C-375/07
WyrokTSUE2008-11-20CELEX: 62007CJ0375ECLI:EU:C:2008:645
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy suche arkusze składające się z mąki ryżowej, soli i wody, które nie zostały poddane obróbce termicznej, są objęte podpozycją 1905 90 20 Nomenklatury Scalonej, a w konsekwencji, czy rozporządzenie Komisji (WE) nr 1196/97 dotyczące klasyfikacji jest ważne? 2. Czy decyzja Komisji w sprawie umorzenia należności celnych przywozowych na podstawie art. 239 kodeksu celnego wiąże sąd krajowy rozpatrujący ten sam przypadek w świetle art. 220 kodeksu celnego, oraz jakie są uprawnienia sądu krajowego w takiej sytuacji?Ratio decidendi
W kwestii klasyfikacji taryfowej, Trybunał uznał, że obiektywne cechy arkuszy ryżowych (wysuszone, z mąki ryżowej, soli i wody) odpowiadają podpozycji CN 1905 90 20, co wynika z analizy wielu wersji językowych i not wyjaśniających, które nie wymagają pieczenia. Podpozycja 1901 90 99 ma charakter dopełniający i nie może obejmować produktów, które pasują do innych pozycji. W związku z tym rozporządzenie Komisji (WE) nr 1196/97 jest ważne. W odniesieniu do wiążącego charakteru decyzji Komisji, TSUE podkreślił potrzebę jednolitego stosowania prawa wspólnotowego. Ponieważ art. 220 i 239 Kodeksu Celnego mają ten sam cel i opierają się na podobnych kryteriach (np. brak oczywistego zaniedbania importera, niewykrywalny błąd organów celnych), decyzja Komisji wydana na podstawie art. 239 wiąże sądy krajowe oceniające ten sam przypadek na podstawie art. 220, aby zapobiec sprzecznym rozstrzygnięciom i zapewnić spójność w zarządzaniu środkami własnymi UE.Stan faktyczny
Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV (H&S), niderlandzkie przedsiębiorstwo, importowało z Wietnamu papier ryżowy, który przez lata klasyfikowało pod podpozycją CN 1901 90 99, co było akceptowane przez niderlandzkie organy celne. Po wejściu w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1196/97, które klasyfikowało ten produkt pod podpozycją CN 1905 90 20, H&S nadal stosowała poprzednią klasyfikację. W 1998 r. organy celne skorygowały klasyfikację i w 2000 r. zażądały retrospektywnego pokrycia należności celnych za okres od listopada 1997 r. do lutego 1998 r. H&S złożyła wniosek o umorzenie należności, który Komisja odrzuciła decyzją z 2004 r. W postępowaniu krajowym, Gerechtshof te Amsterdam uchylił decyzję o retrospektywnym pokryciu, uznając błąd organów celnych za niewykrywalny dla H&S, co doprowadziło do kasacji wniesionej przez Staatssecretaris van Financiën do Hoge Raad der Nederlanden.Rozstrzygnięcie
1) Arkusze wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody, które zostały wysuszone, ale nie zostały poddane obróbce termicznej, są objęte podpozycją 1905 90 20 Nomenklatury Scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1624/97 z dnia 13 sierpnia 1997.
2) Badanie przedstawionego pytania nie wskazało jakiegokolwiek elementu mogącego wpłynąć na ważność rozporządzenia Komisji (WE) nr 1196/97 z dnia 27 czerwca 1997 r. dotyczącego klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury Scalonej.
3) Jeżeli państwo członkowskie zwróciło się do Komisji z wnioskiem o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r., i Komisja wydała już w konkretnym przypadku decyzję zawierającą ocenę operacji przywozu pod kątem okoliczności prawnych i faktycznych, ocena ta wiąże wszystkie organy państwa członkowskiego będącego zgodnie z art. 249 WE adresatem tej decyzji, włącznie z sądami, które rozpatrują ten sam przypadek w świetle art. 220 wskazanego rozporządzenia.
Jeżeli importer wniósł w przewidzianym terminie, na podstawie art. 230 akapit piąty WE, skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Wspólnot Europejskich dotyczącej wniosku o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239 wskazanego rozporządzenia, do sądu krajowego należy dokonanie oceny, czy zawiesić postępowanie do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w przedmiocie tej skargi o stwierdzenie nieważności, czy też przedłożyć Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności aktu.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑375/07
Staatssecretaris van Financiën
przeciwko
Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden)
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Ważność rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji – Wykładnia załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1196/97 – Artykuły 220 i 239 kodeksu celnego – Artykuły 871 i 905 rozporządzenia (EWG) nr 2454/95 – Suche arkusze składające się z mąki ryżowej, soli i wody – Klasyfikacja taryfowa – Pokrycie retrospektywne należności celnych przywozowych – Procedura zwrotu – Wykrywalny błąd organów celnych – Oczywiste zaniedbanie ze strony importera
Streszczenie wyroku
1. Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Arkusze wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody
(rozporządzenia: Rady nr 2658/87, załącznik I; Komisji nr 1196/97, nr 1624/97)
2. Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych
(art. 230 akapit piąty WE, 234 WE, 249 WE; rozporządzenia: Parlamentu Europejskiego i Rady nr 82/97; Rady nr 2913/92, art. 220,
239)
1. Arkusze wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody, które zostały wysuszone, ale nie zostały poddane obróbce termicznej, są
objęte podpozycją 1905 90 20 Nomenklatury Scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia nr 2658/87 w sprawie nomenklatury
taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionego rozporządzeniem nr 1624/97.
W tym względzie po pierwsze odniesienie do papieru ryżowego („rice paper”) lub do produktów „wysuszonych” jest wyraźnie zawarte
w brzmieniu wielu wersji językowych podpozycji 1905 90 20 Nomenklatury Scalonej, podczas gdy pozycja 1901 ma jedynie charakter
dopełniający, odnosząc się wyłącznie do towarów gdzie indziej niewymienionych i niewłączonych w ramach Nomenklatury Scalonej.
Ponadto jak wynika to z analizy licznych wersji językowych Nomenklatury Scalonej i w świetle not wyjaśniających Komisji odsyłających
do not wyjaśniających Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, poddanie
pieczeniu nie jest charakterystyką konieczną dla zaklasyfikowania towaru do podpozycji 1905 90 20.
Ze wszystkich tych elementów wynika zresztą, że ważność rozporządzenia nr 1196/97 dotyczącego klasyfikacji niektórych towarów
według Nomenklatury Scalonej nie jest naruszona.
(por. pkt 47–53; pkt 1, 2 sentencji)
2. Jeżeli państwo członkowskie zwróciło się do Komisji z wnioskiem o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239
rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zmienionego rozporządzeniem nr 82/97, i Komisja wydała
już w konkretnym przypadku decyzję zawierającą ocenę operacji przywozu pod kątem okoliczności prawnych i faktycznych, ocena
ta wiąże wszystkie organy państwa członkowskiego będącego zgodnie z art. 249 WE adresatem tej decyzji włącznie z sądami, które
rozpatrują ten sam przypadek w świetle art. 220 wskazanego rozporządzenia.
W istocie wymogi związane z jednolitym zastosowaniem prawa wspólnotowego, dla zagwarantowania którego przyznano Komisji uprawnienia
decyzyjne w zakresie retrospektywnego pokrycia należności celnych, nakazują, by w przypadku tych samych operacji przywozu
danego podmiotu gospodarczego decyzja Komisji w przedmiocie wystąpienia „oczywistego zaniedbania” po stronie tego podmiotu
nie była podważana poprzez wydane później orzeczenie sądu krajowego dotyczące kwestii, czy błąd krajowych organów celnych
był dla tego podmiotu „wykrywalny”. W związku z tym, gdy sąd krajowy rozpatrujący skargę na decyzję w sprawie przystąpienia
do retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych uzyska w toku procedury informację o przekazaniu Komisji sprawy
zgodnie z art. 220 lub 239 kodeksu celnego, to powinien on uniknąć wydania orzeczenia, które sprzeciwiałoby się decyzji, jaką
zamierza wydać Komisja w zastosowaniu wskazanych przepisów. Jeżeli importer wniósł w przewidzianym terminie na podstawie art. 230
akapit piąty WE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji dotyczącej wniosku o umorzenie należności celnych przywozowych
w rozumieniu art. 239 wspomnianego rozporządzenia, do sądu krajowego należy dokonanie oceny, czy zawiesić postępowanie do
czasu wydania ostatecznego orzeczenia w przedmiocie tej skargi o stwierdzenie nieważności albo czy przedłożyć Trybunałowi
pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności aktu.
(por. pkt 62, 64–66, 68; pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 20 listopada 2008 r.(*)
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Ważność rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji – Wykładnia załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1196/97 – Artykuły 220 i 239 kodeksu celnego – Artykuły 871 i 905 rozporządzenia (EWG) nr 2454/95 – Suche arkusze składające się z mąki ryżowej, soli i wody – Klasyfikacja taryfowa – Pokrycie retrospektywne należności celnych przywozowych – Procedura zwrotu – Wykrywalny błąd organów celnych – Oczywiste zaniedbanie ze strony importera
W sprawie C‑375/07
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Hoge Raad
der Nederlanden (Niderlandy) postanowieniem z dnia 13 lipca 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 3 sierpnia 2007 r.,
w postępowaniu:
Staatssecretaris van Financiën,
przeciwko
Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, J.C. Bonichot, J. Makarczyk, P. Kūris i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: V. Trstenjak,
sekretarz: C. Strömholm, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 22 maja 2008 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV przez H. de Bie, advocaat,
– w imieniu rządu niderlandzkiego przez C. Wissels, C. ten Dam oraz M. Mol, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu greckiego przez K. Georgiadisa oraz przez Z. Chatzipavlou i I. Pouli, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu włoskiego przez I. M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez G. Albenzia, avvocato
dello Stato,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez M. Patakię, wspieraną przez F. Tuytschaevera, advocaat,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 4 września 2008 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy po pierwsze pozycji taryfowej mającej zastosowanie w przypadku
przywozu papieru ryżowego i ewentualnej nieważności rozporządzenia Komisji (WE) nr 1196/97 z dnia 27 czerwca 1997 r. dotyczącego
klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury Scalonej (Dz.U. L 170, s. 13, zwanego dalej rozporządzeniem dotyczącym
klasyfikacji) i po drugie – uprawnień sądu krajowego rozpatrującego skargę na decyzję w sprawie pokrycia retrospektywnego
należności celnych przywozowych, gdy Komisja Wspólnot Europejskich dokonała pewnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych
w zakresie dotyczącym omawianych operacji przywozowych.
2 Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy Staatssecretaris van Financiën à Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods
Trading BV (zwanego dalej „H & S”) w przedmiocie klasyfikacji taryfowej arkuszy na bazie ryżu, zwanych również papierem ryżowym.
Ramy prawne
Prawo wspólnotowe
Uregulowania dotyczące klasyfikacji taryfowej papieru ryżowego
3 W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie
Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256, s. 1) ustanowiona została wyczerpująca nomenklatura towarów będących przedmiotem przywozu
i wywozu we Wspólnocie Europejskiej (zwana dalej „CN”). Nomenklatura ta znajduje się w załączniku I do wskazanego rozporządzenia.
4 W niniejszej sprawie jako możliwe do zastosowania wchodziły w grę podpozycje CN 1901 90 99 i 1905 90 20 w brzmieniu wynikającym
z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1624/97 z dnia 13 sierpnia 1997 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia nr 2658/87
(Dz.U. L 224, s. 16).
5 Pozycje CN 1901 i 1905 oraz odpowiednie podpozycje w wersji francuskiej mają następujące brzmienie:
„1901
Ekstrakt słodowy; przetwory spożywcze z mąki, kasz, mączki, skrobi lub z ekstraktu słodowego, niezawierające kakao […], gdzie
indziej niewymienione ani niewłączone; przetwory spożywcze z towarów objętych pozycjami od 0401 do 0404, niezawierające kakao
[…] gdzie indziej niewymienione ani niewłączone:
[…]
1901 90 99
– – – Pozostałe:
[…]
Chleb, bułki, pieczywo cukiernicze, ciasta i ciastka, herbatniki i pozostałe wyroby piekarnicze, nawet zawierające kakao;
opłatki sakralne, puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych, wafle wytłaczane, papier ryżowy i podobne wyroby:
[…]
1905 90
– Pozostałe:
[…]
1905 90 20
– – Opłatki sakralne, puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych, wafle wytłaczane, papier ryżowy i podobne wyroby”.
6 Niderlandzka wersja CN opisuje pozycję 1905 oraz odpowiednie podpozycje w następujący sposób:
„1905
Brood, gebak, biscuits en andere bakkerswaren, ook indien deze producten cacao bevatten; ouwel in bladen, hosties, ouwels
voor geneesmiddelen, plakouwels en dergelijke producten van meel of van zetmeel:
[…]
1905 90
– andere:
[…]
1905 90 20
– – ouwel in bladen, hosties, ouwels voor geneesmiddelen, plakouwels en dergelijke producten, van meel of van zetmeel”.
7 W celu zapewnienia jednolitego stosowania CN we Wspólnocie Komisja może ustanowić, na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a) tiret
pierwsze rozporządzenia nr 2658/87, regulacje dotyczące klasyfikacji poszczególnych towarów w CN.
8 Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji podpozycja CN 1905 90 20 obejmuje „produkt[y] spożywcz[e]
w postaci suchych, półprzezroczystych arkuszy o różnych rozmiarach, przyrządzony z mąki ryżowej, soli i wody”. W załączniku
tym wskazano również, że „arkusze te, po namoczeniu w wodzie […], zazwyczaj są używane do robienia »opakowań« do sajgonek
i produktów podobnych”.
9 Międzynarodowa Konwencja w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (zwanego dalej „HS”) podpisana
w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. oraz protokół zmian do tej konwencji z dnia 24 czerwca 1986 r. (zwane dalej konwencją
w sprawie HS) zostały zatwierdzone w imieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej na mocy decyzji Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia
1987 r. (Dz.U. L 198, s. 1).
10 Zgodnie z art. 3 ust. 1 konwencji HS każda z umawiających się stron zobowiązuje się do tego, że jej taryfa celna i nomenklatury
statystyczne będą zgodne z HS, że będzie stosowała wszystkie pozycje i podpozycje HS bez dodatków lub modyfikacji wraz z ich
odpowiednimi kodami cyfrowymi oraz że będzie przestrzegała kolejności cyfrowych tego systemu. Postanowienie to przewiduje
również, że każda z umawiających się stron zobowiązuje się również do stosowania ogólnych reguł interpretacji HS, a także
wszystkich uwag dotyczących sekcji, działów i podpozycji HS, a także że zobowiązuje się do tego, że nie będzie modyfikowała
ich zakresu.
11 Przekształcona w Światową Organizację Celną (zwaną dalej „WCO”) Rada Współpracy Celnej, powołana na podstawie międzynarodowej
konwencji w sprawie jej ustanowienia sporządzonej w Brukseli w dniu 15 grudnia 1950 r., zatwierdza, na warunkach określonych
w art. 8 konwencji w sprawie HS, noty wyjaśniające oraz opinie klasyfikacyjne przygotowane przez komitet HS.
12 Nota wyjaśniająca Komisji dotycząca podpozycji CN 1905 90 20 odsyła do „not wyjaśniających HS, nr 1905, pkt B”.
13 Nota wyjaśniająca HS dotycząca pozycji 1905 ma następujące brzmienie:
„[…]
A) Chleb, bułki, produkty cukiernicze, ciasta i ciastka, herbatniki (biskwity) i inne wyroby piekarskie, zawierające lub niezawierające
kakao.
[…]
B) Opłatki sakralne, puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych, wafle wytłaczane, papier ryżowy i podobne wyroby.
Niniejsza pozycja obejmuje szereg produktów otrzymanych z ciasta na bazie mąki lub skrobi, zazwyczaj pieczonego w formie krążków
lub arkuszy. Są one używane do różnych celów.
[…]
Papier ryżowy składa się z cienkich arkuszy upieczonego i wysuszonego ciasta na bazie mąki lub skrobi. Jest on używany do
pokrywania pewnych artykułów cukierniczych, szczególnie nugatu […]”.
Uregulowania dotyczące braku dokonania zaksięgowania retrospektywnego i umorzenia należności celnych przywozowych
– W przedmiocie niedokonania zaksięgowania retrospektywnego należności celnych
14 Artykuł 220 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks
celny (Dz.U. L 302, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r.
(Dz.U. 1997, L 17, s. 1) (zwanego dalej kodeksem celnym), stanowi:
„2. […] zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
[…]
b) kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie
mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepis[ów] obowiązując[ych]
w zakresie zgłoszenia celnego;
[…]”.
15 Artykuł 869 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia
Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 253, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE)
nr 1677/98 z dnia 29 lipca 1998 r. (Dz.U. L 212, s. 18) (zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym), stanowi:
„Organy celne same podejmują decyzję o nieksięgowaniu niepobranych należności po zwolnieniu towarów [niedokonaniu zaksięgowania
retrospektywnego]:
[…]
b) w przypadkach, w których uznają one, że warunki określone w art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu [celnego] zostały spełnione, pod
warunkiem że kwota niepobrana od zainteresowanego podmiotu gospodarczego w odniesieniu do jednej lub większej liczby czynności
przywozu lub wywozu, ale z powodu jednej pomyłki jest niższa od 50 000 [EUR];
[…]”.
16 Artykuł 871 rozporządzenia wykonawczego stanowi:
„W przypadkach innych niż określone w art. 869, jeżeli organy celne uznają, że warunki ustanowione w art. 220 ust. 2 lit. b)
zostały spełnione, lub mają wątpliwości co do dokładnego zakresu kryteriów tego przepisu w odniesieniu do danego przypadku,
organy te przekazują przypadek Komisji, aby mogła zostać podjęta decyzja zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 872–876.
Dokumenty przekazane Komisji zawierają wszystkie informacje niezbędne do dokładnego zbadania przedstawionego przypadku. Dokumentacja
zawiera również oświadczenie, podpisane przez osobę zainteresowaną i przedstawione Komisji, w którym potwierdza ona, że zapoznała
się z dokumentacją oraz stwierdza, że nie ma nic do dodania lub wymienia wszystkie informacje uzupełniające, które jej zdaniem
powinny zostać zawarte w dokumentacji.
Po otrzymaniu dokumentów Komisja niezwłocznie powiadamia odpowiednio dane państwo członkowskie.
Jeżeli okaże się, że informacje przekazane przez państwo członkowskie są niewystarczające dla podjęcia decyzji w sprawie przedstawionego
jej przypadku przy pełnej znajomości faktów, Komisja może zażądać przekazania dodatkowych informacji”.
17 Artykuł 873 akapit pierwszy rozporządzenia wykonawczego stanowi:
„Po konsultacji grupy ekspertów składającej się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich zebranych w ramach Komitetu
w celu zbadania danego przypadku Komisja podejmuje decyzję, określając, czy badane okoliczności pozwalają, czy też nie, na
nieksięgowanie [niedokonanie zaksięgowania retrospektywnego] danych należności”.
– W przedmiocie zwrotu lub umorzenia należności celnych
18 Artykuł 239 kodeksu celnego stanowi:
„1. Należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone
w art. 236–238:
– określonych zgodnie z procedurą Komitetu,
– wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem [oszustwem] ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej.
Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu.
Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków.
2. Należności są zwracane lub umarzane z powodów określonych w ust. 1 na pisemny wniosek dłużnika, złożony we właściwym urzędzie
celnym […]”.
19 Artykuł 905 rozporządzenia wykonawczego stanowi:
„1. Jeżeli na mocy art. 239 ust. 2 kodeksu organ celny [podejmujący] decyzj[ę], który otrzymał wniosek o udzielenie zwrotu lub
o umorzenie, nie jest w stanie wydać decyzji na podstawie art. 899, a do wniosku załączone są dowody, które mogą stanowić
o wyjątkowej, wynikającej z okoliczności sytuacji niespowodowanej ani podstępem [oszustwem] osoby zainteresowanej, ani jej
oczywistym zaniedbaniem, to państwo członkowskie, któremu podlega ten organ, przekazuje taką sprawę Komisji w celu jej rozstrzygnięcia
zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 906–909.
Jednakże, o ile organ celny podejmujący decyzję nie ma wątpliwości, może samodzielnie zdecydować o przyznaniu zwrotu lub umorzenia
należności w przypadkach, gdy uważa, że warunki określone w art. 239 ust. 1 kodeksu są spełnione i pod warunkiem że kwota,
dla każdego podmiotu gospodarczego, odnosząca się do jednej lub kilku operacji przywozu lub wywozu, lecz wynikająca z jednej
i tej samej szczególnej sytuacji, jest mniejsza niż 50 000 [EUR].
Pojęcie »osoba zainteresowana« należy rozumieć tak samo jak w przypadku art. 899.
We wszystkich innych przypadkach organ celny [podejmujący] decyzj[ę] odrzuca wniosek.
2. Dokumentacja przekazana Komisji obejmuje wszystkie fakty niezbędne dla całościowego zbadania przedstawionego przypadku. Dokumentacja
zawiera również oświadczenie, podpisane przez wnioskodawcę o zwrot lub umorzenie, w którym potwierdza, że zapoznał się z dokumentacją
oraz stwierdza, że nie ma nic do dodania lub wymienia wszystkie informacje uzupełniające, które jego zdaniem powinny zostać
zawarte w dokumentacji.
Komisja niezwłocznie potwierdza właściwemu państwu członkowskiemu otrzymanie dokumentacji.
Jeżeli okaże się, że informacje przekazane przez państwo członkowskie są niewystarczające, aby wydać w tej sprawie decyzję
zgodnie z posiadaną znajomością faktów, Komisja może zwrócić się o przekazanie jej dodatkowych informacji.
[…]”.
20 Artykuł 907 akapit pierwszy rozporządzenia wykonawczego stanowi:
„Po konsultacji z grupą ekspertów, złożoną z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich, zebranych w ramach komitetu
w celu rozpatrzenia przedmiotowego przypadku, Komisja podejmuje decyzję o tym, czy rozpatrywane okoliczności uzasadniają zwrot
lub umorzenie”.
Prawo krajowe
21 Artykuł 8:72 ust. 4 Algemene Wet Bestuursrecht (ogólnej ustawy administracyjnej) stanowi:
„Jeżeli Sąd uznaje skargę za zasadną, może zobowiązać organy administracyjne, by uwzględniając jego rozstrzygnięcie wydały
nową decyzję lub wykonały inne czynności, lub może stwierdzić, że jego orzeczenie zastępuje uchyloną decyzję lub uchyloną
część tej decyzji”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
22 H & S jest przedsiębiorstwem niderlandzkim trudniącym się produkcją i handlem, dostarczającym w szczególności restauracjom
azjatyckie produkty spożywcze. W tych ramach spółka ta dokonywała od wielu lat przywozu pochodzącego z Wietnamu papieru ryżowego.
23 Już od roku 1996 H & S dokonywała przywozu tego produktu w ramach podpozycji CN 1901 90 99. Ta klasyfikacja taryfowa została
wielokrotnie zaakceptowana przez niderlandzkie organy celne (zwane dalej „organami celnymi”), w tym również po przeprowadzeniu
kontroli i analiz próbek pobranych z przywożonych przesyłek.
24 W dniu 27 czerwca 1997 r. Komisja ustanowiła rozporządzenie dotyczące klasyfikacji, wedle którego omawiane produkty są objęte
podpozycją CN 1905 90 20. Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z dnia 28 czerwca 1997 r. i weszło w życie w dniu 19 lipca 1997 r.
25 Mimo tego H & S w dalszym ciągu dokonywała przywozu papieru ryżowego klasyfikując go do podpozycji taryfowej CN 1901 90 99.
Również organy celne w dalszym ciągu akceptowały zgłoszenia tej spółki, po raz ostatni w dniu 14 lipca 1997 r. oraz w dniu
16 marca 1998 r. Jednak w dniu 16 marca 1998 r. organy te dostrzegły błędną kwalifikację i poinformowały H & S, że omawiany
towar jest objęty pozycją wskazaną w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji, a więc podpozycją CN 1905 90 20. W późniejszym
czasie H & S zgłaszała swe towary w ramach tej ostatniej podpozycji.
26 W roku 2000 r. organy celne poinformowały H & S, że w zakresie dotyczącym okresu pomiędzy 25 listopada 1997 r. a 2 lutego
1998 r. dokonają retrospektywnego pokrycia należności celnych, które powinny były zostać pobrane w związku z zastosowaniem
podpozycji CN 1905 90 20.
27 H & S złożyła w związku z tym wniosek o umorzenie wskazanych należności celnych. Po rozpoznaniu sprawy wszczętej wnioskiem
w rozumieniu art. 905 rozporządzenia wykonawczego złożonym w dniu 19 września 2002 r. Komisja w dniu 17 czerwca 2004 r. przyjęła
decyzję REM 19/2002 (zwaną dalej „decyzją z dnia 17 czerwca 2004 r.”), w której stwierdziła, że umorzenie należności celnych
przywozowych nie jest zasadne w konkretnym przypadku. H & S odwołała się od tej decyzji, wnosząc w dniu 23 września 2004 r.
do Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich skargę o stwierdzenie nieważności. Od wyroku Sądu z dnia 30 listopada 2006 r.
w sprawie T‑382/04 Heuschen & Schrouff Oriëntal Trading przeciwko Komisji (niepublikowany w Zbiorze), na mocy którego skarga
ta została oddalona, wniesione zostało przez H & S odwołanie stanowiące przedmiot sprawy zarejestrowanej w sekretariacie Trybunału
pod sygnaturą C‑38/07 P.
28 W dniu 22 listopada 2000 r. organy celne doręczyły spółce H & S wezwanie do zapłaty kwoty 645 399,50 NLG (292 869,52 EUR).
Po sprzeciwie H & S inspektor podtrzymał roszczenia o zapłatę, z wyjątkiem kwoty 13 650,30 NLG w związku z cofnięciem jednego
zgłoszenia celnego.
29 W dniu 29 marca 2001 r. H & S wniosła odwołanie do Tariefcommissie, którą w toku postępowania zastąpił Gerechtshof te Amsterdam.
W dniu 7 grudnia 2004 r. sąd ten orzekł, że odwołanie jest zasadne i uchylił decyzję inspektora oraz wezwania do zapłaty.
Sąd ten stwierdził wprawdzie, że papier ryżowy jest objęty podpozycją CN 1905 90 20, jednakże błędne stosowanie podpozycji
CN 1901 90 99 wynikło z błędu organów celnych, który nie mógł zostać w sposób racjonalny wykryty przez H & S, co zgodnie art. 220
kodeksu celnego pozwala na odstąpienie od retrospektywnego pokrycia nieuiszczonych należności celnych przywozowych.
30 Staatssecretaris van Financiën wniósł kasację do sądu odsyłającego, kwestionując zastosowanie art. 220 kodeksu celnego przez
Gerechtshof te Amsterdam. H & S również wniosła kasację, żądając stwierdzenia, że omawiane produkty są w rzeczywistości objęte
podpozycją CN 1901 90 99.
31 Z postanowienia odsyłającego wynika, że jest bezsporne, iż przywiezione produkty składają się z mąki ryżowej, wody i soli,
które zostały zmieszane i ugniecione, a następnie rozwałkowane i wysuszone. Produkty te nie są przeznaczone do konsumpcji
bez poddania ich uprzednio obróbce termicznej.
32 Co się tyczy kasacji H & S, sąd krajowy stwierdza, że zgodnie z notami wyjaśniającymi do HS pozycja CN 1905 charakteryzuje
się nie tyle tym, iż odnosi się do produktów pieczonych, co tym, że obejmuje ona produkty o cienkiej formie.
33 Jednakże na podstawie orzecznictwa Trybunału możliwe jest również stwierdzenie, że pozycje CN 1901 i 1905 różnią się tym,
że pierwsza z nich obejmuje produkty niepieczone, a druga dotyczy produktów pieczonych.
34 W związku z tym że rozporządzenie dotyczące klasyfikacji obejmuje bez jakichkolwiek zastrzeżeń papier ryżowy pozycją CN 1905,
Hoge Raad der Nederlanden jest zdania, że konieczne jest zwrócenie się do Trybunału z pytaniem o ważność tego rozporządzenia.
35 Co się tyczy kasacji wniesionej przez Staatssecretaris van Financiën, sąd ten wskazał, że w nieprawomocnym wyroku z dnia 7 grudnia
2004 r. Gerechtshof te Amsterdam stwierdził, że trzy kryteria dotyczące wykrywalnego charakteru błędu organów celnych, wymagane
dla zastosowania art. 220 kodeksu celnego, zostały spełnione, pomimo że Komisja stwierdziła w decyzji z dnia 17 czerwca 2004 r.,
że kryteria te nie były spełnione w zakresie dotyczącym oceny należytej staranności podmiotu gospodarczego w odniesieniu do
zastosowania art. 239 kodeksu celnego, co Sąd potwierdził w ww. wyroku w sprawie Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods przeciwko
Komisji, oddalającym skargę spółki H & S na decyzję z dnia 17 czerwca 2004 r.
36 Zdaniem sądu krajowego powstało pytanie, jakie rozwiązanie powinien przyjąć organ celny, gdy Komisja i sąd krajowy prezentują
dwa przeciwne stanowiska w zakresie dotyczącym oceny trzech wskazanych kryteriów. Ściślej rzecz biorąc, chodzi o zdefiniowanie
właściwości sądu krajowego względem właściwości Komisji w zakresie stosowania tych kryteriów.
37 Sąd krajowy wskazuje, że w sytuacji, w której organy celne uznają, iż jest możliwe, że warunki przewidziane w kodeksie celnym
zostały spełnione, przekazują sprawę Komisji, która decyduje, czy konieczne jest dokonanie retrospektywnego pokrycia należności
celnych przywozowych (art. 220 kodeksu celnego) lub czy uzasadnione jest ich umorzenie (art. 239 kodeksu celnego). W tej sytuacji
jednolite zastosowanie prawa wspólnotowego jest zapewnione.
38 Jednakże inaczej dzieje się wówczas, gdy organy celne uznają, że warunki zastosowania art. 220 kodeksu celnego nie zostały
spełnione. W tym przypadku nie zwracają się one do Komisji i jeżeli zainteresowany wniesie odwołanie od decyzji tych organów,
do sądu krajowego należy dokonanie oceny, czy zostały spełnione warunki odstąpienia od pokrycia retrospektywnego. Jednolite
zastosowanie prawa wspólnotowego może być wówczas zagwarantowane przez mechanizm odesłania prejudycjalnego. Jednakże gdy od
orzeczenia wydanego przez sąd krajowy przysługuje odwołanie, to nie ciąży na nim obowiązek zawieszenia postępowania w celu
złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
39 W tych okolicznościach Hoge Raad der Nederlanden postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału o udzielenie
odpowiedzi na następujące pytania prejudycjalne:
„1) Czy arkusze odpowiadające opisowi zawartemu w załączniku do rozporządzenia [dotyczącego klasyfikacji] zaliczają się do pozycji
[CN] 1905, gdy chodzi o arkusze wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody, które zostały wysuszone, ale nie zostały poddane
obróbce termicznej?
2) Czy w świetle odpowiedzi na powyższe pytanie rozporządzenie [dotyczące klasyfikacji] jest ważne?
3) Czy art. 871 rozporządzenia [dotyczącego klasyfikacji] należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy organ celny jest
zobowiązany na podstawie tego art. 871 ust. 1 do przekazania przypadku Komisji, zanim może on zdecydować o zaniechaniu w tym
przypadku retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, sąd krajowy orzekający w przedmiocie skargi płatnika na decyzję
organu celnego w sprawie przystąpienia do retrospektywnego zaksięgowania nie jest uprawniony do uchylenia retrospektywnego
zaksięgowania z tego powodu, że w jego opinii spełnione są przesłanki (obowiązkowego) zaniechania retrospektywnego zaksięgowania
określone w art. 220 ust. 2 lit. b) [kodeksu celnego], gdy ten wniosek nie jest popierany przez Komisję?
4) Czy na wypadek gdyby odpowiedź na pytanie trzecie brzmiała, iż okoliczność, że w zakresie żądań retrospektywnego pokrycia
należności celnych Komisji przysługują uprawnienia decyzyjne, nie ogranicza kompetencji sądu krajowego, który ma orzekać w przedmiocie
skargi dotyczącej żądania retrospektywnego pokrycia należności celnych, prawo wspólnotowe zawiera inny przepis, który zapewnia
jednolite stosowanie prawa wspólnotowego, gdy w konkretnym przypadku Komisja i sąd krajowy w różny sposób oceniają kryteria,
które mają zastosowanie w ramach art. 220 kodeksu celnego w celu ustalenia, czy błąd organu celnego może zostać w racjonalny
sposób wykryty przez płatnika?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
40 W pytaniach prejudycjalnych pierwszym i drugim, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy arkusze
wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody, które zostały wysuszone, ale nie zostały poddane obróbce termicznej, są objęte
podpozycją CN 1905 90 20 oraz czy rozporządzenie dotyczące klasyfikacji jest ważne.
– Uwagi przedłożone Trybunałowi
41 H & S uważa, że pozycja taryfowa 1905 dotyczy jedynie produktów pieczonych i nadających się do bezpośredniego spożycia, co
jej zdaniem wynika z pkt 12 wyroku Trybunału z dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie C‑12/94 Uelzena Milchwerke, Rec. s. I‑2397.
W konsekwencji należałoby stwierdzić nieważność rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji.
42 Rządy niderlandzki, grecki i włoski oraz Komisja są zdania, że pozycja CN 1905 nie dotyczy konkretnie produktów pieczonych
lub nadających się do bezpośredniego spożycia i że klasyfikacja papieru ryżowego do pozycji CN 1905 90 20 nie jest sprzeczna
z nomenklaturą scaloną. Rządy te uważają w związku z tym, że rozporządzenie dotyczące klasyfikacji jest ważne.
– Odpowiedź Trybunału
43 Przede wszystkim należy przypomnieć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż kryteriów decydujących dla klasyfikacji taryfowej
towarów należy upatrywać w sposób ogólny w obiektywnych cechach i właściwościach towarów, określonych w brzmieniu pozycji
taryfowych i w uwagach do sekcji lub działów (wyrok z dnia 18 lipca 2007 r. w sprawie C‑142/06 Olicom, Rec. s. I‑6675, pkt 16
i przytoczone tam orzecznictwo).
44 W tym kontekście należy wskazać, że zarówno uwagi poprzedzające działy Wspólnej Taryfy Celnej, jak i noty wyjaśniające do
HS, stanowią ważne środki służące zapewnieniu jednolitego stosowania taryfy oraz jako takie dostarczają pomocnych wskazówek
do jej interpretacji (ww. wyrok w sprawie Olicom, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
45 Prawdą jest, jak podnosi skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym, że niderlandzka wersja pozycji CN 1905, inaczej niż
niektóre inne wersje językowe, nie odnosi się w sposób wyraźny do arkuszy z mąki lub ze skrobi lub do podobnych produktów,
które powinny być „wysuszone”. Ta wersja językowa odnosi się bowiem jedynie do produktów w formie arkuszy.
46 Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem konieczność jednolitej wykładni przepisów wspólnotowych wyklucza, aby w razie
wątpliwości tekst przepisu był rozpatrywany odrębnie, i wymaga, aby był on interpretowany i stosowany w świetle wersji ustanowionych
w innych językach urzędowych (wyrok z dnia 11 listopada 1999 r. w sprawie C‑48/98 Söhl i Söhlke, Rec. s. I‑7877, pkt 46).
47 Co się tyczy pozycji CN 1901, na którą powołuje się H & S, należy stwierdzić, że – jak wyraźnie wskazuje jej brzmienie – odnosi
się ona wyłącznie do przetworów spożywczych z mąki, kaszy, skrobi lub z ekstraktu słodowego, gdzie indziej niewymienionych
i niewłączonych w ramach CN. Pozycja ta ma zatem charakter dopełniający i nie może obejmować produktów, których opis odpowiada
innym pozycjom danego działu CN. Ponadto podpozycja CN 1901 90 99, w ramach której zostały zgłoszone towary w sprawie przed
sądem krajowym, odnosi się do produktów „pozostałych”, a więc takich produktów, które nie mogły zostać zaklasyfikowane do
innych podpozycji tej dopełniającej pozycji 1901.
48 Jak wskazał rzecznik generalny w pkt 43 i 44 swej opinii, odniesienie do papieru ryżowego („rice paper”) lub do produktów
„wysuszonych” jest wyraźnie zawarte w brzmieniu wielu wersji językowych podpozycji CN 1905 90 20.
49 Ponadto wbrew argumentom H & S zawartym w pisemnych uwagach przedstawionych Trybunałowi, żadna z wersji językowych nie odnosi
się do wymogu, wedle którego produkty objęte wskazaną podpozycją powinny być koniecznie pieczone. Jedyne odniesienie do stanu
produktów objętych pozycją CN 1905 i bardziej precyzyjnie – podpozycją CN 1905 90 20, jest związane ze wskazaniem, aby produkty
te były w formie „wysuszonej”.
50 Nota wyjaśniająca Komisji dotycząca tej ostatniej podpozycji odsyła do „not wyjaśniających HS, nr 1905, pkt B”. Jak podkreślił
rząd niderlandzki, noty te wskazują szereg produktów otrzymanych z ciasta na bazie mąki lub skrobi, zazwyczaj pieczonego w formie
krążków lub arkuszy, używanych do różnych celów. W związku z tym wedle not wyjaśniających Komisji i HS, poddanie pieczeniu
nie jest charakterystyką konieczną dla zaklasyfikowania towaru do podpozycji CN 1905 90 20.
51 Wreszcie nie można wnioskować z pkt 12 ww. wyroku w sprawie Uelzena Milchwerke, jakoby Trybunał zamierzał ograniczyć stosowanie
pozycji CN 1905 jedynie do produktów „pieczonych”. We wskazanym pkt 12 tego wyroku Trybunał orzekł wprawdzie, że klasyfikacja
do pozycji 1905 „wyrobów piekarskich, ciast lub herbatników […]” oraz do podpozycji 1905 30 „słodkich herbatników; gofrów
i wafli” zakłada, aby towary te były przynajmniej raz pieczone, należy jednak stwierdzić, że ocena ta dotyczy jedynie pierwszej
kategorii produktów wskazanych w pozycji 1905, a mianowicie „chleba, bułek, pieczywa cukierniczego, ciast i ciastek, herbatników
i pozostałych wyrobów piekarniczych, nawet zawierających kakao”, które są przedmiotem punktu A noty wyjaśniającej HS dotyczącej
pozycji 1905.
52 Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że zaklasyfikowanie do podpozycji CN 1905 90 20 produktów spożywczych w postaci
suchych, półprzezroczystych arkuszy o różnych rozmiarach, przyrządzonych z mąki ryżowej, soli i wody, jest zgodna z jej brzmieniem.
53 W związku z tym na dwa pierwsze pytania prejudycjalne należy udzielić następującej odpowiedzi:
– arkusze wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody, które zostały wysuszone, ale nie zostały poddane obróbce termicznej, są
objęte podpozycją CN 1905 90 20;
– badanie przedstawionego pytania nie wskazało jakiegokolwiek elementu mogącego wpłynąć na ważność rozporządzenia dotyczącego
klasyfikacji.
W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego
54 W pytaniach trzecim i czwartym, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia, czy w sytuacji,
gdy Komisja wypowiedziała się już w kwestii warunków zastosowania art. 239 ust. 1 tiret drugie kodeksu celnego w konkretnym
przypadku, sąd krajowy rozpatrujący skargę na decyzję w sprawie przystąpienia do retrospektywnego pokrycia należności celnych
przywozowych w danym przypadku jest związany tą decyzją Komisji przy ocenie sprawy na podstawie art. 220 kodeksu celnego.
– Uwagi przedłożone Trybunałowi
55 H & S jest zdania, że sąd krajowy, orzekając w przedmiocie warunków zastosowania art. 220 kodeksu celnego w konkretnym przypadku,
nie może być związany odnoszącą się do tego przypadku decyzją Komisji podjętą na podstawie art. 239 kodeksu celnego, ponieważ
odesłanie prejudycjalne zapewnia jednolitość stosowania prawa wspólnotowego.
56 Rządy niderlandzki, grecki i włoski oraz Komisja są zdania, że tego rodzaju decyzja Komisji jest wiążąca dla sądu krajowego
i jeśli zamierza on od niej odstąpić powinien zawiesić postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez sądy
wspólnotowe rozpatrujące skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji albo złożyć do Trybunału wniosek o wydanie orzeczenia
w trybie prejudycjalnym celem oceny jej ważności.
– Odpowiedź Trybunału
57 Na wstępie należy stwierdzić, że procedury przewidziane w art. 220 i 239 kodeksu celnego mają ten sam cel, a mianowicie ograniczenie
retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych jedynie do tych przypadków, w których pokrycie to jest uzasadnione
lub jest zgodne z podstawowymi zasadami, takimi jak zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań (zob. wyrok z dnia 1 kwietnia 1993 r.
w sprawie C‑250/91 Hewlett Packard France, Rec. s. I‑1819, pkt 46; ww. wyrok w sprawie Söhl & Söhlke, pkt 54).
58 Z powyższego wynika, że warunki, którym poddane jest stosowanie wskazanych artykułów, a mianowicie w przypadku art. 239 ust. 1
tiret drugie kodeksu celnego – brak oczywistego zaniedbania ze strony osoby zainteresowanej i w przypadku art. 220 kodeksu
celnego – brak błędu organów celnych, który mógł być w sposób racjonalny wykryty przez płatnika, powinny być interpretowane
w ten sam sposób (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Söhl & Söhlke, pkt 54).
59 W związku z tym, jak już orzekł Trybunał, w celu dokonania oceny, czy podmiot gospodarczy dopuścił się „oczywistego zaniedbania”
w rozumieniu art. 239 ust. 1 tiret drugie kodeksu celnego, należy analogicznie zastosować kryteria stosowane w ramach art. 220
kodeksu celnego przy badaniu, czy możliwe było wykrycie przez podmiot gospodarczy błędu organów celnych (zob. ww. wyrok w sprawie
Söhl & Söhlke, pkt 55 i 56; wyrok z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie C‑156/00 Niderlandy przeciwko Komisji, Rec. s. I‑2527,
pkt 92).
60 W ramach procedur przewidzianych w art. 871 i 905 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne uznają, że spełnione zostały
warunki przewidziane odpowiednio w art. 220 ust. 2 lit. b) i art. 239 ust. 1 tiret drugie kodeksu celnego, organy te lub państwo
członkowskie, któremu one podlegają przekazują – z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 869 i 899 tego rozporządzenia
– sprawę Komisji, aby stwierdziła ona, czy wskazane warunki rzeczywiście zostały spełnione.
61 Należy w tym kontekście stwierdzić, że z wyjątkiem szczególnych przypadków przewidzianych w przepisach, prawodawca wspólnotowy
zamierzał poddać ocenie Komisji sytuacje, w których należy zrezygnować z właściwie należnego wpływu budżetowego, ponieważ
należności celne pobierane od przywozu produktów na terytorium Wspólnoty stanowią środki własne w ramach budżetu Wspólnot
Europejskich. Twierdzenie to potwierdzają uprawnienia Komisji przyznane jej na podstawie art. 875 i art. 908 ust. 3 rozporządzenia
wykonawczego, wedle których może ona zezwolić państwu członkowskiemu lub kilku państwom członkowskim, na ustalonych przez
siebie warunkach, na niedokonywanie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, ich zwrot lub umorzenie w przypadkach,
w których wystąpiły okoliczności faktyczne lub prawne porównywalne do okoliczności zbadanych przez Komisję w uprzednio wydanych
decyzjach.
62 Zgodnie z wcześniejszymi stwierdzeniami Trybunału przyznanie Komisji uprawnień decyzyjnych w zakresie retrospektywnego pokrycia
należności celnych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego. Jego jednolite stosowanie może być zagrożone
w przypadkach uwzględnienia wniosków o zaniechanie retrospektywnego pokrycia, ponieważ ocena, na której państwo członkowskie
jest skłonne oprzeć pozytywną decyzję, może w rzeczywistości z powodu prawdopodobnego braku możliwości odwołania umknąć kontroli
pozwalającej zapewnić jednolite stosowanie przesłanek określonych prawodawstwem wspólnotowym. Natomiast nie dzieje się tak
w przypadkach, gdy organy krajowe przystępują do pokrycia długu bez względu na wysokość dochodzonej kwoty. Zainteresowany
jest bowiem wówczas uprawniony do kwestionowania takiej decyzji w postępowaniu przed sądem krajowym (wyrok z dnia 22 czerwca
2006 r. w sprawie C-419/04 Conseil général de la Vienne, Rec. s. I-5645, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
63 W takim przypadku do sądu krajowego należy ocena, czy z uwagi na okoliczności sprawy przesłanki te są spełnione i w konsekwencji
jednolitość prawa wspólnotowego może zostać zapewniona przez Trybunał Sprawiedliwości w ramach postępowania prejudycjalnego
(zob. podobnie wyrok z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie C‑64/89 Deutsche Fernsprecher, Rec. s. I‑2535, pkt 13; ww. wyrok
w sprawie Conseil général de la Vienne, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
64 Jednakże jeżeli państwo członkowskie zwróciło się do Komisji z wnioskiem o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu
art. 239 kodeksu celnego i Komisja wydała już w konkretnym przypadku decyzję zawierającą ocenę operacji przywozu pod kątem
okoliczności prawnych i faktycznych, ocena ta wiąże wszystkie organy państwa członkowskiego będącego zgodnie z art. 249 WE
adresatem tej decyzji, włącznie z sądami, które rozpatrują ten sam przypadek w świetle art. 220 kodeksu celnego (zob. podobnie
wyrok z dnia 24 września 1998 r. w sprawie C‑413/96 Sportgoods, Rec. s. I‑5285, pkt 41).
65 W związku z tym wymogi związane z jednolitym zastosowaniem prawa wspólnotowego nakazują, by w przypadku rozpatrywania tych
samych operacji przywozu danego podmiotu gospodarczego decyzja Komisji w przedmiocie wystąpienia „oczywistego zaniedbania”
po stronie tego podmiotu nie była podważana poprzez wydane później orzeczenie sądu krajowego dotyczące kwestii, czy było możliwe
wykrycie błędu krajowych organów celnych przez ten podmiot.
66 W związku z tym gdy sąd krajowy, tak jak w niniejszej sprawie Gerechtshof te Amsterdam, rozpatrujący skargę na decyzję w sprawie
przystąpienia do retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych uzyska w toku procedury informację o przekazaniu
Komisji sprawy zgodnie z art. 220 lub 239 kodeksu celnego, to powinien on uniknąć wydania orzeczenia, które pozostawałoby
w sprzeczności z decyzją, jaką zamierza wydać Komisja w zastosowaniu wskazanych przepisów (zob. analogicznie wyroki: z dnia
28 lutego 1991 r. w sprawie C-234/89 Delimitis, Rec. s. I-935, pkt 47; z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie C‑344/98 Masterfoods
i HB, Rec. s. I‑11369, pkt 51). Oznacza to, że sąd krajowy, nie będąc władnym do zastąpienia oceny Komisji swoją oceną, może
zawiesić postępowanie do czasu wydania decyzji przez Komisję (zob. podobnie wyrok z dnia 7 września 1999 r. w sprawie C‑61/98
De Haan, Rec. s. I‑5003, pkt 48 in fine).
67 W każdym razie, jak przypomniał Trybunał w sprawach dotyczących w szczególności art. 81 WE i 82 WE, gdy sąd krajowy ma wątpliwości
co do ważności lub wykładni aktu prawnego danej instytucji wspólnotowej, może on lub powinien przedłożyć Trybunałowi pytanie
prejudycjalne zgodnie z art. 234 akapity drugi i trzeci WE (zob. ww. wyrok w sprawie Masterfoods i HB, pkt 54).
68 Jeżeli w sytuacji takiej jak miało to miejsce w sprawie przed sądem krajowym importer wniósł w przewidzianym terminie, na
podstawie art. 230 akapit piąty WE, skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji dotyczącej wniosku o umorzenie należności
celnych w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego, do sądu krajowego należy dokonanie oceny, czy zawiesić postępowanie do czasu
wydania ostatecznego orzeczenia w przedmiocie tej skargi o stwierdzenie nieważności, czy też przedłożyć Trybunałowi pytanie
prejudycjalne dotyczące oceny ważności aktu (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Masterfoods i HB, pkt 55).
69 Jeśli natomiast Komisja rozpatruje konkretny przypadek w ramach art. 239 kodeksu celnego, to nie może być związana wydanym
uprzednio przez sąd krajowy orzeczeniem dotyczącym warunków stosowania w tym samym przypadku art. 220 kodeksu celnego (zob.
analogicznie wyrok w sprawie Masterfoods i HB, pkt 48).
70 Mając na uwadze powyższe, na pytania prejudycjalne trzecie i czwarte należy udzielić następującej odpowiedzi:
– jeżeli państwo członkowskie zwróciło się do Komisji z wnioskiem o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239
kodeksu celnego i Komisja wydała już w konkretnym przypadku decyzję zawierającą ocenę operacji przywozu pod kątem okoliczności
prawnych i faktycznych, ocena ta wiąże wszystkie organy państwa członkowskiego będącego zgodnie z art. 249 WE adresatem tej
decyzji, włącznie z sądami, które rozpatrują ten sam przypadek w świetle art. 220 kodeksu celnego;
– jeżeli importer wniósł w przewidzianym terminie, na podstawie art. 230 akapit piąty WE, skargę o stwierdzenie nieważności
decyzji Komisji dotyczącej wniosku o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego, do sądu
krajowego należy dokonanie oceny, czy zawiesić postępowanie do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w przedmiocie tej skargi
o stwierdzenie nieważności, czy też przedłożyć Trybunałowi pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności aktu.
W przedmiocie kosztów
71 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Arkusze wyprodukowane z mąki ryżowej, soli i wody, które zostały wysuszone, ale nie zostały poddane obróbce termicznej, są
objęte podpozycją 1905 90 20 Nomenklatury Scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia
23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionego rozporządzeniem
Komisji (WE) nr 1624/97 z dnia 13 sierpnia 1997.
2) Badanie przedstawionego pytania nie wskazało jakiegokolwiek elementu mogącego wpłynąć na ważność rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1196/97 z dnia 27 czerwca 1997 r. dotyczącego klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury Scalonej.
3) Jeżeli państwo członkowskie zwróciło się do Komisji z wnioskiem o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239
rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r., i Komisja wydała już w konkretnym
przypadku decyzję zawierającą ocenę operacji przywozu pod kątem okoliczności prawnych i faktycznych, ocena ta wiąże wszystkie
organy państwa członkowskiego będącego zgodnie z art. 249 WE adresatem tej decyzji, włącznie z sądami, które rozpatrują ten
sam przypadek w świetle art. 220 wskazanego rozporządzenia.
Jeżeli importer wniósł w przewidzianym terminie, na podstawie art. 230 akapit piąty WE, skargę o stwierdzenie nieważności
decyzji Komisji Wspólnot Europejskich dotyczącej wniosku o umorzenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 239
wskazanego rozporządzenia, do sądu krajowego należy dokonanie oceny, czy zawiesić postępowanie do czasu wydania ostatecznego
orzeczenia w przedmiocie tej skargi o stwierdzenie nieważności, czy też przedłożyć Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich
pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności aktu.
Podpisy
* Język postępowania: niderlandzki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło