C-344/23
WyrokTSUE2024-09-05CELEX: 62023CJ0344ECLI:EU:C:2024:696
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy znaczniki do znakowania ryb, używane w badaniach naukowych, stanowią „przyrządy lub aparaturę naukową” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, uprawniające do zwolnienia z należności celnych przywozowych?
2. Jak należy klasyfikować taryfowo te znaczniki w Nomenklaturze Scalonej (CN), w szczególności do podpozycji 39269092 czy 39269097?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że pojęcie „aparatura” jest zbyt wąskie dla znaczników, ale pojęcie „przyrząd” może je obejmować. Jednakże, aby kwalifikować się jako „naukowe”, przyrządy muszą posiadać obiektywne parametry techniczne umożliwiające osiąganie wyników przewyższających te wymagane do użytku przemysłowego lub handlowego oraz być wyłącznie lub głównie zdatne do prowadzenia działalności naukowej. W przypadku znaczników do ryb, nie wydają się one spełniać tych kryteriów, ponieważ mogą mieć zastosowanie przemysłowe/handlowe (np. akwakultura, rybołówstwo sportowe) i nie wykazują specjalnych parametrów technicznych. Interpretacja zwolnień celnych musi być ścisła. W kwestii klasyfikacji taryfowej, Trybunał wskazał, że znaczniki wykonane z tworzyw sztucznych (lub gdzie tworzywo sztuczne nadaje im zasadniczy charakter) powinny być klasyfikowane do pozycji 3926 CN, a konkretnie do podpozycji 39269097 („pozostałe”), jeśli nie są „wyprodukowane z arkusza”. W przypadku towarów złożonych z różnych materiałów, należy zastosować ogólną regułę 3 lit. b) interpretacji CN, szukając materiału nadającego zasadniczy charakter.Stan faktyczny
Pārtikas drošības, dzīvnieku veselības un vides zinātniskais institūts „BIOR” (łotewski instytut naukowy) dokonał przywozu znaczników (typu „T‑bar tag”, „streamer tag”, „Standard anchor t‑bar tag” i „tagging applicators”) przeznaczonych do przymocowania do żywych ryb w celu obserwowania ich migracji i wzrostu w ramach badań naukowych. BIOR oświadczył, że znaczniki te są objęte podpozycją 39269092 CN i są „przyrządami naukowymi lub aparaturą naukową” zwolnionymi z cła. Valsts ieņēmumu dienests (łotewski organ podatkowy) zaklasyfikował znaczniki do podpozycji 39269097 CN (cło 6,5%) i nałożył należności celne oraz VAT, twierdząc, że nie są to „przyrządy lub aparatura naukowa”.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 46 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych należy interpretować w ten sposób, że: znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub utworzone z pręta polietylenowego, które zgodnie z ich własną koncepcją techniczną i funkcjonowaniem służą jako takie jako narzędzie badań naukowych w zakresie, w jakim są przymocowane do żywych ryb w celu obserwacji ich migracji i wzrostu, nie wchodzą w zakres pojęcia „przyrządów naukowych” w rozumieniu tego przepisu.
2) Nomenklaturę scaloną zawartą w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 254/2000 z dnia 31 stycznia 2000 r., w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1925 z dnia 12 października 2017 r., należy interpretować w ten sposób, że: znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub utworzone z pręta polietylenowego, które są przymocowywane do żywych ryb do celów badań naukowych, są objęte podpozycją 39269097 CN, pod warunkiem jednak, że albo znaczniki te składają się wyłącznie z „tworzywa sztucznego” w rozumieniu uwagi 1 do działu 39 rzeczonej nomenklatury, albo tworzywo sztuczne nadaje im ich zasadniczy charakter w przypadku mieszaniny lub wyrobów złożonych składających się z różnych materiałów albo wytworzonych z różnych składników w rozumieniu ogólnej reguły 3 lit. b) ogólnych reguł dla celów wykładni tej samej nomenklatury, których klasyfikacja nie może być dokonana na podstawie ogólnej reguły 3 lit. a).Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)
z dnia 5 września 2024 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Unia celna – Wspólna taryfa celna – Rozporządzenie (WE) nr 1186/2009 – Zwolnienie z należności celnych przywozowych – Artykuł 46 – Znaczniki przeznaczone do znakowania ryb – Pojęcie „przyrządów lub aparatury naukowej” – Klasyfikacja taryfowa – Nomenklatura scalona – Podpozycje 39269092 i 39269097
W sprawie C‑344/23
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Augstākā tiesa (Senāts) (sąd najwyższy, Łotwa) postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 31 maja 2023 r., w postępowaniu:
Pārtikas drošības, dzīvnieku veselības un vides zinātniskais institūts „BIOR”
przeciwko
Valsts ieņēmumu dienests,
TRYBUNAŁ (szósta izba),
w składzie: T. von Danwitz, prezes izby, P.G. Xuereb i A. Kumin (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu le Valsts ieņēmumu dienests – I. Jaunzeme, ģenerāldirektore,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – M. Salyková oraz A. Sauka, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy, po pierwsze, wykładni art. 46 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.U. 2009, L 324, s. 23), oraz po drugie, podpozycji taryfowych 39269092 i 39269097 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz.U. 1987, L 256, s. 1), zmienionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 254/2000 z dnia 31 stycznia 2000 r. (Dz.U. 2000, L 28, s. 16) (zwanym dalej „rozporządzeniem nr 2658/87”), w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1925 z dnia 12 października 2017 r. (Dz.U. 2017, L 282, s. 1) (zwanej dalej „CN”).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Pārtikas drošības, dzīvnieku veselības un vides zinātniskais institūts „BIOR” (instytutem naukowym ds. bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i środowiska naturalnego „BIOR”, Łotwa, zwanym dalej „BIOR‑em”) a Valsts ieņēmumu dienests (organem podatkowym, Łotwa, zwanym dalej „organem podatkowym”) w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i w konsekwencji należności celnych przywozowych należnych od BIOR w odniesieniu do znaczników przeznaczonych do znakowania ryb.
Ramy prawne
HS
Zharmonizowany system oznaczania i kodowania towarów (zwany dalej „HS”) został ustanowiony na mocy Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, zawartej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. w ramach Światowej Organizacji Celnej (WCO) i zatwierdzonej – wraz z protokołem zmian do niej z dnia 24 czerwca 1986 r. – w imieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej decyzją Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r. (Dz.U. 1987, L 198, s. 1). Noty wyjaśniające do HS są opracowywane w ramach WCO zgodnie z postanowieniami tej konwencji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a) konwencji w sprawie HS każda z umawiających się stron zobowiązuje się do tego, że jej taryfa celna i nomenklatury statystyczne będą zgodne z HS, po pierwsze, poprzez stosowanie wszystkich pozycji i podpozycji HS bez dodatków lub modyfikacji, wraz z ich odpowiednimi kodami cyfrowymi, po drugie, poprzez stosowanie ogólnych reguł interpretacji HS, a także wszystkich uwag dotyczących sekcji, działów i podpozycji, bez modyfikowania ich zakresu, oraz po trzecie, poprzez przestrzeganie kolejności numerycznej HS.
Reguła 3 „Ogólnych reguł interpretacji HS” przewiduje:
„Jeżeli stosując regułę 2 b) lub z innego powodu towary na pierwszy rzut oka są klasyfikowalne do dwóch lub więcej pozycji, klasyfikacji należy dokonać w następujący sposób:
a)
pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny. Jednak gdy dwie lub więcej pozycji odnosi się tylko do części materiałów lub substancji zawartych w mieszaninie lub w wyrobie złożonym lub tylko do części artykułów w zestawie pakowanym do sprzedaży detalicznej, pozycje te należy uważać za jednakowo właściwe w odniesieniu do tych towarów, nawet gdy jedna z nich daje bardziej pełne lub bardziej dokładne określenie tego towaru;
b)
mieszaniny, wyroby złożone składające się z różnych materiałów lub wytworzone z różnych składników oraz wyroby pakowane w zestawy do sprzedaży detalicznej, które nie mogą być klasyfikowane przez powołanie się na regułę 3 a), należy klasyfikować tak, jak gdyby składały się one z materiału lub składnika, który nadaje im ich zasadniczy charakter, o ile takie kryterium jest możliwe do zastosowania;
c)
jeżeli towary nie mogą być klasyfikowane przez powołanie się na regułę 3 a) lub 3 b), należy klasyfikować o pozycji pojawiającej się w kolejności numerycznej jako ostatnia z tych, które jednakowo zasługują na uwzględnienie”.
Nota wyjaśniająca dotycząca reguły 3 lit. b) „Ogólnych reguł interpretacji HS” stanowi:
„VI)
Druga metoda odnosi się wyłącznie do:
1)
mieszanin;
2)
towarów złożonych składających się z różnych materiałów;
3)
towarów złożonych składających się z różnych części składowych;
[…]
VIII)
Czynnik, który rozstrzyga o zasadniczym charakterze towaru, będzie różny dla różnych rodzajów wyrobów. Zależeć może np. od właściwości materiału lub składnika, jego wielkości, ilości, masy lub wartości, lub od roli, jaką odgrywa zasadniczy materiał przy zastosowaniu towaru.
[…]”.
Nota wyjaśniająca dotycząca pozycji 392690 HS miała następujące brzmienie:
„Niniejsza pozycja obejmuje artykuły gdzie indziej niewymienione ani niewłączone z tworzyw sztucznych (określone w uwadze 1 do niniejszego działu) lub z pozostałych materiałów objętych pozycjami od 3901 do 3914 […]”.
CN
Jak wynika z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 2658/87, ustanowiona przez Komisję Europejską CN reguluje klasyfikację taryfową towarów przywożonych do Unii Europejskiej. W nomenklaturze tej powtórzono pozycje i sześciocyfrowe podpozycje HS, a jedynie cyfry siódma i ósma tworzą podpozycje występujące tylko w CN.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 2658/87 Komisja przyjmuje każdego roku w formie rozporządzenia pełną wersję CN wraz z odpowiadającymi jej stawkami celnymi, zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia, jako wynik środków przyjętych przez Radę Unii Europejskiej lub przez Komisję. Wspomniane rozporządzenie jest publikowane nie później niż dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i stosuje się je od dnia 1 stycznia roku następnego.
Zgodnie z ogólnymi regułami interpretacji CN zawartymi w części pierwszej tytułu I sekcji A CN:
„Klasyfikacja towarów w [CN] podlega następującym regułom:
1)
Tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; do celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z następującymi regułami:
2)
a)
Wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego (oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły) znajdującego się w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym.
b)
Wszelkie informacje zawarte w treści pozycji o materiale lub substancji odnoszą się do tego materiału lub substancji bądź w stanie czystym, bądź w mieszaninie lub w połączeniu z innymi materiałami lub substancjami. Również każda informacja o wyrobach z określonego materiału lub substancji odnosi się także do wyrobów wykonanych w całości lub w części z tego materiału lub substancji. Klasyfikowanie wyrobów stanowiących mieszaniny lub składających się z różnych materiałów lub substancji należy ustalać według zasad określonych w regule 3.
3)
Jeżeli stosując regułę 2 b) lub z innego powodu towary na pierwszy rzut oka są klasyfikowalne do dwóch lub więcej pozycji, klasyfikacji należy dokonać w następujący sposób:
a)
pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny. Jednak gdy dwie lub więcej pozycji odnosi się tylko do części materiałów lub substancji zawartych w mieszaninie lub w wyrobie złożonym lub tylko do części artykułów w zestawie pakowanym do sprzedaży detalicznej, pozycje te należy uważać za jednakowo właściwe w odniesieniu do tych towarów, nawet gdy jedna z nich daje bardziej pełne lub bardziej dokładne określenie tego towaru;
b)
mieszaniny, wyroby złożone składające się z różnych materiałów lub wytworzone z różnych składników oraz wyroby pakowane w zestawy do sprzedaży detalicznej, które nie mogą być klasyfikowane przez powołanie się na regułę 3 a), należy klasyfikować tak, jak gdyby składały się one z materiału lub składnika, który nadaje im ich zasadniczy charakter, o ile takie kryterium jest możliwe do zastosowania;
c)
jeżeli towary nie mogą być klasyfikowane przez powołanie się na regułę 3 a) lub 3 b), należy klasyfikować do pozycji pojawiającej się w kolejności numerycznej jako ostatnia z tych, które jednakowo zasługują na uwzględnienie”.
[…]
6)
Klasyfikacja towarów do podpozycji tej samej pozycji powinna być przeprowadzona zgodnie z ich treścią i uwagami do nich, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wynikających z powyższych reguł, stosując zasadę, że tylko podpozycje na tym samym poziomie mogą być porównywane. Odpowiednie uwagi do sekcji i działów mają zastosowanie również do tej reguły, jeżeli treść tych uwag nie stanowi inaczej”.
Część druga CN, zatytułowana „Tabela stawek celnych”, zawiera sekcję VII, zatytułowaną „Tworzywa sztuczne i artykuły z nich; kauczuk i artykuły z kauczuku”. Dział 39 tej sekcji jest zatytułowany „Tworzywa sztuczne i artykuły z nich”.
Uwaga 1 do tego działu 39 ma następujące brzmienie:
„W całej [CN] wyrażenie »tworzywa sztuczne« oznacza materiały objęte pozycjami od 3901 do 3914, które są lub były podatne, zarówno w momencie polimeryzacji, jak i na kolejnym etapie, do formowania pod wpływem czynników zewnętrznych (zwykle ciepła lub ciśnienia i, jeżeli jest to konieczne, w obecności rozpuszczalnika lub plastyfikatora) przez prasowanie, odlewanie, wytłaczanie, walcowanie lub inne procesy, w kształty, które są zachowane po odjęciu wpływów zewnętrznych.
W całej [CN] wyrażenie »tworzywa sztuczne« obejmuje także fibrę. Jednakże wyrażenie to nie dotyczy materiałów uznanych za materiały włókiennicze objęte sekcją XI”.
Rzeczony dział 39 zawiera następujące pozycje i podpozycje CN:
Kod CN
Wyszczególnienie
Stawka celna konwencyjna (%)
Uzupełniająca jednostka miary
[…]
Pozostałe artykuły z tworzyw sztucznych oraz artykuły z pozostałych materiałów objętych pozycjami od 3901 do 3914:
[…]
3926 90
– pozostałe:
[…]
– – pozostałe:
3926 90 92
– – – wyprodukowane z arkusza
6,5
–
3926 90 97
– – – pozostałe:
6,5 […]
–
Rozporządzenie Komisji nr 1798/75
Artykuł 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1798/75 z dnia 10 lipca 1975 r. w sprawie przywozu materiałów edukacyjnych, naukowych i kulturowych zwolnionego z należności przewidzianych we Wspólnej taryfie celnej (Dz.U. 1975, L 184, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1027/79 z dnia 8 maja 1979 r. (Dz.U. 1979, L 134, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1798/75”), przewidywał:
„1. Przyrządy i aparatura naukowa nieobjęte art. 2, przywożone wyłącznie w celach niehandlowych, są zwolnione z ceł Wspólnej taryfy celnej, jeżeli:
a)
są przeznaczone dla:
–
instytucji publicznych zajmujących się głównie edukacją lub prowadzeniem badań naukowych, jak również dla wydziałów instytucji publicznych, które zajmują się głównie edukacją lub prowadzeniem badań naukowych; albo
–
prywatnych instytucji, których podstawową działalnością jest edukacja lub prowadzenie badań naukowych, uprawnionych przez właściwe organy państw członkowskich do korzystania ze zwolnienia z należności celnych przywozowych tych towarów
oraz
b)
przyrządy lub aparatura o równoważnej wartości naukowej nie są produkowane we Wspólnocie.
[…]
3. Dla celów stosowania niniejszego artykułu:
–
przyrządy lub aparatura naukowa oznaczają każdy przyrząd lub aparaturę, które ze względu na swoje obiektywne parametry i wyniki, które można dzięki nim uzyskać, nadają się wyłącznie lub głównie do prowadzenia działalności naukowej;
[…]”.
Rozporządzenie Komisji nr 1186/2009
Motywy 2 i 3 rozporządzenia nr 1186/2009 mają następujące brzmienie:
„(2)
Z powodu braku wyraźnych odstępstw, przyjętych zgodnie z postanowieniami traktatu, cła wynikające ze Wspólnej taryfy celnej mają zastosowanie do wszystkich towarów przywożonych do Wspólnoty […].
(3)
Jednakże w pewnych ściśle określonych okolicznościach, kiedy na mocy specjalnych warunków, na jakich towary są przywożone, nie występuje zwyczajowa potrzeba ochrony gospodarki, takie opodatkowanie nie jest uzasadnione.
Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia:
„Niniejsze rozporządzenie określa przypadki, w których ze względu na szczególne okoliczności stosuje się zwolnienia z należności celnych przywozowych, należności celnych wywozowych oraz ze środków przyjętych na mocy art. 133 [WE], w przypadku gdy towary zostają dopuszczone do swobodnego obrotu lub są wywożone z obszaru celnego Wspólnoty”.
Rozdział XI wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Materiały dydaktyczne, naukowe i kulturalne; przyrządy i aparatura naukowa”, obejmuje jego art. 42–52.
Artykuł 43 tego działu ma następujące brzmienie:
„Materiały dydaktyczne, naukowe i kulturalne wymienione w załączniku II zwolnione są z należności celnych przywozowych, pod warunkiem że są przeznaczone:
a)
dla publicznych instytucji lub organizacji edukacyjnych, naukowych lub kulturalnych; albo
b)
dla instytucji lub organizacji zaliczanych do kategorii określonych w kolumnie 3 załącznika II, pod warunkiem że właściwe organy państw członkowskich wyraziły zgodę na to, aby instytucje te korzystały ze zwolnienia takich towarów z należności celnych przywozowych”.
Artykuł 44 rozporządzenia nr 1186/2009 stanowi:
„1. Z zastrzeżeniem art. 45–49 zwolnione z należności celnych przywozowych są przyrządy i aparatura naukowa nieobjęte art. 43 i przywożone wyłącznie do celów niehandlowych.
2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, ograniczone jest do przyrządów i aparatury naukowej przeznaczonych dla:
a)
instytucji publicznych lub zakładów użyteczności publicznej, których podstawową działalnością jest edukacja lub prowadzenie badań naukowych, i tych oddziałów instytucji publicznych lub zakładów użyteczności publicznej, których podstawową działalnością jest edukacja lub prowadzenie badań naukowych; albo
b)
instytucji prywatnych, których podstawową działalnością jest edukacja lub prowadzenie badań naukowych i uprawnionych przez właściwe organy państw członkowskich do korzystania ze zwolnienia z należności celnych przywozowych tych towarów.
Zgodnie z art. 46 lit. a) tego rozporządzenia:
„Do celów stosowania przepisów art. 44 i 45:
a)
»przyrządy lub aparatura naukowa« oznaczają każdy przyrząd lub aparaturę, które ze względu na swoje obiektywne parametry i wyniki, które można dzięki nim uzyskać, nadają się wyłącznie lub głównie do prowadzenia działalności naukowej;
[…]”.
Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1225/2011
Artykuł 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1225/2011 z dnia 28 listopada 2011 r. do celów art. 42–52 oraz art. 57 i 58 rozporządzenia nr 1186/2009 (Dz.U. 2011, L 314, s. 20) znajduje się w rozdziale IV tego rozporządzenia wykonawczego, zatytułowanym „Przepisy szczególne dotyczące zwolnienia przyrządów naukowych i aparatury z należności celnych przywozowych na podstawie art. 44 i 46 [rozporządzenia nr 1186/2009]”. Artykuł ten stanowi:
„Do celów stosowania art. 46 lit. a) [rozporządzenia nr 1186/2009] za »obiektywne parametry techniczne« przyrządu naukowego lub aparatury naukowej uważa się parametry wynikające z budowy takiego przyrządu lub aparatury bądź z dostosowań standardowego przyrządu lub aparatury, które umożliwiają osiąganie wyników na wysokim poziomie, przewyższających te, które są normalnie wymagane do użytku przemysłowego lub handlowego.
W przypadku gdy na podstawie obiektywnych parametrów technicznych nie można jednoznacznie ustalić, czy przyrząd lub aparatura mogą być uważane za przyrząd naukowy lub aparaturę naukową, bada się przeznaczenie przyrządu lub aparatury, w stosunku do których wnioskuje się o udzielenie zwolnienia z należności celnych przywozowych. Jeżeli w wyniku badań okaże się, że taki przyrząd lub aparatura są wykorzystywane do celów naukowych, uważa się, że posiadają one charakter naukowy”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
BIOR, strona skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym, dokonała przywozu znaczników typu „T‑bar tag”, „streamer tag”, „Standard anchor t‑bar tag” i „tagging applicators”, czyli pokrytych tworzywami sztucznymi lub wykonanych z pręta polietylenowego znaczników przeznaczonych do przymocowania do żywych ryb w celu obserwowania ich migracji i wzrostu w ramach badań naukowych (zwanych dalej „spornymi znacznikami”).
W czerwcu 2018 r. BIOR oświadczył, że sporne znaczniki są objęte podpozycją 39269092 CN jako „[p]ozostałe artykuły z tworzyw sztucznych oraz artykuły z pozostałych materiałów objętych pozycjami od 3901 do 3914”, które są „wyprodukowane z arkuszy”. BIOR twierdził, że znaczniki te są „przyrządami naukowymi lub aparaturą naukową” przywożonymi wyłącznie w celach niekomercyjnych. Ze względu na tę klasyfikację znaczniki te zostały zwolnione z cła.
Decyzją z dnia 20 listopada 2018 r. organ podatkowy zaklasyfikował sporne znaczniki do podpozycji CN 39269097 jako „[p]ozostałe artykuły z tworzyw sztucznych oraz artykuły z pozostałych materiałów objętych pozycjami od 3901 do 3914”, które nie są „wyprodukowane z arkuszy”, objęte cłem w wysokości 6,5 %, z uzasadnieniem, że znaczniki te nie mogą zostać uznane za „przyrządy lub aparaturę naukową” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009 ze względu na to, że są przeznaczone do oznaczania przedmiotu badania naukowego, co pozwala na zebranie informacji niezbędnych do badań naukowych, ale nie pozwalają na przeprowadzenie konkretnych operacji zwykle wykonywanych przy użyciu narzędzi. W związku z tym decyzją tą organ ten nałożył na BIOR obowiązek zapłaty należności celnych w wysokości 612,20 EUR oraz podatku od wartości dodanej (VAT) w wysokości 128,56 EUR, a także odsetek za zwłokę.
BIOR wniósł skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji w celu uzyskania zwolnienia z należności celnych przywozowych w odniesieniu do spornych znaczników. Wyrokiem z dnia 18 września 2020 r. Administratīvā apgabaltiesa (regionalny sąd administracyjny, Łotwa), orzekający w postępowaniu odwoławczym, stwierdził nieważność wspomnianej decyzji i uwzględnił to zwolnienie. Stwierdził on, że znaczniki te można uznać za „przyrządy naukowe” w rozumieniu art. 44 i art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009, ponieważ są one wykorzystywane wyłącznie do celów naukowych i niehandlowych.
Od tego wyroku organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną do Augstākā tiesa (Senāts) (sądu najwyższego, Łotwa), sądu odsyłającego, podnosząc, że Administratīvā apgabaltiesa (regionalny sąd administracyjny) dokonał błędnej wykładni zakresu zwolnienia z należności celnych przywozowych na podstawie art. 44 rozporządzenia nr 1186/2009 w związku z art. 46 lit. a) tego rozporządzenia, ponieważ sporne znaczniki mają charakter wyłącznie informacyjny i nie mogą zostać uznane za „przyrząd” w rozumieniu tych przepisów. Ponadto zgodnie z orzecznictwem Trybunału zwolnienie to powinno być przedmiotem ścisłej wykładni.
BIOR twierdzi, że bez oznakowania ryb nie byłoby możliwe ani zbadanie tendencji migracyjnych tych zwierząt, ani określenie ich wskaźnika przeżycia, ani zbadanie ich wzrostu, w związku z czym omawiane znaczniki należy uznać za „przyrządy” służące do oznaczania przedmiotów badań naukowych, które ze względu na swoje obiektywne parametry techniczne i wyniki, jakich uzyskanie umożliwiają, są wyłącznie lub głównie odpowiednie do prowadzenia działalności naukowej. Ponadto BIOR podnosi, że znaczniki te zostały przywiezione wyłącznie w celach niekomercyjnych, czego organ podatkowy nie kwestionuje.
Sąd odsyłający wskazuje, że BIOR i organ podatkowy nie zgadzają się co do tego, czy sporne znaczniki należy zaklasyfikować do podpozycji 39269092, czy 39269097 CN. Jednakże sąd ten wyjaśnia, że z uwagi na to, iż ta sama stawka celna ma zastosowanie do tych dwóch podpozycji, kwestia ta ma drugorzędne znaczenie. Elementem decydującym jest kwestia, czy znaczniki te wchodzą w zakres pojęcia „przyrządu lub aparatury naukowej” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009, które to pojęcie nie zostało jeszcze zinterpretowane przez Trybunał.
Niemniej jednak sąd odsyłający wskazuje, że Trybunał dokonał wykładni tego pojęcia w kontekście rozporządzenia nr 1798/75, które w odróżnieniu od art. 44 rozporządzenia nr 1186/2009 przewidywało dodatkowy warunek zwolnienia z należności celnych przywozowych, a mianowicie by przyrządy i urządzenia o równoważnej wartości naukowej nie były produkowane we Wspólnocie.
Przede wszystkim sąd odsyłający podnosi, że z orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 26 czerwca 1986 r., Nicolet Instrument (203/85, EU:C:1986:269, pkt 21) wynika, iż przez „obiektywne parametry techniczne” przyrządu naukowego lub aparatury naukowej rozumie się te parametry, które wynikają z budowy tego przyrządu lub jego dostosowań w stosunku do standardowego przyrządu i umożliwiają mu osiąganie wyników przewyższających te, które są normalnie wymagane do użytku przemysłowego lub handlowego.
Następnie z orzecznictwa ukształtowanego wyrokami z dnia 2 lutego 1978 r., Universiteitskliniek (72/77, EU:C:1978:21, pkt 15), z dnia 29 stycznia 1985 r., Gesamthochschule Duisburg (234/83, EU:C:1985:30, pkt 27) i z dnia 21 stycznia 1987 r., Control Data Belgia/Komisja (13/84, EU:C:1987:16, pkt 16) wynika, że kryterium, zgodnie z którym, aby dany przyrząd lub aparat naukowy mógł zostać uznany za „przyrząd lub aparaturę naukową”, musi on być, ze względu na jego obiektywne parametry techniczne i rezultaty, jakich uzyskanie umożliwia, być „wyłącznie lub głównie zdatny” do prowadzenia działalności naukowej, wymaga jedynie, aby przyrząd ten był w pierwszym rzędzie właściwy dla prowadzenia działalności naukowej, przy czym okoliczność, że jest on również, choć w drugorzędny sposób, odpowiedni do innych celów, takich jak wykorzystanie przemysłowe, nie stanowi podstawy dyskwalifikacji.
Wreszcie z orzecznictwa ukształtowanego wyrokami z dnia 10 listopada 1983 r., Gesamthochschule Essen (300/82, EU:C:1983:324, pkt 15) i z dnia 26 stycznia 1984 r., Ludwig‑Maximilians‑Universität München (45/83, EU:C:1984:31, pkt 11, 12, 14) wynika, że artykuł, który z uwagi na sam swój charakter nie jest stanowi przyrządu do przeprowadzania badań naukowych, lecz jest do tego narzędziem, nie może wchodzić w zakres pojęcia „przyrządu lub aparatury naukowej”, podczas gdy urządzenie, które zgodnie z własnym projektem technicznym i funkcjonowaniem samo w sobie i bezpośrednio służy jako narzędzie badań naukowych, może wchodzić w zakres tego pojęcia.
Powstaje jednak pytanie, czy orzecznictwo przywołane w pkt 30–32 niniejszego wyroku ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W tym względzie sąd odsyłający przypomina, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału sformułowania użytego w jednej z wersji językowych przepisu prawa Unii nie można traktować jako jedynej podstawy jego wykładni lub przyznawać mu w tym zakresie pierwszeństwa względem innych wersji językowych, ponieważ przepisy te należy interpretować i stosować w sposób jednolity w świetle wersji sporządzonych we wszystkich językach urzędowych Unii.
W tym względzie sąd odsyłający zauważa, że zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym wyrazy „aparatura” i „przyrząd” mają różne znaczenia w językach angielskim, łotewskim, francuskim i niemieckim. I tak, po pierwsze, jeśli chodzi o pojęcie „urządzenia”, powstaje pytanie, czy pojęcie to należy definiować jako urządzenie techniczne, narzędzie lub wyposażenie spełniające funkcję, czy też raczej jako zespół elementów technicznych, narzędzi lub części wyposażenia spełniających taką funkcję. Po drugie, termin „przyrząd” może być interpretowany bądź szeroko, jako narzędzie lub środek, który może być wykorzystany do wykonania konkretnej pracy lub zadania, bądź w sposób zawężający, ustanawiając dodatkowy wymóg, aby to narzędzie lub ten środek służyły do wykonywania konkretnych operacji zwykle wykonywanych za pomocą przyrządów.
W tych okolicznościach Augstākā tiesa (Senāts) (sąd najwyższy, Łotwa) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy zawarte w art. 46 lit. a) [rozporządzenia nr 1186/2009] wyrażenie »przyrządy lub aparatura naukowa« należy interpretować w ten sposób, że może ono obejmować wyposażenie, które ze względu na swoją strukturę techniczną i samo działanie służy bezpośrednio samo w sobie jako środek do prowadzenia badań naukowych?
2)
Czy [CN] należy interpretować w ten sposób, że podpozycja [39269092] [CN] może obejmować wykonane z tworzywa sztucznego znaczniki ryb[?]”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009 należy interpretować w ten sposób, że znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub wykonane z pręta polietylenowego, które zgodnie z ich własną koncepcją techniczną i funkcjonowaniem służą jako takie jako narzędzie badań naukowych w zakresie, w jakim są przymocowane do żywych ryb w celu obserwacji ich migracji i wzrostu, wchodzą w zakres pojęcia „przyrządów” lub „aparatury”, które można zakwalifikować jako „naukowe” w rozumieniu tego przepisu.
Zgodnie z art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009 „przyrządy lub aparaturę naukową” można zakwalifikować jako „naukowe”, gdy „ze względu na swoje obiektywne parametry [techniczne] i wyniki”„nadają się wyłącznie lub głównie do prowadzenia działalności naukowej”.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy sporne znaczniki można uznać za „przyrząd” lub „aparaturę” w rozumieniu tego przepisu.
W tym względzie należy stwierdzić, że ani rozporządzenie nr 1186/2009, ani rozporządzenie wykonawcze nr 1225/2011 nie zawierają definicji pojęcia „przyrządu” lub „aparatury” ani nie odsyłają w tym względzie do prawa krajowego.
Tymczasem z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że ustalenie znaczenia i zakresu pojęć, których definicji prawo Unii nie zawiera i nie odsyła do prawa państw członkowskich, powinno być dokonywane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, z uwzględnieniem kontekstu, w którym są użyte, i celów uregulowania, którego są częścią (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 maja 2022 r., DSR – Montagem e Manutenção de Ascensores e Escadas Rolantes, C‑218/21, EU:C:2022:355, pkt 29; z dnia 22 lutego 2024 r., Randstad Empleo i in., C‑649/22, EU:C:2024:156, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszym przypadku, po pierwsze, zgodnie z jego zwykłym znaczeniem w języku potocznym pojęcie „aparatury” jest rozumiane jako połączenie części, które mają funkcjonować razem, lub zespół elementów technicznych zorganizowany w bardziej rozbudowany zespół niż narzędzie, które posiada jedną funkcję. Tymczasem w świetle tego, co wynika z postanowienia odsyłającego, nie można uznać, że sporne znaczniki stanowią taki zestaw części lub zestaw elementów technicznych, w związku z czym nie mogą one wchodzić w zakres tego pojęcia.
Po drugie, pojęcie „przyrządu” oznacza, zgodnie z jego zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, wyprodukowane narzędzie lub przedmiot umożliwiające wykonanie czynności lub pracy. Pojęcie to jest zatem wystarczająco szerokie, aby mogło obejmować swoim zakresem sporne znaczniki, które zgodnie z informacjami dostarczonymi przez sąd odsyłający są wyprodukowanymi narzędziami lub przedmiotami służącymi do oznaczania żywych ryb.
Co się tyczy kontekstu, w jaki pojęcie „przyrządu” wpisuje się w ustawodawstwo, którego część stanowi, należy zauważyć, że art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 1186/2009 zwalnia z należności celnych przywozowych „przyrządy naukowe”, które są przywożone wyłącznie do celów niehandlowych.
Tymczasem zgodnie z orzecznictwem w dziedzinie VAT, które znajduje zastosowanie również w dziedzinie prawa celnego, terminy użyte dla określenia zwolnień należy interpretować ściśle, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od generalnej zasady, zgodnie z którą VAT jest pobierany od każdej transakcji dostawy towarów lub świadczenia usług dokonywanej odpłatnie przez podatnika (wyrok z dnia 19 lipca 2012 r., Lietuvos geležinkeliai, C‑250/11, EU:C:2012:496, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
W tym względzie, wbrew temu, co twierdzi Komisja w uwagach na piśmie, okoliczność, że termin „any” występuje przed terminem „przyrząd” w angielskiej wersji językowej art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009, nie może potwierdzać szerokiej wykładni pojęcia „przyrządu”. Inne wersje językowe tego przepisu, w szczególności wersje francuska i niemiecka, które odnoszą się, odpowiednio, do „un instrument” i „diejenigen Instrumente”, nie zawierają bowiem słowa równoważnego słowu „any”. Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sformułowania użytego w jednej z wersji językowych przepisu prawa Unii nie można traktować jako jedynej podstawy jego wykładni lub przyznawać mu w tym zakresie pierwszeństwa względem innych wersji językowych. Przepisy prawa Unii należy bowiem interpretować i stosować w sposób jednolity w świetle wersji sporządzonych we wszystkich językach urzędowych Unii. W przypadku niezgodności między różnymi wersjami językowymi aktu prawa Unii rozpatrywany przepis powinien być interpretowany zależnie od ogólnej systematyki oraz celu uregulowania, którego część stanowi (wyrok z dnia 21 marca 2024 r., Cobult, C‑76/23, EU:C:2024:253, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo).
Niemniej jednak Trybunał orzekł już, że pojęcie „przyrządu naukowego” w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1798/75 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono wyposażenie służące nie jako przedmiot, lecz jako narzędzie badań naukowych, a mianowicie gdy badania są prowadzone przy użyciu tego wyposażenia, wobec czego rola rzeczonego wyposażenia w procesie badawczym nie jest wyłącznie bierna (zob. podobnie wyroki: z dnia 10 listopada 1983 r., Gesamthochschule Essen, 300/82, EU:C:1983:324, pkt 15; z dnia 26 stycznia 1984 r., Ludwig‑Maximilians‑Universität München, 45/83, EU:C:1984:31, pkt 11).
Tymczasem poza dodatkowym warunkiem zwolnienia przewidzianego w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1798/75, zgodnie z którym „przyrządy lub urządzenia o równoważnej wartości naukowej nie są produkowane we Wspólnocie”, który nie jest już wymieniony w art. 44 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1186/2009 – który to warunek nie jest decydujący dla oceny pojęcia „przyrządu naukowego” – ten ostatni przepis jest sformułowany w sposób zasadniczo identyczny z brzmieniem art. 3 ust. 1. Ponadto należy stwierdzić, że art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 1798/75 i art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009 definiują to pojęcie w sposób całkowicie identyczny. W związku z tym należy uznać, że orzecznictwo dotyczące wykładni tego pojęcia w kontekście rozporządzenia nr 1798/75 wspomniane w poprzednim punkcie ma znaczenie dla celów definicji tego samego pojęcia w rozumieniu rozporządzenia nr 1186/2009.
Należy zatem stwierdzić, że termin „przyrząd”, gdy należy go zakwalifikować jako „naukowy”, może być rozumiany jako obejmujący nie tylko narzędzia i przedmioty wytworzone w celu wykonania konkretnej działalności, lecz również wyposażenie, które zgodnie z jego własną koncepcją techniczną i funkcjonowaniem ma służyć jako narzędzie badań naukowych, jak to wydaje się mieć miejsce w przypadku rozpatrywanych znaczników, które są przyczepiane do żywych ryb w celu obserwowania ich migracji i wzrostu.
W pozostałym zakresie kontekst, w jaki termin „przyrząd” wpisuje się w rozporządzeniu nr 1186/2009, w rozporządzeniu wykonawczym nr 1225/2011 i w CN, podobnie jak cele realizowane przez te uregulowania, są mało przekonujące dla określenia znaczenia tego terminu.
W świetle powyższego należy stwierdzić, z zastrzeżeniem weryfikacji, których powinien dokonać sąd odsyłający, że sporne znaczniki wchodzą w zakres pojęcia „przyrządu” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009.
W drugiej kolejności, aby można je było uznać za „przyrządy naukowe” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009, znaczniki te powinny, ze względu na ich obiektywne parametry techniczne i rezultaty, jakich uzyskanie umożliwiają, być wyłącznie lub głównie zdatne do prowadzenia działalności naukowej.
Co się tyczy kwestii, czy sporne znaczniki wykazują „obiektywne parametry [techniczne]” w rozumieniu tego przepisu, które czynią je zdatnymi do prowadzenia działalności naukowej, należy zauważyć, że zgodnie z art. 5 akapit pierwszy rozporządzenia wykonawczego nr 1225/2011 „obiektywne parametry techniczne” przyrządu instrumentu naukowego są zdefiniowane jako „parametry wynikające z budowy takiego przyrządu […] bądź z dostosowań standardowego przyrządu […], które umożliwiają osiąganie wyników na wysokim poziomie, przewyższających te, które są normalnie wymagane do użytku przemysłowego lub handlowego”.
W niniejszej sprawie chodzi o znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub wytworzone z pręta polietylenowego i przyczepione do ryb w celu obserwowania w ramach badań naukowych ich migracji i wzrostu. O ile prawdą jest, że w świetle tego, co wynika z postanowienia odsyłającego, takie znaczniki wydają się być zdatne do wykorzystania do celów naukowych, o tyle należy jednak stwierdzić, że nie wydaje się, aby posiadały one cechy wynikające z ich budowy lub dostosowania, które pozwoliłyby im na osiągnięcie wysokiej jakości właściwości użytkowych przewyższających te, które są normalnie wymagane do użytku przemysłowego lub handlowego. Jak bowiem wskazała w istocie Komisja w swoich uwagach na piśmie, znaczniki takie jak sporne znaczniki wydają się również móc znaleźć odpowiednie zastosowanie w ramach akwakultury lub rybołówstwa sportowego do celów przemysłowych lub handlowych.
O ile prawdą jest, że zgodnie z art. 5 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego nr 1225/2011 przyrząd wykorzystywany do działalności naukowej uznaje się za przyrząd o charakterze naukowym, o tyle należy stwierdzić, że domniemanie to ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie na podstawie jego obiektywnych parametrów technicznych, czy dany instrument należy uznać za „przyrząd naukowy”. Tymczasem w świetle tego, co wynika z poprzedniego punktu, w niniejszej sprawie wydaje się możliwe ustalenie w sposób jednoznaczny, że sporne znaczniki nie wykazują takich „obiektywnych parametrów technicznych”, które czyniłyby je zdatnymi do prowadzenia działalności naukowej.
W związku z tym, z zastrzeżeniem ustaleń, których powinien dokonać sąd odsyłający, sporne znaczniki nie wykazują „obiektywnych parametrów technicznych” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009 w związku z art. 5 rozporządzenia wykonawczego nr 1225/2011, które czyniłyby je zdatnymi do prowadzenia działalności naukowej.
W każdym razie, nawet gdyby uznać, że sporne znaczniki wykazują takie „obiektywne parametry techniczne”, znaczniki te nie wydają się być – ze względu na te parametry i wyniki, które pozwalają uzyskać – „wyłącznie lub głównie zdatne do prowadzenia działalności naukowej” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009. Należy bowiem przypomnieć, że wymóg ten wymaga sprawdzenia, czy dany przyrząd jest w pierwszej kolejności zdatny do prowadzenia działalności naukowej, a mianowicie do nabywania i pogłębiania wiedzy naukowej, nie wykluczając przy tym możliwości, że jest on również, choć w drugorzędny sposób, odpowiedni do innych celów, takich jak wykorzystanie przemysłowe lub handlowe (zob. podobnie wyroki: z dnia 29 stycznia 1985 r., Gesamthochschule Duisburg, 234/83, EU:C:1985:30, pkt 27; z dnia 21 stycznia 1987 r., Control Data Belgium/Komisja, 13/84, EU:C:1987:16, pkt 16).
Tymczasem w świetle tego, co wynika z pkt 53 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że sporne znaczniki nie wydają się bardziej odpowiednie do prowadzenia działalności naukowej niż do innych celów, w szczególności do celów przemysłowych lub handlowych. A zatem również w tym przypadku, z zastrzeżeniem ustaleń, których dokonanie należy do sądu odsyłającego, znaczniki te nie są, ze względu na ich obiektywne parametry techniczne, przy założeniu, że zostanie to wykazane, oraz wyniki, których uzyskanie umożliwiają, „wyłącznie lub głównie zdatne do prowadzenia działalności naukowej” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009.
W konsekwencji należy uznać, podobnie jak Komisja i organ podatkowy, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, że sporne znaczniki nie wchodzą w zakres pojęcia „przyrządu naukowego” w rozumieniu art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009.
Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie przytoczonym w pkt 44 niniejszego wyroku, zgodnie z którym pojęcia użyte do opisania zwolnień z należności celnych przywozowych należy interpretować w sposób ścisły, jak i w art. 1 rozporządzenia nr 1186/2009 w związku z jego motywami 2 i 3, zgodnie z którym zwolnienie z należności celnych przywozowych jest uzasadnione jedynie w „w pewnych ściśle określonych okolicznościach, kiedy na mocy specjalnych warunków, na jakich towary są przywożone, nie występuje zwyczajowa potrzeba ochrony gospodarki”.
Z powyższego wynika, że na pytanie pierwsze trzeba udzielić odpowiedzi, iż art. 46 lit. a) rozporządzenia nr 1186/2009 należy interpretować w ten sposób, że znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub wykonane z pręta polietylenowego, które zgodnie z ich własną koncepcją techniczną i funkcjonowaniem służą jako takie jako narzędzie badań naukowych w zakresie, w jakim są przymocowane do żywych ryb w celu obserwacji ich migracji i wzrostu, nie wchodzą w zakres pojęcia „przyrządów naukowych” w rozumieniu tego przepisu.
W przedmiocie pytania drugiego
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy CN należy interpretować w ten sposób, że znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub składające się z pręta polietylenowego, które są przymocowane do żywych ryb do celów badań naukowych, są objęte podpozycją CN 39269092, czy też znaczniki te są objęte podpozycją 39269097 tej nomenklatury.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, podobnie jak uczyniły to sąd odsyłający i Komisja, że kwestia ta ma drugorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, ponieważ stawka celna mająca zastosowanie do towarów objętych każdą z tych dwóch podpozycji jest identyczna, a mianowicie 6,5 %.
Nie jest jednak wykluczone, że sąd odsyłający będzie musiał zdecydować, czy organ podatkowy dokonał prawidłowej klasyfikacji taryfowej spornych znaczników, nawet jeśli nie ma to wpływu na mającą zastosowanie stawkę celną.
W drugiej kolejności należy przypomnieć, że zadanie Trybunału związane ze skierowanym do niego pytaniem prejudycjalnym w zakresie klasyfikacji taryfowej polega przede wszystkim na wyjaśnieniu sądowi krajowemu kryteriów, których zastosowanie pozwoli temu sądowi na prawidłowe sklasyfikowanie spornych produktów w ramach CN, a nie na dokonaniu tej klasyfikacji we własnym zakresie. Zakwalifikowanie spornych towarów do celów ich klasyfikacji taryfowej wynika bowiem z ustalenia czysto faktycznego, które nie jest zadaniem Trybunału w ramach odesłania prejudycjalnego (wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., X i Inspecteur van de Belastingdienst Douane, C‑107/22, EU:C:2023:346, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
Ponadto zgodnie z ogólną regułą 1 interpretacji CN klasyfikację taryfową towarów w CN należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, natomiast brzmienie tytułów sekcji, działów lub poddziałów ma znaczenie wyłącznie orientacyjne. W interesie pewności prawa i ułatwienia kontroli decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w treści pozycji nomenklatury oraz uwag do sekcji lub działów (wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., X i Inspecteur van de Belastingdienst Douane, C‑107/22, EU:C:2023:346, pkt 18 i przytoczone tam orzecznictwo).
Ponadto Trybunał wielokrotnie orzekał, że pomimo iż noty wyjaśniające do HS i do CN nie mają mocy wiążącej, to jednak stanowią one ważne instrumenty służące zapewnieniu jednolitego stosowania Wspólnej taryfy celnej oraz, jako takie, stanowią pomocne wskazówki dla jej interpretacji (wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., X i Inspecteur van de Belastingdienst Douane, C‑107/22, EU:C:2023:346, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).
Z brzmienia pozycji 3926 CN wynika, że obejmuje ona „[p]ozostałe artykuły z tworzyw sztucznych oraz artykuły z pozostałych materiałów objętych pozycjami od 3901 do 3914”.
Ponadto uwaga 1 do działu 39 CN definiuje pojęcie „tworzyw sztucznych” jako oznaczające w szczególności „materiały objęte pozycjami od 3901 do 3914, które są lub były podatne, zarówno w momencie polimeryzacji, jak i na kolejnym etapie, do formowania pod wpływem czynników zewnętrznych (zwykle ciepła lub ciśnienia i, jeżeli jest to konieczne, w obecności rozpuszczalnika lub plastyfikatora) przez prasowanie, odlewanie, wytłaczanie, walcowanie lub inne procesy, w kształty, które są zachowane po odjęciu wpływów zewnętrznych”.
Tymczasem postanowienie odsyłające nie zawiera informacji budzących wątpliwości co do znaczenia klasyfikacji spornych znaczników w pozycji 3926 CN, określonej w uwadze 1 do działu 39 CN.
Niemniej jednak do sądu odsyłającego będzie należało zbadanie, czy – jak podniosła Komisja w uwagach na piśmie – znaczniki typu „streamer tag” zawierają, poza taśmą polietylenową, pręty z metalu służące do przyczepienia tych znaczników do ryb. Gdyby bowiem tak było, to należałoby dokonać klasyfikacji taryfowej tych znaczników na podstawie ogólnej reguły 3 dla celów interpretacji CN.
W tym względzie z ogólnej reguły 3 lit. a) interpretacji CN wynika, że pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny. Jednak gdy dwie lub więcej pozycji odnosi się tylko do części materiałów lub substancji tworzących produkt mieszany lub wyrób złożony, pozycje te należy uważać, w odniesieniu do tego produktu lub artykułu, jako równie szczegółowe. Tymczasem, co się tyczy znaczników zawierających, oprócz taśmy z polietylenu, pręty z metalu, należy stwierdzić, że dwie części tych znaczników składają się z materiałów, które nie są objęte tą samą pozycją CN, w związku z czym pozycje te należy uznać za równie specyficzne, a zatem klasyfikacja taryfowa nie wydaje się możliwa zgodnie z tą ogólną regułą.
Gdyby sąd odsyłający miał dojść do wniosku, że tak rzeczywiście jest, to dla celów klasyfikacji taryfowej znaczniki typu „streamer tag” należałoby zastosować ogólną regułę 3 lit. b) dla celów interpretacji CN, zgodnie z którą „[m]ieszaniny [i] wyroby złożone składające się z różnych materiałów lub wytworzone z różnych składników […], które nie mogą być klasyfikowane przez powołanie się na [regułę 3 a) dla celów wykładni CN], należy klasyfikować tak, jak gdyby składały się one z materiału lub składnika, który nadaje im ich zasadniczy charakter”.
Ten zasadniczy charakter może zostać ustalony poprzez zastanowienie się, czy pozbawiony jednego ze swych składników produkt zachowuje charakteryzujące go właściwości. Jak wskazuje pkt VIII noty wyjaśniającej dotyczącej reguły 3 lit. b) ogólnych reguł interpretacji HS, która odpowiada ogólnej regule 3 lit. b) dla celów interpretacji CN, czynnik, który rozstrzyga o zasadniczym charakterze towaru, może w zależności od rodzaju produktu wynikać na przykład z właściwości materiału lub składnika, jego wielkości, ilości, masy lub wartości albo roli, jaką któryś z materiałów odgrywa przy zastosowaniu towaru (zob. podobnie wyrok z dnia 22 czerwca 2023 r., PR PetC‑24/22, EU:C:2023:507, pkt 66 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie o ile, jak twierdzi Komisja, palec z metalu, w który wyposażone są znaczniki typu „streamer tag”, służy do przymocowania ich do ciała ryby, o tyle należy stwierdzić, że taśma polietylenowa, z której składają się te znaczniki, nadaje im ich zasadniczy charakter, w związku z czym zgodnie z ogólną regułą 3 lit. b) interpretacji CN owe znaczniki powinny być klasyfikowane do pozycji CN 3926, czego sprawdzenie należy jednak do sądu odsyłającego.
Jeśli tak jest, sąd odsyłający powinien zbadać, w świetle tego, co wynika z ogólnej reguły 1 interpretacji CN oraz z orzecznictwa przywołanego w pkt 64–66 niniejszego wyroku, do jakiej podpozycji w ramach pozycji 3926 CN można zaklasyfikować sporne znaczniki w świetle ich obiektywnych cech i właściwości, przy czym postanowienie odsyłające nie zawiera żadnego elementu mogącego uzasadnić zaklasyfikowanie tych etykiet do innej podpozycji niż do podpozycji CN 39269097, zatytułowanej „Pozostałe”.
W świetle powyższych rozważań na pytanie drugie trzeba odpowiedzieć, iż CN należy interpretować w ten sposób, że znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub utworzone z pręta polietylenowego, które są przymocowywane do żywych ryb do celów badań naukowych, są objęte podpozycją 39269097 CN, pod warunkiem jednak, że albo znaczniki te składają się wyłącznie z „tworzywa sztucznego” w rozumieniu uwagi 1 do działu 39 CN, albo tworzywo sztuczne nadaje im ich zasadniczy charakter w przypadku mieszaniny lub wyrobów złożonych składających się z różnych materiałów wytworzonych z różnych składników w rozumieniu ogólnej reguły 3 lit. b) dla celów wykładni CN, których klasyfikacja nie może być dokonana na podstawie ogólnej reguły 3 lit. a).
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 46 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych
należy interpretować w ten sposób, że:
znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub utworzone z pręta polietylenowego, które zgodnie z ich własną koncepcją techniczną i funkcjonowaniem służą jako takie jako narzędzie badań naukowych w zakresie, w jakim są przymocowane do żywych ryb w celu obserwacji ich migracji i wzrostu, nie wchodzą w zakres pojęcia „przyrządów naukowych” w rozumieniu tego przepisu.
2)
Nomenklaturę scaloną zawartą w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 254/2000 z dnia 31 stycznia 2000 r., w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1925 z dnia 12 października 2017 r.,
należy interpretować w ten sposób, że:
znaczniki pokryte tworzywem sztucznym lub utworzone z pręta polietylenowego, które są przymocowywane do żywych ryb do celów badań naukowych, są objęte podpozycją 39269097 CN, pod warunkiem jednak, że albo znaczniki te składają się wyłącznie z „tworzywa sztucznego” w rozumieniu uwagi 1 do działu 39 rzeczonej nomenklatury, albo tworzywo sztuczne nadaje im ich zasadniczy charakter w przypadku mieszaniny lub wyrobów złożonych składających się z różnych materiałów albo wytworzonych z różnych składników w rozumieniu ogólnej reguły 3 lit. b) ogólnych reguł dla celów wykładni tej samej nomenklatury, których klasyfikacja nie może być dokonana na podstawie ogólnej reguły 3 lit. a).
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: łotewski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło