C-355/04
WyrokTSUE2007-02-27CELEX: 62004CJ0355ECLI:EU:C:2007:116
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sądy Unii Europejskiej posiadają właściwość do rozpoznawania skarg o odszkodowanie za szkody wynikłe z aktów przyjętych na podstawie tytułu VI Traktatu o Unii Europejskiej (współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych), oraz czy brak takiej właściwości narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że art. 46 UE stanowi, iż postanowienia traktatów WE i EWEA dotyczące właściwości Trybunału stosują się do tytułu VI Traktatu UE jedynie na warunkach przewidzianych w art. 35 UE. Art. 35 UE enumeratywnie wymienia przypadki właściwości Trybunału (odesłania prejudycjalne, skargi o stwierdzenie nieważności wniesione przez państwa członkowskie lub Komisję, spory między państwami członkowskimi), lecz nie przewiduje skargi o odszkodowanie. Ponadto, art. 41 ust. 1 UE nie włącza art. 288 akapit drugi WE (odpowiedzialność pozaumowna) ani art. 235 WE (właściwość w sprawach odszkodowań) do zakresu zastosowania tytułu VI Traktatu UE. W konsekwencji, Sąd Pierwszej Instancji słusznie uznał się za niewłaściwego do rozpoznania skargi o odszkodowanie. Trybunał stwierdził również, że deklaracja Rady nie może stworzyć środka prawnego, który nie istnieje w obowiązującym prawie. Co do skutecznej ochrony sądowej, Trybunał uznał, że skarżący nie są jej pozbawieni, ponieważ sądy krajowe mogą zadawać pytania prejudycjalne dotyczące ważności wspólnych stanowisk, które wywołują skutki prawne wobec osób trzecich, a także państwa członkowskie lub Komisja mogą wnosić skargi o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Organizacja Segi, mająca za cel obronę żądań młodych Basków, oraz jej rzecznicy, Araitz Zubimendi Izaga i Aritza Galarraga, zostali wpisani na listę osób, grup i podmiotów uczestniczących w aktach terrorystycznych, zawartą w wspólnych stanowiskach Rady (2001/931/WPZiB, 2002/340/WPZiB, 2002/462/WPZiB). Wpisanie to nastąpiło po orzeczeniu hiszpańskiego sądu, który uznał działalność Segi za nielegalną, wskazując na jej powiązania z ETA. Skarżący wnieśli do Sądu Pierwszej Instancji skargę o odszkodowanie przeciwko Radzie, domagając się zadośćuczynienia za poniesione szkody.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje w części odrzucone, w części oddalone.
2) Segi, A. Zubimendi Izaga i A. Galarraga zostają obciążeni kosztami postępowania.
3) Królestwo Hiszpanii ponosi swoje własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑355/04 P
Segi i in.
przeciwko
Radzie Unii Europejskiej
Odwołanie – Unia Europejska – Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych – Wspólne stanowiska 2001/931/WPZiB, 2002/340/WPZiB i 2002/462/WPZiB – Środki skierowane do osób, grup i podmiotów uczestniczących w aktach terrorystycznych – Właściwość Trybunału Sprawiedliwości
Streszczenie wyroku
1. Odwołanie – Zarzuty – Dopuszczalność – Przesłanki
(art. 225 WE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy; regulamin Trybunału, art. 112 § 1 lit. c))
2. Odwołanie – Zarzuty – Zarzut podniesiony po raz pierwszy w odwołaniu – Niedopuszczalność
3. Skarga o odszkodowanie – Kompetencja sądu wspólnotowego – Skarga w ramach tytułu VI Traktatu o Unii Europejskiej – Wyłączenie
(art. 235 WE i 288 akapit drugi WE; art. 35 UE, 41 ust. 1 UE i art. 46 UE)
4. Unia Europejska – Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych – Prawo do skutecznej ochrony sądowej
(art. 34 UE i 35 ust. 1 i 6 UE)
5. Unia Europejska – Akty Unii Europejskiej – Wykładnia
1. Z art. 225 WE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości i z art. 112 ust. 1 lit. c) jego regulaminu wynika,
że odwołanie powinno w sposób precyzyjny wskazywać kwestionowane elementy wyroku lub postanowienia, o którego uchylenie się
wnosi, a także argumenty prawne, które w sposób konkretny uzasadniają to odwołanie.
(por. pkt 22)
2. Umożliwienie stronie przedstawienia po raz pierwszy przed Trybunałem zarzutu, który nie został przedstawiony przed Sądem,
byłoby równoznaczne z umożliwieniem jej wniesienia do Trybunału, którego kompetencje w postępowaniu odwoławczym są ograniczone,
sprawy o szerszym zakresie niż ta, która była rozpoznawana przez Sąd. W postępowaniu odwoławczym kompetencje Trybunału są
ograniczone do oceny prawnego rozstrzygnięcia w kwestii zarzutów, które były roztrząsane w pierwszej instancji.
(por. pkt 30)
3. Z art. 46 UE wynika, że postanowienia traktatów WE i EWEA dotyczące właściwości Trybunału znajdują zastosowanie do tytułu VI
traktatu UE jedynie na warunkach przewidzianych w art. 35 UE. Ten ostatni artykuł nie przyznaje Trybunałowi właściwości w zakresie
rozpoznawania jakichkolwiek skarg o odszkodowanie. Nadto w art. 41 ust. 1 UE, w którym wymieniono postanowienia traktatu WE
mające zastosowanie do postanowień dotyczących dziedzin uregulowanych w tytule VI traktatu UE, nie figuruje ani art. 288 akapit
drugi WE, stosownie do którego Wspólnota powinna naprawić – zgodnie z zasadami ogólnymi wspólnymi dla praw państw członkowskich
– szkody wyrządzone przez jej instytucje lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji, ani art. 235 WE, przewidujący właściwość
Trybunału do orzekania w sporach dotyczących odszkodowań określonych w art. 288 akapit drugi WE.
Z tego wynika, że w ramach tytułu VI traktatu UE nie jest przewidziana jakakolwiek skarga o odszkodowanie. Deklaracja Rady
dotycząca prawa do odszkodowania, załączona do protokołu przy przyjęciu aktu Unii Europejskiej, nie jest wystarczająca dla
stworzenia środka prawnego, który nie istnieje w obowiązującym prawie i nie jest więc wystarczająca, by przyznać Trybunałowi
właściwość w tym względzie.
(por. pkt 44, 46–48, 60, 61)
4. Co się tyczy Unii – traktaty wprowadziły system środków zaskarżenia, w którym kompetencje Trybunału, na podstawie art. 35 UE,
są w ramach tytułu VI Traktatu o Unii Europejskiej węższe niż te, którymi dysponuje on w ramach traktatu WE. Chociaż pewien
system środków zaskarżenia, w szczególności reżim odpowiedzialności pozaumownej, inny niż już wprowadzony w traktatach, jest
z pewnością godny rozważenia, to w takim przypadku ewentualna reforma obowiązującego systemu należy – zgodnie z art. 48 UE
– do państw członkowskich.
Skarżący, którzy chcą zakwestionować na drodze sądowej zgodność z prawem wspólnego stanowiska przyjętego na podstawie art. 34 UE,
nie są jednakże pozbawieni jakiejkolwiek ochrony prawnej. Nie przewidując bowiem możliwości występowania przez sądy krajowe
do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wspólnego stanowiska, lecz jedynie z pytaniem dotyczącym aktów wymienionych
w art. 35 ust. 1 UE, w postanowieniu tym uznano za akty mogące stać się przedmiotem takiego odesłania prejudycjalnego wszelkie
akty, które zostały przyjęte przez Radę, a których celem jest wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich. Skoro celem
procedury, która umożliwia Trybunałowi wydawanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym, jest zapewnienie przestrzegania prawa przy
wykładni i stosowaniu traktatu, zwężająca wykładnia art. 35 ust. 1 UE byłaby z tym celem sprzeczna. Możliwość wystąpienia
do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym powinna przysługiwać w odniesieniu do wszystkich aktów Rady, których celem jest wywołanie
skutków prawnych wobec osób trzecich, bez względu na ich charakter lub formę. W konsekwencji w przypadku wspólnego stanowiska,
którego zasięg, z uwagi na jego treść, przekracza zasięg przewidziany w traktacie UE dla tego rodzaju aktu, powinna istnieć
możliwość poddania go kontroli Trybunału. Dlatego sąd krajowy rozpoznający spór, w którym incydentalnie podnoszona byłaby
kwestia ważności wspólnego stanowiska przyjętego na podstawie art. 34 UE i który powziąłby poważną wątpliwość, czy to wspólne
stanowisko rzeczywiście ma na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich, mógłby zwrócić się do Trybunału z wnioskiem
o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, na warunkach przewidzianych w art. 35 UE. Do Trybunału należałoby wówczas stwierdzenie,
czy istotnie to wspólne stanowisko ma na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich, przywrócenie mu rzeczywistej
kwalifikacji oraz wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Trybunał byłby również właściwy w zakresie kontroli zgodności z prawem takich aktów w przypadku wniesienia skargi przez państwo
członkowskie lub Komisję na warunkach przewidzianych w art. 35 ust. 6 UE.
Wreszcie do państw członkowskich, a zwłaszcza ich sądów należy dokonywanie wykładni i stosowanie wewnętrznych przepisów proceduralnych
regulujących korzystanie ze środków prawnych w sposób, który pozwoli osobom fizycznym i prawnym na zakwestionowanie na drodze
sądowej zgodności z prawem każdej decyzji lub każdego innego krajowego środka odnoszącego się do przygotowania lub stosowania
wobec nich aktu Unii Europejskiej oraz na dochodzenie naprawienia ewentualnie poniesionej szkody.
(por. pkt 50, 51, 53–56)
5. Deklaracji Rady załączonej do protokołu przy przyjęciu aktu Unii Europejskiej nie można przyznać żadnego znaczenia prawnego
ani posłużyć się nią przy dokonywaniu wykładni prawa tworzonego na podstawie traktatu UE w sytuacji, gdy treść tej deklaracji
nie znajduje jakiegokolwiek odzwierciedlenia w treści analizowanego przepisu.
(por. pkt 60)
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
z dnia 27 lutego 2007 r.(*)
Odwołanie – Unia Europejska – Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych – Wspólne stanowiska 2001/931/WPZiB, 2002/340/WPZiB i 2002/462/WPZiB – Środki skierowane do osób, grup i podmiotów uczestniczących w aktach terrorystycznych – Właściwość Trybunału Sprawiedliwości
W sprawie C‑355/04 P
mającej za przedmiot odwołanie na podstawie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 17 sierpnia 2004 r.,
Segi, z siedzibą w Bayonne (Francja) oraz w Donostii (Hiszpania),
Araitz Zubimendi Izaga, zamieszkała w Hernani (Hiszpania),
Aritza Galarraga, zamieszkały w Saint-Pée-sur-Nivelle (Francja),
reprezentowani przez adwokata D. Rougeta,
wnoszący odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Rada Unii Europejskiej, reprezentowana przez E. Finnegan oraz M. Bauera, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
Królestwo Hiszpanii, reprezentowane przez Abogacía del Estado,
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
interwenienci w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (wielka izba),
w składzie: V. Skouris, prezes, P. Jann, C.W.A. Timmermans, A. Rosas, K. Lenaerts i R. Schintgen, prezesi izb, A. Tizzano,
J.N. Cunha Rodrigues, R. Silva de Lapuerta, L. Bay Larsen, P. Lindh, J.C. Bonichot (sprawozdawca) i T. von Danwitz, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Mengozzi,
sekretarz: R. Grass,
uwzględniając procedurę pisemną,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 października 2006 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Segi, A. Zubimendi Izaga i A. Galarraga wnoszą w odwołaniu o uchylenie postanowienia Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich
z dnia 7 czerwca 2004 r. w sprawie T‑338/02 Segi i in. przeciwko Radzie (Zb.Orz. str. II‑1647, zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”), którym Sąd odrzucił ich skargę o odszkodowanie mającą na
celu naprawienie szkody, jaką skarżący mieli ponieść wskutek wpisania Segi na listę osób, grup i podmiotów, o których mowa
w art. 1 wspólnego stanowiska Rady 2001/931/WPZiB z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu
zwalczania terroryzmu (Dz.U. L 344, str. 93), w art. 1 wspólnego stanowiska Rady 2002/340/WPZiB z dnia 2 maja 2002 r. uaktualniającego
wspólne stanowisko 2001/931 (Dz.U. L 116, str. 75), jak również w art. 1 wspólnego stanowiska Rady 2002/462/WPZiB z dnia 17 czerwca
2002 r. uaktualniającego wspólne stanowisko 2001/931 i uchylającego wspólne stanowisko 2002/340 (Dz.U. L 160, str. 32).
Okoliczności powstania sporu
2 Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 1–11 zaskarżonego postanowienia w następujący sposób:
„1 Z akt sprawy wynika, że Segi jest organizacją mającą za cel obronę żądań młodych Basków, jak również tożsamości, kultury i języka
baskijskiego. Zgodnie z danymi podanymi przez skarżących organizacja ta została utworzona w dniu 16 czerwca 2001 r. i ma siedzibę
w Bayonne (Francja) oraz w Donostii (Hiszpania). Organizacja ta ustanowiła jako swych rzeczników Araitz Zubimendi Izagę i Aritzę
Galarragę. Dane te nie zostały poparte żadnymi urzędowymi dokumentami.
2 W dniu 28 września 2001 r. Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych uchwaliła rezolucję 1373 (2001), w której postanowiła
w szczególności, że wszystkie państwa udzielają sobie wzajemnie możliwie najdalej idącej pomocy przy dochodzeniach karnych
i przy innego rodzaju postępowaniach w sprawie finansowania lub wspierania aktów terrorystycznych, w tym pomocy w gromadzeniu
znajdującego się w ich posiadaniu materiału dowodowego niezbędnego dla postępowania.
3 W dniu 27 grudnia 2001 r., mając na uwadze konieczność podjęcia przez Wspólnotę [i państwa członkowskie] działań w celu wprowadzenia
w życie rezolucji 1373 (2001) Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych, Rada [Unii Europejskiej] przyjęła wspólne stanowisko
2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu (Dz.U. L 344, str. 93). Wspólne stanowisko
zostało przyjęte na podstawie art. 15 UE należącego do tytułu V traktatu UE, noszącego nazwę »Postanowienia dotyczące wspólnej
polityki zagranicznej i bezpieczeństwa« (WPZiB), i na podstawie art. 34 UE, należącego do tytułu VI traktatu UE, noszącego
nazwę »Postanowienia o współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych« […].
4 Artykuły 1 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931 stanowią:
»Artykuł 1
1. Niniejsze wspólne stanowisko stosuje się, zgodnie z przepisami poniższych artykułów, do osób, grup i podmiotów uczestniczących
w aktach terrorystycznych i wymienionych w załączniku.
[…]
6. Nazwiska osób i nazwy podmiotów na liście w załączniku są poddawane kontroli w regularnych odstępach czasu, co najmniej raz
w ciągu sześciu miesięcy, w celu zapewnienia, że istnieją podstawy do utrzymania ich na liście«.
»Artykuł 4
Państwa członkowskie, poprzez współpracę policyjną i sądową w sprawach karnych w ramach tytułu VI Traktatu o Unii Europejskiej,
zapewniają sobie nawzajem jak najszerszą pomoc w zapobieganiu i zwalczaniu aktów terrorystycznych. W tym celu, w odniesieniu
do dochodzeń i postępowań prowadzonych przez ich władze wobec jakichkolwiek osób, grup i podmiotów wymienionych w załączniku,
w pełni wykorzystują, na wniosek, swoje obecne uprawnienia zgodnie z aktami Unii Europejskiej i innymi umowami międzynarodowymi,
uzgodnieniami i konwencjami, które wiążą państwa członkowskie«.
5 Załącznik do wspólnego stanowiska 2001/931 wymienia w pkt 2 obejmującym »grupy i podmioty«:
»* – Euskadi Ta Askatasuna/Tierra Vasca y Libertad / Baskijska Ojczyzna i Wolność (ETA)
(Następujące organizacje są częścią grupy terrorystycznej ETA.: K.a.s., Xaki; Ekin, Jarrai-Haika-Segi, Gestoras pro-amnistía)«.
6 Przypis do tego załącznika wskazuje, że »osoby zaznaczone * podlegają jedynie art. 4«.
7 W dniu 27 grudnia 2001 r. Rada przyjęła również wspólne stanowisko 2001/930/WPZiB w sprawie zwalczania terroryzmu (Dz.U. L 344,
str. 90), rozporządzenie (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym
osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu (Dz.U. L 344, str. 70) i decyzję 2001/927/WE ustanawiającą listę
przewidzianą w art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001 (Dz.U. L 344, str. 83). Żaden z tych aktów nie wymienia skarżących.
8 Zgodnie z deklaracją Rady [z dnia 18 grudnia 2001 r.], która została załączona do protokołu przy przyjęciu wspólnego stanowiska
2001/931 i rozporządzenia nr 2580/2001 (zwaną dalej »deklaracją Rady dotyczącą prawa do odszkodowania«):
»Rada przypomina, w związku z art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska [2001/931], że każdy błąd dotyczący wskazanych osób, grup
lub podmiotów daje poszkodowanemu prawo do dochodzenia odszkodowania przed sądem«.
9 Na mocy postanowień z dnia 5 lutego i 11 marca 2002 r. Juzgado Central de Instrucción nº5 de la Audiencia Nacional (centralny
sąd śledczy nr 5 przy Audiencia Nacional) w Madrycie (Hiszpania) orzekł, że działalność Segi jest nielegalna, i zarządził
aresztowanie niektórych domniemanych przywódców Segi, ze względu na to, że organizacja ta wchodzi w skład baskijskiej organizacji
separatystycznej ETA.
10 Na mocy orzeczenia z dnia 23 maja 2002 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka odrzucił jako niedopuszczalną skargę wniesioną
przez skarżących przeciwko piętnastu państwom członkowskim, dotyczącą wspólnego stanowiska 2001/931, ze względu na okoliczność,
że w przedmiotowym stanie faktycznym nie nabyli oni statusu ofiary naruszenia Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka
i podstawowych wolności [podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., zwanej dalej »EKPC«] [Zbiór wyroków i decyzji 2002–V].
11 W dniach 2 maja i 17 czerwca 2002 r. Rada przyjęła na podstawie art. 15 UE i 34 UE wspólne stanowiska 2002/340/WPZiB i 2002/462/WPZiB
uaktualniające wspólne stanowisko 2001/931 (Dz.U. L 116, str. 75 i Dz.U. L 160, str. 32). Załączniki do tych dwóch wspólnych
stanowisk zawierają nazwę Segi, o takim samym brzmieniu jak we wspólnym stanowisku 2001/931”.
3 W uzupełnieniu tego opisu okoliczności powstania sporu należy dodać, że zgodnie z art. 1 ust. 4 akapit pierwszy wspólnego
stanowiska 2001/931:
„[Załączona] lista [osób, grup i podmiotów uczestniczących w aktach terrorystycznych] jest sporządzana na podstawie dokładnych
informacji lub materiałów zawartych w odpowiednich aktach, które wskazują, że decyzja została podjęta przez właściwą władzę
w odniesieniu do osób, grup i podmiotów, których to dotyczy, bez względu na to, czy dotyczy to wszczęcia dochodzenia lub postępowania
w sprawie o akt terrorystyczny, usiłowania popełnienia takiego aktu, uczestniczenia w nim lub ułatwienia dokonania takiego
aktu, opartego na poważnych i wiarygodnych dowodach lub poszlakach, lub skazania za takie czyny. Przez »właściwą władzę« rozumie
się władzę sądowniczą lub, gdy władze sądownicze nie mają właściwości w zakresie objętym niniejszym ustępem, równoważną właściwą
władzę w tym zakresie […]”.
4 Segi złożyła w Radzie wniosek o dostęp do dokumentów, na podstawie których instytucja ta wpisała ją na listę załączoną do
wspólnego stanowiska 2001/931. Pismem z dnia 13 marca 2002 r. sekretarz generalny Rady udostępnił Segi pewną liczbę dokumentów
dotyczących tego wspólnego stanowiska. Uznając, że dokumenty te nie dotyczą jej konkretnie i osobiście, organizacja wystosowała
do Rady kolejny wniosek, który został przez nią odrzucony pismem z dnia 21 maja 2002 r. na tej podstawie, że informacje, które
posłużyły do sporządzenia tej listy, zostały po ich przeanalizowaniu i uwzględnieniu zwrócone zainteresowanym delegacjom krajowym.
Skarga wniesiona do Sądu i zaskarżone postanowienie
5 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 13 listopada 2002 r. wnoszący odwołanie wnosili o:
– zasądzenie od Rady na rzecz Segi kwoty 1 000 000 EUR, a na rzecz A. Zubimendi Izagi oraz A. Galarragi kwoty po 100 000 EUR
na rzecz każdego z nich tytułem naprawienia szkody, jaką mieli ponieść w wyniku wpisania Segi na listę osób, grup i podmiotów,
o których mowa w art. 1 wspólnego stanowiska odpowiednio: 2001/931, 2002/340 i 2002/462;
– zasądzenie od powyższych kwot odsetek za zwłokę w wysokości 4,5% rocznie, licząc od dnia wydania wyroku do dnia rzeczywistej
zapłaty;
– obciążenie Rady kosztami postępowania.
6 W odrębnym piśmie procesowym, złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 12 lutego 2003 r., Rada podniosła zarzut niedopuszczalności
zgodnie z art. 114 regulaminu Sądu, wnosząc o uznanie skargi za oczywiście bezzasadną oraz o obciążenie „skarżącej” kosztami
postępowania.
7 Na mocy postanowienia prezesa drugiej izby Sądu z dnia 5 czerwca 2003 r. dopuszczone zostały interwencje Królestwa Hiszpanii
i Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na poparcie żądań Rady. Jedynie Królestwo Hiszpanii złożyło
uwagi w kwestii zarzutu niedopuszczalności.
8 W uwagach w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności wnoszący odwołanie wnosili o:
– uznanie skargi o odszkodowanie za dopuszczalną;
– ewentualnie, stwierdzenie naruszenia przez Radę ogólnych zasad prawa wspólnotowego i
– w każdym przypadku, obciążenie Rady kosztami postępowania.
9 Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art.111 swego regulaminu, Sąd – bez otwierania procedury ustnej – skargę
odrzucił.
10 Po pierwsze uznał, że w systemie prawnym Unii Europejskiej jest on oczywiście niewłaściwy do rozpoznania powództwa odszkodowawczego
wnoszących odwołanie.
11 Przedstawiając tok rozumowania, zakończony powyższym wnioskiem, Sąd wskazał, że wnoszących odwołanie dotyczył jedynie art. 4
wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB, na podstawie którego państwa członkowskie zapewniają sobie jak najszerszą pomoc w ramach
współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych ustanowionej w tytule VI Traktatu o Unii Europejskiej, a w konsekwencji
jedyną właściwą podstawą prawną aktów uważanych za źródło szkody jest art. 34 UE. Sąd stwierdził, że jedyne środki zaskarżenia
przewidziane w art. 35 ust. 1, 6 i 7 UE, do którego odsyła art. 46 UE, to odesłanie prejudycjalne, skarga o stwierdzenie nieważności
oraz rozwiązywanie sporów między państwami członkowskimi. W konsekwencji uznał, że w ramach tytułu VI traktatu UE nie jest
przewidziany żaden środek w celu dochodzenia odszkodowania.
12 Po drugie Sąd orzekł, że jest wprawdzie właściwy do rozpoznania skargi, lecz wyłącznie w zakresie, w jakim jest ona oparta
na naruszeniu kompetencji Wspólnoty.
13 Sąd przypomniał bowiem, że sąd wspólnotowy jest właściwy do dokonania oceny, czy akt przyjęty w ramach traktatu UE nie narusza
kompetencji Wspólnoty. W pkt 41–47 zaskarżonego postanowienia dokonał zatem ustaleń w zakresie, czy przyjmując sporny akt,
Rada nie wkroczyła w kompetencje Wspólnoty.
14 Sąd uznał jednak, że wnoszący odwołanie nie wskazali w traktacie WE żadnej podstawy prawnej, która zostałaby naruszona. Orzekł,
że Rada zasadnie powołała się przy przyjmowaniu spornych aktów na tytuł VI traktatu UE, a zatem skarga, w zakresie w jakim
dotyczy naruszenia kompetencji Wspólnot, jest oczywiście bezzasadna i jako taka podlega odrzuceniu.
Żądania stron przed Trybunałem
15 Wnoszący odwołanie wnoszą do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego postanowienia;
– wydanie orzeczenia ostatecznego w sprawie i uwzględnienie żądań skargi wniesionej do Sądu i
– obciążenie Rady kosztami postępowania.
16 Rada wnosi do Trybunału o:
– odrzucenie odwołania jako oczywiście niedopuszczalnego;
– ewentualnie oddalenie go jako bezzasadnego;
– w razie potrzeby przekazanie sprawy Sądowi i
– obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania.
17 Żądania Królestwa Hiszpanii są identyczne z żądaniami Rady.
W przedmiocie odwołania
W przedmiocie dopuszczalności odwołania
Argumentacja stron
18 Rada i Królestwo Hiszpanii podnoszą, że żądania wnoszących odwołanie są co do zasady identyczne z żądaniami przedstawionymi
w pierwszej instancji i nie wskazują konkretnego uchybienia, jakim miałoby być dotknięte zaskarżone postanowienie. W związku
tym odwołanie powinno ich zdaniem zostać odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne.
Ocena Trybunału
– Co się tyczy tej części odwołania, w której zarzuca zaskarżonemu postanowieniu nieuwzględnienie zarzutu, że Rada wkroczyła
w kompetencje przysługujące Wspólnocie
19 Wnoszący odwołanie podnosili przed Sądem, że przyjmując wspólne stanowisko 2001/931, potwierdzone wspólnymi stanowiskami 2002/340
i 2002/462, Rada umyślnie wkroczyła w kompetencje przysługujące Wspólnocie w celu pozbawienia osób wymienionych w tym stanowisku
prawa do skutecznego środka zaskarżenia.
20 Zaskarżonym postanowieniem Sąd uznał się za właściwy do rozpoznania skargi jedynie w zakresie, w jakim oparta była ona na
naruszeniu kompetencji Wspólnoty. Sąd powołał się w tej kwestii w szczególności na wyrok z dnia 12 maja 1998 r. w sprawie
C‑170/96 Komisja przeciwko Radzie, Rec. str. I‑2763, pkt 17. W pkt 45 i 46 zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł, że art. 34 UE
jest właściwą podstawą prawną dla przyjęcia art. 4 wspólnego stanowiska 2001/931 i że wnoszący odwołanie nie wskazali żadnej
podstawy prawnej w traktacie WE, która zostałaby naruszona.
21 W odwołaniu skierowanym do Trybunału wnoszący je ograniczają się do powtórzenia, że Rada przyjęła wymienione wspólne stanowiska
na podstawie art. 34 UE wyłącznie w celu pozbawienia ich środka zaskarżenia. Wnoszący odwołanie nie przytaczają jednak żadnego
argumentu na poparcie tej tezy.
22 Z art. 225 WE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości i z art. 112 ust. 1 lit. c) jego regulaminu wynika,
że odwołanie powinno w sposób precyzyjny wskazywać kwestionowane elementy wyroku lub postanowienia, o którego uchylenie się
wnosi, a także argumenty prawne, które w sposób konkretny uzasadniają to odwołanie (zob. w szczególności wyrok z dnia 4 lipca
2000 r. w sprawie C‑352/98 P Bergaderm i Goupil przeciwko Komisji, Rec. str. I‑5291, pkt 34 i wyrok z dnia 8 stycznia 2002 r.
w sprawie C‑248/99 P Francja przeciwko Monsanto i Komisji, Rec. str. I‑1, pkt 68, jak również postanowienie z dnia 11 listopada 2003 r. w sprawie C‑488/01 P Martinez przeciwko Parlamentowi, Rec. str. I‑13355, pkt 40).
23 W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że – zgodnie z poglądem Rady i Królestwa Hiszpanii – odwołanie nie wskazuje przyczyn,
dla których uzasadnienie prawne, na którym Sąd oparł się w pkt 45 i 46 zaskarżonego postanowienia, byłoby błędne. Odwołanie
jest zatem w tej części niedopuszczalne.
– Co się tyczy tej części odwołania, która dotyczy stwierdzenia przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu braku właściwości do rozpoznania
skargi o odszkodowanie
24 Jak wskazano powyżej, z art. 225 WE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości i z art. 112 ust. 1 lit. c)
jego regulaminu wynika, że odwołanie powinno w sposób precyzyjny wskazywać kwestionowane elementy wyroku lub postanowienia,
o którego uchylenie się wnosi, a także argumenty prawne na poparcie tego odwołania.
25 W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom Rady i Królestwa Hiszpanii, odwołanie – w zakresie dotyczącym odmowy przez Sąd uznania
swojej właściwości do rozpoznania skargi o odszkodowanie – nie ogranicza się do powtórzenia zarzutów i argumentów przedstawionych
przed Sądem, lecz wskazuje kwestionowane elementy zaskarżonego postanowienia, a także argumenty prawne na poparcie tego odwołania.
26 Wynika stąd, że odwołanie jest dopuszczalne w zakresie, w jakim dotyczy tej części zaskarżonego postanowienia, w której Sąd
stwierdził brak swej właściwości do rozpoznania skargi o odszkodowanie.
W przedmiocie dopuszczalności niektórych zarzutów przytoczonych na poparcie odwołania
Argumentacja stron
27 Odnośnie do dopuszczalności poszczególnych zarzutów Rada i Królestwo Hiszpanii twierdzą ponadto, że zarzut dotyczący analizy
dwóch kolejnych wersji przypisu do załącznika do wspólnego stanowiska 2001/931, oznaczającego symbolem „*” kategorie „podlegają[ce]
jedynie art. 4”, po raz pierwszy został podniesiony w replice i w związku z tym jest niedopuszczalny. Zdaniem wnoszących odwołanie
z analizy tej wynika, że przed zmianą wprowadzoną wspólnym stanowiskiem Rady 2003/482/WPZiB z dnia 27 czerwca 2003 r. (Dz.U.
L 160, str. 100) przypis ten obejmował jedynie „osoby”, to jest osoby fizyczne, z pominięciem „grup i podmiotów”, i że w tej
sytuacji na dzień 13 listopada 2002 r., to jest dzień złożenia skargi do Sądu, Segi nie należała do kategorii „os[ób] podlegają[cych]
jedynie art. 4”, lecz do kategorii grup i podmiotów objętych działaniami Wspólnoty wymienionymi w art. 2 i 3 wspólnego stanowiska
2001/931.
28 Rada wskazuje również, iż dwa zarzuty wnoszących odwołanie nie zostały podniesione przed Sądem, a w konsekwencji są niedopuszczalne
na etapie postępowania odwoławczego. Po pierwsze chodzi o zarzut wywodzony z ciążącego na państwach członkowskich obowiązku
przestrzegania ich wcześniejszych zobowiązań umownych zgodnie z art. 30 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 23 maja
1969 r., regulującego kwestie obowiązywania kolejnych traktatów dotyczących tego samego przedmiotu, oraz zgodnie z art. 307
traktatu WE. Te wcześniejsze zobowiązania umowne mają gwarantować rzeczywiste przestrzeganie praw człowieka i podstawowych
wolności. Drugi niedopuszczalny zarzut dotyczy istnienia w orzecznictwie Trybunału zasady wykładni dotyczącej „właściwości
rozszerzonej”, zgodnie z którą Trybunał miał przyjąć swoją właściwość wykraczającą poza brzmienie traktatu.
Ocena Trybunału
29 Zgodnie z art. 48 ust. 2 akapit pierwszy regulaminu Sądu nie można podnosić nowych zarzutów w toku postępowania, chyba że
ich podstawą są okoliczności prawne i faktyczne ujawnione dopiero w toku postępowania.
30 Umożliwienie stronie przedstawienia po raz pierwszy przed Trybunałem zarzutu, który nie został przedstawiony przed Sądem,
byłoby równoznaczne z umożliwieniem jej wniesienia do Trybunału, którego kompetencje w postępowaniu odwoławczym są ograniczone,
sprawy o szerszym zakresie niż ta, która była rozpoznawana przez Sąd. W postępowaniu odwoławczym kompetencje Trybunału są
ograniczone do oceny prawnego rozstrzygnięcia w kwestii zarzutów, które były roztrząsane w pierwszej instancji (zob. wyrok
z dnia 1 czerwca 1994 r. w sprawie C‑136/92 P Komisja przeciwko Brazzelli Lualdi i in., Rec. str. I‑1981, pkt 58 i 59).
31 W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zarzuty dotyczące zmiany brzmienia przypisu do załącznika do wspólnego stanowiska
2001/931, przestrzegania przez państwa członkowskie ich wcześniejszych zobowiązań umownych oraz ogólnej zasady wykładni dotyczącej
„właściwości rozszerzonej” Trybunału nie zostały podniesione przez wnoszących odwołanie w postępowaniu przed Sądem.
32 Zarzuty te są zatem niedopuszczalne.
Co do istoty
Argumentacja uczestników
33 Wnoszący odwołanie twierdzą, że Trybunał niesłusznie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania skargi o odszkodowanie.
34 Podnoszą, że Unia jest wspólnotą prawa, która na mocy art. 6 ust. 2 UE zapewnia prawo do skutecznego środka zaskarżenia, o którym
mowa w art. 13 EKPC, jak również prawo do sądu, przewidziane w art. 6 tej konwencji.
35 Ponadto wskazują, że w deklaracji dotyczącej prawa do naprawienia szkody Rada przyznała, że jakikolwiek błąd przy sporządzeniu
listy załączonej do wspólnego stanowiska 2001/931 oznacza jej uchybienie, które daje prawo do odszkodowania. Składając tę
deklarację, Rada w ich przekonaniu przyznała, że takie prawo powinno przysługiwać osobom, grupom i podmiotom, które, tak jak
skarżących, obejmuje art. 4 wspólnego stanowiska, na takich samych warunkach, na jakich przysługuje ono osobom, grupom i podmiotom
wpisanym na listę załączoną do rozporządzenia nr 2580/2001 lub objętych art. 3 omawianego wspólnego stanowiska, które mogą
występować do Sądu w sytuacji objęcia ich aktami wydanymi na podstawie traktatu WE. Wnoszący odwołanie powołują się w tym
względzie na postanowienie prezesa Sądu z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie T‑47/03 R Sison przeciwko Radzie, Rec. str. II‑2047.
36 Zdaniem wnoszących odwołanie, ponieważ akt będący źródłem dochodzonej szkody jest aktem Rady przyjętym wspólnie przez ogół
państw członkowskich, nie jest możliwe wniesienie sprawy o odszkodowanie do sądów krajowych, które z uwagi na niepodzielność
odpowiedzialności państw członkowskich nie byłyby właściwe do jej rozpoznania.
37 Podniesiono ponadto, że decyzja Rady 2003/48/WSiSW z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzania w życie szczególnych środków
w odniesieniu do współpracy policyjnej i sądowej w celu zwalczania terroryzmu zgodnie z art. 4 wspólnego stanowiska 2001/931
(Dz.U. 2003, L 16 str. 68) zawiera w motywie ósmym stwierdzenie, że „[n]iniejsza decyzja respektuje prawa podstawowe i stosuje
się do zasad uznanych w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej. Przepisy niniejszej decyzji [nie] mogą być interpretowane jako
dopuszczające naruszenie ochrony prawnej przyznanej na podstawie prawa krajowego osobom, grupom i podmiotom wymienionym w załączniku
do wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB”.
38 Deklaracja Rady dotycząca prawa do naprawienia szkody, czytana w świetle motywu ósmego decyzji 2003/48 oraz art. 6 ust. 2 UE,
stanowi ich zdaniem łącznie z tymi przepisami mocną podstawę prawną właściwości sądu wspólnotowego. Sąd dopuścił się zatem
naruszenia prawa, stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu, iż nie jest właściwy do rozpoznania roszczeń odszkodowawczych
wnoszących odwołanie.
39 Wnoszący odwołanie podnoszą ponadto, że dla celów walki z terroryzmem Rada przyjęła kilka aktów na różnych podstawach prawnych
po to, by pozbawić niektóre kategorie osób grup i podmiotów prawa do skutecznego środka zaskarżenia.
40 Rada twierdzi, że odwołanie jest bezzasadne. Jej zdaniem Sąd słusznie przyjął, że w ramach tytułu VI traktatu UE nie jest
przewidziany żaden środek w celu dochodzenia odszkodowania. Skoro kwestionowany jest nie akt przyjęty w ramach Wspólnoty Europejskiej,
lecz akt przyjęty na podstawie postanowień regulujących Unię Europejską, nie jest możliwe wniesienie skargi o odszkodowanie
na podstawie art. 288 WE. Na poparcie tej tezy Rada powołuje się na wyrok z dnia 26 listopada 1975 r. w sprawie 99/74 Grands
moulins des Antilles przeciwko Komisji, Rec. str. 1531, pkt 17.
41 Motyw ósmy decyzji 2003/48 dotyczy jej zdaniem jedynie ochrony prawnej przyznanej „na podstawie prawa krajowego”, a nie prawa
wspólnotowego. Ani treść tego motywu, ani deklaracja Rady dotycząca prawa do odszkodowania nie są w stanie pozwolić sądowi
wspólnotowemu na rozpoznanie skargi o odszkodowanie wniesionej przez skarżących, która nie jest przewidziana w traktacie UE.
42 Królestwo Hiszpanii wskazuje, że centralny sąd śledczy nr 5 przy Audiencia Nacional w Madrycie uznał działalność Segi za nielegalną
na tej podstawie, że organizacja ta wchodziła w skład baskijskiej organizacji terrorystycznej ETA-KAS-EKIN. A. Zubimendi Izaga
była ścigana jako członek kierownictwa Segi. A. Galarraga był również ścigany jako członek kierownictwa Segi, a na podstawie
listu gończego z dnia 13 marca 2002 r., wydanego przez ten sam centralny sąd śledczy, wszczęto za nim poszukiwania międzynarodowe.
43 Co do istoty sprawy Królestwo Hiszpanii podziela stanowisko Rady. Jego zdaniem w odwołaniu nie przedstawiono jakiejkolwiek
okoliczności mogącej podważyć zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia.
Ocena Trybunału
– W przedmiocie zarzutu naruszenia postanowień tytułu VI traktatu UE
44 Z art. 46 UE wynika, że postanowienia traktatów WE i EWEA dotyczące właściwości Trybunału znajdują zastosowanie do tytułu VI
traktatu UE jedynie „na warunkach przewidzianych w artykule 35 UE”.
45 Zgodnie z tym ostatnim postanowieniem Trybunał jest właściwy w trzech przypadkach. Po pierwsze, na podstawie art. 35 ust. 1 UE
jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o ważności i wykładni decyzji ramowych i decyzji, wykładni konwencji sporządzonych
na mocy tytułu VI traktatu UE oraz ważności i wykładni środków wykonawczych do tych konwencji. Po drugie, w art. 35 ust. 6
przewidziano również właściwość Trybunału w zakresie kontroli legalności decyzji ramowych i decyzji, jeżeli skargę wniosło
państwo członkowskie lub Komisja Wspólnot Europejskich, podnosząc zarzut braku kompetencji, naruszenia istotnych wymogów proceduralnych,
naruszenia traktatu UE lub jakiejkolwiek reguły prawnej związanej z jego stosowaniem, lub nadużycia władzy. Wreszcie art. 35
ust. 7 przyznaje Trybunałowi właściwość do orzekania w każdym sporze między państwami członkowskimi dotyczącym wykładni lub
stosowania aktów przyjętych na podstawie art. 34 ust.2 UE, o ile spór ten nie został rozstrzygnięty przez Radę w ciągu sześciu
miesięcy od daty jego wniesienia pod obrady przez jednego z jej członków.
46 W art. 35 UE nie przyznano natomiast Trybunałowi właściwości w zakresie rozpoznawania jakichkolwiek skarg o odszkodowanie.
47 Nadto w art. 41 ust. 1 UE, w którym wymieniono postanowienia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską mające zastosowanie
do postanowień dotyczących dziedzin uregulowanych w tytule VI Traktatu o Unii Europejskiej, nie figuruje ani art. 288 akapit
drugi WE, stosownie do którego Wspólnota powinna naprawić – zgodnie z zasadami ogólnymi wspólnymi dla praw państw członkowskich
– szkody wyrządzone przez jej instytucje lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji, ani art. 235 WE, przewidujący właściwość
Trybunału do orzekania w sporach dotyczących odszkodowań określonych w art. 288 akapit drugi WE (zob., analogicznie, wyrok
z dnia 15 marca 2005 r. w sprawie C‑160/03 Hiszpania przeciwko Eurojust, Zb.Orz. str. I‑2077, pkt 38).
48 Z powyższych rozważań wynika, że Sąd nie naruszył prawa poprzez przyjęcie w wydanym postanowieniu, że w ramach tytułu VI traktatu UE
nie jest przewidziana jakakolwiek skarga o odszkodowanie. W tym stanie rzeczy omawiany zarzut nie może zostać uwzględniony.
– W przedmiocie zarzutu naruszenia prawa do skutecznej ochrony sądowej
49 Wnoszący odwołanie powoływali się również przed Sądem na przestrzeganie praw podstawowych, w szczególności na prawo do skutecznej
ochrony sądowej wynikające z art. 6 ust. 2 UE. Podnoszą zasadniczo, że nie dysponują jakimkolwiek środkiem umożliwiającym
zakwestionowanie wpisu Segi na listę załączoną do wspólnego stanowiska 2001/931 i że zaskarżone postanowienie narusza ich
prawo do skutecznej ochrony sądowej.
50 Prawdą jest, że – co się tyczy Unii – traktaty wprowadziły system środków zaskarżenia, w którym kompetencje Trybunału, na
podstawie art. 35 UE, są w ramach tytułu VI Traktatu o Unii Europejskiej węższe niż te, którymi dysponuje on w ramach traktatu WE
(zob., podobnie, wyrok z dnia 16 czerwca 2005 r. w sprawie C‑105/03, Pupino, Zb.Orz. str. I‑5285, pkt 35). Jeszcze węższe
są one zresztą w ramach tytułu V. Chociaż pewien system środków zaskarżenia, w szczególności reżim odpowiedzialności pozaumownej,
inny niż już wprowadzony w traktatach, jest z pewnością godny rozważenia, to w takim przypadku ewentualna reforma obowiązującego
systemu należy – zgodnie z art. 48 UE – do państw członkowskich.
51 Wnoszący odwołanie nie mogą jednak skutecznie podnosić, by byli oni pozbawieni jakiejkolwiek ochrony prawnej. Jak wynika z art. 6 UE,
Unia opiera się na zasadach państwa prawnego i poszanowania praw podstawowych jako ogólnych zasadach prawa wspólnotowego.
Oznacza to, że instytucje podlegają kontroli w zakresie zgodności ich aktów z traktatami i ogólnymi zasadami prawa, podobnie
jak państwa członkowskie, gdy wdrażają prawo Unii.
52 W tej kwestii należy podkreślić, że art. 34 UE stanowi, iż Rada może przyjmować akty o różnym charakterze i zakresie. Zgodnie
z art. 34 ust. 2 lit. a) UE Rada może „przyjmować wspólne stanowiska ustalające sposób postępowania Unii w określonej sprawie”.
Państwa członkowskie są zobowiązane do zastosowania się do wspólnego stanowiska zgodnie z zasadą lojalnej współpracy, która
zakłada między innymi, iż państwa członkowskie będą podejmować wszelkie właściwe środki ogólne lub szczególne celem zapewnienia
wypełniania swoich zobowiązań wynikających z prawa Unii Europejskiej (zob. ww. wyrok w sprawie Pupino, pkt 42). Zgodnie z art. 37 UE
państwa członkowskie reprezentowane „w organizacjach międzynarodowych i podczas konferencji międzynarodowych” podtrzymują
wspólne stanowiska. Tym niemniej nie uważa się, by wspólne stanowisko samo w sobie wywierało skutki prawne wobec osób trzecich.
Dlatego właśnie w ramach systemu wprowadzonego tytułem VI traktatu UE jedynie decyzje ramowe i decyzje mogą być przedmiotem
skargi o stwierdzenie nieważności wnoszonej do Trybunału Sprawiedliwości. Właściwość Trybunału do orzekania w trybie prejudycjalnym,
tak jak została ona zakreślona w art. 35 UE, również nie dotyczy wspólnych stanowisk, lecz jest ograniczona do kontroli ważności
i do wykładni decyzji ramowych i decyzji, wykładni konwencji sporządzonych na mocy tytułu VI oraz ważności i wykładni środków
wykonawczych do tych konwencji.
53 Nie przewidując możliwości występowania przez sądy krajowe do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wspólnego stanowiska,
lecz jedynie z pytaniem dotyczącym aktów wymienionych w art. 35 ust. 1 UE, w postanowieniu tym uznano za akty mogące stać
się przedmiotem takiego odesłania prejudycjalnego wszelkie akty, które zostały przyjęte przez Radę, a których celem jest wywołanie
skutków prawnych wobec osób trzecich. Skoro celem procedury, która umożliwia Trybunałowi wydawanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym,
jest zapewnienie przestrzegania prawa przy wykładni i stosowaniu traktatu, zwężająca wykładnia art. 35 ust. 1 UE byłaby z tym
celem sprzeczna. Możliwość wystąpienia do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym powinna przysługiwać w odniesieniu do wszystkich
aktów Rady, których celem jest wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich, bez względu na ich charakter lub formę (zob.,
analogicznie, wyrok z dnia 31 marca 1971 r. w sprawie 22/70 Komisja przeciwko Radzie tzw. „AETR”, Rec. str. 263, pkt 38–42
i wyrok z dnia 20 marca 1997 r. w sprawie C‑57/95 Francja przeciwko Komisji, Rec. str. I‑01627, pkt 7 i następne).
54 W konsekwencji w przypadku wspólnego stanowiska, którego zasięg, z uwagi na jego treść, przekracza zasięg przewidziany w traktacie UE
dla tego rodzaju aktu, powinna istnieć możliwość poddania go kontroli Trybunału. Dlatego sąd krajowy rozpoznający spór, w którym
incydentalnie podnoszona byłaby kwestia ważności wspólnego stanowiska przyjętego na podstawie art. 34 UE, co po części miało
miejsce w przypadku wspólnego stanowiska 2001/931, a w każdym razie jego art. 4 i załącznika, i który powziąłby poważną wątpliwość,
czy to wspólne stanowisko rzeczywiście ma na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich, mógłby zwrócić się do Trybunału
z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, na warunkach przewidzianych w art. 35 UE. Do Trybunału należałoby
wówczas stwierdzenie, czy istotnie to wspólne stanowisko ma na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich, przywrócenie
mu rzeczywistej kwalifikacji oraz wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
55 Trybunał byłby również właściwy w zakresie kontroli zgodności z prawem takich aktów w przypadku wniesienia skargi przez państwo
członkowskie lub Komisję na warunkach przewidzianych w art. 35 ust. 6 UE.
56 Wreszcie należy przypomnieć, że to do państw członkowskich, a zwłaszcza ich sądów należy dokonywanie wykładni i stosowanie
wewnętrznych przepisów proceduralnych regulujących korzystanie ze środków prawnych w sposób, który pozwoli osobom fizycznym
i prawnym na zakwestionowanie na drodze sądowej zgodności z prawem każdej decyzji lub każdego innego krajowego środka odnoszącego
się do przygotowania lub stosowania wobec nich aktu Unii Europejskiej oraz na dochodzenie naprawienia ewentualnie poniesionej
szkody.
57 Z powyższego wynika, że wnoszący odwołanie nie mają podstaw do twierdzenia, że wbrew wymogowi skutecznej ochrony sądowej kwestionowane
wspólne stanowisko nie pozostawia im możliwości zaskarżenia i że zaskarżone postanowienie narusza ich prawo do takiej ochrony.
W konsekwencji omawiany zarzut nie może zostać uwzględniony.
– W przedmiocie zarzutu nieuwzględnienia deklaracji Rady zawartej w decyzji 15453/01 z dnia 18 grudnia 2001 r.
58 W postępowaniu przed Sądem wnoszący odwołanie powoływali się na deklarację Rady zawartą w decyzji 15453/01 z dnia 18 grudnia
2001 r., w której „Rada przypomina, w związku z art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska w sprawie zastosowania szczególnych środków
w celu zwalczania terroryzmu oraz w związku z art. 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych
przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu, że każdy błąd dotyczący wskazanych osób, grup
lub podmiotów daje poszkodowanemu prawo do dochodzenia odszkodowania przed sądem”.
59 Zdaniem wnoszących odwołanie deklarację tę należy odczytywać w świetle motywu ósmego decyzji Rady 2003/48/WSiSW z dnia 19 grudnia
2002 r. w sprawie wprowadzania w życie szczególnych środków w odniesieniu do współpracy policyjnej i sądowej w celu zwalczania
terroryzmu, zgodnie z którym: „[n]iniejsza decyzja respektuje prawa podstawowe i stosuje się do zasad uznanych w art. 6 Traktatu
o Unii Europejskiej. Przepisy niniejszej decyzji [nie] mogą być interpretowane jako dopuszczające naruszenie ochrony prawnej
przyznanej na podstawie prawa krajowego osobom, grupom i podmiotom wymienionym w załączniku do wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB”.
60 Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika jednak, że taka deklaracja nie jest wystarczająca dla stworzenia środka prawnego,
który nie istnieje w obowiązującym prawie, a zatem nie można przyznać jej żadnego znaczenia prawnego ani posłużyć się nią
przy dokonywaniu wykładni prawa tworzonego na podstawie traktatu UE w sytuacji, gdy – jak w niniejszej sprawie – treść tej
deklaracji nie znajduje jakiegokolwiek odzwierciedlenia w treści analizowanego przepisu (zob., podobnie, wyrok z dnia 26 lutego
1991 r. w sprawie C‑292/89 Antonissen, Rec. str. I‑745, pkt 18; wyrok z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie C‑329/95 VAG Sverige,
Rec. str. I‑2675, pkt 23 oraz wyrok z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie C‑49/02 Heidelberger Bauchemie, Zb.Orz. str. I‑6129,
pkt 17).
61 Sąd zatem nie naruszył prawa, orzekając w zaskarżonym postanowieniu, że deklaracja Rady zawarta w decyzji 15453/01 z dnia
18 grudnia 2001 r. nie jest wystarczająca, by przyznać Trybunałowi właściwość do rozpoznania skargi o odszkodowanie w ramach
tytułu VI traktatu UE.
62 Z ogółu powyższych rozważań wynika, że Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu, iż jest oczywiście
niewłaściwy do rozpoznania skargi o odszkodowanie zmierzającej do uzyskania naprawienia szkody ewentualnie poniesionej przez
wnoszących odwołanie wskutek wpisania Segi na listę załączoną do wspólnego stanowiska 2001/931 w brzmieniu uaktualnionym wspólnymi
stanowiskami 2002/340 i 2002/462.
63 W związku z tym, że żaden z zarzutów nie jest zasadny, odwołanie należy w części odrzucić, w części oddalić.
W przedmiocie kosztów
64 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do odwołania na podstawie jego art. 118, kosztami zostaje obciążona,
na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Rada wniosła o obciążenie wnoszących odwołanie kosztami
postępowania, a wnoszący odwołanie przegrali sprawę, należy obciążyć ich kosztami postępowania.
65 Zgodnie z art. 69 § 4 akapit pierwszy regulaminu, również mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie jego
art. 118, państwa członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty. Stosownie
do tego przepisu należy postanowić, że Królestwo Hiszpanii ponosi swoje własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje w części odrzucone, w części oddalone.
2) Segi, A. Zubimendi Izaga i A. Galarraga zostają obciążeni kosztami postępowania.
3) Królestwo Hiszpanii ponosi swoje własne koszty.
Podpisy
* Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło