C-360/18

OPINIA RZECZNIK GENERALNEJ ELEANOR SHARPSTON przedstawiona w dniu 29 lipca 2019 r. ( ) Sprawa C‑360/18 Cargill Deutschland GmbH przeciwko Hauptzollamt Krefeld [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. finansowych, Niemcy)] Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków w sektorze cukru – Opłaty produkcyjne – Zwrot nienależnie zapłaconych kwot – Wykładnia rozporządzenia (UE) nr 1360/2013 – Krajowe przepisy dotyczące terminów przedawnienia – Zasada skuteczności 1. W niniejszym wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Finanzgericht (sąd ds. finansowych,, Düsseldorf, Niemcy) zmierza do ustalenia, czy zwrot opłat produkcyjnych w sektorze cukru na podstawie rozporządzenia Rady (UE) nr 1360/2013 ( ) ma odbywać się zgodnie z prawem krajowym (w świetle zasad równoważności i skuteczności), a w szczególności z zastrzeżeniem przewidzianych w nim terminów przedawnienia. Kwestię tę podniesiono w sporze między spółką Cargill Deutschland GmbH (zwaną dalej „Cargill Deutschland”), producentem izoglukozy, a właściwymi organami krajowymi. Cargill Deutschland domaga się zwrotu opłat dotyczące cukru, jakie uiścił na podstawie przepisów, których nieważność stwierdził Trybunał w późniejszym czasie. Właściwe organy utrzymują, że wspomniane roszczenia uległy przedawnieniu na podstawie krajowych przepisów określających terminy przedawnienia dla tego rodzaju postępowań. Prawo Unii Wspólna organizacja rynków w sektorze cukru 2. W czasie istotnym dla sprawy ( ) kluczowymi cechami wspólnej organizacji rynków cukru były uregulowania dotyczące cen, kwot produkcyjnych oraz handlu z państwami trzecimi. System polegał na samofinansowaniu. Ówczesne wspólnotowe wsparcie dla sektora obejmowało cenę minimalną za buraka cukrowego, jaką producenci cukru płacili rolnikom Wspólnoty, oraz cenę interwencyjną za cukier, za którą agencje interwencyjne nabywały całość cukru oferowanego im przez producentów Wspólnoty. Producentom cukru naliczano opłaty produkcyjne, aby sfinansować koszty wsparcia finansowego produkcji cukru rozdzielone na różne kategorie ( ). Celem stosowania opłat produkcyjnych było w szczególności odzwierciedlenie ponoszonych przez Wspólnotę kosztów refundacji wywozowych, a więc płatności dokonywanych w określonych okolicznościach w celu zrekompensowania producentom cukru faktu, że światowe ceny cukru były ogólnie niższe od dotowanych cen wspólnotowych. W myśl stosowanej zasady sama branża powinna finansować poniesione straty, zbywając nadwyżkę produkcji ( ). Orzecznictwo 3. W sprawie Jülich I ( ) szereg producentów cukru zaskarżyło zgodność z prawem pewnych aspektów sposobu obliczania opłat produkcyjnych dla cukru. Podnosili oni, że metoda obliczenia stosowana przez Komisję skutkowała tym, że płacili więcej niż wynosiły koszty zbycia nadwyżki produkcji wspólnotowej. Zwrócono się do Trybunału z pytaniem, czy metoda obliczeń stosowana przez Komisję jest ważna. Trybunał orzekł na korzyść producentów cukru. Stwierdził też nieważność rozporządzenia Komisji (WE) nr 1762/2003 ( ) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1775/2004 ( ). 4. W dniu 29 września 2011 r. Sąd wydał wyrok w sprawie Polska/Komisja ( ), w którym orzekł, że nie ma właściwej podstawy prawnej dla zróżnicowanych wartości współczynnika stosowanego w odniesieniu do dodatkowej opłaty w sektorze cukru, w związku z czym stwierdził nieważność art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1686/2005 ( ). 5. W sprawie Jülich II ( ) Trybunał ponownie rozstrzygał kwestie związane z obliczeniem opłat produkcyjnych dla cukru. Spór dotyczył tym razem niepewności co do „całkowitej kwoty refundacji”. Niejasność wynikała z faktu, że refundacje wywozowe, do których kwalifikowały się określone ilości cukru zawarte w wywożonych produktach przetworzonych, nie były przedmiotem roszczenia ani nie zostały wypłacone. W przepisach regulujących określanie opłat produkcyjnych za lata gospodarcze 2003–2006 Komisja uwzględniła powyższe ilości w „nadwyżce przeznaczonej na wywóz”, jednakże nie w „zobowiązaniach dotyczących wywozu, które mają być realizowane”. Trybunał, do którego wniesiono o wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ważności tej metody obliczeniowej, orzekł w 2008 r. w sprawie Jülich I, że w obu przypadkach należy wziąć pod uwagę wszystkie wywiezione ilości, niezależnie od tego, czy refundacje zostały wypłacone, oraz że rozpatrywane uregulowania były z tego tytułu nieważne. Nie rozstrzygnął on jednak kwestii, czy „całkowita kwota refundacji” powinna również obejmować wszystkie dostępne refundacje – niezależnie od tego, czy zostały wypłacone – albo wyłącznie refundacje faktycznie wypłacone ( ). 6. W celu zastosowania się do orzeczeń Trybunału Komisja przyjęła w 2009 r. nowe rozporządzenie dokonujące sprostowania rozporządzenia uznanego za nieważne ( ). W nowych obliczeniach Komisja uwzględniła w pozycji „całkowita kwota refundacji”wszystkie dostępne refundacje, niezależnie od tego, czy zostały wypłacone. Ponownie obliczone w ten sposób opłaty różniły się w niewielkim stopniu od pierwotnie ustalanych, ale były wyższe niż byłyby w przypadku, w którym do „całkowitej kwoty refundacji” włączono by wyłącznie refundacje rzeczywiście wypłacone. Rozwiązanie to zostało zaskarżone przez szereg producentów cukru. W sprawie Jülich II Trybunał stwierdził nieważność rozporządzenia nr 1193/2009, uznając, że dla celów obliczania szacowanej średniej straty na tonę produktu art. 15 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1260/2001 należy interpretować w ten sposób, iż całkowita kwota refundacji obejmuje jedynie całkowitą kwotę refundacji faktycznie wypłaconych. 7. W odpowiedzi Rada przyjęła następnie rozporządzenie nr 1360/2013 ( ). Rozporządzenie nr 1360/2013 8. W motywach 1–10 określono podstawę obliczania opłat za lata gospodarcze oraz orzeczenia Trybunału, w których stwierdzono nieważność wcześniejszych rozporządzeń Komisji (ustanawiających te opłaty). W motywie 11 wskazano „[w] związku z powyższym opłaty w sektorze cukru należy ustalić ustalone na właściwym poziomie”. W odniesieniu do wywozu określonego w art. 6 ust. 5 rozporządzenia [Komisji] (WE) nr 314/2002 »średnią stratę« w rozumieniu art. 15 ust. 1 lit. d) [rozporządzenia nr 1260/2001] należy obliczyć, dzieląc faktycznie wypłacone refundacje przez wywiezione ilości, niezależnie od tego, czy wypłacono refundację. […]”. Sformułowania zawarte w motywach potwierdzają, że skorygowane opłaty powinny mieć zastosowanie z mocą wsteczną do spornych lat gospodarczych, a więc od daty, gdy stwierdzono nieważność opłat ( ). Motyw 23 stanowi, że „[z]e względu na pewność prawa oraz aby zapewnić jednolite traktowanie zainteresowanych podmiotów w różnych państwach członkowskich, należy ustanowić wspólną datę ustalenia opłat określonych w niniejszym rozporządzeniu – datę w rozumieniu art. 2 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000[ ( )]. Data ta nie powinna jednak mieć zastosowania w przypadku, gdy państwa członkowskie na mocy prawa krajowego mają obowiązek zwrócenia kosztów zainteresowanym podmiotom po tej dacie”. 9. Artykuł 1 stanowi, że opłaty produkcyjne dla sektora cukru na lata gospodarcze 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006 są określone w pkt 1 załącznika ( ). Współczynniki wymagane do obliczenia dodatkowej opłaty na lata gospodarcze 2001/2002 i 2004/2005 określono w pkt 2 załącznika. Wreszcie kwoty podlegające zapłacie przez producentów cukru na rzecz sprzedawców buraków w związku z opłatami A lub B na sporne lata gospodarcze określono w pkt 3 załącznika. 10. Artykuł 2 stanowi: „[d]ata ustalenia, o której mowa w art. 2 ust. 2 akapit drugi [rozporządzenia nr 1150/2000], w odniesieniu do opłat określonych w niniejszym rozporządzeniu, nie może przypadać później niż w dniu 30 września 2014 r., z wyjątkiem przypadków, gdy państwa członkowskie nie są w stanie dotrzymać tego terminu z powodu stosowania prawa krajowego w zakresie odzyskiwania przez podmioty gospodarcze kwot zapłaconych, lecz nienależnych”. 11. Artykuł 3 zawiera daty wejścia w życie rozporządzenia nr 1360/2013 w odniesieniu do poszczególnych lat gospodarczych. Artykuł 1 ust. 1 stosuje się od dnia: – „16 października 2002 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2001/2002, – 8 października 2003 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2002/2003, – 15 października 2004 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2003/2004, – 18 października 2005 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2004/2005, oraz – 23 lutego 2007 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2005/2006”. Artykuł 1 ust. 2 stosuje się od dnia: – „16 października 2002 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2001/2002, oraz – 18 października 2005 r. – w odniesieniu do roku gospodarczego 2004/2005”. Rozporządzenie Rady (UE) 2018/264 12. Rozporządzenie Rady (UE) 2018/264 ( ) nie jest samo w sobie przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu. Niemniej jednak sąd odsyłający powołuje się na fragmenty tego rozporządzenia we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. W sprawie Raffinerie Tirlemontoise ( ) Trybunał stwierdził nieważność rozporządzenia Komisji (WE) nr 2267/2000 ( ) i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1993/2001 ( ). Cele rozporządzenia 2018/264 obejmują zastosowanie się do wspomnianego wyroku oraz ustalenie odpowiedniego poziomu dodatkowej opłaty za rok gospodarczy 1999/2000, jak również opłaty produkcyjnej za rok gospodarczy 2000/2001 ( ). 13. Artykuł 2 ust. 2 stanowi: „[p]odmiotom gospodarczym, które uiściły opłaty na lata gospodarcze 1999/2000 i 2000/2001 zwraca się – jeżeli złożą one należycie uzasadniony wniosek – różnicę pomiędzy opłatami określonymi w rozporządzeniach (WE) nr 2267/2000 i (WE) nr 1993/2001 a opłatami przewidzianymi w art. 1 niniejszego rozporządzenia”. Prawo krajowe 14. Paragraf 12 ust. 1 Gesetz zur Durchführung der Gemeinsamen Marktorganisationen und der Direktzahlungen (niemieckiej ustawy w sprawie wdrożenia wspólnej organizacji rynków i płatności bezpośrednich; zwanej dalej „MOG”) stanowi, że do opłat w celu organizacji rynku odpowiednio stosuje się przepisy niemieckiej ordynacji podatkowej, o ile niniejsza ustawa lub rozporządzenie wydane na podstawie niniejszej ustawy nie zawiera odmiennego uregulowania. 15. Paragraf 169 ust. 1 i 2 Abgabenordnung (niemieckiej ordynacji podatkowej, zwanej dalej „AO”) stanowią, że „[w] razie upływu terminu przewidzianego dla ustalenia podatku, ustalenie podatku, jak i jego uchylenie i zmiana nie są już dopuszczalne” oraz że „[…] Termin ustalenia podatku wynosi: 1. rok w przypadku akcyzy i zwrotu akcyzy, 2. cztery lata w przypadku podatków i zwrotów podatku, które nie stanowią podatków i zwrotów podatku w rozumieniu pkt 1 lub należności celnych przywozowych i wywozowych zgodnie z art. 5 pkt 20 i 21 unijnego kodeksu celnego. […]”. 16. Paragraf 170 ust. 1 AO stanowi, że termin ustalenia podatku rozpoczyna bieg z upływem roku kalendarzowego, w którym podatek powstał. 17. Zgodnie z § 172 ust. 1 AO w związku z § 172 ust. 1 lit. d) decyzja podatkowa, o ile nie została wydana tymczasowo lub z zastrzeżeniem późniejszej kontroli, może zostać tylko wtedy uchylona lub zmieniona, o ile jest to poza tym ustawowo dopuszczalne. 18. Zgodnie z § 175 ust. 1 AO decyzja podatkowa zostaje wydana, uchylona lub zmieniona w razie wystąpienia zdarzenia, które wywołuje skutki podatkowe w odniesieniu do przeszłości (zdarzenie retroaktywne). Okoliczności faktyczne, postępowanie i pytania prejudycjalne 19. Hauptzollamt Krefeld (zwany dalej „organem właściwym”) wydał następujące decyzje dotyczące opłat z tytułu zobowiązań Cargill Deutschland wynikających z produkcji izoglukozy: (i) decyzja z dnia 23 października 2002 r. na rok gospodarczy 2001/2002 w sprawie ostatecznej opłaty produkcyjnej w wysokości 832677,71 EUR oraz opłaty dodatkowej w wysokości 69270,46 EUR; (ii) decyzja z dnia 20 października 2003 r. na rok gospodarczy 2002/2003 w sprawie ostatecznej opłaty produkcyjnej w wysokości 525236,03 EUR; (iii) decyzja z dnia 30 marca 2004 r. na rok gospodarczy 2003/2004 w sprawie zaliczki na poczet opłaty produkcyjnej w wysokości 115084,15 EUR oraz (iv) decyzja z dnia 18 października 2005 r. na rok gospodarczy 2004/2005 w sprawie ostatecznej opłaty produkcyjnej w wysokości 778800,52 EUR oraz opłaty dodatkowej w wysokosci 124101,86 EUR ( ). Cargill Deutschland nie odwołał się od tych decyzji (zwanych dalej „pierwotnymi decyzjami w sprawie opłat”). 20. Po przyjęciu rozporządzenia nr 1360/2013 Cargill Deutschland zwrócił się do Hauptzollamt Krefeld z wnioskiem o ponowne ustalenie opłat w odniesieniu do spornych lat gospodarczych oraz zwrot odpowiednich kwot nadpłaconych w odniesieniu do tych latach gospodarczych. Hauptzollamt Krefeld oddalił wniosek decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. Hauptzollamt Krefeld uznał, że uchylenie, zmiana lub sprostowanie decyzji, które stały się ostateczne, jest możliwe tylko w terminie ustalenia podatku zgodnie z § 169 ust. 2 zdanie pierwsze pkt 2 AO. W odniesieniu do spornych lat gospodarczych dla cukru termin ten jednakże upłynął. 21. Cargill Deutschland wniósł powództwo do sądu odsyłającego, domagając się zwrotu opłat, które – jak twierdzi – nadpłacił w wyniku obliczeń dokonanych na podstawie przepisów, których nieważność stwierdzono i które sprostowano rozporządzeniem nr 1360/2013. Spółka podnosi, że uprawnienie do zwrotu wynika z prawa Unii i prawa krajowego. 22. Hauptzollamt Krefeld twierdzi, że pozew Cargill Deutschland należy oddalić. Podnosi, że zastosowanie mają ogólne przepisy podatkowe dotyczące terminów przedawnienia stosowane w świetle ogólnych zasad prawa Unii, jakimi są zasada równoważności i skuteczności. 23. Sąd odsyłający jest zdania, że zgodnie z prawem krajowym Cargill Deutschland nie przysługuje zwrot opłat poniesionych w spornych latach gospodarczych, ponieważ w świetle dat odpowiednich decyzji w sprawie opłat roszczenia w tym względzie uległy przedawnieniu. 24. W przedmiocie biegu terminu przedawnienia zgodnie z przepisami krajowymi sąd odsyłający stwierdza, że zgodnie z § 12 ust. 1 MOG w związku z § 169 ust. 2 zdanie pierwsze pkt 2 zastosowanie ma termin przewidzany dla ustalenia podatku wynoszący cztery lata. 25. Sąd odsyłający wskazuje, że zmiany w obliczeniach opłat wprowadzone rozporządzeniem nr 1360/2013 z mocą wsteczną nie wywołują w świetle prawa krajowego skutku w postaci uruchomienia § 175 ust. 1 pkt 2 AO. 26. Sąd odsyłający zastanawia się, czy w sytuacji gdy decyzje w sprawie opłat są ostateczne w świetle prawa krajowego, okoliczność taka wyklucza zwrot nadpłaconych opłat, zważywszy że w art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2018/264 przewidziano zwrot opłat w odniesieniu do lat gospodarczych 1999/2000 i 2000/2001 po złożeniu należycie uzasadnionego wniosku. Sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy wykładnia art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2018/264 wywołuje skutki dla zwrotu opłat na podstawie rozporządzenia nr 1360/2013. 27. W związku z tym sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z następującymi pytaniem prejudycjalnym: „Czy zwrotu opłat produkcyjnych dla sektora cukru, dla których na podstawie [rozporządzenia (UE) nr 1360/2013] należy dokonać innych obliczeń niż uprzednio, należy dokonać uwzględniając zasady równoważności i skuteczności zgodnie z prawem krajowym i w szczególności stosując uregulowane tam przedawnienie?”. 28. Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez Cargill Deutschland, rząd belgijski oraz Komisję Europejską. Na rozprawie w dniu 2 maja 2019 r. te same strony przedstawiły uwagi ustne. Co więcej, Hauptzollamt Krefeld (który nie przedstawił uwag na piśmie) uczestniczył również w rozprawie i przedstawił Trybunałowi uwagi ustne. Ocena pytania prejudycjalnego 29. Sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy Cargill Deutschland pozostaje obciążony zobowiązaniami z tytułu opłat produkcyjnych dla cukru obliczonych na podstawie przepisów Unii, których nieważność stwierdził następnie Trybunał, oraz czy przepisy krajowe regulujące terminy przedawnienia wykluczają dokonanie nowych obliczeń na podstawie rozporządzenia nr 1360/2013 powodującego powstanie prawa do zwrotu części opłat, które zostały zapłacone, a nie były zgodnie z prawem należne. Uwagi wstępne 30. Nie budzi sporu, że sytuacja Cargill Deutschland wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia nr 1360/2013 ani że spółka jest co do zasady uprawniona do zwrotu (z zastrzeżeniem skutków krajowych przepisów proceduralnych, w szczególności przepisów regulujących terminy przedawnienia). 31. Cargill Deutschland podnosi, że przysługujące jej prawo do zwrotu nadpłaconych opłat znajduje potwierdzenie w art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2018/264. Sąd odsyłający zwraca się zatem również z pytaniem, czy dokonując wykładni rozporządzenia nr 1360/2013, należy brać pod uwagę ów przepis. Podzielam w tym względzie pogląd Komisji, że brzmienie rozporządzenia 2018/264 nie jest istotne dla sprawy. Po pierwsze, sporne lata gospodarcze w niniejszej sprawie nie obejmują lat 1999/2000 i 2000/2001, a więc dwóch lat gospodarczych regulowanych rozporządzeniem 2018/264. Po drugie, wykładni rozporządzenia nr 1360/2013 należy dokonywać poprzez odniesienie do jego brzmienia, celu i kontekstu. Rozporządzenie nr 1360/2013 32. Cargill Deutschland podnosi, że na podstawie rozporządzenia nr 1360/2013 jest uprawniony do otrzymania zwrotu nadpłaconych opłat za sporne lata gospodarcze. Uprawnienie to wynika z wyroków Trybunału i art. 264 i 267 TFUE, które należy interpretować w świetle art. 4 ust. 3 TUE i art. 291 TFUE. 33. Hauptzollamt Krefeld utrzymuje z kolei, że rozporządzenie nr 1360/2013 nie przewiduje bezpośrednio uprawnienia do zwrotu dla producentów cukru. Aby dochodzić roszczenia na podstawie tego rozporządzenia, producenci cukru muszą powołać się na krajowe przepisy proceduralne. 34. Rząd belgijski proponuje udzielenie na pierwsze pytanie prejudycjalne odpowiedzi twierdzącej. Bieg terminu przedawnienia może rozpocząć się wyłącznie od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności rozporządzeń stanowiących podstawę prawną nadpłaconych opłat. 35. Komisja podnosi, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sytuacji braku zharmonizowanych przepisów Unii proces zwrotu regulują krajowe przepisy proceduralne. 36. Czy w samym rozporządzeniu nr 1360/2013 przewidziano dla podmiotów gospodarczych uprawnienie do uzyskania zwrotu nadpłaconych opłat w odniesieniu do spornych lat gospodarczych, czy też takie prawa wynikają z krajowych przepisów i uregulowań proceduralnych? 37. Odnoszę wrażenie, że uprawnienia do zwrotu nadpłaconych opłat w odniesieniu do spornych lat gospodarczych bez wątpienia wywodzą się z prawa Unii. Uprawnienia te wynikają w sposób logiczny z orzeczeń Trybunału, który stwierdził nieważność przepisów stanowiących podstawę dokonywania owych opłat ( ). Rozporządzenie nr 1360/2013 nie przewiduje praw dla podmiotów gospodarczych. Służy ono raczej sprostowaniu z mocą wsteczną błędów dokonanych przy obliczaniu opłat produkcyjnych w odniesieniu do spornych lat gospodarczych i wyznaczenie nowych kwot opłat, co pozwala podmiotom gospodarczym i właściwym organom państw członkowskich ustalić kwoty nadpłacone w ramach starego systemu ( ). 38. W art. 1 rozporządzenia nr 1360/2013 wprowadzono (nowe skorygowane) opłaty produkcyjne dla spornych lat gospodarczych, odsyłając do pkt 1 załącznika do tego rozporządzenia. W owym punkcie znajduje się tabela określająca opłaty produkcyjne w sektorze cukru dla każdego roku gospodarczego (wyrażone jako wartość w EUR za tonę odpowiedniego produktu) ( ). 39. Zgodnie z art. 2 data ustalenia ( ) opłat określonych rozporządzeniem nr 1360/2013 nie może przypadać później niż w dniu 30 września 2014 r. Z art. 2 wynika, że do opłat produkcyjnych dla cukru ma zastosowanie system zarządzania dzielonego ( ). Producenci nie zgłaszają roszczeń do Komisji. Roszczenia są raczej zgłaszane do właściwych organów krajowych na podstawie uregulowań krajowych. 40. Artykuł 3 ustala zasady stosowania z mocą wsteczną rozporządzenia nr 1360/2013 poprzez określenie dat, od których mają zastosowanie opłaty produkcyjne i współczynnik służący do obliczenia opłaty dodatkowej w odniesieniu do spornych lat gospodarczych ( ). 41. Celem rozporządzenia nr 1360/2013 jest skorygowanie opłat obliczonych i nałożonych błędnie na podstawie rozporządzeń Komisji, których nieważność stwierdzono ( ). Koniecznym celem tego środka jest zatem zapewnienie, aby system opłat dotyczących cukru polegał na samofinansowaniu, a nie na generowaniu nadwyżki środków ( ). W motywie 11 rozporządzenia nr 1360/2013 wskazano, że opłaty produkcyjne w sektorze cukru należy ustalić na właściwym poziomie ( ). 42. W rozporządzeniu nr 1360/2013 nie przewidziano procedur i ustaleń, jakie państwa członkowskie powinny stosować w celu spełnienia obowiązku zwrotu podmiotom gospodarczym nadpłat z tytułu opłat produkcyjnych dla cukru w odniesieniu do spornych lat gospodarczych. Zgodnie z art. 288 TFUE wspomniane rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. W związku z powyższym tego rodzaju luka byłaby czymś zaskakującym, gdyby kwestie te faktycznie zamierzano regulować bezpośrednio rozporządzeniem nr 1360/2013. 43. Procedura, w ramach której właściwe organy krajowe dokonują kontroli ustalenia i zwrotu nadpłaconych kwot całkowicie wchodzi w zakres krajowych uregulowań proceduralnych. Oczywiście uregulowania te podlegają ogólnym zasadom prawa Unii, takim jak zasada równoważności (szczegółowe zasady postępowania nie mogą być mniej korzystne niż w przypadku podobnych środków odwoławczych dotyczących ochrony uprawnień wywodzonych z wewnętrznego porządku prawnego i skuteczności (uregulowania nie mogą powodować w praktyce, że korzystanie z uprawnień wynikających z prawa Unii stanie się niemożliwe lub nadmiernie utrudnione) ( ). Należy mieć na uwadze, że głównym celem rozporządzenia nr 1360/2013 jest ustanowienie przepisów w wykonaniu szeregu wyroków Trybunału. 44. Chociaż jasne jest, że podmioty gospodarcze wywodzą uprawnienie do zwrotu nadpłaconych kwot z prawa Unii, nie zgodzę się w tym miejscu z Cargill Deutschland, ponieważ uważam, że rozporządzenie nr 1360/2013 jako takie nie przewiduje uregulowań ani zasad proceduralnych, które umożliwiają producentom cukru wnoszenie roszczeń w przedmiocie zwrotu nadpłaconych kwot. Terminy przedawnienia 45. Czy przepisy krajowe dotyczące spornych terminów przedawnienia w postępowaniu głównym są spójne z zasadami równoważności i skuteczności? 46. Cargill Deutschland podnosi, że przepisy regulujące terminy przedawnienia są kluczowym elementem uprawnienia do zwrotu na podstawie rozporządzenia nr 1360/2013 i ich wykładni należy dokonywać w sposób autonomiczny. Przepisy te nie mają nic wspólnego z krajowymi przepisami proceduralnymi. W niniejszym przypadku bieg terminu przedawnienia rozpoczął się wraz z wejściem w życie rozporządzenia nr 1360/2013, a więc w dniu 20 grudnia 2013 r. Sugeruje to, że przy dokonywaniu wykładni rozporządzenia Trybunał powinien wykazać właściwe podobieństwa do zasad zwrotu z art. 236 kodeksu celnego ( ). 47. Hauptzollamt Krefeld twierdzi, że sporne przepisy krajowe są zgodne z zasadami równoważności i skuteczności oraz dodaje, że stosowanie terminu przedawnienia ma kluczowe znaczenie. Ostateczne terminy do wnoszenia roszczeń są konieczne z uwagi na pewność prawa. 48. Belgia podnosi, że wnioski o zwrot podlegają krajowym przepisom proceduralnym, z zastrzeżeniem zasad równoważności i skuteczności. Belgia wyjaśniła na rozprawie, że jej uregulowania krajowe są odmienne od tych obowiązujących w Niemczech. W Belgii podstawa do domagania się zwrotu opłat ze względu na nienależycie pobraną płatność powstaje z dniem dokonania zapłaty lub powzięciem wiedzy, że sporna płatność była rzeczywiście „nienależycie” pobrana. Termin przedawnienia wynosi 10 lat od tej daty. Pozbawienie podmiotu gospodarczego prawa do zwrotu godzi w zasadę skuteczności. 49. Komisja twierdzi, że rozporządzenie nr 1360/2013 nie przewiduje przepisów regulujących zwrot nadpłaconych opłat produkcyjnych, terminów przedawnienia ani ewentualnie należnych odsetek. Wynika z tego, że wszystkie te zagadnienia podlegają krajowemu prawu proceduralnemu. 50. Rozpocznę od stwierdzenia, że nie zgadzam się z opinią Cargill Deutschland dotyczącą użytecznej analogii do art. 236 kodeksu celnego. Wspomniałam już, że w mojej ocenie rozporządzenie nr 1360/2013 nie zawiera jako takie przepisów regulujących kwestię domagania się przez podmioty gospodarcze zwrotu nadpłaconych opłat dotyczących cukru ( ). Wersja kodeksu celnego obowiązująca w spornych latach gospodarczych przewidywała natomiast konkretne zasady (zob. tytuł VII) dotyczące „długu celnego”, które obejmowały przepisy odnoszące się do „terminów i procedur dla kwoty należności”, jak również przepisy dotyczące „zwrotu i umorzenia należności” (rozdział 5, obejmujący art. 236). Wszystko to stanowiło część dostosowanego systemu uregulowań przyjętych na szczeblu Unii. 51. Ponieważ prawodawca Unii postanowił pozostawić szczegółowe uregulowanie kwestii poboru i zwrotu opłat dotyczących cukru w gestii państw członkowskich, nie można dopatrywać się użytecznej analogii względem ujednoliconych uregulowań przewidzianych kodeksem celnym. 52. Sąd odsyłający w postanowieniu odsyłającym stwierdza, że Hauptzollamt Krefeld obliczył opłaty i wydał pierwotne decyzje dotyczące spornych lat gospodarczych, które to decyzje nie zostały zakwestionowane w drodze odwołania. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. Hauptzollamt Krefeld oddalił wniosek Cargill Deutschland (z dnia 13 lutego 2014 r.) o wydanie nowych decyzji w sprawie wysokości opłat zgodnie z rozporządzeniem nr 1360/2013 oraz zwrot kwot nadpłaconych w związku z pierwotnymi decyzjami w sprawie opłat. Zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego Cargill Deutschland nie jest uprawniona do uzyskania zwrotu, ponieważ roszczenie jest wykluczone na mocy przepisów określających termin przedawnienia dla tego rodzaju roszczeń. Okres ustalenia dla określenia wysokości i zmiany owego ustalenia opłat produkcyjnych i dla cukru wynosi cztery lata. W odniesieniu do ostatniego ze spornych lat gospodarczych (2004/2005) termin ten rozpoczął bieg nie później niż 31 grudnia 2006 r. Wniosek Cargill Deutschland o ponowne ustalenie i zwrot opłat złożony w dniu 13 lutego 2014 r. nie mógł zostać zatem uwzględniony. Tym bardziej jest tak w odniesieniu do wcześniejszych spornych lat gospodarczych. 53. Sąd odsyłający uważa, że sporne krajowe przepisy proceduralne są zgodne z zasadami równoważności i skuteczności. 54. Nie jestem przekonana, że ocena sądu odsyłającego jest słuszna. 55. Już w 1970 r. Trybunał uznał, że zasady regulujące terminy przedawnienia dotyczące postępowań muszą być z góry ustalone i muszą spełniać wymogi pewności prawa ( ). Istnieją przekonujące podstawy logiki proceduralnej, które wskazują, że przepisy regulujące terminy przedawnienia powinny obejmować zestaw zasad określających długość terminu przedawnienia, datę rozpoczęcia biegu tego terminu oraz zdarzenia powodujące wstrzymanie lub zawieszenie terminu przedawnienia W tym względzie należy uwzględniać interesy właściwych organów państw członkowskich i podmiotów gospodarczych, a także nadzorczą rolę Komisji w ochronie interesów finansowych Unii. 56. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w braku przepisów Unii, do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy wskazanie właściwych sądów i trybu proceduralnego wnoszenia środków sądowych służących zapewnieniu pełnej ochrony uprawnień, które jednostki wywodzą z prawa Unii. Zatem to w ramach krajowego prawa w zakresie odpowiedzialności na państwie ciąży obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody, przy czym oczywiste jest, że przesłanki, w szczególności w zakresie terminu, przewidziane w ustawodawstwach krajowych w dziedzinie naprawienia szkody nie mogą być mniej korzystne niż przepisy dotyczące podobnych krajowych środków prawnych (zasada równoważności) i nie mogą być tego rodzaju, by czynić w praktyce niemożliwym lub zbyt utrudnionym uzyskanie odszkodowania (zasada skuteczności) ( ). 57. W celu ustalenia, czy w postępowaniu głównym przestrzegana jest zasada równoważności, do sądu krajowego, który jako jedyny posiada bezpośrednią wiedzę na temat zasad proceduralnych dotyczących postępowań krajowych, należy zbadanie zarówno przedmiotu, jak i istotnych elementów postępowań wewnętrznych postrzeganych jako podobne. Każdy przypadek, w którym powstaje pytanie, czy krajowy przepis proceduralny regulujący roszczenie wywodzone z prawa Unii jest mniej korzystny niż przepisy dotyczące podobnych postępowań wewnętrznych, sąd krajowy powinien rozpatrywać z uwzględnieniem miejsca danego przepisu w całości procedury, jej przebiegu i jej cech szczególnych przed różnymi organami krajowymi ( ). 58. Zasada równoważności stanowi wyraz ogólnej zasady niedyskryminacji. W tym względzie nie jest jasne, czy podobne postępowania wewnętrzne występują lub faktycznie mogą wystąpić. Kontekst postępowania głównego jest zawiły i złożony, a zaistniała sytuacja jest bardzo szczególna. Postępowanie to jest mocno osadzone w prawie Unii. Obliczenie opłat dotyczących cukru doprowadziło do istotnego sporu sądowego na szczeblu Unii i do stwierdzenia nieważności właściwych przepisów przez sądy Unii ( ). Pierwotne próby prawodawcy służące sprostowaniu stanowiska zakończyły się niepowodzeniem, co odnotowano w motywach 1–22 rozporządzenia nr 1360/2013. Z uwagi na te okoliczności zadziwiające byłoby, gdyby udało się znaleźć prawdziwie porównywalną sytuację krajową. Fakt, iż rozporządzenie nr 1360/2013 ma moc wsteczną, nie wystarcza sam w sobie, aby uznać za równoważne postępowania wewnętrzne dotyczące środków fiskalnych o takich skutkach. 59. Ustalenie przepisami rozsądnych terminów zawitych do wniesienia powództwa jest co do zasady zgodne z wymogami skuteczności, ponieważ stanowi zastosowanie podstawowej zasady pewności prawa. Tego rodzaju terminy nie powinny jednak powodować, by wykonanie praw nadanych przez porządek prawny Unii stało się praktycznie niemożliwe czy nadmiernie utrudnione ( ). 60. W przedmiocie funkcjonowania przepisów krajowych regulujących terminy przedawnienia z postanowienia odsyłającego przedłożonego przez sąd odsyłający wynika jasno, że Cargill Deutschland nie mógłby wnieść powództwa o zwrot w ramach przewidzianego dla takich roszczeń terminu przedawnienia ( ). Termin ten upłynął przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1360/2013 w dniu 20 grudnia 2013 r. i przed określeniem przez prawodawcę Unii w art. 1 i załączniku do tego rozporządzenia opłat produkcyjnych, współczynników wymaganych do obliczenia opłaty dodatkowej oraz kwot podlegających zapłacie przez producentów cukru na rzecz sprzedawców buraków. W praktyce niemożliwe byłoby zatem ilościowe ujęcie kwot nadpłaconych opłat i wystąpienie z roszczeniem zwrotu przez podmioty gospodarcze takie jak Cargill Deutschland. Roszczenia takie przedawniły się jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1360/2013. 61. Hauptzollamt Krefeld twierdził (na rozprawie), że przezorny podmiot gospodarczy mógł zakwestionować w drodze odwołania pierwotne decyzje w sprawie opłat, co doprowadziłoby do utrzymania stanowiska Cargill Deutschland poprzez pozostawienie ustalenia opłat otwartą kwestią. 62. Zagadnienie to podlega krajowym przepisom proceduralnym. Jest to również kwestia decyzji biznesowej i osądu, które mogą być różne w zależności od podmiotu gospodarczego. Nie jest jednak kwestią prawa Unii podniesiona w niniejszym postępowaniu kwestia, czy przepisy krajowe zasadniczo pozbawiły podmioty gospodarcze, takie jak Cargill Deutschland, przysługującego im prawa do dochodzenia roszczeń w przedmiocie zwrotu opłat. 63. W rzeczy samej w myśl ogólnej zasady wspólnej dla systemów prawnych państw członkowskich strona poszkodowana musi wykazać się rozsądną ostrożnością poprzez ograniczanie zakresu straty lub poniesionej szkody bądź ryzyka straty lub szkody ( ). Jednakże sprzeczne z zasadą skuteczności byłoby zobowiązanie poszkodowanych do systematycznego wykorzystywania wszystkich dostępnych im środków prawnych, jeśli prowadziłoby to do zbyt daleko idących trudności lub nie mogło być od nich rozsądnie wymagane. 64. Co więcej, wykładnia spornych przepisów krajowych przedstawiona przez sąd odsyłający prowadzi do pozbawienia rozporządzenia nr 1360/2013 jego effet utile (skuteczności). Wyrażonym wprost celem tego rozporządzenia jest umożliwienie organom krajowym wykonania wyroków sądów Unii dotyczących prawidłowego stosowania systemu regulującego opłaty produkcyjne dla cukru. Wyroki te miały zapewnić prawidłowe stosowanie systemu leżącego u podstaw tych opłat. Celem systemu było zapewnienie, aby system polegał na samofinansowaniu, a przez to by branża finansowała we własnym zakresie straty poniesione w wyniku nadwyżki produkcji cukru. Zezwolenie właściwym organom na zatrzymanie błędnie pobranej nadwyżki opłat jest sprzeczna z całą filozofią leżącej u podstaw tego systemu. 65. Ponieważ prawodawca Unii nie określił terminu przedawnienia w odniesieniu do zwrotu nadpłaconych opłat, moment rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia wyznacza prawo krajowe i będzie on nieuchronnie różny w zależności od państwa członkowskiego ( ). Podobnie kwestia zastosowania przepisów krajowych stanowi w sposób oczywisty zagadnienie dla sądu krajowego. 66. Ponieważ jednak podmioty gospodarcze nie mogły wyrazić liczbowo kwoty jakiegokolwiek roszczenia o zwrot nadpłaconych opłat przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1360/2013, krajowe przepisy, w myśl których termin przedawnienia upływa przed wejściem w życie tego rozporządzenia, w praktyce uniemożliwiają takim podmiotom gospodarczym wniesienie powództwa o zwrot opłat dotyczące cukru zapłaconych nienależnie na podstawie przepisów, których nieważność stwierdził Trybunał. Wnioski 67. W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytanie prejudycjalne przedstawione przez Finanzgericht (sąd ds. finansowych, Düsseldorf, Niemcy) w następujący sposób: W sytuacji gdy opłaty produkcyjne za cukier uiszczono nienależnie, przepisy krajowe, które pozbawiają podmioty gospodarcze możliwości dochodzenia zwrotu opłat obliczonych na nowo na podstawie rozporządzenia Rady (UE) nr 1360/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. ustalającego wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006, współczynnik wymagany do obliczenia dodatkowej opłaty na lata gospodarcze 2001/2002 i 2004/2005 oraz kwoty do zapłacenia przez producentów cukru na rzecz sprzedawców buraków w związku z różnicą między maksymalną opłatą a opłatami do pobrania w odniesieniu do lat gospodarczych 2002/2003, 2003/2004 i 2005/2006, są wykluczone, jeżeli zastosowanie tych przepisów czyni takie dochodzenie roszczeń niemożliwym w praktyce. ( ) Język oryginału: angielski. ( ) Rozporządzenie z dnia 2 grudnia 2013 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006, współczynnik wymagany do obliczenia dodatkowej opłaty na lata gospodarcze 2001/2002 i 2004/2005 oraz kwoty do zapłacenia przez producentów cukru na rzecz sprzedawców buraków w związku z różnicą między maksymalną opłatą a opłatami do pobrania w odniesieniu do lat gospodarczych 2002/2003, 2003/2004 i 2005/2006 (Dz.U. 2013, L 343, s. 2). ( ) Decyzje w sprawie opłat dotyczących cukru, których dotyczy roszczenie zwrotu, wydano między październikiem 2002 r. a październikiem 2005 r. (zobacz pkt 19 poniżej). ( ) Cukier podzielono na trzy kategorie. W każdym konkretnym roku gospodarczym produkcja cukru A i cukru B pozostawała w granicach kwot odpowiadających, co do zasady, popytowi na rynku wewnętrznym oraz wywozowi nadwyżek cukru z refundacjami wywozowymi. Cukier C był produkowany poza tymi kwotami, nie mógł być przedmiotem swobodnego obrotu w ramach Wspólnoty i był wywożony bez finansowego wsparcia. ( ) Motywy 11–15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/2001 z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. 2001, L 178, s. 1). Rozporządzenie to uchylono i wielokrotnie zastępowano kolejnymi. Rynki cukru reguluje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. 2013, L 347, s. 671). ( ) Wyrok z dnia 8 maja 2008 r., Zuckerfabrik Jülich, C‑5/06 i od C‑23/06 do C‑36/06, EU:C:2008:260 (zwany dalej „Jülich I”). ( ) Rozporządzenie z dnia 7 października 2003 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na rok gospodarczy 2002/03 (Dz.U. 2003, L 254, s. 4). ( ) Rozporządzenie z dnia 14 października 2004 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na rok gospodarczy 2003/2004 (Dz.U. 2004, L 316, s. 4). ( ) Wyrok z dnia 29 września 2011 r., T-4/06, niepublikowany, EU:T:2011:546. ( ) Rozporządzenie z dnia 14 października 2005 r. ustalające kwoty opłat produkcyjnych oraz współczynnik dodatkowej opłaty w sektorze cukru na rok gospodarczy 2004/2005 (Dz.U. 2005, L 271, s. 12). ( ) Wyrok z dnia 27 września 2012 r., Zuckerfabrik Jülich i in., C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10, EU:C:2012:591 (zwany dalej „Jülich II”). ( ) Do Trybunału nie zwrócono się bowiem o wydanie orzeczenia w tej kwestii – zob. moja opinia w sprawach połączonych Zuckerfabrik Jülich i in., C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10, EU:C:2011:701, pkt 82. ( ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1193/2009 z dnia 3 listopada 2009 r. dokonujące sprostowania rozporządzeń (WE) nr 1762/2003, (WE) nr 1775/2004, (WE) nr 1686/2005 i (WE) nr 164/2007 oraz ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006 (Dz.U. 2009, L 321, s. 1). ( ) W międzyczasie rozporządzenie nr 1260/2001 zostało uchylone i zastąpione. Dlatego też nie stanowiło już dla Komisji podstawy prawnej do przyjęcia przepisów korygujących opłat. ( ) Motywy 12–22. ( ) Rozporządzenie z dnia 22 maja 2000 r. wykonujące decyzję 94/728/WE Euratom w sprawie systemu środków własnych Wspólnot (Dz.U. 2000, L 130, s. 1). ( ) Dla izoglukozy istotne są litery c)–f). ( ) Rozporządzenie z dnia 19 lutego 2018 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych oraz współczynnik obliczania opłaty dodatkowej w sektorze cukru na rok gospodarczy 1999/2000 oraz ustalające wysokość opłat produkcyjnych w sektorze cukru na rok gospodarczy 2000/2001 (Dz.U. 2018, L 51, s. 1). ( ) Wyrok z dnia 9 lutego 2017 r., C‑585/15, EU:C:2017:105. ( ) Rozporządzenie z dnia 12 października 2000 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych oraz współczynnik obliczania opłaty dodatkowej w sektorze cukru na rok gospodarczy 1999/2000 (Dz.U. 2000, L 259, s. 29). ( ) Rozporządzenie z dnia 11 października 2001 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych w sektorze cukru na rok gospodarczy 2000/01 (Dz.U. 2001, L 271, s. 15). ( ) Motywy 1–9. ( ) Do wymienionych lat gospodarczych będę odwoływać się łącznie, posługując się pojęciem spornych lat gospodarczych. ( ) Zobacz pkt 3–6 powyżej. ( ) Zobacz pkt 41 poniżej. ( ) Zobacz pkt 9 powyżej. ( ) Datę ustalenia zdefiniowano w art. 2 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1150/2000; państwa członkowskie mają obowiązek: (i) ustalenia środków własnych UE (art. 2 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1150/2000); (ii) zapisania ich na rachunek Unii Europejskiej; niespełnienie owego obowiązku skutkuje (iii) nałożeniem odsetek od należnych kwot. Opłaty produkcyjne stanowią część środków własnych Unii Europejskiej. „Ustalenie” środków własnych oznacza, że są one raczej uwzględniane, aniżeli pobierane: zob. wyrok z dnia 15 listopada 2005 r., Komisja/Dania, C‑392/02, EU:C:2005:683, pkt 67. ( ) W odniesieniu do środków podlegających „zarządzaniu dzielonemu” Komisja powierza państwom członkowskim realizację programów unijnych na szczeblu krajowym. Właściwe organy przyznają następnie środki odbiorcom (w tym przypadku – podmiotom gospodarczym działającym w sektorze cukru). ( ) Zobacz pkt 11 powyżej. ( ) Motywy 1–10 rozporządzenia nr 1360/2013; zob. również s. 3 uzasadnienia wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Rady COM(2013) 527, w którym stwierdzono: „Trybunał orzekł jednak, że Komisja wielokrotnie popełniała błędy przy obliczaniu rocznych opłat na dany okres na podstawie [rozporządzenia nr 1260/2001]. Trybunał stwierdził ponadto, że metoda zastosowana przez Komisję w [rozporządzeniu nr 1193/2009] w celu ustalenia wysokości opłat jest niepoprawna, ponieważ prowadzi do przeszacowania kosztów, jakie należy pokryć, co skutkuje zbyt wysokimi opłatami nakładanymi na producentów. W związku z orzeczeniem nieważności [rozporządzenia nr 1193/2009] Trybunał stwierdził, że osobom fizycznym przysługuje prawo do otrzymania zwrotu nadwyżki niesłusznie zapłaconej w związku z nieważnymi opłatami produkcyjnymi pobranymi przez państwa członkowskie w przedmiotowym okresie oraz prawo do otrzymania odsetek od takiej nadwyżki. W wyniku orzeczenia powstała luka prawna w kwestii dokładnej wysokości opłat na lata gospodarcze 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006. Zatem w celu wykonania orzeczenia należy ustalić nowe opłaty za przedmiotowe lata gospodarcze, obliczone według metody zatwierdzonej przez Trybunał i obowiązujące z mocą wsteczną”. ( ) Motyw 5 rozporządzenia nr 1360/2013; zob. również pkt 2 powyżej. ( ) Zobacz pkt 8 powyżej. ( ) Niedawne nawiązanie do tych ogólnych zasad prawa Unii pochodzi z wyroku Trybunału z dnia 17 maja 2018 r., Specializuotas transportas, C‑531/16, EU:C:2018:324, pkt 36. ( ) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. 1992, L 302, s. 1). Wspomniane rozporządzenie było wielokrotnie zmieniane. Obecnie unijny sektor ceł jest regulowany rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającym unijny kodeks celny. Artykuł 236 Wspólnotowego kodeksu celnego znajduje odzwierciedlenie w art. 116, 117 i 121 rozporządzenia nr 952/2013. ( ) Zobacz pkt 42–44 powyżej. ( ) Wyrok z dnia 15 lipca 1970 r., ACF Chemiefarma/Komisja, 41/69, EU:C:1970:71, pkt 19, 20. ( ) Wyrok z dnia 24 marca 2009 r., Danske Slagterier, C‑445/06, EU:C:2009:178, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) Wyrok z dnia 8 lipca 2010 r., Bulicke, C‑246/09, EU:C:2010:418, pkt 28, 29 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) Zobacz pkt 3–6 i powyższy przypis 30. ( ) Wyrok z dnia 8 lipca 2010 r., Bulicke, C‑246/09, EU:C:2010:418, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) Zobacz pkt 23–25 powyżej. ( ) Wyrok z dnia 24 marca 2009 r., Danske Slagterier, C‑445/06, EU:C:2009:178, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) Zobacz pkt 48 powyżej.