C-351/04
WyrokTSUE2007-09-27CELEX: 62004CJ0351ECLI:EU:C:2007:547
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2398/97 jest ważny w świetle rozporządzenia podstawowego nr 384/96, w szczególności w zakresie stosowania metody „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu, oraz czy importerzy mają prawo do zwrotu ceł antydumpingowych pobranych na podstawie rozporządzenia uznanego za nieważne?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że Rada dopuściła się oczywistego błędu w ocenie, stosując metodę „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu przy ustalaniu ogólnego marginesu dumpingu. Metoda ta, nieprzewidziana w art. 2 rozporządzenia podstawowego nr 384/96, prowadzi do modyfikacji cen w transakcjach eksportowych i nie odzwierciedla w pełni wszystkich porównywalnych cen eksportowych, co jest sprzeczne z wymogiem obiektywnego porównania wartości normalnej z ceną eksportu. W konsekwencji, art. 1 rozporządzenia nr 2398/97 został uznany za nieważny w tym zakresie. Trybunał potwierdził również, że importer, który zapłacił cła na podstawie nieważnego rozporządzenia, ma co do zasady prawo do ich zwrotu zgodnie z art. 236 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.Stan faktyczny
Ikea Wholesale Ltd, firma działająca w Zjednoczonym Królestwie, zaimportowała bawełnianą bieliznę pościelową z Pakistanu i Indii, za którą zapłaciła cła antydumpingowe nałożone rozporządzeniem nr 2398/97. Ikea wystąpiła do Commissioners of Customs & Excise o zwrot tych ceł, argumentując, że rozporządzenie nr 2398/97 jest bezprawne, powołując się na raporty Organu Rozstrzygania Sporów WTO. Commissioners odmówili zwrotu, co doprowadziło do postępowania sądowego w Zjednoczonym Królestwie.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2398/97 z dnia 29 listopada 1997 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz bawełnianej bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii i Pakistanu, jest nieważny w zakresie w jakim Rada Unii Europejskiej zastosowała metodę „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu dla każdego z typów rozpatrywanych produktów, w celu ustalenia marginesu dumpingu dotyczącego produktu objętego dochodzeniem.
2) Importer, taki jak objęty postępowaniem przed sądem krajowym, który przedstawił w postępowaniu głównym skargę na decyzje, w których zażądano od niego zapłaty cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia nr 2398/97, uznanego w niniejszym wyroku za nieważne, jest co do zasady uprawniony do powołania się na tę nieważność w postępowaniu przed sądem krajowym, w celu uzyskania zwrotu tych należności celnych zgodnie z art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑351/04
Ikea Wholesale Ltd
przeciwko
Commissioners of Customs & Excise
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez
High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division]
Dumping – Przywóz bawełnianej bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii i Pakistanu – Rozporządzenie (WE) nr 2398/97 – Rozporządzenie (WE) nr 1644/2001 – Rozporządzenie (WE) nr 160/2002 – Rozporządzenie (WE) nr 696/2002 – Zalecenia i decyzje Organu Rozstrzygania Sporów WTO – Skutki prawne – Rozporządzenie (WE) nr 1515/2001 – Moc wsteczna – Zwrot pobranych należności celnych
Streszczenie wyroku
1. Pytania prejudycjalne – Ocena ważności – Niemożność powołania się na porozumienia WTO w celu podważenia zgodności z prawem
aktu wspólnotowego
2. Wspólna polityka handlowa – Ochrona przed praktykami dumpingowymi – Margines dumpingu
(rozporządzenie Rady nr 384/96, art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 6 lit. a))
3. Wspólna polityka handlowa – Ochrona przed praktykami dumpingowymi – Margines dumpingu
(rozporządzenia Rady: nr 384/96, art 2 ust. 10, 11; nr 2398/97)
4. Wspólna polityka handlowa – Ochrona przed praktykami dumpingowymi – Szkoda
(rozporządzenie Rady nr 384/96, art. 3 ust. 5)
5. Pytania prejudycjalne – Ocena ważności – Stwierdzenie nieważności wspólnotowego rozporządzenia w sprawie nałożenia ostatecznego
cła antydumpingowego – Skutki
(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 236 ust. 1)
1. Porozumienia Światowej Organizacji Handlu WTO – z uwagi na swój charakter i strukturę – nie znajdują się co do zasady pośród
przepisów, w świetle których Trybunał Sprawiedliwości dokonuje kontroli legalności aktów instytucji wspólnotowych. Wyłącznie
w sytuacji, gdy Wspólnota wyraziła zamiar wykonania szczególnego zobowiązania przyjętego w ramach WTO lub gdy akt wspólnotowy
wyraźnie odsyła do konkretnych przepisów porozumień WTO, Trybunał ma za zadanie dokonać kontroli legalności tego aktu wspólnotowego
w świetle przepisów WTO.
(por. pkt 29, 30)
2. W odniesieniu do ustanowienia ceł antydumpingowych Rada nie dopuszcza się oczywistego błędu w ocenie przy obliczaniu „konstruowanej”
wartości normalnej produktu, uznając, iż przy ustalaniu kwot odpowiadających kosztom sprzedaży, kosztom ogólnym i administracyjnym
oraz zyskom art. 2 ust. 6 lit. a) podstawowego rozporządzenia antydumpingowego nr 384/96, z jednej strony, nie wyklucza uwzględnienia
danych jednego przedsiębiorstwa, które pośród innych przedsiębiorstw objętych dochodzeniem dokonało, na rynku wewnętrznym
państwa pochodzenia, reprezentatywnych sprzedaży produktu podobnego w okresie objętym dochodzeniem, i, z drugiej strony pozwala
pominąć z ustalania marży zysku sprzedaż innych eksporterów lub producentów, której nie dokonano w zwykłym obrocie handlowym,
zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 omawianego rozporządzenia, w świetle której wartość normalna
musi co do zasady opierać się na danych dotyczących sprzedaży dokonanych w zwykłym obrocie handlowym.
(popr. pkt 46–48)
3. Ponieważ margines dumpingu winien być ustalony poprzez obiektywne porównanie wartości normalnej produktu podobnego z ceną
eksportu do Wspólnoty, Rada dopuszcza się oczywistego błędu w ocenie, stosując, w celu ustalenia ogólnego marginesu dumpingu
produktu objętego dochodzeniem antydumpingowym, „metodę zerowania” negatywnych marginesów dumpingu w zakresie, w jakim zastosowanie
takiej metody – do której art. 2 podstawowego rozporządzenia antydumpingowego nr 384/96 w żadnym momencie się nie odnosi –
w trakcie porównywania ważonej wartości normalnej ze średnią ważoną cen we wszystkich transakcjach eksportu do Wspólnoty prowadzi
do modyfikacji cen w transakcjach eksportowych i tym samym porównań, które nie w pełni odzwierciedlają wszystkie porównywalne
ceny eksportowe. W konsekwencji art. 1 rozporządzenia nr 2398/97 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz bawełnianej
bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii i Pakistanu, jest nieważny w zakresie, w jakim Rada zastosowała metodę zerowania
negatywnych marginesów dumpingu dla każdego z typów rozpatrywanych produktów, w celu ustalenia ogólnego marginesu dumpingu
dotyczącego produktu objętego dochodzeniem, które leży u podstaw niniejszego rozporządzenia.
(por. pkt 55–57 oraz pkt 1 sentencji)
4. Artykuł 3 ust. 5 podstawowego rozporządzenia antydumpingowego nr 384/96, który wskazuje istotne czynniki szkody mające wpływ
na stan przemysłu wspólnotowego, nadaje władzom wspólnotowym uprawnienia dyskrecjonalne w ramach badania i oceny różnych wskaźników
odgrywających rolę w ustalaniu występowania szkody.
W szczególności przepis ten wymaga jedynie, by dokonano badania istotnych czynników i wskaźników ekonomicznych mających wpływ
na stan przemysłu [wspólnotowego], których, zresztą niewyczerpujący, wykaz ustanawia. W konsekwencji, dokonując – w ramach
badania wpływu przywozu po cenach dumpingowych na stan przemysłu wspólnotowego − oceny wyłącznie istotnych czynników wpływających
na ten stan, zainteresowane instytucje nie przekraczają granic swobodnego uznania wytyczonych im dla oceny złożonych sytuacji
gospodarczych.
(por. pkt 61–63)
5. Importer, który przedstawił w postępowaniu głównym skargę na decyzję, w której zażądano od niego zapłaty cła antydumpingowego
na podstawie wspólnotowego rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz, którego nieważność stwierdził
sąd wspólnotowy w ramach odesłania prejudycjalnego dotyczącego oceny w tym zakresie, jest co do zasady uprawniony do powołania
się na tę nieważność w postępowaniu przed sądem krajowym w celu uzyskania zwrotu tych należności celnych zgodnie z art. 236
ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny. W tym względzie stwierdzenie, czy spełnione zostały
przesłanki takiego zwrotu, należy do sądu krajowego.
(por. pkt 67, 69 oraz pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 27 września 2007 r. (*)
Dumping – Przywóz bawełnianej bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii i Pakistanu – Rozporządzenie (WE) nr 2398/97–Rozporządzenie (WE) nr 1644/2001– Rozporządzenie (WE) nr 160/2002 – Rozporządzenie (WE) nr 696/2002 – Zalecenia i decyzje Organu Rozstrzygania Sporów WTO – Skutki prawne – Rozporządzenie (WE) nr 1515/2001– Moc wsteczna – Zwrot pobranych należności celnych
W sprawie C‑351/04
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez High Court
of Justice (England & Wales), Chancery Division (Royaume-Uni) postanowieniem z dnia 22 lipca 2004, które wpłynęło do Trybunału
w dniu 16 sierpnia 2004 r., w postępowaniu:
Ikea Wholesale Ltd
przeciwko
Commissioners of Customs & Excise,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, P. Kūris, R. Silva de Lapuerta, J. Makarczyk i G. Arestis (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: P. Léger,
sekretarz: K. Sztranc-Sławiczek, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 27 października 2005 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Ikea Wholesale Ltd przez B. Servaisa oraz Y. Melina, avocats,
– w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez M. Bethella, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez R. Thompsona,
QC,
– w imieniu Rady Unii Europejskiej przez J.-P. Hixa, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez G. Berrischa,
Rechtsanwalt,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez E. Righini, K. Talaber-Ricz oraz C. Browna, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 6 kwietnia 2006,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy ważności rozporządzenia Rady (WE) nr 2398/97 z dnia 28 listopada
1997 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz bawełnianej bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii
i Pakistanu (Dz.U. L 332, str. 1) [tłumaczenie nieoficjalne podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej] oraz
zgodności z prawem wspólnotowym rozporządzenia Rady (WE) nr 1644/2001 z dnia 7 sierpnia 2001 r. zmieniającego rozporządzenie
nr 2398/97 oraz zawieszającego jego stosowanie w odniesieniu do przywozu pochodzącego z Indii (Dz.U. L 219, str. 1), rozporządzenia
Rady (WE) nr 160/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie nr 2398/97 i kończącego postępowanie w odniesieniu
do przywozu pochodzącego z Pakistanu (Dz.U. L 26, str. 1) jak również rozporządzenia Rady (WE) nr 696/2002 z dnia 22 kwietnia
2002 r. potwierdzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone na przywóz bawełnianej bielizny pościelowej pochodzącej z Indii
rozporządzeniem nr 2398/97, zmienionym i zawieszonym na podstawie rozporządzenia nr 1644/2001 (Dz.U. L 109, str. 9) (zwanych
dalej „późniejszymi rozporządzeniami”).
2 Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu powstałego wskutek odmowy przez Commissioners of Customs & Excise (zwanych
dalej „Commissioners”) zwrotu ceł antydumpingowych zapłaconych przez Ikea Wholesale Ltd (zwaną dalej „Ikeą”) z tytułu przywozu
bawełnianej bielizny pościelowej z Pakistanu i Indii.
Ramy prawne
3 Postanowienia dotyczące stosowania przez Wspólnotę Europejską środków antydumpingowych zawarte są w rozporządzeniu Rady (WE)
nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów niebędących członkami Wspólnoty
Europejskiej (Dz.U. L 56 str. 1, zwanym dalej „rozporządzeniem podstawowym”).
4 W świetle art. 1 ust. 1 rozporządzenia podstawowego cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego
wprowadzenie do swobodnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę.
5 Artykuł 2 ust. 6 i 11 rozporządzenia podstawowego stanowi:
„6. Wielkość kosztów sprzedaży, kosztów ogólnych i administracyjnych oraz kwot zysku ustala się w oparciu o faktyczne dane dotyczące
produkcji i sprzedaży podobnych produktów przez producenta lub eksportera objętego dochodzeniem, w zwykłym obrocie handlowym.
W przypadku, gdy ustalenie tych wielkości nie jest możliwe na takiej podstawie, są one ustalane w oparciu o :
a) średnią ważoną faktycznych wielkości określonych dla innych eksporterów lub producentów objętych dochodzeniem w odniesieniu
do produkcji i sprzedaży produktów podobnych na rynku wewnętrznym w kraju pochodzenia;
[...]
11. Z zastrzeżeniem odpowiednich przepisów regulujących należyte porównanie istnienie marginesów dumpingu w okresie objętym dochodzeniem
zwykle ustala się na podstawie porównania średniej [ważonej] wartości normalnej ze średnią ważoną cen we wszystkich transakcjach
wywozowych do Wspólnoty lub na podstawie porównania poszczególnych wartości zwykłych [normalnych] z poszczególnymi cenami
eksportowymi do Wspólnoty w rozbiciu na poszczególne transakcje [metody zwane dalej „metodą symetryczną”]. Jednakże normalna
wartość ustalona w oparciu o średnią ważoną może zostać porównana z cenami wszystkich poszczególnych transakcji wywozowych
do Wspólnoty, o ile istnieje struktura cen eksportowych, znacząco odbiegających od siebie w zależności od nabywcy, regionu
lub okresu, zaś metody przewidziane w pierwszym zdaniu tego ustępu nie odzwierciedlałyby pełnego zakresu praktyk dumpingowych
[metoda zwana dalej „metodą asymetryczną”]. Przepisy tego ustępu nie wykluczają zastosowania metody kontroli wyrywkowej, zgodnie
z art. 17.”
6 Artykuł 3 ust. 5 tego rozporządzenia stanowi:
„Ocena wpływu przywozu towarów po cenach dumpingowych na dany przemysł wspólnotowy obejmuje [o]cenę istotnych czynników ekonomicznych
i wskaźników znaczących dla stanu przemysłu [istotnych czynników i wskaźników ekonomicznych mających wpływ na stan przemysłu],
w tym: faktu, czy przemysł wciąż przechodzi proces odbudowy po skutkach poprzedniego dumpingu lub subwencji, rozmiarów faktycznego
marginesu dumpingu, faktycznego i potencjalnego spadku sprzedaży, zysków, produkcji, udziału na rynku, rentowności [wydajności],
zwrotu [z] inwestycji, wykorzystania mocy produkcyjnych, czynników wpływających na ceny wspólnotowe, faktycznych i potencjalnych
[negatywnych] skutków dla przepływu gotówki, zapasów, zatrudnienia, wynagrodzeń, rozwoju, zdolności do pozyskania kapitału
lub inwestycji. Wykaz ten nie jest wyczerpujący, a żaden z tych czynników nie musi stanowić decydującej wskazówki.”
7 Podstawowe uregulowania wspólnotowe w zakresie ceł zawarte są w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października
1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 302, str. 1). Artykuł 236 i art. 239 tego rozporządzenia są przepisami,
które mają zastosowanie do niniejszego postępowania.
8 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu
przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO [raportu] dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz.U. L 201, str. 10)
stanowi w szóstym motywie:
„Ponowne rozpatrzenie sprawy na mocy PZRS nie podlega harmonogramom [Wszczęcie postępowania na podstawie uzgodnienia w sprawie
rozstrzygania sporów nie jest ograniczone terminami]. Zalecenia ujęte w [raportach] przyjętych przez [Organ Rozstrzygania
Sporów (zwany dalej „DSB”)] posiadają wyłącznie skutek przyszły. W związku z tym, za właściwe uznaje się stwierdzenie, czy
wszelkie środki przyjęte na mocy tego rozporządzenia staną się skuteczne z datą ich wejścia w życie chyba że ustalono inaczej,
a co za tym idzie, nie stanowią podstawy do żądania zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą.”
9 Artykuł 1 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi:
„W każdym przypadku, gdy [DSB] przyjmuje [raport] dotycząc[y] środków przyjętych przez Wspólnotę na podstawie rozporządzenia
[podstawowego], rozporządzenia (WE) nr 2026/97 [Rady z dnia 6 października 1997 r. w sprawie ochrony przed przywozem towarów
subsydiowanych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz.U. L 288, str. 1)] lub tego rozporządzenia (»środek
kwestionowany«), działając względem [na podstawie] projektu przedłożonego przez Komisję[,] w oparciu o zwykłą większość oraz
po konsultacjach z Komitetem Doradczym powołanym na podstawie art. 15 rozporządzenia [podstawowego] lub art. 25 rozporządzenia
(WE) nr 2026/97 (»Komitet Doradczy«), Rada może przyjąć jeden lub większą liczbę środków, które uznaje za właściwe:
a) odwołać lub wprowadzić zmiany do kwestionowanego środka, lub;
b) przyjąć wszelkie pozostałe środki szczególne, które w tych okolicznościach uznaje się za właściwe.”
10 W świetle art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1515/2001:
„Jeśli Rada uzna to za właściwe, może również przyjąć wszelkie środki wspomniane w art. 1 ust. 1 w celu wzięcia pod uwagę
wykładni prawnych przedstawionych w [raporcie] przyjętym przez [DSB] w odniesieniu do środka niekwestionowanego.”
11 Artykuł 3 tego rozporządzenia ma następujące brzmienie:
„Wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią
podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej.”
12 Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1069/97 z dnia 12 czerwca 1997 r. ustanowiono tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz bawełnianej
bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii i Pakistanu (Dz.U. L 156, str. 11, zwane dalej „rozporządzeniem tymczasowym”).
Rozporządzeniem nr 2398/97 Rada ustanowiła ostateczne cło antydumpingowe w odniesieniu do tego przywozu.
13 Wobec zaleceń DSB dotyczących tego przywozu oraz przepisów rozporządzenia nr 1515/2001, Rada ustanowiła w dniu 7 sierpnia
2001 r. rozporządzenie (WE) nr 1644/2001. W dniach 28 stycznia i 22 kwietnia 2002 r. Rada ustanowiła odpowiednio rozporządzenie
nr 160/2002 i rozporządzenie nr 696/2002. Żadne z tych rozporządzeń nie przewiduje zwrotu kwot zapłaconych już na podstawie
rozporządzenia nr 2398/97.
14 Porozumienie o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (Dz.U. 1994 L 336, str. 103, zwane
dalej „porozumieniem antydumpingowym”) jest zawarte w załączniku I A do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację
Handlu (WTO) podpisanego w dniu 15 kwietnia 1994 r. w Marakeszu, zatwierdzonego decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r.
dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących
wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. L 336, str. 1). Załącznik 2 do porozumienia
ustanawiającego WTO zawiera uzgodnienie w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów. Zgodnie z tym uzgodnieniem
powołany został Organ Rozstrzygania Sporów.
15 Artykuł 3 ust. 2 tego uzgodnienia stanowi:
„[…] Członkowie uznają, że [system rozstrzygania sporów WTO] służy zabezpieczeniu praw i obowiązków Członków w zakresie porozumień
wymienionych i wyjaśnieniu postanowień tych porozumień zgodnie ze zwyczajowymi zasadami interpretacji międzynarodowego prawa
publicznego. Zalecenia i postanowienia DSB nie mogą zwiększyć ani zmniejszyć praw i zobowiązań ustalonych w porozumieniach
wymienionych.”
Postępowanie przed Organem Rozstrzygania Sporów
16 W swym raporcie z dnia 30 października 2000 r., zespół orzekający ds. rozstrzygania sporów (zwany dalej „zespołem orzekającym”)
stwierdził, że Wspólnoty Europejskie postępowały niezgodnie ze zobowiązaniami ciążącymi na nich na mocy art. 2.4.2, art. 3.4
i art. 15 porozumienia antydumpingowego w zakresie metody zastosowanej w ramach dochodzeń, które doprowadziły do wydania rozporządzenia
nr 2398/97.
17 Wspólnota odwołała się od pewnych ustaleń zespołu orzekającego. W swym raporcie z dnia 1 marca 2001 r. Organ Apelacyjny powołany
w ramach WTO (zwany dalej „Organem Apelacyjnym”) potwierdził, że metoda „zerowania” zastosowana przez Wspólnotę była niezgodna
z art. 2.4.2 porozumienia antydumpingowego oraz, że Wspólnota postępowała w sposób niezgodny z art. 2.2.2 ppkt ii) porozumienia
antydumpingowego przy dokonywaniu w ramach dochodzenia antydumpingowego obliczeń wysokości kosztów administracyjnych, kosztów
wprowadzenia do obrotu, kosztów ogólnych oraz kwot zysków. W świetle tych ustaleń organ ten zalecił Organowi Rozstrzygania
Sporów, by zwrócił się do Wspólnoty o podjęcie środków niezbędnych dla zapewnienia zgodności rozporządzenia nr 2398/97 ze
zobowiązaniami ciążącymi na niej na mocy porozumienia antydumpingowego.
18 W dniu 12 marca 2001 r. Organ Rozstrzygania Sporów przyjął raport Organu Apelacyjnego oraz raport zespołu orzekającego ze
zmianami wynikającymi z raportu Organu Apelacyjnego.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
19 Ikea prowadzi w Zjednoczonym Królestwie działalność w zakresie produkcji i dystrybucji artykułów wyposażenia domowego.
20 Pismem z dnia 10 czerwca 2002 r. spółka ta wystąpiła do Commissioners o zwrot ceł antydumpingowych zapłaconych przy przywozie
bawełnianej bielizny pościelowej z Pakistanu i Indii, na podstawie rozporządzenia nr 2398/97. Wystąpiła ona z wnioskiem o zwrot
kwoty 230 301,74 GBP, odpowiadającej należnościom celnym nałożonym na nią w związku z dokonaniem przywozu bawełnianej bielizny
pościelowej z Pakistanu w okresie od miesiąca marca 2000 r. do dnia 29 stycznia 2002 r., jak również kwoty 69 902,29 GBP odpowiadającej
części należności celnych nałożonych w związku z dokonaniem przywozu tego samego rodzaju produktów z Indii w okresie od miesiąca
marca 2000 r. do dnia 8 sierpnia 2001 r. Wniosek ten został oparty na art. 236 i art. 239 rozporządzenia nr 2913/92.
21 Ikea wskazała na bezprawny charakter obliczenia kwoty ceł antydumpingowych dokonanego na podstawie rozporządzenia nr 2398/97
oraz na bezprawność tego rozporządzenia. Oparła się ona w szczególności na raportach, ustaleniach i wnioskach przyjętych przez
DSB w dniu 1 marca 2001 r. Pismem z dnia 26 czerwca 2002 r. Commissioners oddalili wniosek o zwrot przedstawiony przez Ikeę.
22 W następstwie wniosku Ikei o ponowne rozpatrzenie sprawy, inspektor rozpatrujący ten wniosek potwierdził decyzję Commissioners
pismem z dnia 27 listopada 2002 r.
23 Ikea wniosła zatem do VAT and Duties Tribunal of London skargę na decyzję podjętą w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie
sprawy. W dniu 8 września 2003 r. VAT and Duties Tribunal odrzucił skargę Ikei stwierdzając, że o ile ta ostatnia mogła zakwestionować
zgodność z prawem rozporządzenia nr 2398/97 na podstawie art. 230 akapit czwarty WE, to nie uczyniła tego w przewidzianym
terminie. VAT and Duties Tribunal stwierdził zatem, że Ikea nie mogła uniknąć przewidzianego w przepisach prawa upływu terminu
poprzez zaskarżenie rozporządzeń nr 2398/97, 1644/2001 i 160/2002 w ramach wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
24 W dniu 31 października 2003 r. Ikea złożyła apelację od tego orzeczenia przed High Court of Justice (England & Wales), Chancery
Division, w trybie art. 14 i art. 15 ustawy finansowej 1994 (Finance Act 1994). Na poparcie swej skargi Ikea podnosi zasadniczo,
po pierwsze, że VAT and Duties Tribunal błędnie uznał, że rozporządzenia nr 2398/97, nr 1644/2001 i nr 160/2002 dotyczą jej
bezpośrednio i indywidualnie, a po drugie, że rozporządzenia te są w całości lub w części bezprawne. W dniu 17 lutego 2004 r.
pozwolono Ikei na zmianę żądań przedstawionych przez nią w apelacji, umożliwiając jej objęcie zaskarżeniem rozporządzenia
nr 696/2002.
25 Stwierdzając, że Ikea nie była uprawniona do wniesienia skargi w trybie art. 230 akapit czwarty WE, przeciwko rozporządzeniu
nr 2398/97 oraz uchylając orzeczenie VAT and Duties Tribunal, High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division,
postanowił zawiesić postępowanie i przedstawić Trybunałowi następujące pytania prejudycjalne:
„1) Czy w świetle ustaleń zespołu orzekającego [DSB] zawartych w raporcie z dnia 30 października 2000 r., pkt 7.2 lit. g) i h),
WT/DS1412/R oraz Organu Apelacyjnego […] zawartych w decyzji z dnia 1 marca 2002 r., pkt 86 i 87, WT/DS1141/AB/R, rozporządzenie
[…] nr 2398/97 […] jest w całości lub części niezgodne z prawem wspólnotowym, w związku z tym, że:
– zastosowano w nim niewłaściwą metodę obliczania wysokości kosztów sprzedaży, kosztów ogólnych i administracyjnych oraz kwot
zysku, z naruszeniem art. 2 ust. 6 lit. a) rozporządzenia [podstawowego], z późniejszymi zmianami, oraz art. 2.2.2. ppkt ii)
porozumienia antydumpingowego,
– zastosowano w nim niewłaściwą metodę stosując praktykę „zerowania” do ustalania istnienia marginesów dumpingu, przy porównywaniu
wartości normalnej z ceną eksportową, z naruszeniem art. 2 ust. 11 rozporządzenia [podstawowego] oraz art. 2.4.2. porozumienia
antydumpingowego, lub
– nie dokonano w nim oceny wszystkich istotnych czynników szkody mających wpływ na stan przemysłu wspólnotowego oraz popełniono
błąd w ustaleniu szkody poniesionej przez przemysł wspólnotowy, opierając się na dowodach uzyskanych od przedsiębiorstw spoza
przemysłu wspólnotowego, z naruszeniem art. 3 ust. 5 rozporządzenia [podstawowego] oraz art. 3.4 porozumienia antydumpingowego?
2) Czy którekolwiek lub wszystkie z następujących rozporządzeń […]:
– […] nr 1644/2001 [...],
– […] nr 160/2002 [...], lub
– […] nr 696/2002 [...],
[są] niezgodn[e] z prawem wspólnotowym (w tym z art. 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 9 ust. 4 rozporządzenia [podstawowego], w
związku z art. 1 art. 7.1 i art. 9 porozumienia antydumpingowego), w zakresie, w jakim po pierwsze zostały ustanowione na
podstawie ponownej oceny informacji zebranych podczas pierwotnego okresu dochodzeniowego, która to ponowna ocena wykazała
brak dumpingu lub niższy poziom dumpingu w tym okresie; a po drugie wyżej wspomniane rozporządzenia nie zapewniły zwrotu kwot
już zapłaconych na podstawie rozporządzenia nr 2398/97?
3) Czy rozporządzenia nr 1664/2001, nr 160/2002 i nr 696/2002 są, ponadto, niezgodne z art. 7 ust. 2 i art. 9 ust. 4 rozporządzenia
[podstawowego] oraz z zasadą proporcjonalności, w związku z tym, że, w okresie poprzedzającym ich wejście w życie, pozwalają
one na cło antydumpingowe w wysokości, która nie jest dokładnie proporcjonalna do wielkości dumpingu lub szkody, którą to
cło ma wyrównać?
4) Czy odpowiedzi na powyższe pytania różnią się w przypadku eksportu pochodzącego z Indii − w porównaniu z eksportem z Pakistanu
− biorąc pod uwagę:
– postępowania przed [DSB], lub
– ustalenia Komisji wskazane w rozporządzeniach nr 1664/2001, nr 160/2002 i nr 696/2002?
5) W świetle odpowiedzi na powyższe pytania:
– czy krajowe organy celne są zobowiązane do zwrotu całości lub części ceł antydumpingowych, które pobrano na podstawie rozporządzenia
nr 2398/97, oraz
– jeśli tak, komu i na jakich warunkach należy dokonać tego zwrotu?”
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
26 W swym pierwszym pytaniu sąd krajowy zwraca się do Trybunału zasadniczo o dokonanie oceny ważności rozporządzenia nr 2398/97
w świetle wykładni porozumienia antydumpingowego przyjętej w zaleceniach i decyzjach DSB, oraz w świetle rozporządzenia podstawowego.
W przedmiocie ważności rozporządzenia nr 2398/97 w świetle wykładni porozumienia antydumpingowego przyjętej w zaleceniach
i decyzjach DSB
27 Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej twierdzi, że zalecenia oraz decyzje DSB w sposób oczywisty stanowią wyłączną
podstawę skargi, gdyż ważność rozporządzenia nr 2398/97 nie była przedmiotem jakiegokolwiek odrębnego środka zaskarżenia przed
przyjęciem tych ustaleń. Wskazuje ono na okoliczność, że przedstawienie przez Trybunał rozstrzygnięcia z mocą wsteczną w przedmiocie
legalności ustawodawstwa wspólnotowego w świetle zaleceń DSB, które mają skutek prawny ex nunc, lub na podstawie decyzji,
na których opierają się te zalecenia, jest sprzeczne z zasadami leżącymi u podstaw rozporządzenia nr 1515/2001.
28 Rada i Komisja twierdzą, że wspomniane zalecenia i decyzje dotyczące przywozu bawełnianej bielizny pościelowej nie wiążą Trybunału
oraz że rozporządzenie nr 2398/97 nie może być w świetle prawa wspólnotowego dotknięte nieważnością wyłącznie z tego powodu,
że DSB stwierdziło, iż rozporządzenie to narusza zobowiązania, które ciążą na Wspólnocie na mocy porozumienia antydumpingowego.
29 Należy na wstępie przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa, porozumienia WTO – z uwagi na swój charakter i strukturę
− nie znajdują się co do zasady pośród przepisów, w świetle których Trybunał Sprawiedliwości dokonuje kontroli legalności
aktów instytucji wspólnotowych (wyroki z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C-93/02 P Biret International przeciwko Radzie,
Rec. str. I‑10497, pkt 52, oraz z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie C-377/02 Van Parys, Zb. Orz. Str . I-1465, pkt 39, oraz powołane
tam orzecznictwo).
30 Wyłącznie w sytuacji, gdy Wspólnota wyraziła zamiar wykonania szczególnego zobowiązania przyjętego w ramach WTO lub gdy akt
wspólnotowy wyraźnie odsyła do konkretnych przepisów porozumień WTO, Trybunał ma za zadanie dokonać kontroli legalności tego
aktu wspólnotowego w świetle przepisów WTO (wyrok z dnia 23 listopada 1999 r. w sprawie C-149/96 Portugalia przeciwko Radzie,
Rec. I-8395, pkt 49, ww. wyrok w sprawie Biret International przeciwko Radzie, pkt 53, jak również ww. wyrok w sprawie Van
Parys, pkt 40 oraz powołane tam orzecznictwo).
31 Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1515/2001, w następstwie przyjęcia raportu przez DSB, Rada może, w zależności od
okoliczności, uchylić lub zmienić kwestionowany środek, lub przyjąć wszelkie inne środki szczególne uznane w danej sprawie
za właściwe.
32 W świetle art. 4 rozporządzenia nr 1515/2001, akt ten stosuje się do raportów przyjętych przez DSB po dniu 1 stycznia 2001 r.
W niniejszej sprawie DSB przyjęła w dniu 12 marca 2001 r. raport Organu Apelacyjnego i raport zespołu orzekającego ze zmianami
wynikającymi z raportu Organu Apelacyjnego.
33 Zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1515/2001 wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne
od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu należności celnych pobranych przed tą datą, chyba że przewidziano
inaczej. Szósty motyw tego rozporządzenia stanowi w tym zakresie, że zalecenia wskazane w raportach przyjętych przez DSB mają
wyłącznie skutek ex nunc. Zatem „wszelkie środki przyjęte na mocy rozporządzenia [nr 1515/2001] stają się skuteczne z datą
ich wejścia w życie, chyba że ustalono inaczej, a co za tym idzie, nie stanowią podstawy do żądania zwrotu opłat celnych pobranych
przed tą datą”.
34 W niniejszej sprawie, w świetle przepisów rozporządzenia nr 1515/2001 i zaleceń DSB, Rada przyjęła najpierw w dniu 7 sierpnia
2001 r. rozporządzenie nr 1644/2001. Następnie w dniu 28 stycznia 2002 r. przyjęła rozporządzenie nr 160/2002 i wreszcie w dniu
22 kwietnia 2002 r. rozporządzenie nr 696/2002 potwierdzające ostateczne cło antydumpingowe ustanowione rozporządzeniem nr 2398/97,
zmienionym i zawieszonym na podstawie rozporządzenia nr 1644/2001.
35 Wobec powyższego, w okolicznościach takich jak w sprawie przed sądem krajowym, legalność rozporządzenia nr 2398/97 nie może
być kontrolowana w świetle porozumienia antydumpingowego, zgodnie z jego późniejszą wykładnią przedstawioną w zaleceniach
DSB, gdyż z późniejszych rozporządzeń wyraźnie wynika, że Wspólnota, wykluczając zwrot należności zapłaconych na podstawie
rozporządzenia nr 2398/97, nie miała zamiaru wykonania szczególnego zobowiązania przyjętego w ramach WTO.
W przedmiocie ważności rozporządzenia nr 2398/97 w świetle rozporządzenia podstawowego
36 Sąd krajowy zapytuje ponadto o ważność rozporządzenia nr 2398/97 w świetle rozporządzenia podstawowego. Zapytuje on zasadniczo,
czy Komisja dopuściła się oczywistego błędu w ocenie przy ustalaniu „konstruowanej” wartości normalnej danego produktu, marginesu
dumpingu i występowania szkody wyrządzonej przemysłowi wspólnotowemu.
37 Skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym powołała się na art. 2 ust. 6 rozporządzenia podstawowego dotyczący ustalenia
wartości normalnej produktu, na art. 2 ust. 11 rozporządzenia podstawowego dotyczący ustalenia marginesu dumpingu oraz na
art. 3 ust. 5 tegoż rozporządzenia dotyczący ustalenia szkody wyrządzonej przemysłowi wspólnotowemu.
38 W tym zakresie Ikea podnosi, że podczas gdy wykładnia wskazanych przepisów porozumienia antydumpingowego dokonana przez DSB
w przyjętych przezeń decyzjach potwierdza okoliczność, że zastosowane przez zainteresowane instytucje wspólnotowe metody ustalenia
marginesu dumpingu i szkody są błędne, należy stwierdzić, że metody te są również sprzeczne z rozporządzeniem podstawowym.
39 Rada i Komisja twierdzą natomiast, że rozporządzenie nr 2398/97 jest ważne w świetle prawa wspólnotowego. Komisja, popierana
przez Radę, uważa że postanowienia rozporządzenia nr 2398/97, kwestionowane w świetle rozporządzenia podstawowego, stanowią
praktykę stosowaną od wielu lat, w odniesieniu do której sądy wspólnotowe, do tej pory, nie stwierdziły nieważności.
40 W tym zakresie należy przypomnieć, że, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 102 swej opinii, w dziedzinie polityki handlowej,
a w szczególności w dziedzinie środków ochrony handlowej, instytucje wspólnotowe dysponują szerokim zakresem swobodnego uznania
ze względu na złożoność sytuacji gospodarczych, politycznych i prawnych, których oceny muszą dokonać (zob. podobnie wyroki
z dnia 4 października 1983 r. w sprawie 191/82 Fediol przeciwko Komisji, Rec. str. 2913, pkt 26, oraz z dnia 7 maja 1987 r.
w sprawie 255/84 Nachi Fujikoshi przeciwko Radzie, Rec. str. 1861, pkt 21).
41 Ponadto w świetle utrwalonego orzecznictwa dokonanie wyboru pomiędzy różnymi metodami obliczenia marginesu dumpingu, takimi
jak metody wskazane w art. 2 ust. 11 rozporządzenia podstawowego, oraz ocena wartości normalnej produktu, jak również ustalenie
występowania szkody, wymagają oceny złożonych sytuacji gospodarczych i kontrola sądowa takiej oceny musi ograniczyć się do
weryfikacji poszanowania zasad proceduralnych, prawidłowości ustaleń okoliczności faktycznych będących podstawą zaskarżonych
decyzji, braku oczywistego błędu w ocenie tych okoliczności faktycznych oraz braku nadużycia władzy (zob. podobnie wyroki
z dnia 7 maja 1987 r. w sprawie 240/84 NTN Toyo Bearing i In. przeciwko Radzie, Rec. str. 1809, pkt 19, z dnia 14 marca 1990 r.
w sprawie C-156/87 Gestetner Holdings przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. I-781, pkt 63, oraz z dnia 19 listopada 1998 r.
w sprawie C-150/94 Zjednoczone Królestwo przeciwko Radzie, Rec. str. I-7235, pkt 54).
42 Należy zatem dokonać badania, czy przy ustalaniu „konstruowanej” wartości normalnej rozpatrywanego produktu, marginesu dumpingu
i występowania szkody wyrządzonej przemysłowi wspólnotowemu, instytucje wspólnotowe dopuściły się oczywistego błędu w ocenie
w świetle prawa wspólnotowego.
W przedmiocie obliczenia „konstruowanej” wartości normalnej danego produktu
43 Wartość normalna jest obliczana dla wszystkich typów produktów wywożonych do Wspólnoty przez wszystkie przedsiębiorstwa, zgodnie
z art. 2 ust. 3 rozporządzenia podstawowego. Jest ona ustalana poprzez dodanie do kosztów produkcji typów produktów wywożonych
przez każdą spółkę, rozsądnej kwoty odpowiadającej kosztom sprzedaży, kosztom ogólnym i administracyjnym, oraz osiągniętym
zyskom.
44 Co się tyczy przywozu z Indii, ponieważ wyłącznie jedna spółka dokonała w całości reprezentatywnych sprzedaży krajowych, a sprzedaż
krajowa modeli przynoszących zysk stanowiła mniej niż 80%, lecz więcej niż 10 % sprzedaży krajowej ogółem, sprzedaż ta została
uznana za dokonaną w zwykłym obrocie handlowym. W konsekwencji kwoty odpowiadające kosztom sprzedaży, kosztom ogólnym i administracyjnym
oraz zyskom, zastosowane do celów ustalenia wartości normalnej dla wszystkich spółek objętych dochodzeniem, stanowią koszty
poniesione i zyski uzyskane przez tę spółkę, zgodnie z art. 2 ust. 6 rozporządzenia podstawowego. Tego samego ustalenia dokonano
w odniesieniu do przywozu z Pakistanu.
45 Co się tyczy zastosowania marginesu zysku wyłącznie jednej spółki, rozporządzenie nr 2398/97 stanowi w motywie osiemnastym,
że dochodzenie zostało ograniczone do próbki eksportujących producentów zgodnie z art. 17 rozporządzenia podstawowego, oraz
że znaczna większość spółek indyjskich, które współpracowały w toku postępowania, to spółki eksportujące, które nie dokonują
sprzedaży produktów podobnych na ich rynku wewnętrznym. Komisja włączyła do tej próbki pięciu eksportujących producentów indyjskich,
z których dwaj oświadczyli w momencie selekcji, że dokonywali sprzedaży produktów podobnych na tym rynku.
46 Jednakże jak wskazuje motyw dwudziesty trzeci rozporządzenia tymczasowego, dochodzenie wykazało, że wyłącznie jeden z tych
eksportujących producentów dokonał reprezentatywnych sprzedaży produktu podobnego na swym rynku wewnętrznym w okresie objętym
dochodzeniem. Ponadto odesłanie w art. 2 ust. 6 lit. a) rozporządzenia podstawowego do średniej ważonej wielkości zysku określonej
dla innych eksporterów lub producentów nie wyklucza, że kwota ta może zostać ustalona na podstawie średniej ważonej transakcji
lub typów produktów jednego eksportera lub producenta.
47 W tym zakresie należy stwierdzić, że, jak wskazał rzecznik generalny w pkt. 132-142 swej opinii, Rada nie dopuściła się oczywistego
błędu w ocenie, uznając iż przy ustalaniu kwot odpowiadających kosztom sprzedaży, kosztom ogólnym i administracyjnym, oraz
zyskom, art. 2 ust. 6 lit. a) rozporządzenia podstawowego może zostać zastosowany, gdy dostępne informacje dotyczą jednego
producenta i pozwalają na pominięcie informacji dotyczących sprzedaży, których nie dokonano w zwykłym obrocie handlowym.
48 Po pierwsze zastosowanie w art. 2 ust. 6 lit. a) rozporządzenia podstawowego liczby mnogiej w wyrażeniu „innych eksporterów
lub producentów” nie wyklucza uwzględnienia danych jednego przedsiębiorstwa, które pośród innych przedsiębiorstw objętych
dochodzeniem, dokonało, na rynku wewnętrznym państwa pochodzenia, reprezentatywnych sprzedaży produktu podobnego w okresie
objętym dochodzeniem. Po drugie pominięcie z ustalania marży zysku sprzedaży innych eksporterów lub producentów, których nie
dokonano w zwykłym obrocie handlowym, stanowi odpowiednią metodę konstruowania wartości normalnej, zgodną z zasadą ustanowioną
w art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, w świetle której wartość normalna musi co do zasady opierać się
na danych dotyczących sprzedaży dokonanych w zwykłym obrocie handlowym.
49 W świetle powyższego Rada nie dopuściła się oczywistego błędu w ocenie dokonując obliczenia „konstruowanej” wartości normalnej
danego produktu.
W przedmiocie ustalenia marginesu dumpingu
50 Co się tyczy ostatecznego ustalenia marginesu dumpingu, sąd krajowy zapytuje czy metoda „zerowania” zastosowana w celu wykazania
ogólnej marży dumpingu, taka jaką wykorzystano w ramach dochodzenia antydumpingowego, którego dotyczy postępowanie przed sądem
krajowym, jest zgodna z art. 2 ust. 11 rozporządzenia podstawowego.
51 Należy na wstępie przypomnieć, że błędy, których rzekomo dopuszczono się przy obliczaniu kosztów sprzedaży, kosztów administracyjnych,
innych kosztów i zysków, jak też zastosowanie metody „zerowania”, dotyczą ustalenia marginesów dumpingu. Jednakże bezprawność
dostosowania dokonanego w ramach ustalenia występowania dumpingu ma wpływ na legalność ustanowienia cła antydumpingowego jedynie
w zakresie, w jakim ustanowione cło antydumpingowe przekracza cło mające zastosowanie bez takiego dostosowania.
52 W świetle art. 2 ust. 12 rozporządzenia podstawowego margines dumpingu stanowi kwota, o jaką wartość normalna przewyższa cenę
eksportową. Margines ten jest zatem ustalany przez władze prowadzące dochodzenie, zgodnie z ust. 10 tego artykułu, poprzez
porównanie w sposób obiektywny wartości normalnej produktu podobnego z ceną stosowaną w wywozie do Wspólnoty.
53 W postępowaniu przed sądem krajowym nie zakwestionowano tego, że marża dumpingu została obliczona poprzez porównanie średniej
ważonej „konstruowanej” wartości normalnej poszczególnych typów produktów ze średnią ważoną ceny eksportowej poszczególnych
typów produktów. Zatem zainteresowane instytucje na wstępie zidentyfikowały szereg różnych modeli produktu objętego dochodzeniem.
Dla każdego z nich dokonały obliczenia średniej ważonej wartości normalnej i średniej ważonej ceny eksportowej, a następnie
porównały je dla każdego modelu. W przypadku niektórych modeli cena eksportowa była niższa od wartości normalnej wykazując
występowanie dumpingu. Natomiast w przypadku innych modeli, jako że cena eksportowa była wyższa od wartości normalnej, stwierdzono
marżę dumpingu w wysokości negatywnej.
54 W celu obliczenia ogólnej wysokości dumpingu produktu objętego dochodzeniem, instytucje te dodały następnie kwoty dumpingu,
w zakresie wszystkich modeli odnośnie do których stwierdzono występowanie dumpingu. Natomiast wszystkie negatywne marże dumpingu
zostały przez wspomniane instytucje wyzerowane. Ogólna wysokość dumpingu została następnie wyrażona jako procent skumulowanej
wartości transakcji wszystkich modeli, niezależnie od tego czy były, czy też nie, przedmiotem dumpingu.
55 W tym zakresie należy stwierdzić, że art. 2 rozporządzenia podstawowego nie zawiera żadnego odniesienia do metody „zerowania”.
Przeciwnie, rozporządzenie wyraźnie zobowiązuje instytucje wspólnotowe do dokonania w sposób obiektywny porównania ceny eksportowej
z wartością normalną, zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 10 i 11.
56 Artykuł 2 ust. 11 rozporządzenia podstawowego stanowi, że średnia ważona wartości normalnej jest porównywana ze „średnią ważoną
cen we wszystkich transakcjach wywozowych do Wspólnoty”. W niniejszej sprawie przy dokonywaniu tego porównania, zastosowanie
metody „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu prowadzi w istocie do modyfikacji cen w transakcjach eksportowych. Stosując
tę metodę, w konsekwencji Rada nie dokonała obliczenia ogólnego marginesu dumpingu w oparciu o porównanie, które w pełni odzwierciedlałoby
wszystkie porównywalne ceny eksportowe, a zatem obliczając w ten sposób rzeczoną marżę, dopuściła się oczywistego błędu w ocenie,
w świetle prawa wspólnotowego.
57 Zatem instytucje wspólnotowe działały w sposób niezgodny z art. 2 ust. 11 rozporządzenia podstawowego, stosując w ramach obliczenia
marginesu dumpingu dotyczącego produktu objętego dochodzeniem, metodę „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu dla każdego
z typów rozpatrywanych produktów.
W przedmiocie ustalenia wystąpienia szkody
58 Sąd krajowy zwraca się do Trybunału o dokonanie oceny ważności rozporządzenia nr 2398/97 w zakresie, w jakim dla celów badania
szkody, pominięto w nim ocenę ogółu istotnych czynników szkody, mających wpływ na stan przemysłu wspólnotowego i ustalając
szkodę, błędnie oparto się na czynnikach dotyczących spółek nienależących do przemysłu wspólnotowego, z naruszeniem art. 3
ust. 5 rozporządzenia podstawowego.
59 Należy przypomnieć, że w świetle art. 1 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, cło antydumpingowe może zostać nałożone na produkt
dumpingowy, wyłącznie jeśli jego wprowadzenie do swobodnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę, przy czym termin „szkoda”,
w świetle art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia, oznacza znaczną szkodę dla przemysłu wspólnotowego, zagrożenie znaczną szkodą
dla przemysłu wspólnotowego lub znaczne opóźnienie powstania takiego przemysłu.
60 Należy stwierdzić w tym zakresie, że w świetle trzydziestego czwartego motywu rozporządzenia nr 2398/97, trzydzieści pięć
spółek, które przedstawiły Komisji skargę, reprezentuje większą część całkowitej produkcji wspólnotowej w rozumieniu art. 5
ust. 4 rozporządzenia podstawowego i stanowi wobec tego przemysł wspólnotowy w świetle definicji art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia.
Jednakże z czterdziestego pierwszego motywu rozporządzenia nr 2398/97 wynika, że badanie szkody wyrządzonej przez przemysł
wspólnotowy obejmowało dane dotyczące Wspólnoty w całości, a nie tylko na poziomie przemysłu wspólnotowego zdefiniowanego
we wspomnianym art. 4 ust. 1.
61 W kwestii, czy władze wspólnotowe dopuściły się oczywistego błędu w ocenie nie dokonując oceny ogółu istotnych czynników mających
wpływ na stan przemysłu wspólnotowego, wskazanych w art. 3 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, należy wskazać, że przepis
ten nadaje tym władzom uprawnienia dyskrecjonalne w ramach badania i oceny różnych wskaźników.
62 Jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 193 i 194 swej opinii, po pierwsze, przepis ten wymaga jedynie, by dokonano badania
„istotnych czynników i wskaźników ekonomicznych mających wpływ na stan przemysłu [wspólnotowego]”, a po drugie w świetle treści
tego przepisu wykaz wymienionych czynników i wskaźników ekonomicznych „nie jest wyczerpujący”.
63 Należy zatem stwierdzić, że dokonując – w ramach badania wypływu przywozu po cenach dumpingowych na stan przemysłu wspólnotowego
− oceny wyłącznie istotnych czynników wpływających na ten stan, zainteresowane instytucje nie przekroczyły granic swobodnego
uznania wytyczonych im dla oceny złożonych sytuacji gospodarczych. Ponadto podczas nowej oceny dokonanej w ramach rozporządzenia
nr 1644/2001, błędy, które rzekomo popełniono w ocenie szkody, nie miały wpływu na ustalenie wystąpienia szkody wyrządzonej
przemysłowi wspólnotowemu.
64 W tych okolicznościach należy stwierdzić, że instytucje wspólnotowe nie dopuściły się jakiegokolwiek oczywistego błędu w ocenie
występowania i znaczenia tej szkody.
65 W świetle powyższych rozważań na pierwsze pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że art. 1 rozporządzenia nr 2398/97 jest
nieważny w zakresie w jakim Rada zastosowała metodę „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu dla każdego z typów rozpatrywanych
produktów, w celu ustalenia marginesu dumpingu dotyczącego produktu objętego dochodzeniem.
66 Bez potrzeby odpowiadania na pozostałe pytania dotyczące ważności późniejszych rozporządzeń, należy zatem przeanalizować piąte
pytanie, dotyczące konsekwencji wynikających ze stwierdzenia nieważności art. 1 rozporządzenia nr 2398/97, w świetle prawa
importera objętego postępowaniem przed sądem krajowym, do zwrotu ceł antydumpingowych zapłaconych przez niego na podstawie
tego rozporządzenia.
67 Do władz krajowych należy wyciągnięcie konsekwencji w ich porządku prawnym ze stwierdzenia nieważności, które nastąpiło w ramach
odesłania prejudycjalnego dotyczącego oceny w tym zakresie (wyrok z dnia 30 października 1975 r. w sprawie 23/75 Rey Soda,
Rec. str. 1279, pkt 51), wskutek którego cła antydumpingowe, zapłacone na podstawie rozporządzenia nr 2398/97 nie są prawnie
należne w rozumieniu art. 236 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 i powinny co do zasady zostać zwrócone przez organy celne zgodnie
z tym przepisem, jeżeli przesłanki którym podlega taki zwrot – w tym przesłanka wskazana w art. 236 ust. 2 − zostały spełnione,
czego weryfikacja należy do sądu krajowego.
68 Następnie należy stwierdzić, że wyłącznie sądy krajowe są właściwe do rozpatrzenia skargi mającej na celu zwrot kwot nienależnie
pobranych przez organ krajowy na podstawie rozporządzenia wspólnotowego uznanego następnie za nieważne (zob. podobnie wyrok
z dnia 30 maja 1989 r. w sprawie 20/88 Roquette przeciwko Komisji, Rec. str. 1553, pkt 14, oraz z dnia 13 marca 1992 r. w
sprawie C-282/90 Vreugdenhil przeciwko Komisji, Rec. I-1937, pkt 12).
69 W tych okolicznościach na piąte pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że importer, taki jak objęty postępowaniem przed
sądem krajowym, który przedstawił w postępowaniu głównym skargę na decyzje, w których zażądano od niego zapłaty cła antydumpingowego
na podstawie rozporządzenia nr 2398/97, uznanego w niniejszym wyroku za nieważne, jest co do zasady uprawniony do powołania
się na tę nieważność w postępowaniu przed sądem krajowym, w celu uzyskania zwrotu tych należności celnych zgodnie z art. 236
ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92.
W przedmiocie kosztów
70 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2398/97 z dnia 29 listopada 1997 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz
bawełnianej bielizny pościelowej pochodzącej z Egiptu, Indii i Pakistanu, jest nieważny w zakresie w jakim Rada Unii Europejskiej
zastosowała metodę „zerowania” negatywnych marginesów dumpingu dla każdego z typów rozpatrywanych produktów, w celu ustalenia
marginesu dumpingu dotyczącego produktu objętego dochodzeniem.
2) Importer, taki jak objęty postępowaniem przed sądem krajowym, który przedstawił w postępowaniu głównym skargę na decyzje,
w których zażądano od niego zapłaty cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia nr 2398/97, uznanego w niniejszym wyroku
za nieważne, jest co do zasady uprawniony do powołania się na tę nieważność w postępowaniu przed sądem krajowym, w celu uzyskania
zwrotu tych należności celnych zgodnie z art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r.
ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
Podpisy
* Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło