C-343/25

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 25 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Uznawanie kwalifikacji zawodowych – Dyrektywa 2005/36/WE – Zakres stosowania – Artykuł 3 ust. 1 lit. a) – Uregulowania krajowe ustalające warunki dostępu lekarzy prowadzących praktykę prywatną do sektora o zróżnicowanych honorariach – Lekarz, który uzyskał kwalifikacje w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim – Wymóg dwuletniego doświadczenia jako „lekarz asystent szpitalny” pracujący w tej placówce w ramach umowy o pracę – Artykuł 49 TFUE – Swoboda przedsiębiorczości W sprawie C‑343/25 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Cour de cassation (sąd kasacyjny, Francja) postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 maja 2025 r., w postępowaniu: Caisse primaire d’assurance maladie (CPAM) de la Gironde przeciwko LX, TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie: O. Spineanu-Matei, prezeska izby, S. Rodin i N. Fenger (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Szpunar, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu LX – F. Boucard, avocat, –        w imieniu rządu francuskiego – B. Dourthe i M. Guiresse, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – L. Armati i B. Stromsky, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Urzędu Nadzoru EFTA – J. Førde, K. Isaksen i M.-M. Joséphidès, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. 2005, L 255, s. 22), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U. 2013, L 354, s. 132) (zwanej dalej „dyrektywą 2005/36”), jak również art. 49 TFUE. 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między caisse primaire d’assurance maladie (CPAM) de la Gironde (Francja) a LX w przedmiocie uwzględnienia wniosku LX o zezwolenie na wykonywanie działalności lekarza specjalisty w ramach praktyki prywatnej w sektorze o zróżnicowanych honorariach, co umożliwia jej uwolnienie się od cen regulowanych, który to wniosek został początkowo oddalony przez CPAM de la Gironde. Ramy prawne Prawo Unii 3        Zgodnie z motywem 38 dyrektywy 2005/36: „Przepisy niniejszej dyrektywy nie wpływają na kompetencje państw członkowskich w zakresie organizacji ich krajowego systemu ubezpieczeń społecznych oraz określania działań, które należy w ramach tego systemu realizować”. 4        Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Cel”, stanowi: „Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady, na podstawie których każde państwo członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych (zwane dalej »przyjmującym państwem członkowskim«) uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych państwach członkowskich (zwanych dalej »rodzimym państwem członkowskim« [państwem członkowskim pochodzenia]), które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych państwach tego samego zawodu. W niniejszej dyrektywie ustanawia się również zasady dotyczące częściowego dostępu do zawodu regulowanego oraz uznawania praktyk zawodowych odbywanych w innym państwie członkowskim”. 5        Artykuł 2 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zakres”, przewiduje w ust. 1 akapit pierwszy: „Niniejszą dyrektywę stosuje się wobec wszystkich obywateli państw członkowskich zamierzających wykonywać zawód regulowany w państwie członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe, zarówno jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, jak też jako pracownik najemny”. 6        Artykuł 3 tej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, w ust. 1 stanowi: „1.      Dla celów niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe definicje: a)      »zawód regulowany«: działalność zawodowa lub zespół działalności zawodowych, których podjęcie, wykonywanie, lub jeden ze sposobów wykonywania wymaga, bezpośrednio bądź pośrednio, na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, posiadania specjalnych kwalifikacji zawodowych; w szczególności używanie tytułu zawodowego zastrzeżonego na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dla osób posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe stanowi sposób wykonywania działalności zawodowej. […] b)      »kwalifikacje zawodowe«: kwalifikacje potwierdzone dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, poświadczeniem kompetencji, o którym mowa w art. 11 lit. a) ppkt (i) lub doświadczenia zawodowego; c)      »dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji«: dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez organ państwa członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego państwa, potwierdzające pomyślne ukończenie kształcenia zawodowego, odbywanego w przeważającej części na terytorium Wspólnoty. W przypadkach, w których nie stosuje się zdania pierwszego niniejszej definicji, dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w ust. 3, traktowany jest jako dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji; […] e)      »kształcenie regulowane«: każdy rodzaj kształcenia, które w szczególny sposób przystosowane jest na potrzeby wykonywania określonego zawodu oraz obejmuje kurs lub kursy uzupełnione, w stosownych przypadkach, kształceniem zawodowym albo praktyką w okresie próbnym lub praktyką zawodową. […] f)      »doświadczenie zawodowe«: faktyczne i zgodne z prawem wykonywanie danego zawodu w państwie członkowskim w pełnym wymiarze czasu pracy lub w równoważnym niepełnym wymiarze czasu pracy; […]”. 7        Artykuł 4 dyrektywy 2005/36, zatytułowany „Skutki uznania”, przewiduje w ust. 1: „Uznanie kwalifikacji zawodowych przez przyjmujące państwo członkowskie pozwala beneficjentom na uzyskanie w tym państwie członkowskim dostępu do tego samego zawodu, w odniesieniu do którego posiadają kwalifikacje w rodzimym państwie członkowskim, oraz wykonywanie tego zawodu w przyjmującym państwie członkowskim na tych samych warunkach, jakie obowiązują obywateli przyjmującego państwa członkowskiego”. Prawo francuskie Umowa z 2016 r. 8        Od czasu przyjęcia convention nationale du 29 mai 1980, approuvée par l’arrêté du 5 juin 1980, portant approbation de la convention conclue entre, d’une part, la Caisse nationale de l’assurance maladie des travailleurs salariés et conjointement la Caisse centrale de secours mutuels agricoles et la Caisse nationale d’assurance maladie et maternité des travailleurs non salariés des professions non agricoles et, d’autre part, la Fédération des médecins de France (umowy krajowej z dnia 29 maja 1980 r., zatwierdzonej zarządzeniem z dnia 5 czerwca 1980 r. w sprawie zatwierdzenia umowy zawartej z jednej strony między krajowym funduszem ubezpieczeń zdrowotnych pracowników najemnych) wraz z  centralnym funduszem rolniczych ubezpieczeń wzajemnychi  krajowym funduszem ubezpieczeń zdrowotnych i macierzyńskich dla osób prowadzących działalność na własny rachunek w zawodach pozarolniczych, i z drugiej strony, federacją lekarzy Francji, JORF nr 131 z dnia 6 czerwca 1980 r., s. 4938), lekarze, którzy przystąpili do tej umowy, mogą wykonywać zawód w dwóch zróżnicowanych sektorach: a mianowicie w sektorze 1, w którym zobowiązują się oni do stosowania cen regulowanych, z wyjątkiem przekroczeń wynikających ze szczególnych ograniczeń, oraz w sektorze 2, w którym mogą uwolnić się od tych cen regulowanych, przy czym pacjenci otrzymują zwrot kosztów wyłącznie na podstawie umowy lekarzy z funduszem ubezpieczeń zdrowotnych. Istnieje również sektor 3, dla pozostałych przypadków, pozostający poza umową, w którym honoraria są ustalane swobodnie, lecz pacjenci nie otrzymują zwrotu kosztów od podmiotu ubezpieczenia społecznego. 9        Umową krajową mającą zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym jest convention conclue le 25 août 2016 et approuvée par arrêté ministériel du 20 octobre 2016, portant approbation de la convention nationale organisant les rapports entre les médecins libéraux et l’assurance maladie (umowa zawarta w dniu 25 sierpnia 2016 r., zatwierdzona rozporządzeniem ministerialnym z dnia 20 października 2016 r. w sprawie zatwierdzenia umowy krajowej organizującej stosunki między lekarzami prowadzącymi praktykę prywatną a funduszem ubezpieczeń zdrowotnych, JORF nr 248 z dnia 23 października 2016 r., tekst nr 10; zwana dalej „umową z 2016 r.”). Określa ona warunki, na jakich w sektorze 2 jest dozwolone wykonywanie przez lekarza działalności w ramach praktyki prywatnej. 10      Zgodnie z art. 38.1.1 umowy z 2016 r. o zezwolenie na stosowanie zróżnicowanych honorariów w sektorze 2 mogą ubiegać się lekarze, którzy po raz pierwszy podejmują działalność w celu prowadzenia praktyki prywatnej w ramach specjalizacji, którą chcą wykonywać, i posiadają w szczególności publiczny tytuł szpitalny „byłego lekarza asystenta szpitalnego”, „byłego kierownika w uniwersyteckim szpitalu klinicznym”, „lekarza wojskowego” lub „lekarza publicznej służby zdrowia mianowanego na stałe”. 11      Zgodnie z art. 38.1.2 tej umowy lekarze posiadający tytuły uzyskane za granicą w placówkach szpitalnych znajdujących się na terytorium objętym unijnym systemem uznawania kwalifikacji zawodowych wprowadzonym dyrektywą 2005/36 mogą również mieć dostęp do sektora o zróżnicowanych honorariach, w szczególności pod warunkiem uznania równoważności tych tytułów zwłaszcza z publicznym tytułem szpitalnym „byłego lekarza asystenta szpitalnego”. Uznania tej równoważności dokonuje lokalny CPAM miejsca siedziby głównego gabinetu lekarza, po uzyskaniu opinii Conseil national de l’ordre des médecins (krajowej rady izby lekarskiej). Kodeks zdrowia publicznego 12      Artykuł R. 6152‑504 kodeksu zdrowia publicznego, w wersji obowiązującej od dnia 12 października 2015 r., wynikającej z dekretu nr 2015‑1260 z dnia 9 października 2015 r. (JORF nr 236 z dnia 11 października 2015 r.; tekst nr 12), określa, że lekarze asystenci szpitalni ogólni i lekarze asystenci szpitalni specjaliści wykonują funkcje diagnostyczne, lecznicze i profilaktyczne w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy lub wykonują procedury farmaceutyczne lub biologiczne w placówce, pod nadzorem kierownika oddziału lub, w przypadku jego braku, kierownika działu, jednostki funkcjonalnej lub innej struktury wewnętrznej, której podlegają. 13      Artykuł R. 6152‑510 tego kodeksu, w wersji obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2015 r., wynikającej z dekretu nr 2015‑320 z dnia 20 marca 2015 r. (JORF nr 69 z 22 marca 2015 r.; tekst nr 15) stanowi, że lekarze asystenci są zatrudniani na podstawie pisemnej umowy zawieranej z dyrektorem publicznej placówki ochrony zdrowia. 14      Zgodnie z art. R. 6152‑537 wspomnianego kodeksu, w wersji obowiązującej od dnia 28 sierpnia 2014 r. do dnia 1 września 2020 r., wynikającej z dekretu nr 2014‑963 z dnia 22 sierpnia 2014 r. (JORF nr 197 z dnia 27 sierpnia 2014 r., tekst nr 22), mającej zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, aby móc posługiwać się tytułem „byłego lekarza asystenta szpitalnego specjalisty lub byłego lekarza asystenta szpitalnego ogólnego”, konieczne jest przedstawienie dowodów potwierdzających dwuletni faktyczny staż pracy odpowiednio w jednym lub drugim charakterze. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 15      LX, lekarz medycyny, wykonująca we Francji działalność lekarza specjalisty w ramach prywatnej praktyki, zwróciła się do CPAM de la Gironde z wnioskiem o zezwolenie na prowadzenie działalności w sektorze o zróżnicowanych honorariach, zwanym „sektorem 2”, opisanym w pkt 8 niniejszego wyroku. 16      Decyzją z dnia 10 października 2017 r., podjętą po uzyskaniu opinii krajowej rady izby lekarskiej, CPAM de la Gironde oddalił ten wniosek, uzasadniając to tym, że praktykując jako lekarz asystent we Włoszech w ramach praktyki prywatnej, LX nie przepracowała dwóch lat w pełnym wymiarze czasu pracy szpitalnej służby publicznej. 17      W wyroku z dnia 3 września 2019 r. tribunal de grande instance de Bordeaux (sąd wielkiej instancji w Bordeaux, Francja) orzekł, że wykonywała ona obowiązki równoważne z obowiązkami „lekarza asystenta szpitalnego”, co daje jej dostęp do sektora o zróżnicowanych honorariach. 18      W wyroku z dnia 31 marca 2022 r. cour d’appel de Bordeaux (sąd apelacyjny w Bordeaux, Francja) utrzymał ten wyrok w mocy. 19      Do celów uwzględnienia żądania LX sąd ten stwierdził, że obywatel państwa członkowskiego, który ubiega się o tytuł „lekarza asystenta szpitalnego”, musi wykazać, iż posiada odpowiednie doświadczenie zawodowe, a mianowicie faktyczne i zgodne z prawem wykonywanie danego zawodu w tym państwie członkowskim, niezależnie od charakteru stosunku pracy. W tym względzie uściślił on, że LX, jako lekarz asystent szpitalny zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, przez ponad dwa lata przeprowadzała konsultacje i zabiegi chirurgiczne we włoskiej publicznej placówce szpitalnej, pod zwierzchnictwem dyrektora, z takimi samymi ograniczeniami, jak lekarze asystenci szpitalni posiadający już ten status. Zatrudniono ją jako przedstawiciela wolnego zawodu na podstawie „autonomicznej umowy dla przedstawicieli wolnych zawodów”, z powodu braku miejsca dostępnego w konkursie ze względu na ograniczenia budżetowe. Cour d’appel de Bordeaux (sąd apelacyjny w Bordeaux) wywiódł z tego, że LX wykonywała obowiązki na takich samych warunkach jak lekarz asystent szpitalny pracujący w tej placówce szpitalnej w ramach umowy o pracę, niezależnie od postanowień jego umowy. 20      W dniu 3 czerwca 2022 r. CPAM de la Gironde wniósł skargę kasacyjną od wyroku tego sądu do Cour de cassation (sądu kasacyjnego, Francja), który jest sądem odsyłającym. 21      Na poparcie skargi kasacyjnej CPAM de la Gironde zarzuca cour d’appel de Bordeaux (sądowi apelacyjnemu w Bordeaux), że stwierdził on, iż LX wykonywała obowiązki równoważne z obowiązkami „lekarza asystenta szpitalnego”, tym samym dając jej dostęp do sektora o zróżnicowanych honorariach. 22      Po pierwsze, CPAM de la Gironde kwestionuje możliwość stosowania dyrektywy 2005/36 w postępowaniu głównym. Argumentuje on, że z motywu 38 tej dyrektywy wynika, iż nie są objęte jej zakresem stosowania przepisy dotyczące dostępu lekarzy prowadzących praktykę prywatną do sektora o zróżnicowanych honorariach, które to przepisy dotyczą ustalania cen i pokrywania kosztów procedur przez system ubezpieczeń zdrowotnych. 23      Po drugie, utrzymuje on, że w każdym razie dyrektywa nie zrównuje we wszystkich przypadkach wykonywania zawodu na własny rachunek z pracą w charakterze pracownika najemnego. Wywiódł on z tego, że lekarz, który wykonywał działalność medyczną na własny rachunek, mógł powoływać się na równoważność tytułu, który powinien uzyskać lekarz pracujący w placówce szpitalnej w ramach umowy o pracę. 24      Cour de cassation (sąd kasacyjny) zastanawia się w pierwszej kolejności, czy tytuł „lekarza asystenta szpitalnego” odpowiada dokumentowi potwierdzającemu posiadanie kwalifikacji lub doświadczeniu zawodowemu w rozumieniu dyrektywy 2005/36 w zakresie, w jakim z jednej strony przewidziana w tej dyrektywie procedura automatycznego uznawania kwalifikacji zawodowych ma zastosowanie do dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarzy, których wykaz znajduje się w załączniku V do tej dyrektywy i który to załącznik nie obejmuje tytułu „lekarza asystenta szpitalnego”, a z drugiej strony przepisy rozdziału II wspomnianej dyrektywy dotyczące uznawania doświadczenia zawodowego, odnoszą się do rodzajów działalności wymienionych w załączniku IV do tejże dyrektywy, który nie dotyczy lekarzy. 25      W drugiej kolejności sąd ten zastanawia się, czy motyw 38 dyrektywy 2005/36 może wykluczyć jej stosowanie w sporze z zakresu zabezpieczenia społecznego dotyczącym stosowania umowy krajowej odnoszącej się do warunków dostępu do danego sektora cenowego w celu wykonywania działalności lekarza w ramach praktyki prywatnej. 26      W trzeciej i ostatniej kolejności, w przypadku gdyby ta dyrektywa nie miała zastosowania do sporu w postępowaniu głównym, sąd ten zastanawia się również, jakie konsekwencje należy wyciągnąć ze stosowania art. 49 TFUE. 27      W tym względzie zauważa on, że z orzecznictwa Conseil d’État (rady stanu, Francja) wynika, iż z jednej strony ustalanie przez władze publiczne stawki wynagrodzenia za procedury świadczone przez pracowników ochrony zdrowia posiadających akceptację funduszu ubezpieczeń zdrowotnych nie ma na celu ani nie powoduje samo w sobie ograniczenia swobody przedsiębiorczości zagwarantowanej w art. 49 TFUE, a z drugiej strony, obowiązek przestrzegania cen regulowanych jest uzasadniony celem utrzymania medycyny jako wolnego zawodu dostępnego dla wszystkich i zapewnienia sprawiedliwej równowagi, w celu ochrony zdrowia, między jakością leczenia a jego kosztami. 28      W tych okolicznościach Cour de cassation (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy dyrektywę [2005/36] należy interpretować w ten sposób, że zakres jej zastosowania obejmuje uregulowania krajowe określające zasady dostępu do sektora o zróżnicowanych honorariach w ramach systemu zabezpieczenia społecznego przez lekarza, który uzyskał kwalifikacje w placówce szpitalnej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej? 2)      Jeżeli takie uregulowania nie są objęte zakresem stosowania dyrektywy [2005/36], to czy art. 49 [TFUE] stoi na przeszkodzie temu, by uregulowania te prowadziły do odmowy lekarzowi, który uzyskał kwalifikacje w placówce szpitalnej w innym państwie członkowskim […], udzielenia dostępu do sektora o zróżnicowanych honorariach w ramach systemu zabezpieczenia społecznego (sektora 2), na tej podstawie, że działalność zawodowa tego lekarza we wspomnianej placówce szpitalnej była wykonywana w ramach praktyki prywatnej?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego 29      Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy dyrektywę 2005/36 należy interpretować w ten sposób, że są objęte jej zakresem stosowania uregulowania państwa członkowskiego, które uzależniają dostęp lekarzy prowadzących praktykę prywatną do sektora o zróżnicowanych honorariach, w przypadku gdy uzyskali kwalifikacje w następstwie wykonywania pracy lekarza asystenta w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim, od uznania tych kwalifikacji za równoważne z kwalifikacjami „lekarza asystenta szpitalnego” w rozumieniu tych uregulowań. 30      Dyrektywę 2005/36 stosuje się, zgodnie z jej art. 2 ust. 1, wobec wszystkich obywateli państw członkowskich, zamierzających wykonywać zawód regulowany w państwie członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe, zarówno jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, jak też jako pracownik najemny. 31      Należy przypomnieć, że pojęcie „zawodu regulowanego” w rozumieniu tej dyrektywy jest objęte zakresem prawa Unii (wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). 32      Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a) wspomnianej dyrektywy pojęcie „zawodu regulowanego” oznacza działalność zawodową lub zespół działalności zawodowych, których podjęcie, wykonywanie lub jeden ze sposobów wykonywania wymaga, bezpośrednio bądź pośrednio, na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, posiadania określonych kwalifikacji zawodowych. 33      Pojęcie „określonych kwalifikacji zawodowych”, o którym mowa w tym przepisie, zgodnie z orzecznictwem Trybunału obejmuje swoim zakresem nie tylko ogólne kwalifikacje potwierdzone dyplomem, ale też kwalifikacje potwierdzone dyplomem, których szczególnym celem jest przygotowanie kandydatów do wykonywania danego zawodu (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 38; z dnia 26 czerwca 2019 r., Komisja/Grecja, C‑729/17, EU:C:2019:534, pkt 87). 34      W niniejszym przypadku tytuł „byłego lekarza asystenta szpitalnego”, o którym mowa w art. 38.1.1 umowy z 2016 r., pozwala lekarzowi prowadzącemu prywatną praktykę, którego dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji jest ponadto uznawany automatycznie na podstawie właściwych przepisów rozdziału III dyrektywy 2005/36 dotyczącego uznawania na podstawie koordynacji minimalnych wymogów w zakresie kształcenia, na wykonywanie w ramach praktyki prywatnej jego specjalizacji w sektorze o zróżnicowanych honorariach, w którym może on uwolnić się od cen regulowanych. 35      W tym względzie należy zauważyć, że, jak wskazano w pkt 10 niniejszego wyroku, wykonywanie takiej specjalizacji w ramach sektora o zróżnicowanych honorariach jest dostępne również dla innych posiadaczy publicznych tytułów szpitalnych potwierdzonych innym doświadczeniem zawodowym, w szczególności doświadczeniem zawodowym „byłego kierownika w uniwersyteckim szpitalu klinicznym”, „lekarza wojskowego” lub „lekarza publicznej służby zdrowia mianowanego na stałe”. Ponadto nie jest oczywiste, że w okresie dwóch lat praktyki szpitalnej wymaganej w celu uzyskania dostępu do tego sektora lekarz odbywa specjalistyczne kształcenie przygotowujące go do późniejszej pracy w tej placówce ani że wykonuje określone w precyzyjny sposób względem tego sektora obowiązki. Wynika z tego, że decydujące znaczenie w celu uzyskania dostępu do tytułu „byłego lekarza asystenta szpitalnego” ma nie specjalizacja wykonywana jako taka, lecz okoliczność, iż lekarz prowadzący praktykę prywatną pracował w danej placówce szpitalnej na podstawie umowy o pracę. 36      Wobec powyższego okres praktyki szpitalnej pozwalającej na uzyskanie tytułu „byłego lekarza asystenta szpitalnego” nie jest specjalnie nakierowany na przygotowanie posiadacza tego tytułu do wykonywania danego zawodu w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 33 niniejszego wyroku, lecz na umożliwienie lekarzowi dostępu do określonego systemu honorariów (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 39). 37      W związku z tym, ponieważ tytuł „byłego lekarza asystenta szpitalnego” nie potwierdza posiadania „określonych kwalifikacji zawodowych” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2005/36, wykonywanie przez lekarza specjalizacji w ramach określonego systemu ubezpieczenia zdrowotnego nie może być zrównane z wykonywaniem „zawodu regulowanego” w rozumieniu tej dyrektywy (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 40, 42). 38      Tym samym wspomniana dyrektywa nie ma zastosowania w sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 42). 39      W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze powinna brzmieć następująco: dyrektywę 2005/36 należy interpretować w ten sposób, że nie są objęte jej zakresem stosowania uregulowania państwa członkowskiego, które uzależniają dostęp lekarzy prowadzących praktykę prywatną do sektora o zróżnicowanych honorariach, w przypadku gdy owi lekarze uzyskali kwalifikacje w następstwie wykonywania pracy lekarza asystenta w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim, od uznania tych kwalifikacji za równoważne z kwalifikacjami „lekarza asystenta szpitalnego” w rozumieniu tych uregulowań. W przedmiocie pytania drugiego 40      Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, na podstawie których odmawia się dostępu do sektora o zróżnicowanych honorariach lekarzom prowadzącym praktykę prywatną , którzy uzyskali kwalifikacje w następstwie wykonywania pracy lekarza asystenta w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim z tego względu, iż działalność ta była wykonywana w tej placówce w ramach praktyki prywatnej. 41      Należy przypomnieć, że podczas rozpatrywania wniosku obywatela Unii o zezwolenie na wykonywanie zawodu, którego podjęcie zależy zgodnie z prawem krajowym od posiadania dyplomu bądź kwalifikacji zawodowych czy też okresów doświadczenia praktycznego, organy państwa członkowskiego są zobowiązane uwzględnić wszystkie dyplomy, świadectwa i inne dokumenty, a także stosowne doświadczenie zainteresowanego, poprzez porównanie z jednej strony kwalifikacji potwierdzonych tymi dokumentami i tym doświadczeniem, a z drugiej strony wiedzy i kwalifikacji zawodowych wymaganych w świetle przepisów krajowych (wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija, C‑166/20, EU:C:2021:554, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 42      Ponieważ wyroki te są jedynie wyrazem, jaki w orzecznictwie znajduje zasada nierozerwalnie związana z podstawowymi swobodami traktatu FUE, zasada ta nie może utracić części swej wagi prawnej z racji przyjęcia dyrektyw dotyczących wzajemnego uznawania dyplomów (wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija, C‑166/20, EU:C:2021:554, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). 43      Jak bowiem wynika z art. 53 ust. 1 TFUE, celem dyrektyw przyjętych na tej podstawie jest ułatwienie wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych potwierdzających posiadane kwalifikacje dokumentów poprzez ustalenie reguł i wspólnych kryteriów automatycznego w miarę możliwości uznawania wspomnianych dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje. Nie mają one natomiast na celu utrudniania uznawania takich dyplomów, świadectw i innych potwierdzających posiadanie kwalifikacji dokumentów w sytuacjach nieobjętych ich zakresem (wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija, C‑166/20, EU:C:2021:554, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). 44      Rozważania te mają zastosowanie w szczególności do dyrektywy 2005/36, która została przyjęta na podstawie w szczególności art. 47 ust. 1 WE (obecnie art. 53 ust. 1 TFUE) (wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija, C‑166/20, EU:C:2021:554, pkt 37). 45      W sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, która – jak wynika z odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze przedstawione w pkt 39 niniejszego wyroku – nie jest objęta zakresem stosowania dyrektywy 2005/36, dane przyjmujące państwo członkowskie jest zobowiązane do przestrzegania ciążących na nim obowiązków w dziedzinie uznawania kwalifikacji zawodowych, przypomnianych w pkt 41 niniejszego wyroku, które mają zastosowanie do sytuacji objętych w szczególności art. 49 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija, C‑166/20, EU:T:2021:554, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). 46      Tymczasem krajowe wymogi dotyczące kwalifikacji, nawet jeśli są stosowane bez dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, mogą utrudniać obywatelom innych państw członkowskich Unii korzystanie z ich swobody przedsiębiorczości zagwarantowanej w art. 49 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 7 maja 1991 r., Vlassopoulou, C‑340/89, EU:C:1991:193, pkt 15). 47      W tym względzie, jak podnosi Komisja Europejska w uwagach na piśmie, uzależnienie uznania równoważności praktyki szpitalnej w państwie członkowskim pochodzenia z praktyką prowadzącą do uzyskania tytułu „byłego lekarza asystenta szpitalnego”, dającą dostęp do sektora o zróżnicowanych honorariach, od tego, że lekarz był związany umową o pracę z placówką szpitalną, w której wykonywał działalność, może utrudniać dostęp do tego sektora lekarzom, którzy nie zawarli takich umów. Uregulowania krajowe przewidujące takie uzależnienie mogą zatem w szczególności mieć wpływ na lekarzy, którzy wykonywali działalność w innym państwie członkowskim. 48      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ograniczenia swobody przedsiębiorczości, stosowane bez dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, mogą być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, o ile są one właściwe do zapewnienia realizacji zamierzonego celu i nie wykraczają poza to, co jest niezbędne dla jego osiągnięcia (wyrok z dnia 21 września 2017 r., Malta Dental Technologists Association i Reynaud, C‑125/16, EU:C:2017:707, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo). 49      W niniejszym przypadku należy zauważyć, że rząd francuski powołał się na nadrzędne względy związane z ochroną zdrowia publicznego, jako mogące uzasadniać ograniczenie rozpatrywane w postępowaniu głównym. 50      W tym względzie należy przypomnieć, że ochrona zdrowia publicznego stanowi jeden z nadrzędnych względów interesu ogólnego, mogący uzasadniać ograniczenie swobody przedsiębiorczości (zob. podobnie wyrok z dnia 21 września 2017 r., Malta Dental Technologists Association i Reynaud, C‑125/16, EU:C:2017:707, pkt 58). 51      Tymczasem przy założeniu, że ograniczenie rozpatrywane w postępowaniu głównym jest uzasadnione takim nadrzędnym względem interesu ogólnego, wymóg systematycznego stosowania umowy o pracę jako kryterium w celu zrównania z „byłym lekarzem asystentem szpitalnym” nie wydaje się ani konieczny, ani proporcjonalny do realizowanego celu. 52      Nie można bowiem wykluczyć a priori, że lekarz, który nie był związany umową o pracę z placówką szpitalną w innym państwie członkowskim, w którym zdobył doświadczenie, posiada podobne lub równoważne doświadczenie zawodowe i daje zasadniczo gwarancje o tym samym charakterze, co gwarancje, jakie daje „były lekarz asystent szpitalny” we Francji w świetle nadrzędnych wymogów, takich jak związane z ochroną zdrowia publicznego, mogących uzasadniać ograniczenie swobody przedsiębiorczości (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, pkt 35). 53      W tym względzie należy zaznaczyć, że w ramach porównawczego badania, o którym mowa w pkt 41 niniejszego wyroku, można uwzględnić jedynie obiektywne różnice. W przypadku gdy stwierdzono równoważność, państwo członkowskie jest zobowiązane uznać, że zagraniczny dyplom, a nawet doświadczenie praktyczne uzyskane za granicą, spełnia warunki wymagane do wykonywania danego zawodu (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 54, 57). 54      W niniejszym przypadku rząd francuski uściślił w uwagach na piśmie, że kwalifikacja umowy wiążącej lekarza z placówką szpitalną, w której prowadził praktykę prywatna, nie stanowi jako taka bezpośredniego kryterium oceny, lecz jest jednak istotna w ramach porównania rzeczywistych warunków wykonywania działalności zawodowej danej osoby. 55      Tymczasem, jak wynika z pkt 19 niniejszego wyroku, cour d’appel de Bordeaux (sąd apelacyjny w Bordeaux) uznał, że LX wykonywała działalność na warunkach równoważnych warunkom dotyczącym lekarza asystenta szpitalnego związanego umową o pracę. 56      W konsekwencji odpowiedź na pytanie drugie powinna brzmieć następująco: art. 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, na podstawie których odmawia się dostępu do sektora o zróżnicowanych honorariach lekarzom prowadzącym praktykę prywatną , którzy uzyskali kwalifikacje w następstwie wykonywania pracy lekarza asystenta w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim, z tego względu, iż działalność ta była wykonywana w tej placówce w ramach praktyki prywatnej, w przypadku gdy lekarz ten wykonywał wspomnianą działalność na warunkach równoważnych warunkom dotyczącym „lekarzy asystentów szpitalnych” wykonujących działalność w pierwszym państwie członkowskim w ramach umowy o pracę. W przedmiocie kosztów 57      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje: 1)      Dyrektywę 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, zmienioną dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. należy interpretować w ten sposób, że nie są objęte jej zakresem stosowania uregulowania państwa członkowskiego, które uzależniają dostęp lekarzy prowadzących praktykę prywatną do sektora o zróżnicowanych honorariach, w przypadku gdy owi lekarze uzyskali kwalifikacje w następstwie wykonywania pracy lekarza asystenta w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim, od uznania tych kwalifikacji za równoważne z kwalifikacjami „lekarza asystenta szpitalnego” w rozumieniu tych uregulowań. 2)      Artykuł 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, na podstawie których odmawia się dostępu do sektora o zróżnicowanych honorariach lekarzom prowadzącym praktykę prywatną, którzy uzyskali kwalifikacje w następstwie wykonywania pracy lekarza asystenta w placówce szpitalnej znajdującej się w innym państwie członkowskim, z tego względu, iż działalność ta była wykonywana w tej placówce w ramach praktyki prywatnej, w przypadku gdy lekarz ten wykonywał wspomnianą działalność na warunkach równoważnych warunkom dotyczącym „lekarzy asystentów szpitalnych” wykonujących działalność w pierwszym państwie członkowskim w ramach umowy o pracę. Podpisy *      Język postępowania: francuski.