkiem dowodu.
14 W dniu 1 sierpnia 2021 r. skarżący złożył, po pierwsze, zażalenie zarejestrowane pod numerem R/412/21, dotyczące domniemanej dorozumianej decyzji o częściowym oddaleniu jego wniosku o udzielenie wsparcia, wynikającej z przekazanej mu w dniu 28 kwietnia 2021 r. wstępnej analizy, a po drugie, zażalenie zarejestrowane pod numerem R/413/21, dotyczące domniemanej dorozumianej decyzji o awansowaniu go do grupy zaszeregowania AD 14 z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2018 r., o której został poinformowany w drodze rozliczenia wynagrodzenia za maj 2021 r.
15 W dniu 25 sierpnia 2021 r. skarżący zapoznał się z decyzją oddalającą częściowo wniosek o udzielenie wsparcia.
16 W dniu 13 września 2021 r. skarżący złożył zażalenie, zarejestrowane pod numerem R/460/21, dotyczące [tej decyzji].
17 Pismem z dnia 25 listopada 2021 r., podpisanym przez […] F, ESDZ formalnie poinformowała skarżącego o decyzji organu powołującego o awansowaniu go do grupy zaszeregowania AD 14 stopień 1 ze skutkiem wstecznym od dnia 1 stycznia 2018 r. na podstawie art. 266 ust. 1 TFUE oraz w wykonaniu postanowienia z dnia 12 lutego 2021 r., Colombani/ESDZ (T‑507/20, […] EU:T:2021:95), a także zgodnie z ugodą, wskazując jednocześnie, że owa decyzja o awansie została wykonana i że została włączona do akt informatycznego systemu zarządzania personelem Komisji […] dotyczących skarżącego z dniem 30 marca 2021 r., a automatyczne przeniesienie na wyższy stopień miało miejsce w dniu 1 stycznia 2020 r.
18 Decyzją z dnia 26 listopada 2021 r. sekretarz generalny ESDZ, L, jako organ powołujący, oddalił zażalenia R/412/21 i R/460/21.
19 W dniu 29 listopada 2021 r. skarżący złożył zażalenie, zarejestrowane pod numerem R/618/21, dotyczące niewykonania ugody ze strony ESDZ w szczególności w odniesieniu do pkt 2 tej ugody.
20 Decyzją z dnia 30 listopada 2021 r. organ powołujący oddalił zażalenie R/413/21”.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
5 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 3 marca 2022 r. wnoszący odwołanie wniósł skargę mającą na celu, po pierwsze, stwierdzenie nieważności decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia oraz ugody i domniemanej dorozumianej decyzji o awansowaniu go do grupy zaszeregowania AD 14 z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2018 r., o której został poinformowany w drodze rozliczenia wynagrodzenia za maj 2021 r., a po drugie, naprawienie szkody majątkowej i krzywdy, których miał doznać z powodu zachowania ESDZ.
6 Na poparcie żądań stwierdzenia nieważności decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia wnoszący odwołanie podniósł pięć zarzutów. Zarzut piąty nie ma znaczenia dla niniejszego odwołania, ponieważ wnoszący odwołanie nie zakwestionował jego badania przez Sąd w ramach odwołania. Zarzuty od pierwszego do czwartego dotyczyły: po pierwsze – zawinionego działania administracji, naruszenia obowiązku dbałości i naruszenia Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) i regulaminu pracowniczego; po drugie – istnienia zaczątku dowodu na rzeczywisty charakter nękania psychicznego, któremu miał być poddany wnoszący odwołanie; po trzecie – nadużycia władzy i naruszenia art. 47 Karty; a po czwarte – nadużycia władzy oraz naruszenia art. 227 TFUE i art. 44 Karty.
7 W pkt 54 i 65 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił, odpowiednio, części pierwszą i drugą zarzutu drugiego, dotyczące błędów w ocenie okoliczności faktycznych, które można przypisać, odpowiednio, D i F, oraz stwierdził brak takich błędów. Wskazał on w tym względzie, że organ powołujący mógł słusznie uznać, iż wnoszący odwołanie nie przedstawił zaczątku dowodu na stosowane wobec niego nękanie psychiczne ze strony tych dwóch osób.
8 W pkt 70 i 72 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił część pierwszą zarzutu pierwszego, dotyczącą zawinionego braku zastosowania wobec wnoszącego odwołanie tymczasowych środków ochrony, ponieważ stwierdził, że ESDZ nie miała obowiązku wszczęcia dochodzenia administracyjnego wobec D i F ani przyjęcia większej liczby tymczasowych środków ochrony w postaci nieformalnych środków ochrony lub pomocy finansowej.
9 W pkt 75 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił jako bezskuteczną część drugą zarzutu pierwszego, dotyczącą bezprawnego charakteru groźby sformułowanej wobec wnoszącego odwołanie. Orzekł on, że domniemane groźby mające na celu ujawnienie informacji belgijskim organom sądowym i posłom do Parlamentu, nawet przy założeniu, że zostały wykazane, nie mają wpływu na decyzję oddalającą częściowo wniosek o udzielenie wsparcia w zakresie, w jakim dotyczył on D i F.
10 W pkt 89, 92 i 93 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił część trzecią zarzutu pierwszego, dotyczącą braku bezstronności i konfliktu interesów po stronie autora decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia. W tym względzie orzekł on, że nawet jeśli mogą istnieć wątpliwości co do obiektywnej bezstronności autora tej decyzji, ponowne rozpatrzenie wspomnianej decyzji przez sekretarza generalnego ESDZ pozwoliło na skorygowanie tej nieprawidłowości. Ponadto, nawet gdyby ta sama decyzja została podpisana przez osobę niemającą powiązań hierarchicznych z F, wykluczone byłoby, by rozpatrzenie wniosku o udzielenie wsparcia doprowadziło do innego rezultatu niż jego oddalenie w zakresie, w jakim był on skierowany przeciwko F.
11 Wreszcie w pkt 107 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił zarzuty trzeci i czwarty, dotyczące nadużycia władzy, jako bezskuteczne, a w każdym razie jako bezzasadne.
12 Ponieważ wszystkie zarzuty podniesione przez wnoszącego odwołanie na poparcie żądania stwierdzenia nieważności decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia zostały oddalone, Sąd oddalił to żądanie oraz żądanie odszkodowania.
Żądania stron w postępowaniu odwoławczym
13 Wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o:
– uwzględnienie odwołania i uchylenie zaskarżonego wyroku;
– rozpoznanie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia;
– nakazanie ESDZ zapłaty symbolicznej kwoty 1 EUR tytułem naprawienia jego krzywdy;
– obciążenie ESDZ kosztami poniesionymi przez wnoszącego odwołanie w ramach niniejszego postępowania oraz postępowania w pierwszej instancji.
14 ESDZ wnosi do Trybunału o:
– odrzucenie odwołania jako niedopuszczalnego lub przynajmniej oddalenie go jako bezzasadnego;
– utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku w całości oraz
– obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami niniejszego postępowania i postępowania w pierwszej instancji.
15 Odwołanie wnoszącego odwołanie dotyczy zarówno rozstrzygnięcia, na mocy którego Sąd oddalił jego żądanie stwierdzenia nieważności, jak i rozstrzygnięcia, na mocy którego oddalił jego żądania odszkodowania.
W przedmiocie odwołania
16 W uzasadnieniu odwołania wnoszący odwołanie podnosi cztery zarzuty, z których pierwszy dotyczy w istocie naruszenia prawa przy badaniu przedmiotu jego wniosku o udzielenie wsparcia i naruszenia pojęcia „nękania”, drugi – naruszenia prawa przy ocenie okoliczności faktycznych, które można przypisać D i F, trzeci – naruszenia art. 24 regulaminu pracowniczego, a czwarty – nieuwzględnienia istnienia decyzji oddalającej złożony wniosek i naruszenia prawa przy analizie art. 17 i 19 regulaminu pracowniczego.
17 ESDZ podnosi na wstępie niedopuszczalność odwołania w całości, twierdząc, że wnoszący odwołanie zwraca się do Trybunału o dokonanie nowej oceny okoliczności faktycznych, a nie dokonuje prawdziwej krytyki prawnej zaskarżonego wyroku.
18 Należy jednak zbadać każdy konkretny zarzut niedopuszczalności podniesiony w ten sposób w ramach oceny zarzutów i zarzutów szczegółowych, do których się odnoszą.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
Argumentacja stron
19 W zarzucie pierwszym wnoszący odwołanie podnosi w istocie, że rozumowanie Sądu przedstawione w ramach badania zarzutu drugiego podniesionego w pierwszej instancji, dotyczącego istnienia zaczątku dowodu na rzeczywisty charakter nękania, któremu miał być poddany wnoszący odwołanie, opiera się na błędnej przesłance, a zatem jest obarczone naruszeniem prawa.
20 Zdaniem bowiem wnoszącego odwołanie w celu dokonania oceny istnienia zaczątku dowodu na rzeczywisty charakter nękania, które można przypisać D i F, Sąd nie uwzględnił w pkt 31, 34, 38 i 39 zaskarżonego wyroku, że zbiorowe i pasywne zachowania mogą również stanowić takie nękanie i w ten sposób ograniczył zakres art. 24 regulaminu pracowniczego do nękania sensu stricto. W konsekwencji Sąd niesłusznie przyjął w pkt 47, 53, 59, 60 i 61 tego wyroku, że nękanie może wynikać jedynie z indywidualnego, osobistego i aktywnego zachowania domniemanego sprawcy nękania.
21 W tym względzie wnoszący odwołanie dodaje, że Sąd wskazał, iż ESDZ oddaliła jego wniosek o udzielenie wsparcia ze względu na brak zachowania mającego cechy nękania, które można przypisać D i F. Jednakże wnoszący odwołanie podkreśla, że ten wniosek o udzielenie wsparcia dotyczył również pasywności F, który tolerował wolę oczywiście niezgodnej z prawem dyskryminacji wyrażonej przez C. Tymczasem ta pasywność F przyczyniła się de facto do utrzymania i pogłębienia zarzucanego nękania. Ze względu bowiem na ilość zaangażowanych osób i ich związki podporządkowania z inicjatorką tego nękania – C, wnoszący odwołanie twierdzi w istocie, że miało ono charakter zbiorowy.
22 W tych okolicznościach, opierając się na pkt 126 i 127 wyroku z dnia 30 marca 2022 r., KF/EBI (T‑299/20, EU:T:2022:171), wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że nie uwzględnił okoliczności, iż nękanie może występować wtedy, gdy „[…] kilka osób należących do tej samej instytucji, […] działa […] w sposób skoordynowany lub przynajmniej jednomyślny”. Tymczasem takie rozumienie pojęcia „nękania” zakładało, że ESDZ powinna była przeprowadzić „całościową analizę różnych zachowań” zainteresowanych osób, co do których wnoszący odwołanie „podnosił, że mogły wykazać istnienie nękania”, gdyż w przeciwnym razie mogłoby to zmienić przedmiot skargi. W związku z tym zdaniem wnoszącego odwołanie Sąd nie mógł również ograniczyć się do indywidualnej analizy zachowań bez uwzględnienia kontekstu.
23 Ponadto, odnosząc się do szeregu pasywnych zachowań, odpowiednio, D i F, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi w istocie, że dokonał błędnej wykładni pojęcia „nękania”, ograniczając je do czynnego zachowania, i że wymagał od wnoszącego odwołanie aktywnego wykazania raczej pasywnego zachowania. Tymczasem wnoszący odwołanie utrzymuje, że wbrew stwierdzeniom dokonanym przez Sąd w pkt 47 i 60 zaskarżonego wyroku nie należało do niego wykazanie aktywnego, bezpośredniego, konkretnego i indywidualnego zachowania jego przełożonych w jego odsunięciu.
24 ESDZ odpowiada, że zarzut pierwszy jest niedopuszczalny, ponieważ wnoszący odwołanie nie przedstawia żadnej argumentacji prawnej na poparcie swojego twierdzenia, zgodnie z którym Sąd ograniczył zakres art. 24 regulaminu pracowniczego, a w każdym razie jest on bezzasadny.
Ocena Trybunału
25 W pierwszej kolejności, co się tyczy dopuszczalności argumentacji przedstawionej przez wnoszącego odwołanie na poparcie zarzutu pierwszego, należy stwierdzić, że poprzez tę argumentację wnoszący odwołanie zwraca się do Trybunału o wypowiedzenie się w szczególności w przedmiocie pojęcia „nękania psychicznego”, co stanowi kwestię prawną. W związku z tym zarzut pierwszy jest dopuszczalny.
26 W drugiej kolejności należy zauważyć, że zaistniała potrzeba, aby Sąd wypowiedział się w przedmiocie pojęcia „nękania” w rozumieniu art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego przy okazji żądania stwierdzenia nieważności decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia na podstawie art. 24 regulaminu pracowniczego.
27 W tym kontekście należy podkreślić, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż administracja jest zobowiązana wszcząć dochodzenie administracyjne w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a następnie, w razie potrzeby, podjąć odpowiednie środki wsparcia, jeżeli istnieje wystarczający zaczątek dowodu na poparcie twierdzeń sformułowanych we wniosku o udzielenie wsparcia (zob. podobnie wyrok z dnia 7 grudnia 2023 r., HV i HW/ECDC, C‑615/22 P, EU:C:2023:961, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
28 Wynika z tego, że w przypadku gdy twierdzenia zawarte we wniosku o udzielenie wsparcia dotyczą nękania, to do wnioskującego o udzielenie wsparcia należy przedstawienie zaczątku dowodu na to nękanie w świetle definicji pojęcia „nękania psychicznego” zawartej w art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego.
29 W tym względzie należy przypomnieć, że pojęcie to w rozumieniu tego przepisu jest zdefiniowane jako „niewłaściwe zachowanie”, które, po pierwsze, przejawia się w zachowaniach, wypowiedziach ustnych i pisemnych, gestach i innych działaniach, które „powtarza[ją] się lub ma[ją] charakter ciągły”, co oznacza, że nękanie należy rozumieć jako proces, który siłą rzeczy rozciąga się w czasie i zakłada istnienie powtarzających się lub ciągłych działań, które są „umyślne”, w przeciwieństwie do „przypadkowych”. Po drugie, aby taki sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania mogły wchodzić w zakres wspomnianego pojęcia, muszą one skutkować godzeniem w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby (wyroki: z dnia 12 listopada 2020 r., Pethke/EUIPO, C‑382/19 P, EU:C:2020:917, pkt 96; z dnia 2 czerwca 2022 r., EM/Parlament, C‑299/21 P, EU:C:2022:429, pkt 102).
30 Z samego brzmienia art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego wynika zatem, że – jak zauważył rzecznik generalny w pkt 20 opinii – pojęcie „nękania” jest zdefiniowane w sposób szeroki i ogólny. W tych okolicznościach może ono obejmować każdą formę zachowania lub działania, które spełniają dwie przesłanki wymienione w poprzednim punkcie niniejszego wyroku.
31 I tak, po pierwsze, nie można wykluczyć, że „nękania psychicznego” w rozumieniu tego przepisu może dopuścić się zbiorowo kilka osób, jeżeli ich działania stanowią jedno i to samo zachowanie nękające, a każda z nich przyczynia się do tego poprzez swoje indywidualne i osobiste zachowanie. Jednakże osoba uważająca się za ofiarę nękania psychicznego powinna przedstawić zaczątek dowodu, jak wynika z pkt 27 i 28 niniejszego wyroku, nie tylko na indywidualne i osobiste zachowanie każdego z domniemanych sprawców nękania, ale również na istnienie pewnych uzgodnień między nimi. W braku skoordynowanych zachowań między domniemanymi sprawcami nękania brak działania danej osoby w celu zapobieżenia nadużyciom innych osób, o których to nadużyciach wiedziała, co do zasady nie stanowi nękania psychicznego z jej strony.
32 Po drugie, należy stwierdzić, że pojęcie „zachowania” w rozumieniu art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego może obejmować nie tylko aktywne zachowanie, ale również pasywne zachowanie, takie jak marginalizacja lub wykluczenie urzędnika lub pracownika w jego miejscu pracy i w stosunkach pracy, a nawet zaniechanie działania. W tym względzie, jak zauważył zasadniczo rzecznik generalny w pkt 31 opinii, „pasywne” nękanie psychiczne powinno stanowić „niewłaściwe zachowanie” i z tego względu obejmować element wymagający udziału sprawcy, taki jak odmowa porozumiewania się z osobą, jej ignorowania lub izolowania. Zachowanie „pasywne” może zatem stanowić „nękanie psychiczne”, o ile odzwierciedla indywidualne umyślne zachowanie, w przeciwieństwie do „przypadkowego” zachowania, które ma miejsce na przestrzeni pewnego okresu i które godzi w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby.
33 W niniejszej sprawie wnoszący odwołanie uważa, że Sąd naruszył prawo, gdy ograniczył pojęcie „nękania” wyłącznie do zachowań, po pierwsze, „indywidualnych” i „osobistych”, a po drugie, „aktywnych”.
34 Argumentacja ta nie może zostać uwzględniona.
35 Należy bowiem zauważyć, że w pkt 47, 53 i 59–61 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł zasadniczo, iż wnoszący odwołanie powinien przedstawić na poparcie swojego wniosku o udzielenie wsparcia zaczątek dowodu wskazujący na indywidualne i osobiste zachowanie osoby, której dotyczy ten wniosek. W ten sposób, jak podnosi rzecznik generalny w pkt 46 i 47 opinii, Sąd nie wykluczył możliwości nękania pasywnego lub zbiorowego jako takiego. Ograniczył się on jedynie do odrzucenia istnienia w niniejszej sprawie zaczątku dowodu na takie nękanie w braku jakiegokolwiek wykazania indywidualnego i osobistego zaangażowania D i F w to zachowanie.
36 Wynika z tego, że wbrew twierdzeniom wnoszącego odwołanie Sąd ani nie naruszył prawa przy wykładni i stosowaniu pojęcia „nękania”, ani w konsekwencji przy badaniu przedmiotu wniosku o udzielenie wsparcia złożonego przez wnoszącego odwołanie na podstawie art. 24 regulaminu pracowniczego.
37 Ponadto argumenty wnoszącego odwołanie dotyczące ciężaru dowodu są również skazane na niepowodzenie. Z pkt 27 i 28 niniejszego wyroku wynika bowiem, że to do osoby ubiegającej się o udzielenie wsparcia należy przedstawienie zaczątku dowodu. W niniejszej sprawie Sąd wskazał w pkt 46–53 zaskarżonego wyroku, że dowody przedstawione przez wnoszącego odwołanie nie mogły podważyć wiarygodności ocen przyjętych przez administrację oraz że wnoszący odwołanie nie przedstawił zaczątku dowodu w celu wykazania, że był ofiarą nękania. Nie można zatem zarzucać Sądowi ani odwrócenia ciężaru dowodu, ani nałożenia na wnoszącego odwołanie nieproporcjonalnego ciężaru dowodu.
38 W szczególności z pkt 45 zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd wymagał od wnoszącego odwołanie nie przedstawienia dowodu negatywnego, lecz co najmniej zaczątku dowodu. Tymczasem w braku jakiegokolwiek zaczątku dowodu wnoszący odwołanie nie może skutecznie powoływać się wyłącznie na bezczynność administracji i wymagać w ten sposób odwrócenia ciężaru dowodu.
39 Należy w konsekwencji oddalić zarzut pierwszy jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu drugiego
40 W ramach zarzutu drugiego można wyodrębnić dwie części.
W przedmiocie części pierwszej zarzutu drugiego
– Argumentacja stron
41 W części pierwszej zarzutu drugiego wnoszący odwołanie twierdzi zasadniczo, że Sąd oddalił część pierwszą zarzutu drugiego jego skargi, dotyczącą błędu w ocenie okoliczności faktycznych, które można przypisać D, ze względu na to, po pierwsze, że przyjął on zbyt wąskie pojęcie „nękania psychicznego”, jak wynika z pierwszego zarzutu odwołania, a po drugie, naruszył prawo przy ocenie tych okoliczności faktycznych.
42 W tym względzie, po pierwsze, wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd przeinaczył treść zeznań I, o których mowa w pkt 47 zaskarżonego wyroku i zgodnie z którymi D podczas rozmowy służbowej w 2017 r. przedstawił „kilka pozytywnych komentarzy na temat jakości pracy [wnoszącego odwołanie]” i stwierdził, że wnoszący odwołanie „był normalnie traktowany”, lecz że „trudno było mu uzyskać stanowisko tak długo, jak długo nadal się [go] domagał”. W tym względzie wnoszący odwołanie podnosi, że dodanie dopełnienia „go” do czasownika „domagać się” zmienia sens zeznań I. Zdaniem wnoszącego odwołanie I zeznawał bowiem o działaniach odwetowych podejmowanych i tolerowanych przez wyższych przełożonych w następstwie prowadzonej przez C polityki polegającej na odsuwaniu wnoszącego odwołanie od pracy z powodu podjęcia działań przeciwko ESDZ.
43 Po drugie, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że nie wziął pod uwagę jego bliskich stosunków zawodowych z C w ramach analizy argumentu dotyczącego przedstawionej wnoszącemu odwołanie przez D propozycji dotyczącej stanowiska zastępcy szefa delegatury Unii w Wiedniu (Austria) odpowiedzialnego za Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). Tymczasem w tym względzie wnoszący odwołanie utrzymuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy każda obiektywna osoba oceniłaby tę propozycję jako szczególnie dokuczliwą. Jednakże Sąd niesłusznie wymagał wykazania istnienia bezpośredniego i ścisłego związku hierarchicznego między wnoszącym odwołanie a C w celu udowodnienia niewłaściwego zachowania C wobec wnoszącego odwołanie. Ponadto Sąd przeinaczył dowody, gdy przyjął, że D wskazał wnoszącemu odwołanie, iż nie wiedział o jego „trudnościach administracyjnych”.
44 Po trzecie, wnoszący odwołanie podkreślił podnoszoną sprzeczność dokonanych ustaleń faktycznych zawartych w pkt 49 zaskarżonego wyroku. Tym samym, chociaż Sąd wskazał, że wnoszący odwołanie odrzucił propozycję stanowiska złożoną mu przez D, nie przyznaje on, że D mógł mieć wpływ na postępowanie w sprawie naboru na takie stanowisko.
45 Po czwarte, wnoszący odwołanie podkreśla w odniesieniu do oskarżycielskich wypowiedzi zawartych w pierwotnej wersji sprawozdania z oceny, które Sąd przeanalizował w pkt 50 i 51 zaskarżonego wyroku, że usunięcie elementu negującego nie jest równoznaczne z jego nieistnieniem. W tym względzie wnoszący odwołanie wskazuje na sprzeczność między tymi wypowiedziami a pozytywnymi elementami oceny zawartymi w tej pierwotnej wersji.
46 ESDZ utrzymuje, że część pierwsza zarzutu drugiego jest oczywiście niedopuszczalna, ponieważ wnoszący odwołanie ogranicza się do powtórzenia argumentacji, którą przedstawił przed Sądem, przy czym nie przedstawia krytyki rozumowania Sądu w zaskarżonym wyroku, i ponieważ kwestionuje sposób, w jaki Sąd ocenił przedstawione mu dowody, co nie należy do właściwości Trybunału na etapie odwołania. W każdym razie owa część pierwsza jest w ocenie ESDZ bezzasadna.
– Ocena Trybunału
47 Po pierwsze, co się tyczy podnoszonego przeinaczenia treści zeznań świadka I wspomnianej w pkt 47 zaskarżonego wyroku, należy zauważyć, że o ile przeinaczenie dowodów może polegać na interpretacji dokumentu sprzecznej z jego treścią, o tyle w celu wykazania takiego przeinaczenia nie wystarczy wykazać, że dokument ten mógł być przedmiotem interpretacji innej niż ta przyjęta przez Sąd. W tym celu niezbędne jest wykazanie, że Sąd w sposób oczywisty przekroczył granice rozsądnej oceny tego dokumentu, a mianowicie odczytując go w sposób sprzeczny z jego brzmieniem (wyroki: z dnia 25 lutego 2021 r., Dalli/Komisja, C‑615/19 P, EU:C:2021:133, pkt 139; z dnia 23 marca 2023 r., PV/Komisja, C‑640/20 P, EU:C:2023:232, pkt 134; z dnia 12 grudnia 2024 r., DD/FRA, C‑130/22 P, EU:C:2024:1018, pkt 48).
48 Tymczasem w niniejszym przypadku, poprzez ograniczenie się do twierdzenia, że wskutek dodania dopełnienia „[go]” do czasownika „domagać się” Sąd zmienił sens zeznań I, wnoszący odwołanie nie wykazał, że Sąd w sposób oczywisty przekroczył granice rozsądnej oceny tego zeznania.
49 W związku z tym argument dotyczący przeinaczenia treści tych zeznań należy oddalić jako bezzasadny.
50 Co się tyczy, po drugie, podnoszonego przeinaczenia, jakiego miał dopuścić się Sąd w odniesieniu do propozycji dotyczącej stanowiska zastępcy szefa delegatury Unii w Wiedniu odpowiedzialnego za OBWE, należy zauważyć, że wnoszący odwołanie nie podnosi żadnego argumentu pozwalającego wykazać, że Sąd w sposób oczywisty przekroczył granice rozsądnej oceny dowodów wynikających z akt sprawy. Wnoszący odwołanie ogranicza się bowiem do przedstawienia innej możliwej wykładni okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych Sądowi. Tym samym, pod pozorem przeinaczenia dowodów, wnoszący odwołanie zmierza w rzeczywistości do uzyskania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych w pierwszej instancji.
51 Tymczasem z art. 256 TFUE i art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych. Jedynie Sąd jest w konsekwencji właściwy do ustalenia i oceny istotnego stanu faktycznego, jak również przedstawionych mu dowodów. Ocena okoliczności faktycznych i dowodów nie stanowi zaś, z wyłączeniem przypadków ich przeinaczenia, kwestii prawnej, która jako taka podlega kontroli Trybunału w ramach postępowania odwoławczego (wyroki: z dnia 21 września 2023 r., China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products i in./Komisja, C‑478/21 P, EU:C:2023:685, pkt 157; a także z dnia 18 grudnia 2025 r., Hamoudi/Frontex, C‑136/24 P, EU:C:2025:977, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).
52 W konsekwencji argumentację, o której mowa w pkt 50 niniejszego wyroku, należy odrzucić jako niedopuszczalną.
53 Po trzecie, co się tyczy argumentów dotyczących rzekomej sprzeczności dokonanych ustaleń faktycznych zawartych w pkt 49 zaskarżonego wyroku, a także oskarżycielskich wypowiedzi zawartych w pierwotnej wersji sprawozdania z oceny, które Sąd przeanalizował w pkt 50 i 51 tego wyroku, należy stwierdzić, że za pomocą tych argumentów wnoszący odwołanie zmierza w rzeczywistości, pod pretekstem twierdzeń o sprzecznościach, do zakwestionowania dokonanej przez Sąd oceny i ustaleń faktycznych dotyczących przedstawionych mu dowodów. Tymczasem w ramach swojej argumentacji wnoszący odwołanie nie podniósł ani tym bardziej nie wykazał żadnego przeinaczenia tych dowodów.
54 W rezultacie zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 51 niniejszego wyroku argumentację tę należy odrzucić jako niedopuszczalną.
55 W konsekwencji należy oddalić część pierwszą zarzutu drugiego w całości.
W przedmiocie części drugiej zarzutu drugiego
– Argumentacja stron
56 W części drugiej zarzutu drugiego wnoszący odwołanie twierdzi zasadniczo, że Sąd oddalił część drugą zarzutu drugiego jego skargi, dotyczącą błędu w ocenie okoliczności faktycznych, które można przypisać F, ze względu na to, po pierwsze, że przyjął on zbyt wąskie pojęcie „nękania psychicznego”, jak wynika z pierwszego zarzutu odwołania, a po drugie, naruszył prawo przy ocenie tych okoliczności faktycznych.
57 Po pierwsze, wnoszący odwołanie krytykuje ocenę zawartą w pkt 57 zaskarżonego wyroku, twierdząc, że dokumenty w aktach sprawy dowodzą praktyki ESDZ polegającej na przedstawianiu negatywnej i fałszywej opinii o wnoszącym odwołanie, jego historii administracyjnej i dyskredytowaniu każdego z jego działań. Jego zdaniem te dokumenty akt sprawy powinny były zostać uznane przez Sąd za wystarczające, aby uzasadnić wszczęcie dochodzenia administracyjnego.
58 Po drugie, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 62 zaskarżonego wyroku nie uwzględnił roli i funkcji F, odpowiedzialnego za administrowanie, w szczególności zasobami ludzkimi, a także procedurami zatrudniania i naboru.
59 Po trzecie, wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd przeinaczył w pkt 63 zaskarżonego wyroku treść jego skargi w odniesieniu do argumentu podkreślającego domniemaną próbę zmuszenia go przez F do opuszczenia jego stanowiska pracy na inne stanowisko.
60 Po czwarte, wnoszący odwołanie zarzuca zasadniczo Sądowi, że w pkt 64 zaskarżonego wyroku zbadał pismo skierowane do przedstawiciela wnoszącego odwołanie w dniu 23 marca 2020 r. w sposób odizolowany, a nie w ogólnym kontekście sprawy.
61 ESDZ uważa, że część druga zarzutu drugiego jest oczywiście niedopuszczalna, a w każdym razie oczywiście bezzasadna.
– Ocena Trybunału
62 Co się tyczy części drugiej zarzutu drugiego, należy stwierdzić, że w jej drodze wnoszący odwołanie zmierza w rzeczywistości do uzyskania nowej oceny okoliczności faktycznych, nie wykazując ani nawet nie podnosząc ich przeinaczenia, co zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 51 niniejszego wyroku nie należy do właściwości Trybunału w ramach odwołania.
63 Dlatego też należy oddalić część drugą zarzutu drugiego jako niedopuszczalną, a w konsekwencji – oddalić zarzut drugi w całości.
W przedmiocie zarzutu trzeciego
64 Zarzut trzeci dzieli się na trzy części.
W przedmiocie części pierwszej zarzutu trzeciego
– Argumentacja stron
65 W części pierwszej zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie twierdzi, że Sąd oddalił część pierwszą zarzutu pierwszego jego skargi, dotyczącą zawinionego braku zastosowania wobec niego tymczasowych środków ochrony. Wnoszący odwołanie podnosi w istocie, że Sąd, po pierwsze, naruszył prawo, gdy przyjął, iż ESDZ nie naruszyła w stosunku do niego obowiązku dbałości, a po drugie, naruszył jednolitość orzecznictwa dotyczącego domniemania niewinności. W tym względzie wnoszący odwołanie podnosi argument, zgodnie z którym w pkt 37 i 69–72 zaskarżonego wyroku Sąd ograniczył zakres jego skargi administracyjnej, która nie dotyczyła wyłącznie D i F.
66 W szczególności wnoszący odwołanie podnosi, że poprzez przyjęcie, iż ESDZ miała podstawy, by nie przyjmować wobec wnoszącego odwołanie jakiegokolwiek środka tymczasowego, Sąd przesądził o wynikach i konsekwencjach dochodzenia dla zainteresowanych osób. Wskazuje on, że stwierdzenie, zgodnie z którym przyjęcie środka tymczasowego naruszyłoby zasadę domniemania niewinności tych osób, zniweczyłoby sam cel zasady, która zmierza do uzasadnienia przyjęcia środków tymczasowych, nawet nałożonych na składającego skargę lub osobę objętą dochodzeniem, właśnie w celu uniknięcia przesądzenia o jego wyniku i utrudniania jego właściwego przebiegu. Tymczasem zdaniem wnoszącego odwołanie orzecznictwo jest zgodne co do tego, że taki środek nie narusza sam w sobie domniemania niewinności ani nie stanowi kary.
67 ESDZ uważa, że część pierwsza zarzutu trzeciego jest bezzasadna.
– Ocena Trybunału
68 W zakresie, w jakim wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że naruszył prawo, gdy przyjął, iż ESDZ nie naruszyła ciążącego na niej obowiązku dbałości, należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału ów obowiązek stanowi pojęcie odzwierciedlające równowagę wzajemnych praw i obowiązków, którą regulamin pracowniczy stworzył w stosunkach między administracją a pracownikami służby publicznej, przy czym równowaga ta oznacza w szczególności, że w sytuacji, gdy administracja podejmuje decyzję w sprawie urzędnika, bierze pod uwagę wszystkie okoliczności mogące wpłynąć na jej decyzję i przy tym uwzględnia nie tylko interes służby, ale także interes danego urzędnika (wyroki: z dnia 12 listopada 2020 r., Fleig/ESDZ, C‑446/19 P, EU:C:2020:918, pkt 67; z dnia 15 kwietnia 2021 r., FV/Rada, C‑875/19 P, EU:C:2021:283, pkt 98).
69 W obliczu wymogu poszukiwania takiej równowagi Sąd słusznie orzekł w pkt 69 i 70 zaskarżonego wyroku, że w braku zaczątku dowodu na istnienie nękania psychicznego, którego mieli dopuścić się D i F, ESDZ nie miała obowiązku wszczęcia dochodzenia administracyjnego w stosunku do tych ostatnich ani przyjęcia większej liczby tymczasowych środków ochrony w postaci nieformalnych środków ochronnych lub pomocy finansowej. Jak bowiem przypomniano w pkt 27 niniejszego wyroku, dopiero wtedy, gdy administracja ma do czynienia z zaczątkiem dowodu, organ ten powinien podjąć odpowiednie środki.
70 Ponadto w odniesieniu do argumentu wnoszącego odwołanie, zgodnie z którym Sąd przesądził o wynikach i konsekwencjach dochodzenia dla zainteresowanych osób, należy wyjaśnić, że argument ten opiera się na błędnej interpretacji pkt 71 zaskarżonego wyroku. Dokładniej rzecz ujmując, w punkcie tym Sąd stwierdził, po pierwsze, że argument wnoszącego odwołanie oparty na decyzji Komisji C(2006) 1624/3 z dnia 26 kwietnia 2006 r. w sprawie polityki Komisji Europejskiej w zakresie ochrony godności osoby i zapobiegania nękaniu psychicznemu i molestowaniu seksualnemu w Komisji Europejskiej jest bezskuteczny, ponieważ wskazane w niej środki ochronne nie mają wpływu na decyzję o wszczęciu lub niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego w następstwie wniosku o udzielenie wsparcia. Po drugie, wyjaśnił on również, że decyzja C(2006) 1624/3 nie podważa jako takich wymogów ustanowionych w orzecznictwie w odniesieniu do rozpatrywania wniosku o udzielenie wsparcia, w szczególności w odniesieniu do wymogu zaczątku dowodu i poszanowania domniemania niewinności sprawców zarzucanego nękania psychicznego.
71 Co się tyczy zarzutu wnoszącego odwołanie dotyczącego naruszenia przez Sąd jednolitości orzecznictwa dotyczącego domniemania niewinności, należy stwierdzić, że z jednej strony wnoszący odwołanie nie powołuje się na żadne orzecznictwo, które zostało naruszone przez Sąd, a z drugiej strony z pkt 70 i 71 zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie wynika, by Sąd uznał, iż środek tymczasowy narusza sam w sobie domniemanie niewinności lub stanowi sankcję.
72 W świetle powyższych rozważań część pierwszą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezzasadną.
W przedmiocie części drugiej zarzutu trzeciego
– Argumentacja stron
73 W części drugiej zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi oddalenie części drugiej zarzutu pierwszego jego skargi, dotyczącej bezprawności groźby sformułowanej wobec wnoszącego odwołanie.
74 W tym względzie wnoszący odwołanie wyjaśnia, że w pkt 75 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, iż jego argumenty dotyczące bezprawności gróźb ze strony ESDZ są bezskuteczne. Tymczasem, zważywszy, że decyzja oddalająca częściowo wniosek o udzielenie wsparcia została wydana na podstawie art. 24 regulaminu pracowniczego, wnoszący odwołanie twierdzi, że jego wniosek o udzielenie wsparcia został uznany za wystarczająco poważny, aby uzasadnić wszczęcie długiego dochodzenia administracyjnego wobec C i E. W tych okolicznościach wnoszący odwołanie uważa, że szczególnie niewłaściwe było zatem przypomnienie mu, że był narażony na postępowania dyscyplinarne ze względu na to, iż mógł uchybić ciążącemu na nim obowiązkowi lojalności poprzez ujawnienie informacji rzekomo zawodowych. Ponadto Sąd przeinaczył pojęcie „groźby” w zakresie, w jakim uznał w pkt 76 zaskarżonego wyroku, że wskazane przez wnoszącego odwołanie elementy decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia nie stanowiły gróźb.
75 ESDZ uważa, że część druga zarzutu trzeciego jest bezzasadna.
– Ocena Trybunału
76 Co się tyczy części drugiej zarzutu trzeciego, należy stwierdzić, że jest ona sformułowana w sposób niejasny i pozbawiony spójnej struktury, w związku z czym jej treść nie pozwala pojąć rozumowania prawnego przedstawionego przez wnoszącego odwołanie w ramach tej drugiej części.
77 Tymczasem należy przypomnieć, że z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, że odwołanie powinno precyzyjnie wskazywać zakwestionowane punkty wyroku, o którego uchylenie się wnosi, oraz argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie, pod rygorem niedopuszczalności odwołania lub danego zarzutu (wyroki: z dnia 15 kwietnia 2021 r., FV/Rada, C‑875/19 P, EU:C:2021:283, pkt 26; z dnia 25 stycznia 2022 r., Komisja/European Food i in., C‑638/19 P, EU:C:2022:50, pkt 75).
78 Nie spełnia w szczególności tych wymogów i winien zostać uznany za niedopuszczalny zarzut odwołania oparty na argumentacji, która nie jest jasna i precyzyjna na tyle, by pozwolić Trybunałowi na dokonanie należącej do niego kontroli zgodności z prawem zwłaszcza z uwagi na to, że podstawowe dane, na których oparty jest ten zarzut, nie wynikają w sposób wystarczająco spójny i zrozumiały z brzmienia tego odwołania, które zostało sformułowane w rozpatrywanym zakresie w sposób niejasny i niejednoznaczny. Trybunał rozstrzygnął również, że należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne pozbawione spójnej struktury odwołanie ograniczające się do ogólnych stwierdzeń i niewskazujące dokładnie tych punktów zaskarżonego orzeczenia, w których miano się dopuścić naruszenia prawa (wyroki: z dnia 4 października 2018 r., Staelen/Rzecznik Praw Obywatelskich, C‑45/18 P, EU:C:2018:814, pkt 15; z dnia 15 kwietnia 2021 r., FV/Rada, C‑875/19 P, EU:C:2021:283, pkt 27).
79 W związku z tym w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 77 i 78 niniejszego wyroku część drugą zarzutu trzeciego należy odrzucić jako niedopuszczalną.
W przedmiocie części trzeciej zarzutu trzeciego
– Argumentacja stron
80 W części trzeciej zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd oddalił część trzecią zarzutu pierwszego jego skargi, dotyczącą braku bezstronności i konfliktu interesów po stronie autora decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia. W tym względzie wnoszący odwołanie twierdzi w istocie, że ponieważ jego prawo do bycia wysłuchanym nie było przestrzegane w toku postępowania zażaleniowego, które zostało ponadto zakończone cztery miesiące po złożeniu zażalenia, przebieg tego postępowania nie pozwalał na uregulowanie ostatecznej utraty jego prawa do tego, by wstępna analiza jego wniosku o udzielenie wsparcia została przeprowadzona przez właściwy organ powołujący w odpowiednim momencie.
81 W tych okolicznościach wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że orzekł w pkt 85–89 zaskarżonego wyroku, iż wspomniane postępowanie zażaleniowe pozwoliło na usunięcie nieprawidłowości związanej z owym brakiem bezstronności i konfliktem interesów. Ponadto wnoszący odwołanie dodaje, że sekretarz generalny ESDZ, działający jako organ powołujący, nigdy nie poświęcił czasu na udzielenie mu odpowiedzi, ponieważ nie uważał się za odpowiedzialnego za rozpatrzenie jego zażalenia.
82 W ocenie ESDZ w szczególności wnoszący odwołanie nie podniósł w pierwszej instancji, iż został pozbawiony prawa do bycia wysłuchanym przez organ powołujący w odpowiednim czasie. Część trzecia zarzutu trzeciego jest zatem zdaniem ESDZ niedopuszczalna ze względu na to, że chodzi o nowy zarzut, podniesiony po raz pierwszy na etapie odwołania, a w każdym razie bezzasadny.
– Ocena Trybunału
83 Należy stwierdzić, że wnoszący odwołanie nie podniósł naruszenia przysługującego mu prawa do bycia wysłuchanym przed Sądem. Tymczasem argument podniesiony po raz pierwszy w ramach odwołania należy odrzucić jako niedopuszczalny.
84 Zgodnie bowiem z art. 170 § 1 zdanie drugie regulaminu postępowania przed Trybunałem odwołanie nie może zmieniać przedmiotu sporu przed Sądem.
85 Ponadto z utrwalonego orzecznictwa wynika, że umożliwienie stronie podniesienia po raz pierwszy przed Trybunałem zarzutu i argumentów, których nie podniosła przed Sądem, byłoby równoznaczne z zezwoleniem jej na wniesienie do Trybunału, którego właściwość w postępowaniu odwoławczym jest ograniczona, sprawy o szerszym zakresie niż ta, która była rozpoznawana przez Sąd. W ramach odwołania właściwość Trybunału jest bowiem ograniczona do oceny prawnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów i argumentów, które były rozpatrywane w pierwszej instancji (zob. wyroki: z dnia 1 czerwca 1994 r., Komisja/Brazzelli Lualdi i in., C‑136/92 P, EU:C:1994:211, pkt 59; z dnia 11 września 2019 r., HX/Rada, C‑540/18 P, EU:C:2019:707, pkt 37; a także z dnia 27 lutego 2025 r., OA/Parlament, C‑32/24 P, EU:C:2025:118, pkt 22).
86 W związku z powyższym część trzecią zarzutu trzeciego należy odrzucić jako niedopuszczalną.
87 W konsekwencji zarzut trzeci należy oddalić w całości.
W przedmiocie zarzutu czwartego
Argumentacja stron
88 W zarzucie czwartym wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd oddalił zarzuty trzeci i czwarty jego skargi, dotyczące nadużycia władzy. Kwestionuje on w istocie ocenę Sądu zawartą w pkt 99–103 zaskarżonego wyroku. Jeśli chodzi w szczególności o zakaz zwracania się do belgijskich organów sądowych lub zakaz zwracania się o pomoc do członka Parlamentu, które jego zdaniem wynikają z decyzji oddalającej częściowo wniosek o udzielenie wsparcia, wnoszący odwołanie twierdzi zasadniczo, że nie są one podnoszone w sposób wyraźny, lecz co najmniej w sposób dorozumiany, ponieważ nie zachodzi milcząca zgoda.
89 ESDZ kwestionuje dopuszczalność tego zarzutu ze względu na to, że argumentacja przedstawiona na jego poparcie jest wyjątkowo niejasna, w związku z czym nie pozwala jej zrozumieć, co konkretnie zarzuca się Sądowi.
Ocena Trybunału
90 Należy stwierdzić, że argumentacja przedstawiona przez wnoszącego odwołanie na poparcie zarzutu czwartego nie spełnia wymogów przypomnianych w pkt 77 i 78 niniejszego wyroku. Zarzut ten jest bowiem sformułowany w sposób niejasny i niejednoznaczny, a jego treść nie pozwala na podążanie za rozumowaniem prawnym wnoszącego odwołanie tak, aby Trybunał mógł na tej podstawie przeprowadzić kontrolę zgodności z prawem. Ponadto ta argumentacja odsyła w dużej mierze do oceny okoliczności faktycznych, co do której należy przypomnieć, że nie może ona, z wyjątkiem przeinaczenia tych okoliczności, podlegać kontroli, jaką Trybunał ma sprawować w postępowaniu odwoławczym.
91 Należy w konsekwencji odrzucić zarzut czwarty jako niedopuszczalny.
92 Ponieważ żaden z czterech zarzutów podniesionych przez wnoszącego odwołanie nie został uwzględniony, odwołanie należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
93 Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
94 Ponieważ ESDZ wniosła o obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania, a wnoszący odwołanie przegrał sprawę, należy obciążyć go kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Jean-Marc Colombani zostaje obciążony kosztami postępowania.
Podpisy
* Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło