C-358/18
WyrokTSUE2019-09-19CELEX: 62018CJ0358ECLI:EU:C:2019:763
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Unii Europejskiej naruszył prawo lub przeinaczył okoliczności faktyczne, utrzymując w mocy decyzję Komisji o zastosowaniu 10% ryczałtowej korekty finansowej wobec Polski za niewystarczające kontrole na miejscu dotyczące organizacji i grup producentów w sektorze owoców i warzyw, oraz czy uzasadnienie wyroku Sądu było wystarczające?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając, iż Komisja mogła słusznie uznać, że kontrole przeprowadzone przez Polskę co do dokładności informacji dotyczących wartości produkcji były nieskuteczne. Podkreślono, że to na państwie członkowskim spoczywa ciężar wykazania istnienia wiarygodnego i funkcjonującego systemu kontroli, gdy Komisja przedstawi poważne i rozsądne wątpliwości. Sąd nie przeinaczył okoliczności faktycznych, a jego uzasadnienie było wystarczające, ponieważ jasno przedstawił rozumowanie, pozwalając na kontrolę sądową, i nie był zobowiązany do wyczerpującego rozpatrywania każdego argumentu, jeśli uzasadnienie dorozumiane było wystarczające.Stan faktyczny
W listopadzie 2010 r. Komisja przeprowadziła kontrole na miejscu w Polsce dotyczące wydatków związanych z programami operacyjnymi organizacji producentów oraz uznaniem i wstępnym uznaniem grup producentów. Stwierdzono uchybienia w kontrolach, w szczególności brak wystarczającej weryfikacji wartości produkcji zbywalnej, co Komisja zakwalifikowała jako „brak kontroli kluczowych”. W konsekwencji, Komisja nałożyła 10% ryczałtową korektę finansową w wysokości 55 517 499,79 EUR na lata 2009–2012, wyłączając te wydatki z finansowania UE. Rzeczpospolita Polska zaskarżyła tę decyzję do Sądu, który oddalił skargę, co doprowadziło do odwołania do Trybunału Sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Rzeczpospolita Polska zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 19 września 2019 r.(*)
Odwołanie – EFOGR, EFRG i EFRROW – Wydatki wyłączone z finansowania przez Unię Europejską – Wydatki poniesione przez Rzeczpospolitą Polską – Grupa producentów – Organizacja producentów
W sprawie C‑358/18 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 1 czerwca 2018 r.,
Rzeczpospolita Polska, reprezentowana przez B. Majczynę, działającego w charakterze pełnomocnika,
wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną postępowania jest:
Komisja Europejska, reprezentowana przez D. Tryantafyllou, M. Kaduczaka i A. Stobiecką-Kuik, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: K. Jürimäe, prezes izby, D. Šváby (sprawozdawca) i S. Rodin, sędziowie,
rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 W odwołaniu Rzeczpospolita Polska wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 15 marca 2018 r., Polska/Komisja (T‑507/15, niepublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2018:147), w którym Sąd oddalił skargę tego państwa członkowskiego o stwierdzenie nieważności części decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2015/1119 z dnia 22 czerwca 2015 r. wyłączającej z finansowania Unii Europejskiej niektóre wydatki poniesione przez państwa członkowskie z tytułu Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. 2015, L 182, s. 39; zwanej dalej „sporną decyzją”).
Ramy prawne
Rozporządzenie nr 2200/96
2 Rozporządzenie Rady (WE) nr 2200/96 z dnia 28 października 1996 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw (Dz.U. 1996, L 297, s. 1) zawierało tytuł II dotyczący „Organizacji producentów” obejmujący art. 11–18 tego rozporządzenia. Artykuł 11 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia stanowił:
„Do celów niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie uznają za organizacje producentów wszystkie grupy producentów ubiegające się o takie uznanie, pod warunkiem że:
a) spełniają wymagania ustanowione w ust. 1 i mogą przedstawić odpowiednie dowody, w tym na zgrupowanie minimalnej liczby członków i dysponowanie minimalną wielkością produkcji, która może być wprowadzona do obrotu, określonej zgodnie z procedurą ustanowioną w art. [46]”.
Rozporządzenie nr 1432/2003
3 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1432/2003 z dnia 11 sierpnia 2003 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w odniesieniu do warunków uznawania organizacji producentów i wstępnego uznawania grup producentów (Dz.U. 2003, L 203, s. 18) zawierało rozdział II zatytułowany „Organizacje producentów”, w którym znajdowały się art. 3–14 tego rozporządzenia. Artykuł 4 tego rozporządzenia, dotyczący „Minimalnej wielkości organizacji producentów”, przewidywał w ust. 1:
„Niniejszym ustala się, że minimalna liczba członków określonych w art. 11 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 2200/96 wynosi pięciu producentów dla jednej kategorii.
Minimalną wielkość produkcji rynkowej, określonej w art. 11 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 2200/96 ustala się na kwotę 100 000 EUR”.
4 Artykuł 6 owego rozporządzenia, zatytułowany „Struktura i działalność organizacji producentów”, stanowił w ust. 1:
„Państwa członkowskie upewniają się same, czy organizacje producentów posiadają do dyspozycji personel pracowniczy, infrastrukturę oraz wyposażenie niezbędne do osiągnięcia celów ustanowionych w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 2200/96 oraz czy zapewniają funkcjonowanie w zakresie podstawowych zadań, w szczególności w zakresie:
– wiedzy na temat produkcji swoich członków;
– sortowania, przechowywania i pakowania produktów swoich członków,
– zarządzania handlowego i budżetowego,
– scentralizowanej księgowości i systemu fakturowania”.
5 Rozdział III rozporządzenia nr 1432/2003, odnoszący się do „[g]rup producentów”, obejmował art. 15–19 tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 16 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Treść planów uznania”:
„Projekt planu uznania musi obejmować przynajmniej:
a) opis sytuacji początkowej, w szczególności w odniesieniu do liczby członków producentów, ze wszystkimi szczegółami dotyczącymi członków, produkcji, [wprowadzania do] obrotu i infrastruktury;
[…]”.
6 Artykuł 17 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Zatwierdzanie planów uznania”, przewidywał w ust. 2:
„Właściwy organ krajowy sprawdza za pomocą wszystkich odpowiednich środków, łącznie z inspekcjami na miejscu:
a) dokładność informacji podanych w planie uznania:
[…]”.
7 W rozdziale IV rozporządzenia nr 1432/2003 dotyczącym „[środków] [k]ontroli i kar” art. 20 tego rozporządzenia, zatytułowany „Kontrole”, przewidywał w ust. 1:
„W związku z kontrolami określonymi w art. 12 ust. 1 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 2200/96, przed udzieleniem [uznania lub] wstępnego uznania, państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu, we wszystkich nowych organizacjach lub grupach producentów”.
Rozporządzenie nr 885/2006
8 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków [EFRG] i EFRROW (Dz.U. 2006, L 171, s. 90) zawierało art. 11, zatytułowany „Rozliczenie zgodności rachunków”, który przewidywał w ust. 1 i 2:
„1. W przypadku gdy w wyniku dochodzenia Komisja uznaje, że wydatki nie zostały dokonane zgodnie z zasadami wspólnotowymi, powiadamia ona państwo członkowskie o wynikach kontroli, środkach naprawczych, które mają zostać podjęte w celu zapewnienia zgodności ze wspomnianymi zasadami.
Takie powiadomienie zawiera odesłanie do niniejszego artykułu. Państwo członkowskie przekazuje swoją odpowiedź w terminie dwóch miesięcy od otrzymania tego powiadomienia, a Komisja może odpowiednio zmienić swoje stanowisko. W uzasadnionych przypadkach Komisja może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu udzielenia odpowiedzi.
Po upływie terminu na udzielenie odpowiedzi Komisja zwołuje spotkanie dwustronne, podczas którego obydwie strony usiłują doprowadzić do porozumienia w sprawie środków, które mają zostać podjęte, jak również oceny naruszenia oraz straty finansowej poniesionej przez budżet Wspólnoty.
2. W terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania protokołu ze spotkania dwustronnego, o którym mowa w ust. 1 akapit trzeci, państwo członkowskie przekazuje wszystkie informacje wymagane na tym spotkaniu, jak również wszystkie inne informacje, które uważa za użyteczne w ramach prowadzonego badania.
W uzasadnionych przypadkach Komisja może, na podstawie uzasadnionego wniosku państwa członkowskiego, zezwolić na przedłużenie okresu, o którym mowa w akapicie pierwszym. Wniosek należy kierować do Komisji przed upływem tego okresu.
Po upływie okresu, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja formalnie przekazuje państwu członkowskiemu wnioski, do których doszła na podstawie informacji otrzymanych w ramach procedury rozliczenia zgodności rachunków. Takie powiadomienie zawiera ocenę wydatku, który Komisja zamierza wyłączyć z finansowania wspólnotowego na mocy art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, i zawiera odesłanie do art. 16 ust. 1 niniejszego rozporządzenia”.
Rozporządzenie nr 1182/2007
9 Motyw 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007 r. ustanawiającego przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniającego dyrektywy 2001/112/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2202/96 (Dz.U. 2007, L 273, s. 1) brzmiał następująco:
„Organizacje producentów są głównymi podmiotami w systemie dotyczącym owoców i warzyw, którego zdecentralizowane funkcjonowanie zapewniają na swoim szczeblu. […]”.
10 Tytuł III tego rozporządzenia, zatytułowany „Organizacje producentów”, zawierał rozdział I dotyczący „[w]ymogów i uznawania”, który obejmował art. 3–7 tego rozporządzenia. Artykuł 4 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Uznawanie”, stanowił w ust. 1 i 2:
„1. Państwa członkowskie uznają organizacje producentów w rozumieniu art. 3 ust. 1 ubiegające się o takie uznanie, o ile:
[…]
b) w ich skład wchodzi minimalna grupa [liczba] członków, a działalność tych podmiotów obejmuje minimalną wielkość lub wartość produkcji towarowej [produkcji zbywalnej], określanej przez państwa członkowskie, o ile odpowiednio to udokumentują;
[…]
2. Państwa członkowskie:
a) w terminie trzech miesięcy od złożenia wniosku oraz całej stosownej dokumentacji podejmują decyzję w sprawie uznania organizacji producentów;
[…]”.
11 Artykuł 7 tego samego rozporządzenia, zatytułowany „Grupy producentów”, przewidywał w ust. 1:
„Do celów niniejszego rozporządzenia grupą producentów jest każdy podmiot prawny lub jasno określona część podmiotu prawnego, która została utworzona z inicjatywy rolników w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, którzy uprawiają co najmniej jeden z produktów wymienionych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2200/96 lub takie produkty przeznaczone wyłącznie do przetworzenia; celem takiej grupy jest jej uznanie za organizację producentów”.
Rozporządzenie nr 1234/2007
12 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz.U. 2007, L 299, s. 1), zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 361/2008 z dnia 14 kwietnia 2008 r. (Dz.U. 2008, L 121, s. 1), zawierało art. 125b, zatytułowany „Uznawanie”, który w ust. 1 lit. b) przewidywał:
„Państwa członkowskie uznają za organizacje producentów w sektorze owoców i warzyw wszelkie podmioty prawne lub jasno określone części podmiotów prawnych, które wystąpiły o takie uznanie, pod warunkiem że:
[…]
b) posiadają minimalną liczbę członków i wytwarzają minimalną wielkość lub wartość – którą mają określić państwa członkowskie – zbywalnej produkcji oraz są w stanie odpowiednio to udowodnić”.
Rozporządzenie nr 1580/2007
13 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz.U. 2007, L 350, s. 1) zawierało tytuł III, zatytułowany „Organizacje producentów”, obejmujący rozdział I dotyczący „Wymogów i uznawania”. Artykuł 39 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zawartość planów uznania”, zawarty w sekcji 4 tego rozdziału I odnoszącej się do „[g]rup producentów”, przewidywał w lit. a):
„Projekt planu uznawania obejmuje przynajmniej:
a) opis sytuacji wyjściowej, w szczególności w odniesieniu do liczby członków organizacji producentów, z uwzględnieniem wszystkich szczegółów dotyczących członków, produkcji, w tym wartości produkcji stanowiącej przedmiot obrotu [produkcji sprzedanej], obrotu i infrastruktury, w tym infrastruktury będącej w posiadaniu poszczególnych członków grupy producentów, jeżeli jest ona przeznaczona do wykorzystania przez samą grupę producentów”.
14 Noszący tytuł „Zatwierdzanie wniosków o uznanie i zatwierdzanie programów operacyjnych” art. 105 omawianego rozporządzenia, zawarty w rozdziale V tego samego tytułu III, zatytułowanym „Postanowienia ogólne”, przewidywał w ust. 1:
„Przed uznaniem organizacji producentów na mocy art. 4 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1182/2007 państwa członkowskie przeprowadzają kontrolę na miejscu w organizacji producentów w celu sprawdzenia zgodności z warunkami uznawania”.
15 Zgodnie z art. 113 tego samego rozporządzenia, zatytułowanym „Kontrole przed zatwierdzeniem planu uznawania grupy producentów”:
„1. Przed zatwierdzeniem planu uznawania grupy producentów na mocy art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1182/2007 państwa członkowskie przeprowadzają kontrolę na miejscu podmiotu prawnego lub jasno określonej części podmiotu prawnego.
2. Zainteresowane państwo członkowskie weryfikuje za pomocą wszelkich odpowiednich środków, łącznie z kontrolami na miejscu:
a) dokładność informacji podanych w planie uznawania;
[…]”.
Rozporządzenie nr 1306/2013
16 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. 2013, L 347, s. 549) zawiera art. 52, zatytułowany „Rozliczanie zgodności”, który stanowi w ust. 1 i 2:
„1. W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że wydatki objęte zakresem art. 4 ust. 1 oraz art. 5 dokonano niezgodnie z prawem unijnym […], przyjmuje ona akty wykonawcze określające kwoty, które mają być wyłączone z finansowania unijnego. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 116 ust. 2.
2. Komisja dokonuje oszacowania kwot podlegających wyłączeniu w oparciu o wagę stwierdzonej niezgodności. Komisja należycie uwzględnia charakter naruszenia oraz stratę finansową poniesioną przez Unię. Komisja dokonuje wyłączenia w oparciu o ustalone kwoty nienależnych wydatków, a w przypadku gdy ich określenie nie jest możliwe przy proporcjonalnym wysiłku, może ona zastosować korekty ekstrapolowane lub ryczałtowe. Korekty ryczałtowe stosuje się jedynie w przypadku gdy ze względu na charakter sprawy lub ze względu na to, że państwo członkowskie nie przekazało Komisji niezbędnych informacji, dokładniejsze określenie straty finansowej poniesionej przez Unię nie jest możliwe przy proporcjonalnym wysiłku”.
Okoliczności powstania sporu
17 Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione przez Sąd w pkt 1–10 zaskarżonego wyroku i dla celów niniejszego postępowania można je streścić w następujący sposób.
18 W listopadzie 2010 r. Komisja przeprowadziła kontrole na miejscu w zakresie wydatków poniesionych przez Rzeczpospolitą Polską w związku z programami operacyjnymi organizacji producentów oraz uznaniem organizacji producentów i wstępnym uznaniem grup producentów.
19 W dniu 1 marca 2011 r. Komisja, zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 885/2006, poinformowała Rzeczpospolitą Polską o wynikach tych kontroli na miejscu.
20 W dniu 24 lutego 2014 r. Komisja, zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 885/2006, formalnie powiadomiła Rzeczpospolitą Polską o wnioskach, do jakich doszła w ramach omawianej procedury rozliczania zgodności. Z powiadomienia tego wynikało, że Komisja stwierdziła, iż uchybienia zarzucane temu państwu członkowskiemu należy zakwalifikować jako „brak kontroli kluczowych”, w związku z czym uzasadniały one zastosowanie korekty ryczałtowej w wysokości 10% w stosunku do całkowitej kwoty wszystkich wydatków poniesionych w ramach środków „Owoce i warzywa – wstępnie uznane grupy producentów” oraz „Owoce i warzywa – programy operacyjne” ze względu na wysokie ryzyko strat finansowych, na jakie był narażony Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG) (zwany dalej „funduszem”). Korekta finansowa, której całkowita kwota netto wynosiła 55 517 499,79 EUR, była oparta na trzech zastrzeżeniach. Jedno z tych trzech zastrzeżeń dotyczyło braku wystarczających kontroli na miejscu przed przyznaniem wstępnego uznania grupom producentów lub uznania organizacjom producentów z naruszeniem art. 4 ust. 1, art. 16 lit. a), art. 17 ust. 2 i art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1432/2003, a także art. 105 ust. 1 i art. 113 rozporządzenia nr 1580/2007.
21 W spornej decyzji Komisja dokonała ryczałtowych korekt finansowych dotyczących lat 2009–2012 z powodu braku wystarczających kontroli na miejscu przeprowadzonych przez Rzeczpospolitą Polską, dotyczących w szczególności wstępnie uznanych grup producentów w sektorze owoców i warzyw, a mówiąc dokładniej, z powodu niewłaściwego charakteru tych kontroli lub ich niskiej jakości, wyłączając tym samym z finansowania Unii całkowitą kwotę 55 517 499,79 EUR.
Przebieg postępowania przed Sądem i zaskarżony wyrok
22 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 2 września 2015 r. Rzeczpospolita Polska wniosła skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim wyłącza ona z finansowania Unii kwotę 55 517 499,79 EUR wydatkowaną przez agencję płatniczą akredytowaną przez Rzeczpospolitą Polską.
23 Na poparcie owej skargi Rzeczpospolita Polska podniosła dwa zarzuty.
24 Zarzut pierwszy dotyczył naruszenia art. 52 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań z tego względu, że zdaniem Rzeczypospolitej Polskiej korekta finansowa została zastosowana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i błędną wykładnię prawa, podczas gdy wydatki zostały dokonane przez władze polskie zgodnie z przepisami Unii. Zarzut drugi dotyczył naruszenia art. 52 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 z tego względu, że zdaniem Rzeczypospolitej Polskiej zastosowano korektę ryczałtową w wysokości rażąco nadmiernej w stosunku do ryzyka ewentualnej straty finansowej dla budżetu Unii.
25 Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił te zarzuty i w konsekwencji oddalił skargę.
Żądania stron przed Trybunałem
26 Rzeczpospolita Polska wnosi do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku;
– stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim wyłącza ona z finansowania Unii kwotę 55 375 053,74 EUR wydatkowaną przez agencję płatniczą akredytowaną przez Rzeczpospolitą Polską w ramach środka „Owoce i warzywa – wstępnie uznane grupy producentów”, oraz
– obciążenie Komisji kosztami postępowania w obu instancjach.
27 Komisja wnosi o oddalenie odwołania i obciążenie Rzeczypospolitej Polskiej kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
28 Na poparcie odwołania Rzeczpospolita Polska podnosi trzy zarzuty dotyczące dokonanej przez Sąd oceny środka „Owoce i warzywa – wstępnie uznane grupy producentów”. Zarzut pierwszy dotyczy przeinaczenia okoliczności faktycznych. Zarzut drugi dotyczy naruszenia prawa do skutecznej kontroli sądowej. Zarzut trzeci dotyczy niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
Argumentacja stron
29 Zarzut pierwszy może być rozumiany jako dzielący się na dwie części.
30 W pierwszej części zarzutu pierwszego Rzeczpospolita Polska twierdzi, że w pkt 84–94 zaskarżonego wyroku Sąd dopuścił się oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych, odnosząc ustalenia dotyczące stwierdzonych przez Komisję nieprawidłowości w kontrolach organizacji producentów przed ich uznaniem do kontroli grup producentów przed ich wstępnym uznaniem. Odniesienie to nie uwzględnia różnicy istniejącej między uregulowaniami, z których jedne dotyczą tego uznania, zaś drugie – tego wstępnego uznania.
31 W części drugiej zarzutu pierwszego Rzeczpospolita Polska twierdzi, że w pkt 79–83 zaskarżonego wyroku Sąd przeinaczył okoliczności faktyczne, nie wskazując sprzeczności istniejących pomiędzy pismem Komisji z dnia 1 marca 2011 r., które stanowiło pierwsze powiadomienie w rozumieniu art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 885/2006, a pismem z dnia 24 lutego 2014 r., które stanowiło powiadomienie w rozumieniu art. 11 ust. 2 akapit trzeci tego rozporządzenia.
32 Po pierwsze, zdaniem Rzeczypospolitej Polskiej z pkt 2.1.4 lit. a) pisma z dnia 1 marca 2011 r. wynika, że Komisja uznała, iż po przeprowadzeniu kontroli grup producentów przed ich wstępnym uznaniem ustalono, że spełniają one kryterium wartości produkcji sprzedanej. Instytucja ta uznała zatem zweryfikowaną dokumentację za wiarygodną, co pozostaje w sprzeczności z jej późniejszym stanowiskiem przedstawionym w piśmie z dnia 24 lutego 2014 r., które uzasadniało korektę finansową, zgodnie z którym to stanowiskiem deklaracje dotyczące wartości produkcji sprzedanej przedłożone przez grupy producentów nie zostały należycie zweryfikowane przez władze polskie przed udzieleniem wstępnego uznania.
33 Po drugie, Rzeczpospolita Polska twierdzi, że w piśmie z dnia 1 marca 2011 r. Komisja nie wspomniała o żadnych nieprawidłowościach w odniesieniu do kontroli grup producentów, ponieważ stwierdzono jedynie nieprawidłowości dotyczące kontroli organizacji producentów (Vegapol). Wnosząca odwołanie utrzymuje, że skoro Sąd nie stwierdził, iż ustalenia poczynione przez Komisję w piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. dotyczyły jedynie nieprawidłowości w kontrolach organizacji producentów (Vegapol), nie mógł on, nie dopuszczając się przy tym przeinaczenia, uznać tych nieprawidłowości za dowód nieskuteczności kontroli przed przyznaniem wstępnego uznania dla grup producentów.
34 Komisja odpowiada, że część pierwsza zarzutu pierwszego wynika z błędnej interpretacji zaskarżonego wyroku i że należy ją odrzucić jako częściowo niedopuszczalną i oddalić jako częściowo bezzasadną. Instytucja ta twierdzi, że część druga tego zarzutu jest niedopuszczalna, a w każdym wypadku bezzasadna.
Ocena Trybunału
35 Jeśli chodzi o część pierwszą zarzutu pierwszego, tytułem wstępu należy oddalić twierdzenie Komisji dotyczące jej niedopuszczalności, oparte na nowym elemencie argumentacji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Sąd dopuścił się przeinaczenia, odnosząc ustalenia dotyczące nieprawidłowości w kontrolach organizacji producentów przed ich uznaniem do kontroli grup producentów przed ich wstępnym uznaniem, mimo że przepisy mające zastosowanie do organizacji producentów i do grup producentów różnią się między sobą.
36 Z pism procesowych Rzeczypospolitej Polskiej skierowanych do Sądu wynika bowiem, że w sposób dorozumiany zakwestionowała ona takie odniesienie, podważając jednocześnie w sposób wyraźny ustalenia Komisji dotyczące kontroli przed uznaniem organizacji producentów i kontroli przed wstępnym uznaniem grup producentów. Wobec tego argumentacja ta jest dopuszczalna.
37 Co do istoty w ramach procedury rozliczania zgodności Komisja zarzuciła władzom polskim nieskuteczność obu rodzajów kontroli, które dotyczyły weryfikacji przedstawionych szacunków wartości produkcji, z jednej strony, przez grupy producentów kandydujące do wstępnego uznania, a z drugiej strony, przez organizacje producentów składające kandydujące do uznania.
38 W pkt 87–93 zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że Komisja przeprowadziła dochodzenie na miejscu w dwóch organizacjach producentów, Vegapolu i Zrzeszeniu Plantatorów, w wyniku którego uznała, iż złożone przez nie deklaracje nie zostały należycie zweryfikowane przez władze polskie. Sąd, do celów badania podniesionej przed nim części drugiej zarzutu pierwszego, stwierdził, że należy ocenić, czy dokumenty udostępnione władzom polskim, z jednej strony, przez grupy producentów przed ich wstępnym uznaniem, w celu ustalenia wartości produkcji zbywalnej, a z drugiej strony przez organizacje producentów przed ich uznaniem, umożliwiły uznanie, iż Rzeczpospolita Polska przeprowadziła skuteczną kontrolę tych dokumentów.
39 W pkt 86–93 zaskarżonego wyroku Sąd sprawdził, czy dokumenty dotyczące Vegapolu i Zrzeszenia Plantatorów były wystarczające i miały wartość dowodową do celów przeprowadzenia kontroli przed ich uznaniem wymaganej zgodnie z art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1432/2003 oraz zgodnie z art. 11 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 2200/96. Sąd orzekł zatem w pkt 94 zaskarżonego wyroku, że Komisja mogła słusznie uznać, iż przeprowadzone przez Rzeczpospolitą Polską kontrole co do dokładności informacji dotyczących wartości produkcji nie były skuteczne, ponieważ wiarygodności informacji zawartych w tych dokumentach nie zweryfikowano za pomocą odpowiednich dowodów, oraz w związku z tym, że Rzeczpospolita Polska nie wykazała, iż zapewniła skuteczność uprzednich kontroli dotyczących zarówno uznania organizacji producentów, jak i wstępnego uznania grup producentów.
40 Prawdą jest, że postępując w ten sposób, Sąd dopuścił się naruszenia prawa – jak twierdzi zasadniczo Rzeczpospolita Polska – uznając, iż kontrole przeprowadzone przed wstępnym uznaniem grup producentów były niewystarczające jedynie z tego powodu, że kontrole przeprowadzone przed uznaniem organizacji producentów były niewystarczające, nie podając powodów, na jakich oparł swoją ocenę w tym zakresie.
41 Niemniej owo naruszenie prawa jest nieistotne dla sprawy, ponieważ przed Sądem – jak wynika z pkt 66 zaskarżonego wyroku – Rzeczpospolita Polska zakwestionowała wskazane wyżej rozważania Komisji jedynie w zakresie, w jakim dotyczyły one kontroli przeprowadzonych przed uznaniem organizacji producentów. Natomiast w ramach zastrzeżenia wysuniętego przed Sądem i zbadanego przezeń w pkt 84–95 zaskarżonego wyroku Rzeczpospolita Polska nie zakwestionowała ustaleń Komisji dotyczących niewystarczającego charakteru kontroli odnoszących się do grup producentów. Ustalenia te były przedmiotem odrębnego, opartego na sprzecznościach, zastrzeżenia, którego ocena dokonana przez Sąd jest przedmiotem części drugiej omawianego zarzutu. To państwo członkowskie nie przedstawiło zatem w toku postępowania przed Sądem żadnych dowodów, które mogłyby wykazać, że władze polskie rzeczywiście wprowadziły skuteczny i funkcjonujący system kontroli wartości produkcji zbywalnej przed udzieleniem wstępnego uznania grupom producentów, a tym samym nie zakwestionowało ustaleń poczynionych przez Komisję w tym zakresie.
42 Otóż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym rozliczania rachunków Funduszu Komisja korzysta ze złagodzenia wymogów dowodowych. Do instytucji tej nie należy wykazanie w sposób wyczerpujący niewystarczającego charakteru kontroli przeprowadzonych przez władze krajowe lub nieprawidłowości przekazanych przez nie danych liczbowych, lecz jest ona obowiązana przedstawić dowód na poparcie poważnych i rozsądnych wątpliwości, jakie żywi ona wobec tych kontroli lub tych danych liczbowych. Z kolei państwo członkowskie nie może podważyć ustaleń Komisji, nie opierając swych własnych twierdzeń na dowodach wykazujących istnienie wiarygodnego i funkcjonującego systemu kontroli. Jeśli nie uda mu się wykazać, że ustalenia Komisji są niedokładne, ustalenia te mogą uzasadniać poważne wątpliwości co do wprowadzenia całości odpowiednich i skutecznych środków nadzoru i kontroli. Do danego państwa należy przedstawienie jak najbardziej szczegółowego i pełnego dowodu na rzeczywisty charakter kontroli lub prawdziwość danych liczbowych (wyrok z dnia 24 lutego 2005 r., Grecja/Komisja, C‑300/02, EU:C:2005:103, pkt 34–36).
43 W świetle powyższego należy oddalić część pierwszą zarzutu pierwszego jako bezskuteczną.
44 W odniesieniu do części drugiej zarzutu pierwszego należy przypomnieć, że z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE i art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, iż jedynie Sąd jest właściwy do dokonywania, po pierwsze, ustaleń faktycznych, z wyjątkiem sytuacji, gdy nieprawidłowość jego ustaleń wynika z przedłożonych mu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a po drugie, oceny ustalonych okoliczności faktycznych, taka ocena nie stanowi zatem, z wyłączeniem przypadków przeinaczenia dowodów, kwestii prawnej, która jako taka podlega kontroli Trybunału (wyrok z dnia 3 grudnia 2015 r., Włochy/Komisja, C‑280/14 P, EU:C:2015:792, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).
45 Takie przeinaczenie dowodów występuje wówczas, gdy – bez potrzeby przeprowadzania nowych dowodów – ocena dowodów istniejących okazuje się w sposób oczywisty błędna. Niemniej takie przeinaczenie musi wynikać w sposób oczywisty z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów. Ponadto w sytuacji gdy wnoszący odwołanie powołuje się na przeinaczenie dowodów przez Sąd, winien on dokładnie wskazać, które dowody zostały jego zdaniem przez Sąd przeinaczone, oraz wykazać błędy w ocenie, które w jego opinii doprowadziły Sąd do takiego przeinaczenia (wyrok z dnia 3 grudnia 2015 r., Włochy/Komisja, C‑280/14 P, EU:C:2015:792, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
46 W niniejszej sprawie, po pierwsze, jeśli chodzi o twierdzenie Rzeczypospolitej Polskiej, jakoby Sąd przeinaczył okoliczności faktyczne, nie wskazując sprzeczności istniejących pomiędzy, z jednej strony, pkt 2.1.4 lit. a) pisma z dnia 1 marca 2011 r., w którym Komisja uznała, że grupy producentów spełniają kryterium wartości produkcji sprzedanej, a z drugiej strony, pismem z dnia 24 lutego 2014 r., twierdzenie to opiera się na oczywiście błędnej interpretacji pisma z dnia 1 marca 2011 r.
47 W istocie, choć w pkt 2.1.4 lit. a) tego pisma wskazano, że grupy producentów spełniły kryterium dotyczące wartości produkcji zbywalnej, twierdzenia tego nie można odczytywać w oderwaniu od innych punktów pisma. W tym względzie z pkt 2.3.2 owego pisma wynika, że deklaracje dotyczące wartości produkcji sprzedanej nie zostały zweryfikowane przez władze polskie wbrew wymogom określonym w art. 105 ust. 1 rozporządzenia nr 1580/2007 i art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1432/2003. W związku z tym pkt 1.2.2 pisma z dnia 24 lutego 2014 r., w którym przypomniano o tej nieprawidłowości, stanowi kontynuację ustaleń zawartych w pkt 2.3.2 pisma z dnia 1 marca 2011 r. i nie może być interpretowany jako pozostający w sprzeczności z tymi ustaleniami.
48 W konsekwencji, wbrew temu, co utrzymuje Rzeczpospolita Polska, z dokumentów zawartych w aktach sprawy nie wynika w sposób oczywisty, że Sąd przeinaczył okoliczności faktyczne, uznając w pkt 82 i 83 zaskarżonego wyroku, iż stanowiska Komisji przedstawione w piśmie z dnia 1 marca 2011 r., a następnie w piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. nie były sprzeczne.
49 Po drugie, w odniesieniu do twierdzenia Rzeczypospolitej Polskiej, jakoby Sąd przeinaczył okoliczności faktyczne, uznając błędnie, że jednorazowa nieprawidłowość, która miała wpływ na kontrolę danej organizacji producentów, to jest Vegapol, przed uznaniem tej organizacji, stanowiła dowód na nieskuteczność kontroli przeprowadzonych przed udzieleniem wstępnego uznania grupom producentów, należy zauważyć, iż takie przeinaczenie okoliczności faktycznych wcale nie wynika w oczywisty sposób z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
50 Sąd stwierdził bowiem w pkt 79 zaskarżonego wyroku, że Komisja wskazała w pkt 2.3.2 pisma z dnia 1 marca 2011 r., że deklaracje dotyczące wartości produkcji zbywalnej Vegapolu nie zostały zweryfikowane. Uściślił, że z pisma tego wynika również, iż z jednej strony Komisja odwoływała się w pkt 2.3 tego pisma zarówno do kontroli przeprowadzonych przed przyznaniem wstępnego uznania grupom producentów, jak i do kontroli przeprowadzonych przed przyznaniem uznania organizacjom producentów, zaś z drugiej strony władze polskie zostały wezwane w pkt 2.3.3 owego pisma do uzasadnienia swojego stanowiska i do wskazania zarówno organizacji producentów, jak i grup producentów, które zostały uznane i wstępnie uznane na podstawie szacunkowej, lecz niekontrolowanej wartości produkcji zbywalnej.
51 Wobec powyższego należy oddalić jako bezzasadne zastrzeżenie dotyczące domniemanego przeinaczenia przez Sąd okoliczności faktycznych w związku z odniesieniem ustaleń poczynionych w odniesieniu do organizacji producentów (Vegapol) do kontroli dotyczących grup producentów.
52 W konsekwencji należy oddalić część drugą zarzutu pierwszego jako bezzasadną.
53 Z całości powyższych rozważań wynika, że zarzut pierwszy należy oddalić jako częściowo bezskuteczny, a częściowo bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumentacja stron
54 W zarzucie drugim Rzeczpospolita Polska utrzymuje, że Sąd w pkt 125–131 zaskarżonego wyroku naruszył prawo do skutecznej kontroli sądowej, nie uznając, iż kwota zastosowanej przez Komisję korekty ryczałtowej była rażąco nadmierna. W jej opinii, jak wynika z tych punktów zaskarżonego wyroku, Sąd nie przeprowadził skutecznej kontroli, czy Komisja prawidłowo określiła kwotę korekty finansowej w odniesieniu do grup producentów. W szczególności Rzeczpospolita Polska twierdzi, że Sąd błędnie ograniczył swoje badanie do kwestii, czy nieprawidłowości stwierdzone przez Komisję dotyczyły „kontroli kluczowych” uzasadniających zastosowanie stawki ryczałtowej w wysokości 10%. Jednakże, zgodnie z dokumentem nr VI/5330/97, takie zakwalifikowanie jako „kontrole kluczowe” było wprawdzie konieczne, ale niewystarczające, aby uzasadnić zastosowanie stawki korekty ryczałtowej w wysokości 10%. A zatem Sąd powinien był sprawdzić inne elementy wynikające z dokumentu nr VI/5330/97, takie jak wielkość ryzyka strat dla funduszy Unii w wyniku braku kontroli, znaczenie uchybienia lub waga bezprawnych działań. Błędem było zatem ograniczenie się przez Sąd do stwierdzenia w pkt 130 zaskarżonego wyroku, że Komisja mogła słusznie uznać, iż wskazane braki były tak poważne, że uzasadniały zastosowanie stawki ryczałtowej w wysokości 10%.
55 Ponadto Rzeczpospolita Polska zarzuca Sądowi, że nie zbadał w pkt 128 i 130 zaskarżonego wyroku, czy Komisja prawidłowo oceniła ryzyko strat, na jakie został narażony dany fundusz, z jednej strony, w związku z wydatkami poniesionymi w ramach środka „Owoce i warzywa – programy operacyjne”, a z drugiej strony w związku z wydatkami poniesionymi w ramach środka „Owoce i warzywa – wstępnie uznane grupy producentów”. Mimo bowiem stwierdzenia w pkt 128 zaskarżonego wyroku, że ryzyko strat dla funduszu było większe w przypadku organizacji producentów niż w przypadku grup producentów, Sąd nie wskazał powodów, dla których ta sama stawka korekty ryczałtowej w wysokości 10% była uzasadniona zarówno w przypadku organizacji producentów, jak i grup producentów. W związku z tym, przenosząc na ocenę funduszy wydanych w ramach środka „Owoce i warzywa – wstępnie uznane grupy producentów” szacunki co do ryzyka strat dla funduszu oparte na nieprawidłowości dotyczącej środka „Owoce i warzywa – programy operacyjne”, Sąd nie przeprowadził skutecznej kontroli sądowej.
56 Wreszcie Rzeczpospolita Polska twierdzi, że w pkt 130 zaskarżonego wyroku Sąd naruszył prawo, orzekając, iż w niniejszym przypadku można było zastosować wyrażoną w dokumencie nr VI/5330/97 zasadę, zgodnie z którą, jeżeli system wykazuje większą ilość uchybień, stawki ryczałtowe korekty nie są sumowane, a najpoważniejsze uchybienie uznaje się za wskaźnik ryzyka, jakiemu podlega cały system kontroli, nawet jeśli w grę nie wchodzą nieprawidłowości stwierdzone w ramach tylko jednego środka pomocy.
57 Komisja kwestionuje wszystkie powyższe argumenty i uważa, że zarzut drugi należy oddalić jako bezzasadny.
Ocena Trybunału
58 W postępowaniu prowadzonym wskutek odwołania wniesionego na podstawie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej rola Trybunału polega na sprawdzeniu, czy Sąd naruszył prawo w sposobie, w jaki orzekł w przedmiocie wniesionej do niego skargi.
59 Należy zatem ocenić, czy Sąd przeprowadził w niniejszej sprawie kontrolę, do której był zobowiązany.
60 W tym względzie z przypomnianego w pkt 42 niniejszego wyroku utrwalonego orzecznictwa dotyczącego ciężaru dowodu wynika, z jednej strony, że choć do Komisji należy przedstawienie dowodu na poparcie poważnych i rozsądnych wątpliwości, jakie żywi ona wobec kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, to do zainteresowanego państwa członkowskiego należy wykazanie nieprawidłowości ocen Komisji lub braku ryzyka strat dla funduszu lub nieprawidłowości w ramach funduszu na podstawie zastosowania wiarygodnego i skutecznego systemu kontroli poprzez poparcie własnych twierdzeń dowodami wykazującymi istnienie wiarygodnego i skutecznego systemu kontroli.
61 Z drugiej strony Sąd jest obowiązany zbadać zgodność z prawem spornej decyzji w świetle dowodów przedłożonych mu do oceny oraz sprawdzić, czy nie jest ona obarczona błędem popełnionym przez Komisję w zakresie korekt finansowych (zob. podobnie wyrok z dnia 16 października 2014 r., Polska/Komisja, C‑273/13 P, niepublikowany, EU:C:2014:2295, pkt 66).
62 W świetle powyższego wystarczy stwierdzić, że Rzeczpospolita Polska nie przedstawiła Sądowi dowodów mogących wykazać skuteczność kontroli dotyczących wartości produkcji sprzedanej organizacji producentów. Nie wykazała ona również, że kontrole dotyczące wartości produkcji zbywalnej grup producentów były skuteczne.
63 Należy zatem stwierdzić, że Rzeczypospolitej Polskiej nie udało się wykazać, że stosowany przez nią system kontroli jest wiarygodny i skuteczny oraz że ocena Komisji jest nieprawidłowa.
64 W konsekwencji Sąd mógł słusznie uznać, że Komisja przedstawiła zbiór spójnych okoliczności faktycznych wystarczający do tego, aby wykazać istnienie poważnych i rozsądnych wątpliwości co do stosowanych kontroli.
65 W związku z powyższym Sąd, uznawszy w pkt 129 i 130 zaskarżonego wyroku, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły „kontroli kluczowych” w rozumieniu dokumentu nr VI/5330/97, orzekł, nie popełniając przy tym naruszenia prawa, iż nieprawidłowości te były na tyle poważne, że zastosowanie stawki korekty ryczałtowej w wysokości 10% było uzasadnione. Mógł on bowiem słusznie uznać, że sam brak wiarygodnych i skutecznych kontroli na miejscu przed wstępnym uznaniem i uznaniem grupy producentów lub organizacji producentów, co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007, zmienionego rozporządzeniem nr 361/2008, powoduje wysokie ryzyko finansowe dla funduszu, biorąc pod uwagę pozycję, jaką zajmują grupy producentów oraz organizacje producentów, jako że te drugie stanowią podstawowe elementy wspólnej organizacji rynków, której zdecentralizowane funkcjonowanie zapewniają one na swoim poziomie.
66 Z powyższego wynika, że z uwagi na okoliczność, iż Sąd mógł, nie naruszając przy tym prawa, uznać, że każda ze stwierdzonych nieprawidłowości uzasadniała sama w sobie zastosowanie stawki korekty ryczałtowej w wysokości 10%, twierdzenie Rzeczypospolitej Polskiej mające na celu zakwestionowanie pkt 130 zaskarżonego wyroku należy oddalić jako bezskuteczne.
67 Ponadto Rzeczpospolita Polska utrzymuje, że Sąd naruszył przysługujące jej prawo do skutecznego środka prawnego, ponieważ nie zbadał samodzielnie ryzyka strat dla funduszu w odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach środka „Owoce i warzywa – programy operacyjne” oraz w odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach środka „Owoce i warzywa – wstępnie uznane grupy producentów”. W tym względzie wystarczy zauważyć, że Rzeczpospolita Polska nie przedstawiła na poparcie swojego twierdzenia żadnych dowodów dotyczących konkretnie grup producentów.
68 W tych okolicznościach Sąd nie naruszył prawa, orzekając, że Komisja mogła mieć rozsądne i poważne wątpliwości co do wiarygodności kontroli wartości produkcji grup producentów i organizacji producentów w świetle dowodów przedstawionych przez Rzeczpospolitą Polską.
69 W konsekwencji zarzut drugi Rzeczypospolitej Polskiej należy oddalić jako częściowo bezskuteczny, a częściowo bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu trzeciego
Argumentacja stron
70 Zarzut trzeci, dotyczący niewystarczającego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, składa się z dwóch części.
71 W części pierwszej tego zarzutu Rzeczpospolita Polska twierdzi, że Sąd, orzekając, iż kontrole grup producentów przed ich wstępnym uznaniem były nieskuteczne, nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieprawidłowości stwierdzonych w kontrolach przeprowadzonych u grup producentów ani nie określił wymogów wynikających z przepisów mających zastosowanie do kontroli grup producentów, które to wymogi miały zostać naruszone. Sąd wspomniał jedynie o nieprawidłowościach dotyczących kontroli organizacji producentów.
72 Część druga zarzutu trzeciego dotyczy niewystarczającego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, gdyż Sąd, w pkt 130 zaskarżonego wyroku, ograniczył się do stwierdzenia, że kwestionowane kontrole stanowiły „kontrole kluczowe”, nie sprawdzając pozostałych wymogów przewidzianych w dokumencie nr VI/5330/97. Ponadto zdaniem Rzeczypospolitej Polskiej Sąd pominął okoliczność, że w przypadku dwóch różnych środków pomocy należy oddzielnie zbadać prawidłowość zastosowania stawki korekty finansowej dla każdego z tych środków.
73 Komisja odpowiada zasadniczo, że w obu częściach zarzutu trzeciego Rzeczpospolita Polska powtarza co do istoty argumenty przedstawione w ramach dwóch pierwszych zarzutów i że niniejszy zarzut należy oddalić jako bezzasadny.
Ocena Trybunału
74 Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uzasadnienie wyroku powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie Sądu, pozwalając zainteresowanym na poznanie powodów wydanego orzeczenia, a Trybunałowi na dokonanie jego kontroli sądowej (wyrok z dnia 15 czerwca 2017 r., Hiszpania/Komisja, C‑279/16 P, niepublikowany, EU:C:2017:461, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
75 Obowiązek uzasadnienia nie wymaga jednak, by Sąd przedstawił wywód, w którym wyczerpująco i z osobna rozpatrzyłby każdy z argumentów wysuniętych przez strony postępowania. Uzasadnienie może być zatem dorozumiane, jeżeli tylko pozwala zainteresowanym zapoznać się z powodami nieuwzględnienia ich argumentów przez Sąd i zapewnia Trybunałowi wystarczający materiał do sprawowania kontroli (wyrok z dnia 15 października 2014 r., Dania/Komisja, C‑417/12 P, EU:C:2014:2288, pkt 74).
76 W niniejszym przypadku w odniesieniu do części pierwszej tego zarzutu wystarczy zauważyć, że Sąd wskazał w pkt 81 i 82 zaskarżonego wyroku, iż jedno z zastrzeżeń, na których opierała się Komisja, dotyczyło braku wystarczających kontroli na miejscu przed przyznaniem wstępnego uznania grupom producentów. Następnie ocenił, jak wynika z pkt 86 tego wyroku, czy dokumenty udostępnione władzom polskim przez grupy producentów i organizacje producentów pozwalają stwierdzić, że Rzeczpospolita Polska mogła dokonać skutecznej kontroli. W wyniku jasnej i szczegółowej analizy przedstawionej w pkt 87–93 owego wyroku Sąd uznał wreszcie, że kontrole przeprowadzone przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do prawidłowości informacji dotyczących wartości produkcji zbywalnej organizacji producentów, jak również ocen szacunkowych grup producentów kandydujących do wstępnego uznania dotyczących wymaganej wartości produkcji nie były ani wiarygodne, ani skuteczne.
77 Z powyższego wynika, że Sąd nie uchybił spoczywającemu na nim obowiązkowi uzasadnienia.
78 Wobec powyższego część pierwszą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezzasadną.
79 W odniesieniu do części drugiej tego zarzutu należy zauważyć, że Rzeczpospolita Polska ograniczyła się do twierdzenia w pkt 148–152 skargi wniesionej do Sądu, iż zastosowanie stawki korekty w wysokości 10% z powodu nieprawidłowości stwierdzonych w odniesieniu do grup producentów i organizacji producentów było niespójne ze względu na to, że Komisja uznała, iż ryzyko strat dla funduszu było wyższe dla organizacji producentów.
80 Jednakże Rzeczpospolita Polska nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojej argumentacji, zgodnie z którą stawka 10% byłaby nieproporcjonalna do skorygowania nieprawidłowości w kontrolach grup producentów.
81 Tym samym Sąd, nie naruszając zakresu spoczywającego na nim obowiązku uzasadnienia, mógł ograniczyć się do stwierdzenia w pkt 125–131 zaskarżonego wyroku, że każda z nieprawidłowości dotyczyła kontroli kluczowej narażającej budżet Unii na wysokie ryzyko strat i do uznania, że wskazane braki były tak poważne, że stawka korekty w wysokości 10% była uzasadniona. W świetle podniesionych przed nim argumentów oraz wbrew twierdzeniom Rzeczypospolitej Polskiej Sąd nie był zobowiązany do bardziej szczegółowego przedstawienia powodów, dla których zastosowanie takiej stawki było uzasadnione.
82 Wobec tego część drugą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezzasadną.
83 W związku z powyższym zarzut trzeci odwołania należy oddalić jako bezzasadny.
84 W świetle całości powyższych rozważań odwołanie należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
85 Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Rzeczypospolitej Polskiej kosztami postępowania, a Rzeczpospolita Polska przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Rzeczpospolita Polska zostaje obciążona kosztami postępowania.
Jürimäe
Šváby
Rodin
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 19 września 2019 r.
Sekretarz
Prezes dziewiątej izby
A. Calot Escobar
K. Jürimäe
* Język postępowania: polski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło