C-379/23

WyrokTSUE2024-12-05CELEX: 62023CJ0379ECLI:EU:C:2024:1002

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usługa wyceny towaru (złota) świadczona przez przedsiębiorcę na rzecz konsumenta przed skupem tego towaru, uzależniająca skup od akceptacji ceny ustalonej w wyniku wyceny, stanowi łącznie z tym skupem „produkt” w rozumieniu art. 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29/WE?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że pojęcie „produktu” w dyrektywie 2005/29/WE ma szeroki zakres, obejmując towary i usługi. W przypadku oferty wiązanej, gdzie przedsiębiorca świadczy usługę wyceny złota i jednocześnie skupuje je od konsumenta, uzależniając skup od akceptacji ceny wyceny, te dwa działania są nierozerwalnie ze sobą związane. Taka oferta wiązana, mająca na celu promocję i zwiększenie sprzedaży (w tym przypadku skupu), stanowi „produkt” w rozumieniu dyrektywy, a związane z nią praktyki handlowe są objęte jej zakresem. Trybunał podkreślił szeroki przedmiotowy zakres stosowania dyrektywy, mający na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów, którzy są stroną słabszą w relacji z przedsiębiorcą.
Stan faktyczny
Guldbrev AB, szwedzka spółka, zajmuje się wyceną i skupem złota online od konsumentów. Konsumentombudsmannen (KO) zarzucił Guldbrev AB, że jej działania promocyjne (reklamy cen złota na stronach internetowych, w mediach społecznościowych oraz w listach) są mylące i nieuczciwe, stanowiąc „reklamę przynętę” i nie wskazując jasno, że jest to reklama ani kto jest reklamodawcą. Guldbrev AB twierdziła, że dyrektywa 2005/29/WE nie ma zastosowania, ponieważ rozpatrywane działania odnoszą się do usług skupu, a nie sprzedaży produktu konsumentom.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych”) należy interpretować w ten sposób, że usługa wyceny towaru, którą przedsiębiorca świadczy na rzecz konsumenta przed skupem od niego tego towaru, uzależniając ów skup od zaakceptowania ceny ustalonej w wyniku jego wyceny, stanowi łącznie z tym skupem, „produkt” w rozumieniu tych przepisów, wobec czego działania mające bezpośredni związek z promocją tego produktu skierowaną do konsumentów są objęte zakresem stosowania tej dyrektywy.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 5 grudnia 2024 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Ochrona konsumentów – Nieuczciwe praktyki handlowe – Dyrektywa 2005/29/WE – Artykuł 2 lit. c), d) i i) – Artykuł 3 ust. 1 – Zakres stosowania – Pojęcie „produktu” – Oferta wiązana obejmująca wycenę i skup towaru W sprawie C‑379/23 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych, Szwecja) postanowieniem z dnia 13 czerwca 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 czerwca 2023 r., w postępowaniu: Guldbrev AB przeciwko Konsumentombudsmannen, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: I. Jarukaitis, prezes czwartej izby, pełniący obowiązki prezesa piątej izby, E. Regan i Z. Csehi (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: P. Pikamäe, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu Guldbrev AB – D. Tornberg i M. Zeitlin, advokater, – w imieniu Konsumentombudsmannen – G. Wikström, processråd, – w imieniu Komisji Europejskiej – M. Björkland, I. Rubene i N. Ruiz García, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 13 czerwca 2024 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 lit.c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych”) (Dz.U. 2005, L 149, s. 22). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Guldbrev AB a Konsumentombudsmannen (rzecznikiem praw konsumentów, Szwecja) (zwanym dalej „KO”) w przedmiocie zgodności z prawem Unii i prawem krajowym niektórych praktyk handlowych stosowanych przez spółkę Guldbrev związanych z wyceną i skupem złota od konsumentów. Ramy prawne Prawo Unii Zgodnie z motywami 6–8, 17 i 23 dyrektywy 2005/29: „(6) Niniejsza dyrektywa zbliża […] przepisy prawne państw członkowskich w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych, w tym nieuczciwej reklamy, które bezpośrednio wyrządzają szkodę interesom gospodarczym konsumentów, a tym samym szkodzą pośrednio interesom gospodarczym konkurentów działających zgodnie z prawem. Zgodnie z zasadą proporcjonalności niniejsza dyrektywa chroni konsumentów przed konsekwencjami takich nieuczciwych praktyk handlowych w przypadku, gdy konsekwencje te są istotne, ale uznaje, że w niektórych przypadkach skutki dla konsumentów mogą być znikome. […] (7) Niniejsza dyrektywa odnosi się do praktyk handlowych bezpośrednio związanych z wywieraniem wpływu na decyzje dotyczące transakcji podejmowane przez konsumentów względem produktów. […] (8) Niniejsza dyrektywa chroni bezpośrednio interesy gospodarcze konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi stosowanymi wobec nich przez przedsiębiorstwa. […] […] (17) W celu zapewnienia większej pewności prawnej wskazane jest zidentyfikowanie tych praktyk handlowych, które są nieuczciwe w każdych okolicznościach. W związku z tym załącznik I zawiera pełen wykaz tego typu praktyk. Są to jedyne praktyki handlowe, które można uznać za nieuczciwe bez konieczności oceny konkretnego przypadku w świetle przepisów art. 5–9. Wykaz ten może być zmodyfikowany wyłącznie poprzez poddanie niniejszej dyrektywy przeglądowi. […] (23) Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie wyeliminowanie barier dla funkcjonowania rynku wewnętrznego w postaci przepisów prawa krajowego w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych oraz zapewnienie wysokiego wspólnego poziomu ochrony konsumentów poprzez zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych, nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, a zatem możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie [Unii], [Unia] może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości ustanowioną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, ustanowioną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do wyeliminowania barier na rynku wewnętrznym i osiągnięcia wysokiego wspólnego poziomu ochrony konsumentów”. Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Cel”, stanowi: „Celem niniejszej dyrektywy jest przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego i osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony konsumentów poprzez zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do nieuczciwych praktyk handlowych szkodzących interesom gospodarczym konsumentów”. Artykuł 2 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, ma następujące brzmienie: „Do celów niniejszej dyrektywy: […] c) »produkt« oznacza każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki; d) »praktyki handlowe stosowane przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów« (zwane dalej również »praktykami handlowymi«) oznaczają każde działanie przedsiębiorcy, jego zaniechanie, sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją, sprzedażą lub dostawą produktu do konsumentów; […] i) »zaproszenie do dokonania zakupu« oznacza komunikat handlowy, który określa cechy produktu i jego cenę w sposób właściwy dla użytego środka komunikacji handlowej i umożliwia w ten sposób konsumentowi dokonanie zakupu; […]”. Artykuł 3 tej dyrektywy, zatytułowany „Zakres zastosowania”, przewiduje w ust. 1: „Niniejszą dyrektywę stosuje się do nieuczciwych praktyk handlowych w rozumieniu art. 5, stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów przed zawarciem transakcji handlowej dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania oraz po jej zawarciu”. Artykuł 4 dyrektywy 2005/29, zatytułowany „Rynek wewnętrzny”, stanowi: „Państwa członkowskie nie mogą ograniczać swobody świadczenia usług ani swobodnego przepływu towarów z przyczyn związanych z dziedziną zbliżoną niniejszą dyrektywą”. Znajdujący się w rozdziale 2 tej dyrektywy, zatytułowanym „Nieuczciwe praktyki handlowe”, art. 5, zatytułowany „Zakaz nieuczciwych praktyk handlowych”, przewiduje zakaz nieuczciwych praktyk handlowych i wymienia kryteria pozwalające na ustalenie, czy dana praktyka jest nieuczciwa. W szczególności art. 5 ust. 5 głosi: „Załącznik I zawiera wykaz praktyk handlowych, które uznaje się za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Wykaz ten obowiązuje jednolicie we wszystkich państwach członkowskich i może zostać zmodyfikowany wyłącznie poprzez zmianę niniejszej dyrektywy”. Artykuł 11 tej dyrektywy, zatytułowany „Wykonanie”, stanowi w ust. 1 akapit pierwszy: „Państwa członkowskie zapewniają w interesie konsumentów odpowiednie i skuteczne środki zwalczania nieuczciwych praktyk w celu zapewnienia zgodności z przepisami niniejszej dyrektywy”. Załącznik I do dyrektywy 2005/29, zatytułowany „Praktyki handlowe uznawane za nieuczciwe w każdych okolicznościach”, przewiduje: „Praktyki handlowe wprowadzające w błąd […] 5) Zaproszenie do dokonania zakupu produktów po określonej cenie bez ujawniania, że przedsiębiorca ma uzasadnione podstawy, aby sądzić, że nie będzie w stanie zaoferować dostawy lub zamówić u innego przedsiębiorcy dostawy tych lub równorzędnych produktów po takiej cenie, przez taki okres i w takich ilościach, jakie są uzasadnione, biorąc pod uwagę produkt, zakres reklamy produktu i oferowaną cenę (»reklama przynęta«). 6) Zaproszenie do dokonania zakupu produktów po określonej cenie, a następnie: […] c) demonstrowanie wadliwej próbki produktu; z zamiarem promowania innego produktu (»przynęta i zamiana«)”. Prawo szwedzkie Paragraf 5 marknadsföringslagen (2008:486) [ustawy (2008:486) o praktykach handlowych, zwanej dalej „ustawą o praktykach handlowych”], która dokonała transpozycji dyrektywy 2005/29 do prawa szwedzkiego, stanowi, że „[w]szelkie działania promocyjne muszą być zgodne z dobrą praktyką handlową”. Paragraf 6 tej ustawy przewiduje: „Wszelkie działania promocyjne sprzeczne z uczciwymi praktykami handlowymi w rozumieniu § 5 niniejszej ustawy uznaje się za nieuczciwe, jeżeli ograniczają lub mogą ograniczać zdolność usługobiorcy do świadomego podjęcia decyzji dotyczącej transakcji”. Paragraf 8 wspomnianej ustawy ma następujące brzmienie: „Działania promocyjne wprowadzające w błąd w rozumieniu §§ 9, 10 lub §§ 12–17 uznaje się za nieuczciwe, jeżeli ograniczają lub mogą ograniczać zdolność usługobiorcy do świadomego podjęcia decyzji dotyczącej transakcji. Działania promocyjne wprowadzające w błąd, o których mowa w pkt 1–23 załącznika I do dyrektywy 2005/29, w każdym przypadku uznaje się za nieuczciwe”. Zgodnie z § 9 tej ustawy: „Wszelkie działania promocyjne opracowuje się i przedstawia w sposób niebudzący wątpliwości, że stanowią one działania promocyjne. Wyraźnie wskazuje się podmiot odpowiedzialny za działania promocyjne. […]”. Paragraf 10 ustawy o praktykach handlowych przewiduje: „Działania promocyjne przedsiębiorcy nie mogą zawierać nieprawdziwych oświadczeń lub wprowadzających w błąd komunikatów dotyczących jego działalności lub działalności innego przedsiębiorcy. Akapit pierwszy stosuje się w szczególności w odniesieniu do komunikatów dotyczących: istnienia produktu, jego charakteru, ilości, jakości oraz innych wyróżniających cech; […] 4) ceny produktu, podstawy obliczania ceny, szczególnych korzyści cenowych i warunków płatności; […] Przedsiębiorca nie może pomijać istotnych informacji w ramach działań promocyjnych jego własnej działalności gospodarczej lub działalności gospodarczej innej osoby. Wprowadzającym w błąd zaniechaniem jest również przekazanie istotnych informacji w sposób niejasny, niezrozumiały, dwuznaczny lub w inny nieodpowiedni sposób”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Guldbrev, spółka akcyjna prawa szwedzkiego, zajmuje się wyceną i skupem złota online od konsumentów. Ponieważ nie ma fizycznego sklepu, wycenia złoto przesłane przez konsumentów na podstawie zawartości karatów i wagi. Jeżeli konsument wyrazi zgodę na wysokość zapłaty zaoferowanej przez spółkę, transakcja zostaje zrealizowana. Uznawszy, że niektóre działania promocyjne spółki Guldbrev na jej stronach internetowych, w mediach społecznościowych oraz w listach wysłanych do konsumentów są mylące i nieuczciwe, KO wniósł skargę do Patent- och marknadsdomstolen (sądu ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych, Szwecja), żądając zakazania tej spółce stosowania takich działań oraz zobowiązania jej do udzielenia konsumentom określonych informacji. Na poparcie tego wniosku KO wskazał przede wszystkim, że promocja cen złota stanowi reklamę przynętę, co jest niezgodne z szeregiem przepisów załącznika I do dyrektywy 2005/29. Następnie wspomniana spółka nie wskazała wystarczająco wyraźnie, że na stronach internetowych jest prowadzona reklama, ani nie sprecyzowała, że jest ona reklamodawcą. Wreszcie ceny maksymalne wskazane przez tę spółkę są zdaniem KO nieuzasadnione oraz niemożliwe do przewidzenia lub uzyskania ze względu na wymogi, jakie nakłada ona na konsumentów. Ma to wpływ na możliwość podjęcia przez konsumentów świadomej decyzji. Spółka Guldbrev zakwestionowała twierdzenia KO, podnosząc w istocie, że okoliczności faktyczne w postępowaniu głównym nie skutkują w żaden sposób możliwością zastosowania czy to dyrektywy 2005/29, czy to ustawy o praktykach handlowych, ponieważ rozpatrywane działania odnoszą się do usług skupu. W każdym wypadku, zdaniem spółki Guldbrev, działania promocyjne nie wprowadzają w błąd ani nie są nieuczciwe a konsument dysponuje wystarczającymi informacjami na temat sposobu ustalania ceny. Wyrokiem z dnia 25 marca 2022 r. Patent- och marknadsdomstolen (sąd ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych) zakazał spółce Guldbrev, pod groźbą kary pieniężnej, kontynuowania działalności promocyjnej i zobowiązał ją do podawania określonych informacji z nią związanych. Uznawszy bowiem, że działalność tej spółki związana z wyceną i skupem złota stanowi praktykę handlową objętą zakresem stosowania dyrektywy 2005/29, orzekł on, iż niektóre działania promocyjne nie spełniają wymogów ustawy o praktykach handlowych, która transponowała tę dyrektywę do szwedzkiego porządku prawnego. Spółka Guldbrev wniosła apelację od niektórych części tego wyroku do Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sądu apelacyjnego z siedzibą w Sztokholmie, działającego jako sąd apelacyjny ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych, Szwecja), będącego sądem odsyłającym. W tym względzie sąd ten podkreśla, że orzecznictwo Trybunału dotyczące art. 2 lit. c) i d) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29 pozwala uznać, iż działania promocyjne rozpatrywane w postępowaniu głównym mogą ze swej natury stanowić praktykę handlową wchodzącą w zakres stosowania dyrektywy, pod warunkiem że dotyczą one produktu w rozumieniu tej dyrektywy. Stwierdził on jednak, że Trybunał nie wypowiedział się dotychczas w kwestii, czy oferta przedsiębiorcy w rozpatrywanej w postępowaniu głównym sytuacji dotyczy produktu w rozumieniu wspomnianej dyrektywy. Odpowiedź na to pytanie pozwoliłaby zaś na ustalenie, czy wykładni przepisów prawa krajowego należy dokonywać w świetle przepisów materialnych tej dyrektywy. W tych okolicznościach Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych), postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy wycena i skup złota od konsumentów stanowią produkt (produkt wiązany) w rozumieniu art. 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy [2005/29] w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym? 2) W razie udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie pierwsze –czy wycena złota w sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym stanowi produkt w rozumieniu dyrektywy [2005/29]?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29 należy interpretować w ten sposób, że usługa wyceny towaru, którą przedsiębiorca świadczy na rzecz konsumenta przed skupem tego towaru od niego, uzależniając skup rzeczonego towaru od zaakceptowania ceny ustalonej w wyniku jego wyceny, stanowi łącznie z owym skupem „produkt” w rozumieniu tych przepisów. Na wstępie należy zauważyć, że jak wynika z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, sąd odsyłający stawia to pytanie w celu zbadania możliwości zastosowania dyrektywy 2005/29 w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, w których przedsiębiorca skupuje złoto od konsumenta i w tym celu łączy dwa działania handlowe w jednej ofercie handlowej, a mianowicie usługę wyceny tego towaru i jego skup od owego konsumenta. W szczególności z postanowienia odsyłającego wynika, że skarżąca w postępowaniu głównym może skupić złoto od konsumenta tylko wówczas, gdy konsument ten zaakceptuje usługę wyceny świadczoną przez tą skarżącą w celu określenia jakości i ceny skupu złota. Owa cena skupu jest zatem ustalana w chwili wyceny i wiąże konsumenta, jeżeli chce on, aby transakcja doszła do skutku. Działania zarzucane spółce Guldbrev w ramach sporu w postępowaniu głównym polegają w szczególności na niektórych działaniach promujących cenę złota, które zdaniem KO stanowią „praktyki handlowe wprowadzające w błąd” w rozumieniu pkt 5 i pkt 6 lit. c) załącznika I do dyrektywy 2005/29. Sąd odsyłający uważa, że owe działania promocyjne mogą rzeczywiście stanowić „praktyki handlowe” w rozumieniu art. 2 lit. d) i art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, a zatem być objęte zakresem stosowania tej dyrektywy, o ile jednak, usługa wyceny złota i jego skup po ustalonej w ten sposób cenie mogą zostać uznane za stanowiące łącznie „produkt” w rozumieniu tych ostatnich przepisów. W tym ostatnim względzie art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29 przewiduje, że ma ona zastosowanie do nieuczciwych praktyk handlowych w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów przed zawarciem transakcji handlowej dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania oraz po jej zawarciu. O ile ów art. 5 przewiduje zakaz nieuczciwych praktyk handlowych i wymienia kryteria pozwalające na ustalenie, czy taka praktyka jest nieuczciwa, o tyle kwestia, czy działania promocyjne takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym mogą zostać w ten sposób zakwalifikowane, nie jest przedmiotem żadnego z pytań zadanych przez sąd odsyłający. Natomiast w odniesieniu do innych przepisów, do których odnosi się sąd odsyłający w pytaniu pierwszym, art. 2 dyrektywy 2005/29 definiuje odpowiednio w lit. c), d) i i) pojęcie „produktu” jako „każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki”, pojęcie „praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów” jako „każde działanie przedsiębiorcy, jego zaniechanie, sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją, sprzedażą lub dostawą produktu do konsumentów”, oraz pojęcie „zaproszenia do dokonania zakupu” jako „komunikat handlowy, który określa cechy produktu i jego cenę w sposób właściwy dla użytego środka komunikacji handlowej i umożliwia w ten sposób konsumentowi dokonanie zakupu”. Z powyższego wynika, że aby dane działanie mogło zostać uznane za „praktykę handlową” w rozumieniu art. 2 lit. d) i art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29 i tym samym być objęte zakresem stosowania tej dyrektywy, powinno ono mieć bezpośredni związek z promocją, sprzedażą lub dostawą produktu konsumentom (zob. podobnie wyrok z dnia 4 lipca 2019 r., Kirschstein, C‑393/17, EU:C:2019:563, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszym przypadku usługa wyceny złota stanowi produkt dostarczany „konsumentom” w rozumieniu tych przepisów, podczas gdy skup złota jest równoznaczny ze sprzedażą towaru przez konsumenta na rzecz przedsiębiorcy. W związku z tym działania promocyjne, które pozostają w bezpośrednim związku ze skupem złota, ale nie z wyceną tego towaru, mogłyby rzeczywiście zostać uznane za „praktyki handlowe” w rozumieniu art. 2 lit. d) i art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29 wyłącznie w przypadku rozpatrywanym przez ten sąd w ramach jego pytania, czyli w przypadku, gdyby usługę wyceny oraz skupu złota można było uznać łącznie za „produkt” dostarczany konsumentom w rozumieniu tych przepisów. Ponadto należy zauważyć, że art. 2 lit. d) dyrektywy 2005/29 definiuje pojęcie „praktyki handlowej”, posługując się szczególnie obszernym sformułowaniem (zob. podobnie wyrok z dnia 23 kwietnia 2009 r., VTB‑VAB i Galatea, C‑261/07 i C‑299/07, EU:C:2009:244, pkt 49). W tym względzie Trybunał zauważył, że jedyne kryterium określone w owym przepisie opiera się na tym, że praktyka przedsiębiorcy musi pozostawać w bezpośrednim związku z promocją, sprzedażą lub dostawą towaru lub usługi konsumentowi (wyroki: z dnia 19 września 2013 r., CHS Tour Services, C‑435/11, EU:C:2013:574, pkt 27; z dnia 16 kwietnia 2015 r., UPC Magyarország, C‑388/13, EU:C:2015:225, pkt 35). Co się tyczy w szczególności ofert wiązanych, które opierają się na powiązaniu w jednej ofercie co najmniej dwóch różnych produktów lub usług, Trybunał orzekł już, że są one działaniami handlowymi wyraźnie wpisującymi się w ramy strategii handlowej podmiotów gospodarczych, a ich bezpośrednim celem jest promocja i zwiększenie sprzedaży prowadzonej przez te podmioty. Wynika z tego, że są one „praktykami handlowymi” w rozumieniu art. 2 lit. d) dyrektywy 2005/29, a zatem są objęte jej zakresem stosowania (wyroki: z dnia 23 kwietnia 2009 r., VTB-VAB i Galatea, C‑261/07 i C‑299/07, EU:C:2009:244, pkt 50; a także z dnia 7 września 2016 r., Deroo-Blanquart, C‑310/15, EU:C:2016:633, pkt 28). Tymczasem w zakresie, w jakim w niniejszym przypadku przedsiębiorca oferuje konsumentowi usługę wyceny złota, łącząc ją ze skupem tego towaru, który uzależnia od akceptacji ceny ustalonej w następstwie wyceny, przedsiębiorca ten może stosować praktykę handlową jedynie za pomocą komunikatu promującego usługę wyceny w rozumieniu orzecznictwa, o którym mowa w pkt 29 niniejszego wyroku. W tym ostatnim względzie należy przypomnieć, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadawać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, którą należy ustalić, uwzględniając brzmienie tego przepisu, kontekst, w jaki się on wpisuje, oraz cele realizowane przez uregulowanie, którego część on stanowi (wyrok z dnia 24 października 2024 r., Kwantum Nederland i Kwantum België, C‑227/23, EU:C:2024:914, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy w pierwszej kolejności brzmienia przepisów rozpatrywanych w postępowaniu głównym, nic w definicji pojęcia „produktu”, przypomnianej w pkt 28 niniejszego wyroku, nie stoi na przeszkodzie temu, by oferta wiązana, która – tak jak w niniejszym przypadku – opiera się na powiązaniu co najmniej dwóch odrębnych towarów lub usług w jedną ofertę dostarczoną konsumentowi przez przedsiębiorcę, została uznana za wchodzącą w zakres tego pojęcia. Jeśli chodzi o inne przepisy, o których mowa w pkt 28 niniejszego wyroku, które włączają pojęcie „produktu” do definicji zawartych w owych przepisach, ich brzmienie również nie sugeruje, że taka oferta nie mogłaby wchodzić w zakres wspomnianego pojęcia. Co się tyczy w drugiej kolejności kontekstu przepisów rozpatrywanych w postępowaniu głównym i celów regulacji, której część stanowią, należy zauważyć, że Trybunał wielokrotnie orzekał, iż dyrektywa 2005/29 wyróżnia się szczególnie szerokim przedmiotowym zakresem stosowania (wyrok z dnia 16 kwietnia 2015 r., UPC Magyarország, C‑388/13, EU:C:2015:225, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). Ów szczególnie szeroki przedmiotowy zakres stosowania pozwala zapewnić pełną skuteczność dyrektywy 2005/29, gwarantując, że zgodnie z wymogiem zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, o którym mowa w art. 1 tej dyrektywy, nieuczciwe praktyki handlowe będą, jak wymaga tego art. 11 ust. 1 akapit pierwszy owej dyrektywy, zwalczane w skuteczny sposób „w interesie konsumentów” (zob. podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Trento Sviluppo i Centrale Adriatica, C‑281/12, EU:C:2013:859, pkt 32). Cel realizowany przez dyrektywę 2005/29, polegający na pełnej ochronie konsumentów przed tego rodzaju praktykami, opiera się w istocie na okoliczności, że w porównaniu z przedsiębiorcą konsument znajduje się w słabszej pozycji, zwłaszcza pod kątem poziomu informacji, gdyż należy go uznać za stronę słabszą gospodarczo i mniej doświadczoną pod względem prawnym od jego kontrahenta. Przepisy tej dyrektywy są zasadniczo skonstruowane z punktu widzenia konsumenta jako adresata i ofiary nieuczciwych praktyk handlowych (zob. podobnie wyrok z dnia 3 października 2013 r., Zentrale zur Bekämpfung unlauteren Wettbewerbs, C‑59/12, EU:C:2013:634, pkt 35, 36 i przytoczone tam orzecznictwo). W tych okolicznościach usługa wyceny złota oraz jego skup, ze względu na nierozerwalny związek między nimi, jaki wynika z rozważań zawartych w pkt 25 niniejszego wyroku, stanowią łącznie „produkt” w rozumieniu art. 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29, wobec czego działania takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym działania promocyjne mogą zostać zakwalifikowane jako „praktyki handlowe” w rozumieniu art. 2 lit. d) oraz art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, a zatem są objęte jej zakresem stosowania. W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze trzeba odpowiedzieć, iż art. 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29 należy interpretować w ten sposób, że usługa wyceny towaru, którą przedsiębiorca świadczy na rzecz konsumenta przed skupem od niego tego towaru, uzależniając ów skup od zaakceptowania ceny ustalonej w wyniku jego wyceny, stanowi łącznie z tym skupem, „produkt” w rozumieniu tych przepisów, wobec czego działania mające bezpośredni związek z promocją tego produktu skierowaną do konsumentów są objęte zakresem stosowania tej dyrektywy. W przedmiocie pytania drugiego Drugie pytanie zostało zadane wyłącznie na wypadek, gdyby na pierwsze pytanie Trybunał udzielił odpowiedzi przeczącej. Tymczasem, jak stwierdzono w poprzednim punkcie, odpowiedź na pytanie pierwsze powinna być twierdząca. W rezultacie nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 2 lit. c), d) i i) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych”)   należy interpretować w ten sposób, że:   usługa wyceny towaru, którą przedsiębiorca świadczy na rzecz konsumenta przed skupem od niego tego towaru, uzależniając ów skup od zaakceptowania ceny ustalonej w wyniku jego wyceny, stanowi łącznie z tym skupem, „produkt” w rozumieniu tych przepisów, wobec czego działania mające bezpośredni związek z promocją tego produktu skierowaną do konsumentów są objęte zakresem stosowania tej dyrektywy.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: szwedzki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło