C-373/06
WyrokTSUE2008-04-17CELEX: 62006CJ0373ECLI:EU:C:2008:230
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Pierwszej Instancji naruszył prawo, uznając skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji za niedopuszczalne z powodu braku interesu prawnego i braku indywidualnego oddziaływania na skarżących, którzy nie rozpoczęli budowy statków w dniu wydania decyzji, oraz czy Komisja przekroczyła swoje uprawnienia, wprowadzając dodatkowe kryteria dla zwiększenia zdolności połowowej statków rybackich?Ratio decidendi
Trybunał Sprawiedliwości uznał, że Sąd Pierwszej Instancji naruszył prawo, oddalając skargi jako niedopuszczalne. Stwierdził, że interes prawny skarżących w zaskarżeniu decyzji Komisji istniał, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji otwierało drogę do ponownej analizy ich wniosków o zwiększenie tonażu, niezależnie od tego, czy budowa statków została rozpoczęta. Skarżący byli również indywidualnie dotknięci decyzją, ponieważ złożyli indywidualne wnioski o zwiększenie tonażu, co wyróżniało ich spośród innych osób. Trybunał orzekł, że Komisja przekroczyła swoje uprawnienia, wprowadzając w decyzji 2003/245/WE kryteria (takie jak wiek statku czy konieczność modernizacji istniejącego statku, a nie budowy nowego), które nie były przewidziane w art. 4 ust. 2 decyzji 97/413/WE, która nie ograniczała wieku statku ani nie wykluczała nowych jednostek z systemu zwiększania zdolności połowowej ze względów bezpieczeństwa.Stan faktyczny
Właściciele statków rybackich, w tym Thomas Flaherty, Larry Murphy i Ocean Trawlers Ltd, złożyli wnioski do irlandzkiego departamentu morskiego o zwiększenie zdolności połowowej swoich statków, powołując się na poprawę warunków bezpieczeństwa, zgodnie z art. 4 ust. 2 decyzji 97/413/WE. Irlandia przekazała te wnioski Komisji. Komisja wydała decyzję 2003/245/WE, która wprowadziła dodatkowe kryteria dopuszczalności wniosków, w tym wymóg, aby zwiększenie tonażu dotyczyło modernizacji istniejącego statku mającego co najmniej pięć lat, lub statku zastępującego zaginiony na morzu. Wnioski skarżących, dotyczące nowych statków zastępujących istniejące, które nie zaginęły, zostały odrzucone na podstawie tych kryteriów.Rozstrzygnięcie
1) Uchyla się wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawach połączonych od T‑218/03 do T‑240/03 Boyle i in. przeciwko Komisji po pierwsze w zakresie, w jakim oddala on jako niedopuszczalne skargi T. Flaherty’ego, L. Murphy’ego oraz spółki Ocean Trawlers Ltd dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Komisji 2003/245/WE z dnia 4 kwietnia 2003 r. dotyczącej wniosków skierowanych do Komisji w przedmiocie zwiększenia celów wieloletniego programu orientacji dla floty rybackiej WPO-IV w związku z poprawą bezpieczeństwa, warunków żeglugi morskiej, warunków sanitarnych, jakości produktów i warunków pracy na statkach długości całkowitej większej niż 12 m, a po drugie w zakresie, w jakim obciążył ich własnymi kosztami postępowania.
2) Stwierdza się nieważność decyzji Komisji 2003/245/WE w zakresie, w jakim znajduje ona zastosowanie do statków T. Flaherty’ego i L. Murphy’ego oraz spółki Ocean Trawlers Ltd.
3) Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania poniesionymi przez T. Flaherty’ego i L. Murphy’ego oraz spółkę Ocean Trawlers Ltd. tak w postępowaniu w pierwszej instancji jak i postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sprawy połączone C‑373/06 P, C‑379/06 P i C‑382/06 P
Thomas Flaherty i in.
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Odwołanie – Środki ochrony zasobów − Restrukturyzacja sektora rybołówstwa − Wnioski o zwiększenie celów w ramach wieloletniego programu
orientacji „WPO IV” w zakresie tonażu − Odrzucenie wniosku
Streszczenie wyroku
1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Interes prawny – Konieczność posiadania istniejącego i aktualnego interesu prawnego
(art. 230 WE; decyzja Rady 97/413, art. 4 ust. 2; decyzje Komisji: 98/125, załącznik, pkt 3.3; 2003/245)
2. Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie
(art. 230 akapit czwarty WE; decyzja Komisji 2003/245)
3. Rybołówstwo – Wspólna polityka strukturalna – Wieloletnie programy kierunkowe
(decyzja Rady 97/413, art. 4 ust. 2; decyzja Komisji 2003/245)
1. Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, skarżący musi mieć interes prawny na etapie wniesienia skargi, i to pod rygorem odrzucenia
skargi jako niedopuszczalnej. Zarówno przedmiot skargi, jak i interes prawny muszą istnieć, pod rygorem umorzenia postępowania,
do momentu wydania orzeczenia sądowego, co oznacza, że skarga powinna w efekcie móc doprowadzić do poprawy sytuacji skarżącego.
W tym zakresie wszyscy, którzy wnioskowali, na podstawie obwiązujących przepisów, o zwiększenie zdolności połowowej niektórych
statków rybackich z powodu poprawy warunków bezpieczeństwa, wynikającej z budowy statku zastępującego poprzedni na podstawie
art. 4 ust. 2 decyzji 97/413 w sprawie celów i szczególnych zasad restrukturyzacji sektora rybołówstwa wspólnotowego, w okresie
od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2001 r., w celu osiągnięcia trwałej równowagi pomiędzy zasobami i ich eksploatacją
oraz punktu 3.3 załącznika do decyzji Komisji 98/125 dotyczącej zatwierdzenia wieloletniego programu orientacji irlandzkich
statków rybackich za okres od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2001 r., mają w sposób oczywisty interes prawny w domaganiu
się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej udzielenia stosownego pozwolenia.
Stwierdzenie nieważności decyzji Komisji odmawiającej udzielenia wnioskowanych pozwoleń ma w rzeczywistości dla wszystkich
osób, których wnioski zostały odrzucone, ten skutek, że czyni wydanie pozwolenia ponownie możliwym na podstawie ponownej analizy
tych wniosków, do której Komisja jest zobowiązana. W przypadku możliwości wydania takiego pozwolenia wszelkie działania, które
mają zostać podjęte, w tym, w razie potrzeby, budowa statku zastępującego poprzedni, w celu zwiększenia wnioskowanej zdolności
połowowej lub jej wykorzystania, mogą być wykonane z zachowaniem znajdujących zastosowanie wymogów i ograniczeń czasowych.
Dlatego też nie można uznać, że skarżący, którzy w dniu wydania spornej decyzji nie przystąpili jeszcze do budowy statków
ujętych w jej załączniku II z tym skutkiem, że w dniu tym nie byli ich właścicielami, nie mieli z tego względu interesu prawnego.
(por. pkt 25, 32–34)
2. Podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie, w rozumieniu art. 230 akapit
czwarty WE, tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na
sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata
decyzji.
W tym zakresie nie można uznać, iż decyzja 2003/245 dotycząca wniosków skierowanych do Komisji w przedmiocie zwiększenia celów
wieloletniego programu orientacji dla floty rybackiej (WPO‑IV) w związku z poprawą bezpieczeństwa, warunków żeglugi morskiej,
warunków sanitarnych, jakości produktów i warunków pracy na statkach długości całkowitej większej niż dwanaście metrów nie
dotyczyła skarżących indywidualnie z tego względu, że w dniu jej wydania nie przystąpili oni do budowy statków ujętych w jej
załączniku II, z uwagi na to, że złożyli oni indywidualne wnioski o zwiększenie tonażu statków ujętych w ww. załączniku. W tej
sytuacji bowiem złożenie tych wniosków stanowi okoliczność wystarczającą, aby wyróżnić ich w odniesieniu do wszelkich innych
osób i zindywidualizować w sposób analogiczny jak adresatów ww. decyzji.
(por. pkt 36, 41)
3. Artykuł 4 ust. 2 decyzji 97/413 w sprawie celów i szczególnych zasad restrukturyzacji sektora rybołówstwa wspólnotowego, w okresie
od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2001 r., w celu osiągnięcia trwałej równowagi pomiędzy zasobami i ich eksploatacją,
nie nakłada żadnego ograniczenia w zakresie wieku statku, który może skorzystać z powiększenia zdolności połowowej w dziedzinie
bezpieczeństwa. Pojęcie poprawy warunków bezpieczeństwa, o którym mowa w tym przepisie, nie dotyczy poprawy warunków bezpieczeństwa
konkretnej jednostki, ale floty krajowej w całości. Nie jest zatem konieczne dla realizacji celu ochrony zasobów rybnych w wodach
wspólnotowych określonego w tej samej decyzji, by nowe statki były wyłączone z systemu ustanowionego tym przepisem.
W tych okolicznościach Komisja, ustanawiając w decyzji 2003/245 dotyczącej wniosków skierowanych do Komisji w przedmiocie
zwiększenia celów wieloletniego programu orientacji dla floty rybackiej (WPO‑IV) w związku z poprawą bezpieczeństwa, warunków
żeglugi morskiej, warunków sanitarnych, jakości produktów i warunków pracy na statkach długości całkowitej większej niż dwanaście
metrów, kryteria nieprzewidziane przepisami obowiązującymi w danej dziedzinie, przekroczyła swe uprawnienia.
(por. pkt 46, 47)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 17 kwietnia 2008 r.(*)
Odwołanie – Środki ochrony zasobów − Restrukturyzacja sektora rybołówstwa − Wnioski o zwiększenie celów w ramach wieloletniego programu
orientacji „WPO IV” w zakresie tonażu − Odrzucenie wniosku
W sprawach połączonych C‑373/06 P, C‑379/06 P i C‑382/06 P
mających za przedmiot odwołania w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 5 września 2006 r.,
Thomas Flaherty (C‑373/06 P), zamieszkały w Mainster (Irlandia),
Larry Murphy (C‑379/06 P), zamieszkały w Brandyhill (Irlandia),
Ocean Trawlers Ltd (C‑382/06 P), z siedzibą w Killybegs (Irlandia),
reprezentowani przez D. Barry’ego, solicitor oraz A. Collinsa, SC (C‑373/06 P, C‑379/06 P oraz C‑382/06 P), oraz przez D. Barry’ego,
A. Collinsa oraz P. Callaghera, SC (C‑379/06 P),
wnoszący odwołania,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Irlandia,
interwenient w pierwszej instancji,
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez B. Doherty’ego oraz M. van Heezik, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń
w Luksemburgu,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Tizzano, A. Borg Barthet (sprawozdawca), M. Ilešič i E. Levits, sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 20 września 2007 r.,
po wysłuchaniu opinii rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W odwołaniach T. Flaherty i L. Murphy, jak również spółka Ocean Trawlers Ltd wnoszą o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji
Wspólnot Europejskich z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawach połączonych od T‑218/03 do T‑240/03 Boyle i in. przeciwko Komisji,
Zb.Orz. s. II‑1699, w którym po pierwsze Sąd oddalił jako niedopuszczalne ich skargi zmierzające do stwierdzenia nieważności
decyzji Komisji 2003/245/WE z dnia 4 kwietnia 2003 r. dotyczącej wniosków skierowanych do Komisji w przedmiocie zwiększenia
celów wieloletniego programu orientacji dla floty rybackiej (WPO-IV) w związku z poprawą bezpieczeństwa, warunków żeglugi
morskiej, warunków sanitarnych, jakości produktów i warunków pracy na statkach długości całkowitej większej niż 12 m (Dz.U.
L 90, s. 48, zwanej dalej „sporną decyzją”), a po drugie obciążył ich własnymi kosztami postępowania.
2 Zarządzeniem prezesa czwartej izby Sądu z dnia 5 marca 2007 r. sprawy C‑373/06 P, C‑379/06 P i C‑382/06 P zostały połączone
do celów procedury ustnej oraz wydania wyroku.
Ramy prawne
3 W dniu 26 czerwca 1997 r. Rada Unii Europejskiej wydała decyzję 97/413/WE w sprawie celów i szczególnych zasad restrukturyzacji
sektora rybołówstwa wspólnotowego, w okresie od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2001 r., w celu osiągnięcia trwałej
równowagi pomiędzy zasobami i ich eksploatacją (Dz.U. L 175, s. 27).
4 Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej decyzji:
„W ramach skierowanych do państw członkowskich wieloletnich programów orientacji, powiększenia zdolności połowowej wynikające
wyłącznie z poprawy warunków bezpieczeństwa uzasadniają, w każdym konkretnym przypadku, powiększenie do tego samego poziomu,
celów części floty, jeżeli nie powoduje to zwiększenia nakładu połowowego danych statków” [tłumaczenie nieoficjalne].
5 Punkt 3.3 załącznika do decyzji Komisji 98/125/WE z dnia 16 grudnia 1997 r. dotyczącej zatwierdzenia wieloletniego programu
orientacji irlandzkich statków rybackich za okres od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. (Dz.U. 1998, L 39,
s. 41, zwanego dalej „WPO IV”) ma następujące brzmienie:
„Państwa członkowskie mogą w każdej chwili przedstawić Komisji program poprawy bezpieczeństwa. Zgodnie z przepisami art. 3
i 4 decyzji 97/413/WE Komisja decyduje, czy powiększenie zdolności połowowej przewidziane dla tego programu uzasadnia odpowiadające
mu powiększenie celów WPO IV”.
Okoliczności powstania sporu
6 Okoliczności powstania sporu, który zakończył się wydaniem zaskarżonego wyroku, i w nim przedstawione, można streścić w sposób
następujący.
7 W latach 1999 i 2001 pomiędzy irlandzkim departamentem morskim i zasobów naturalnych (zwanym dalej „departamentem”) a Komisją
doszło do wymiany korespondencji dotyczącej art. 4 ust. 2 decyzji 97/413.
8 W trakcie tego okresu 23 skarżących w pierwszej instancji ubiegało się w departamencie o powiększenie zdolności połowowej
z uwagi na poprawę warunków bezpieczeństwa, na podstawie art. 4 ust. 2 decyzji 97/413 oraz pkt 3.3 załącznika do decyzji 98/125.
9 Pismem z dnia 14 grudnia 2001 r. departament zwrócił się do Komisji o powiększenie zdolności połowowej do 1304 ton brutto
w odniesieniu do statków wielozadaniowych i 5335 ton brutto w stosunku do jednostek pelagicznych floty irlandzkiej, na podstawie
art. 4 ust. 2 decyzji 97/413. Pismo to stanowiło uzupełnienie wcześniejszego wniosku departamentu w sprawie dwóch statków,
wystosowanego do Komisji w charakterze „zagadnienia pilotażowego”.
10 Wyżej wymienione pismo wskazuje, iż jest następstwem wniosków 38 właścicieli, którzy dokonali modernizacji statków albo zastąpili
je nowymi lub zamierzali to uczynić. Do rzeczonego pisma załączono szczegółową dokumentację dotyczącą wspomnianych 38 statków.
Z załączonej do rzeczonego pisma tabeli wynika, że pośród 38 właścicieli statków figuruje 18 skarżących w pierwszej instancji.
11 Rozstrzygnięcie spornej decyzji stanowi, co następuje:
„Artykuł 1
Przesłanki dopuszczalności wniosków
Wnioski o zwiększenie celów WPO IV w odniesieniu do tonażu jednostki pływającej są uważane za dopuszczalne przy zaistnieniu
następujących przesłanek:
1) indywidualne wnioski, dotyczące każdego konkretnego przypadku, zostały wystosowane przez państwo członkowskie przed dniem
31 grudnia 2001 r.;
2) jednostka pływająca została prawidłowo zarejestrowana we wspólnotowym rejestrze floty rybackiej;
3) całkowita długość jednostki pływającej wynosi co najmniej 15 metrów;
4) zwiększenie tonażu jest skutkiem przeprowadzonych lub planowanych prac modernizacyjnych na głównym pokładzie istniejącego
statku rybackiego, zarejestrowanego i mającego co najmniej pięć lat w momencie rozpoczęcia prac. Jeżeli statek zaginął na
morzu, powiększenie tonażu ma miejsce wówczas, gdy powierzchnia pokładu głównego statku zastępującego jest większa w stosunku
do jednostki zaginionej na morzu;
5) poprawa warunków bezpieczeństwa, nawigacji, sanitarnych, jakości produktów oraz warunków pracy uzasadnia powiększenie tonażu;
6) przestrzeń pod pokładem głównym statku poddanego modernizacji lub statku zastępującego nie ulega zwiększeniu.
Wnioski zmierzające do zwiększenia celów WPO IV w odniesieniu do mocy silnika jednostki pływającej nie są dopuszczalne.
Artykuł 2
Wnioski rozpatrzone pozytywnie na podstawie kryteriów określonych w art. 1 są wymienione w załączniku I.
Wnioski podlegające odrzuceniu zgodnie z kryteriami określonymi w art. 1 są wymienione w załączniku II.
Artykuł 3
Królestwo Belgii, Irlandia, Królestwo Niderlandów, Królestwo Szwecji i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii
Północnej są adresatami niniejszej decyzji”.
12 Na liście „wniosków odrzuconych”, zamieszczonej w załączniku II do spornej decyzji, figurują wszystkie wnioski wnoszących
odwołania dotyczące nowych jednostek, które miały zastąpić odpowiednio statki MFV Westward Isle (Flaherty), MFV Menhaden (Murphy)
i MFV Golden Rose (Ocean Trawlers), z których żaden nie zaginął na morzu.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
13 Przed Sądem 23 skarżących domagało się stwierdzenia nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim odrzuca ona wnioski o powiększenie
zdolności połowowej ich statków. Wnioski te dotyczyły budowy nowych statków mających zastąpić istniejące jednostki, które
nie zaginęły na morzu. Na poparcie skargi skarżący powołali się na brak uprawnień po stronie Komisji, brak uzasadnienia decyzji
oraz naruszenie zasady równego traktowania.
14 W zaskarżonym wyroku Sąd w pierwszej kolejności zbadał podniesiony przez Komisję zarzut niedopuszczalności skarg oparty na
fakcie, iż zaskarżona decyzja nie dotyczy skarżących bezpośrednio i indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.
Sąd oddalił ten zarzut zasadniczo na tej podstawie, że po pierwsze decyzja ta winna być uważana za zbiór decyzji indywidualnych,
z których każda kształtuje sytuację prawną właścicieli statków wymienionych w załączniku, w tym tych należących do skarżących,
którzy zostali określeni poprzez odniesienie do wszystkich innych osób i zindywidualizowani w podobny sposób jak adresat decyzji,
oraz po drugie, ponieważ wpływała ona w bezpośredni sposób na sytuację prawną skarżących, nie dopuszczając żadnej uznaniowości
po stronie adresatów zobowiązanych do jej wykonania.
15 Sąd oddalił jednak jako niedopuszczalne skargi czterech skarżących w pierwszej instancji, spośród których trzech wniosło niniejsze
odwołania od wyroku Sądu. W tym względzie Sąd orzekł w pkt 61 i 62 zaskarżonego wyroku, co następuje:
„61. Niemniej jednak w świetle odpowiedzi udzielonych przez Irlandię na pytania postawione w ramach środków organizacji postępowania,
Sąd z urzędu podniósł kwestię legitymacji procesowej czterech spośród skarżących, podając w wątpliwość ich interes w występowaniu
w niniejszej sprawie (zob. pkt 17 powyżej). Chodzi o: Thomasa Faherty’ego (T‑224/03), Ocean Trawlers Ltd (T‑226/03), Larry’ego
Murphy’ego (T‑236/03) i O’Neill Fishing Co. Ltd (T‑239/03).
62. Z udzielonych odpowiedzi wynika, iż wnioski złożone przez wspomnianych czterech skarżących opierają się na ich ówczesnym zamiarze
budowy statków i nadania im nazw wymienionych w załączniku II spornej decyzji. Okazało się jednak, iż skarżący ci nie przystąpili
do budowy, z tym skutkiem, że w dniu wydania spornej decyzji nie byli oni w rzeczywistości właścicielami przedmiotowych statków.
Wynika stąd, iż wyżej wymienieni skarżący nie mają interesu w występowaniu w niniejszej sprawie, a w każdym razie zaskarżona
decyzja nie dotyczy ich indywidualnie, ponieważ przedmiotowe statki nie istnieją”.
16 W następnej kolejności Sąd badał sprawę w odniesieniu do 19 statków pozostałych skarżących w pierwszej instancji, stwierdzając,
co następuje:
„105. Należy stwierdzić, iż art. 4 ust. 2 decyzji 97/413 […] nie nakłada żadnej granicy w zakresie wieku statku, który może skorzystać
z powiększenia zdolności połowowej w dziedzinie bezpieczeństwa. Treść tego przepisu, na pierwszy rzut oka, dopuszcza wszelkie
powiększenie zdolności połowowej wynikające z poprawy warunków bezpieczeństwa, przy założeniu, że powiększenie to nie powoduje
wzrostu nakładu połowowego. Jeżeli Rada zamierzała wyłączyć nowe statki, byłaby to prawdopodobnie sprecyzowała […].
[…]
108. Wbrew temu, co utrzymuje Komisja, pojęcie poprawy warunków zawarte w art. 4 ust. 2 decyzji 97/413 nie rozciąga się na poprawę
warunków w stosunku do konkretnego statku, ale winno być rozumiane jako odnoszące się do całości floty krajowej. W tym względzie
należy stwierdzić w szczególności, że pkt 3.3 załącznika do decyzji 98/125 odnosi się do »programu poprawy warunków bezpieczeństwa«
floty krajowej w całości.
109. Należy ponadto uwzględnić cele decyzji 97/413. Decyzja ta ma w istocie na celu ochronę zasobów rybnych w wodach wspólnotowych.
Niemniej jednak Rada wzięła pod uwagę »konieczność zapewnienia w ramach wspólnotowej floty rybackiej możliwie najwyższych
standardów bezpieczeństwa« (motyw dwunasty). Stąd też włączyła ona art. 3 (dotyczący statków rybackich o długości całkowitej
mniejszej niż dwanaście metrów, z wyłączeniem traulerów) i art. 4 ust. 2 do przywołanej decyzji.
110. Wbrew temu, co oświadcza Komisja, wyłączenie nowych statków z reżimu art. 4 ust. 2 decyzji 97/413 nie jest koniecznie dla
zapewnienia jej wyżej przywołanego celu. Sąd podkreśla w tym względzie, że przepis ten pozostaje w zgodzie z przywołanym celem
w zakresie, w jakim zakazuje on jakiegokolwiek podwyższania nakładu połowowego. Powołując się na znaczne zwiększenie rozmiaru
statków, niepowodowane względami bezpieczeństwa, Komisja miała możliwość dokonania analizy każdego konkretnego przypadku,
aby ustalić, czy miało miejsce, czy nie powiększenie nakładu połowowego. W istocie ona sama wskazuje, że zakaz tego rodzaju
powiększenia zmierza do realizacji ogólnego celu decyzji 97/413, to jest zmniejszenia ilości poławianych ryb we Wspólnocie
[…].
[…]
134. W świetle ogółu poprzedzających uwag należy orzec, że formułując w [spornej] decyzji kryteria nieprzewidziane w przepisach
znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, Komisja przekroczyła swe uprawnienia. W konsekwencji należy uznać pierwszy
zarzut za zasadny oraz stwierdzić nieważność [spornej] decyzji, bez potrzeby orzekania w przedmiocie pozostałych zarzutów”.
Odwołania
17 Wnoszący odwołania podnoszą, że orzeczenie dotyczące niedopuszczalności skarg wydane zostało z naruszeniem prawa. Wnoszą oni
do Trybunału o uchylenie wyroku Sądu w zakresie, w jakim oddala on ich skargi oraz obciąża poniesieniem własnych kosztów.
Wnoszą także o stwierdzenie nieważności spornej decyzji i obciążenie Komisji kosztami postępowania w całości.
18 Komisja wnosi o oddalenie odwołań jako bezzasadnych i obciążenie wnoszących odwołania kosztami postępowania.
Argumentacja stron
19 W postępowaniu przed Trybunałem wnoszący odwołania podnoszą, że Sąd błędnie uznał, że nie mieli oni interesu prawnego w występowaniu
w tej sprawie oraz że sporna decyzja nie dotyczy ich indywidualnie ze względu na fakt, iż statki, objęte wnioskami o podniesienie
nakładu połowowego, nie istniały w chwili ich złożenia.
20 Po pierwsze wnoszący odwołania podnoszą, że dopuszczalność ich odwołań winna być oceniana z perspektywy ich interesu w występowaniu
w niniejszej sprawie, na dzień złożenia wniosków o zwiększenie zdolności połowowej, a nie bliżej nieokreślonego zdarzenia
przyszłego i niepewnego. Stąd też badając interes skarżących do występowania przed Sądem, istniejący na dzień wydania spornej
decyzji, Sąd posłużył się błędnym kryterium prawnym.
21 Po drugie wnoszący odwołania twierdzą, że z dokumentów przekazanych do akt sprawy jasno wynika, że tak w dniu złożenia odwołania,
jak i w dniu wydania spornej decyzji, zakładając, że ostatnia z dat może zostać uznana za istotną dla sprawy, byli oni właścicielami
statków, w odniesieniu do których Komisja odrzuciła wnioski o zwiększenie zdolności połowowej. Wynika stąd, że Sąd naruszył
prawo, dokonując oceny dokumentów złożonych w pierwszej instancji, co zgodnie z utrwalonym orzecznictwem winno skutkować uchyleniem
zaskarżonego wyroku.
22 Po trzecie wnoszący podnoszą, że Sąd orzekł w zaskarżonym wyroku, że wszelkie wnioski o zwiększenie zdolności połowowej dotyczyły
nowych statków, z których znaczna liczba została złożona w odniesieniu do jednostek, których budowa była w fazie projektów.
Fakt ten jasno wynika z wniosków przedłożonych w ich imieniu Komisji. Ponadto Sąd nie omieszkał zbadać, czy każdy statek,
którego dotyczył złożony wniosek, został skonstruowany przed dniem wydania spornej decyzji lub przed dniem wniesienia skargi
o stwierdzenie nieważności, zakładając, że nie miało to znaczenia. Poza tym twierdzą oni, że w zakresie w jakim Sąd orzekł,
że Komisja miała obowiązek rozpatrzenia wniosków o budowę nowych statków, Sąd winien był rozstrzygnąć w przedmiocie tych wniosków
na mocy obowiązujących przepisów. W konsekwencji wniosek, jakoby sporna decyzja nie dotyczyła wnoszących odwołania w sposób
indywidualny, z uwagi na fakt, że omawiane statki nie istnieją, nie jest oparty na przepisie prawnym i jest w sprzeczności
z uzasadnieniem samego zaskarżonego wyroku.
23 Komisja podnosi, że dopuszczalność odwołań nie może być stwierdzona na podstawie zdarzenia przyszłego i niepewnego. Niemniej
Sąd nie przywołał tego rodzaju zdarzenia. Przeciwnie, wziął on pod uwagę fakt, że wnoszący odwołania nie skonstruowali nigdy
statków wymienionych w załączniku II spornej decyzji. Zdaniem Komisji nie było żadnych dowodów, przybliżających tożsamość
właścicieli tych statków.
Ocena Trybunału
24 Odpowiedź na pytanie, czy Sąd naruszył prawo, orzekając o niedopuszczalności skarg wniesionych przez odwołujących się w niniejszej
sprawie, winna być udzielona na podstawie dokonanej przez Sąd oceny interesu skarżących w występowaniu w postępowaniu w pierwszej
instancji oraz wątpliwości, czy sporna decyzja dotyczyła ich indywidualnie, czy też nie.
W przedmiocie interesu prawnego
25 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, biorąc pod uwagę przedmiot skargi, skarżący musi mieć interes prawny na etapie wniesienia
skargi, i to pod rygorem odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Zarówno przedmiot skargi, jak i interes prawny muszą istnieć,
pod rygorem umorzenia postępowania, do momentu wydania orzeczenia sądowego, co oznacza, że skarga powinna w efekcie móc doprowadzić
do poprawy sytuacji skarżącego (zob. podobny wyrok z dnia 24 czerwca 1986 r. w sprawie 53/85 AKZO Chemie i AKZO Chemie UK
przeciwko Komisji, Rec. s. 1965, pkt 21, oraz przez analogię wyroki z dnia 19 października 1995 r. w sprawie C‑19/93 P Rendo
i in. przeciwko Komisji, Rec. s. I‑3319, pkt 13, i z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie C‑174/99 P Parlament przeciwko Richard,
Rec. s. I‑6189, pkt 33 oraz z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie C‑362/05 P Wunenburger przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑4333,
pkt 42).
26 Z pkt 61 i 62 zaskarżonego wyroku w związku z pkt 17 tego wyroku wynika, że Sąd uwzględnił fakt, iż skarżący byli w dniu wydania
spornej decyzji właścicielami statków ujętych w załączniku II decyzji, jako istotną informację w celu ustalenia interesu prawnego
skarżących.
27 Sąd tym samym wyszedł z założenia, że 19 skarżących, co do których stwierdził on nie wprost, że zakończyli lub rozpoczęli
budowę przedmiotowych statków, należy uznać w dniu wydania spornej decyzji za ich właścicieli, a tym samym że mieli oni interes
prawny w stwierdzeniu nieważności spornej decyzji, co nie było udziałem pozostałych czterech skarżących. Odnosząc się do pozostałych
czterech, Sąd orzekł, że w dniu wydania decyzji nie przystąpili oni jeszcze do budowy statków ujętych w załączniku II decyzji,
z tym skutkiem, iż nie byli oni jeszcze ich właścicielami. Sąd wywiódł stąd wniosek, że skarżący ci nie mieli tym samym interesu
prawnego.
28 W tym względzie przypomnieć należy, że niniejszy spór rozgrywa się na tle procedury przyznawania pozwoleń. Flota rybacka każdego
państwa członkowskiego jest uprawniona do określonego tonażu, a Komisja w drodze decyzji może udzielić pozwolenia na powiększenie
tego tonażu, jeśli spełnione zostaną odpowiednie kryteria. Kryteria te wymagają w szczególności, by zwiększenie zdolności
połowowej wyrażonej w tonach wynikało z prac modernizacji danych statków przeprowadzonych w celu poprawy bezpieczeństwa.
29 Należy również wskazać, że w postępowaniu przed Sądem nie twierdzono, iż procedura ta wymaga, by konieczne prace zostały wykonane
lub przynajmniej rozpoczęte przed wydaniem pozwolenia. Jak wynika z pkt 61 zaskarżonego wyroku w związku z pkt 17 Sąd rozpoznał
kwestię tę z urzędu.
30 W ramach badania tego zagadnienia Sąd nie odwołał się do żadnego z przepisów obowiązującego prawa wspólnotowego, z którego
wynikałby taki wymóg.
31 Sąd orzekł ponadto w pkt 100–134 zaskarżonego wyroku, a co nie jest przedmiotem niniejszych odwołań, że polepszenie bezpieczeństwa
uzasadniające zwiększenie tonażu zdolności połowowej może wynikać z budowy nowego statku zastępującego poprzedni.
32 W tych okolicznościach Sąd pominął fakt, że wszyscy, którzy wnioskowali, na podstawie obwiązujących przepisów, o zwiększenie
zdolności połowowej z powodu poprawy warunków bezpieczeństwa, wynikającej z budowy statku zastępującego poprzedni, mają w sposób
oczywisty interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej udzielenia stosownego pozwolenia. Jeśli
prawdą jest, że osoby, które w dniu wydania decyzji dokonały już wydatków na budowę statku, nie mają już takiego interesu
prawnego, istnieje on po stronie tych, którzy nie przystąpili jeszcze do budowy statku.
33 Stwierdzenie nieważności decyzji Komisji odmawiającej udzielenia wnioskowanych pozwoleń ma w rzeczywistości dla wszystkich
osób, których wnioski zostały odrzucone, ten skutek, że czyni wydanie pozwolenia ponownie możliwym na podstawie ponownej analizy
tych wniosków, do której Komisja jest zobowiązana. W przypadku możliwości wydania takiego pozwolenia wszelkie działania, które
mają zostać podjęte w celu zwiększenia wnioskowanej zdolności połowowej lub jej wykorzystania, mogą być wykonane z zachowaniem
znajdujących zastosowanie wymogów i ograniczeń czasowych.
34 Wynika stąd, że Sąd naruszył prawo, orzekając w pkt 62 zaskarżonego wyroku, że wnoszący odwołania nie mieli interesu prawnego
do występowania w pierwszej instancji ze względu na fakt, że w dniu wydania spornej decyzji nie przystąpili jeszcze do budowy
statków ujętych w jej załączniku II z tym skutkiem, że w dniu tym nie byli ich właścicielami.
35 W konsekwencji należy stwierdzić, że wszyscy skarżący w postępowaniu w pierwszej instancji mieli interes prawny w zaskarżeniu
spornej decyzji.
Co do wątpliwości, czy sporna decyzji dotyczyła skarżących w sposób indywidualny
36 Na wstępie należy przypomnieć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać,
iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy
charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje
w sposób podobny jak adresata decyzji (wyroki z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawie 25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. s. 197,
pkt 223; z dnia 17 stycznia 1985 r. w sprawie 11/82 Piraiki-Patraiki i in. przeciwko Komisji, Rec. s. 207, pkt 11 i z dnia
22 listopada 2007 r. w sprawie C‑260/05 P Sniace przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑10005, pkt 53).
37 Orzekając o niedopuszczalności skarg czterech skarżących, pośród których znajdowali się wnoszący odwołania w niniejszej sprawie,
Sąd stwierdził ponadto, że sporna decyzja nie dotyczyła ich indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE. Co prawda
Sąd uznał, że sporna decyzja dotyczyła bezpośrednio wszystkich skarżących w pierwszej instancji oraz że fakt, iż byli oni
właścicielami statków figurujących w załączniku II do spornej decyzji, był wystarczający do stwierdzenia, że decyzja ta dotyczyła
skarżących w sposób indywidualny; wyróżnił on niemniej jednak spośród tej grupy wnoszących niniejsze odwołania jedynie ze
względu na fakt, iż ich statki „miały charakter fikcyjny” (nie istniały).
38 Jak zwróciła uwagę rzecznik generalna w pkt 31 i 32 opinii, pojęcie „fikcyjny” ma dwa znaczenia. Powszechne znaczenie tego
słowa odnosi się do przedmiotu, który nie jest rzeczywisty czy też jest jedynie pozorny, a zatem istnieje tylko w wyobraźni.
Zastosowane w niniejszej sprawie oznaczałoby, że wnoszący odwołania w rzeczywistości nie zamierzali zastąpić swoich statków
nowymi jednostkami o tonażu powiększonym w związku z bezpieczeństwem lub też że był to zaledwie ogólnikowy pomysł czy plan,
który nie prowadził do żadnych dostrzegalnych rezultatów.
39 Z pkt 62 zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd wywiódł ów fikcyjny charakter z faktu, że przedmiotowe statki nie były zbudowane
w dniu wydania spornej decyzji.
40 Prawdą jest, jak twierdzi Komisja, że okoliczność, czy dany statek został zbudowany, czy też nie, należy do ustaleń faktycznych
i jako taka nie może być przedmiotem odwołania, z wyjątkiem czystych błędów w ustaleniach faktycznych Sądu Pierwszej Instancji.
Jednakże wnioski, jakie mogą zostać wyciągnięte z tego faktu (w szczególności czy okoliczność, że jednostka nie została jeszcze
zbudowana, oznacza, iż decyzja nie dotyczy indywidualnie skarżącego), są kwestią prawną i jako takie mogą stanowić podstawę
odwołania.
41 Z tych samych powodów jak wskazane w pkt 25–32 niniejszego wyroku należy stwierdzić, że w odniesieniu do interesu prawnego
wnoszących odwołania Sąd naruszył prawo, orzekając w pkt 62 zaskarżonego wyroku, że sporna decyzja nie dotyczyła indywidualnie
wnoszących odwołania, ponieważ w dniu jej wydania nie przystąpili oni jeszcze do budowy statków ujętych w jej załączniku II
z tym skutkiem, że w tym dniu nie byli ich właścicielami. Jednakże wobec faktu, że złożyli indywidualne wnioski o zwiększenie
tonażu statków ujętych w ww. załączniku w związku z poprawą warunków bezpieczeństwa, pozostaje stwierdzić, że jest to okoliczność
wystarczająca, zgodnie z orzecznictwem cytowanym w pkt 36 niniejszego wyroku, aby wyróżnić ich w odniesieniu do wszelkich
innych osób i zindywidualizować w sposób analogiczny jak adresatów ww. decyzji.
42 Z powyższych uwag wynika, iż należy uchylić zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim orzekł on o niedopuszczalności skarg wniesionych
przez odwołujących się w niniejszej sprawie.
43 Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości, jeśli odwołania są zasadne, Trybunał uchyla orzeczenie
Sądu. Może on wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego
rozpoznania przez Sąd.
44 Jako że w niniejszej sprawie stan postępowania pozwala na wydanie ostatecznego orzeczenia, do Trybunału należy rozstrzygnięcie
w przedmiocie żądań wnoszących odwołania, zmierzających do stwierdzenia nieważności spornej decyzji.
45 Z analizy dokumentów zgromadzonych w aktach w postępowaniu przed Sądem wynika, że w przypadku uznania dopuszczalności skarg
wniesionych do Sądu przez wnoszących odwołania w niniejszej sprawie nic nie odróżnia ich od 19 innych skarżących, których
skargi zostały uznane za dopuszczalne. W istocie bowiem wszystkie skargi dotyczą tego samego przedmiotu, a wszyscy skarżący
reprezentowani przez tych samym adwokatów powołali te same zarzuty.
46 Odnosząc się zatem do zarzutu powołanego przez skarżących przed Sądem, opartego na braku uprawnień po stronie Komisji w zakresie,
w jakim zastosowała ona w art. 1 ust. 2 spornej decyzji kryterium nieprzewidziane w obowiązujących przepisach wspólnotowych,
należy stwierdzić, z tych samych powodów co wskazane w pkt 100–134 zaskarżonego wyroku, a w szczególności w pkt 105 i 108–110,
że art. 4 ust. 2 decyzji 97/413 nie nakłada żadnego ograniczenia w zakresie wieku statku, który może skorzystać z powiększenia
zdolności połowowej w dziedzinie bezpieczeństwa, oraz że pojęcie poprawy warunków bezpieczeństwa, o którym mowa w tym przepisie,
nie dotyczy poprawy warunków bezpieczeństwa konkretnej jednostki, ale floty krajowej w całości. Nie jest zatem konieczne dla
realizacji celu ochrony zasobów rybnych w wodach wspólnotowych określonego w tej samej decyzji, by nowe statki były wyłączone
z systemu ustanowionego tym przepisem.
47 W tych okolicznościach należy stwierdzić, że Komisja, ustanawiając w spornej decyzji kryteria nieprzewidziane przepisami obowiązującymi
w danej dziedzinie, przekroczyła swe uprawnienia. Stąd też zarzut ten winien zostać uznany, i bez potrzeby badania innych
zarzutów powołanych przez wnoszących odwołania, należy stwierdzić nieważność spornej decyzji w zakresie, w jakim znajduje
ona zastosowanie do ich statków.
W przedmiocie kosztów
48 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu Trybunału, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 tego regulaminu,
kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ wnoszący odwołania wnosili
o obciążenie Komisji kosztami postępowania w pierwszej instancji, jak i postępowania odwoławczego, a ta przegrała sprawę,
należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1) Uchyla się wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawach połączonych od T‑218/03
do T‑240/03 Boyle i in. przeciwko Komisji po pierwsze w zakresie, w jakim oddala on jako niedopuszczalne skargi T. Flaherty’ego,
L. Murphy’ego oraz spółki Ocean Trawlers Ltd dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Komisji 2003/245/WE z dnia 4 kwietnia
2003 r. dotyczącej wniosków skierowanych do Komisji w przedmiocie zwiększenia celów wieloletniego programu orientacji dla
floty rybackiej WPO-IV w związku z poprawą bezpieczeństwa, warunków żeglugi morskiej, warunków sanitarnych, jakości produktów
i warunków pracy na statkach długości całkowitej większej niż 12 m, a po drugie w zakresie, w jakim obciążył ich własnymi
kosztami postępowania.
2) Stwierdza się nieważność decyzji Komisji 2003/245/WE w zakresie, w jakim znajduje ona zastosowanie do statków T. Flaherty’ego
i L. Murphy’ego oraz spółki Ocean Trawlers Ltd.
3) Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania poniesionymi przez T. Flaherty’ego i L. Murphy’ego oraz
spółkę Ocean Trawlers Ltd. tak w postępowaniu w pierwszej instancji jak i postępowaniu odwoławczym.
Podpisy
* Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło