C-387/07

WyrokTSUE2008-12-11CELEX: 62007CJ0387ECLI:EU:C:2008:712

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dyrektywa 75/442/EWG i decyzja 2000/532/WE zezwalają producentowi odpadów na mieszanie odpadów oznaczonych różnymi kodami podczas tymczasowego składowania, oraz czy kod "15 01 06 opakowania mieszane" odnosi się do opakowań z różnych tworzyw czy wyłącznie do opakowań wielomateriałowych?
Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że ani dyrektywa 75/442, ani decyzja 2000/532 nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku ustanawiania przepisów zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i osobnego składowania według kodów podczas tymczasowego składowania w miejscu ich wytwarzania. Tymczasowe składowanie jest bowiem działaniem poprzedzającym gospodarkę odpadami i nie jest objęte wymogami zezwoleń na unieszkodliwianie lub odzyskiwanie. Niemniej jednak, państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych środków, które uznają za konieczne, aby zapewnić, że odpady są odzyskiwane lub unieszkodliwiane bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu i środowisku, zgodnie z art. 4 dyrektywy 75/442. W odniesieniu do kodu "15 01 06 opakowania mieszane", Trybunał uznał, że odnosi się on do odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw, odróżniając je od "opakowań kompozytowych" (wielomateriałowych) oznaczonych kodem 15 01 05, które są zdefiniowane jako opakowania wykonane z różnych materiałów, których nie można ręcznie oddzielić.
Stan faktyczny
Włoska Provincia di Macerata nałożyła karę administracyjną na MI.VER Srl i Daniele Antonellego za naruszenie przepisów dotyczących przewozu odpadów. Funkcjonariusze policji stwierdzili, że samochód ciężarowy przewoził odpady złożone z różnego rodzaju opakowań (np. siatki nylonowe, pudełka styropianowe, palety, opakowania kartonowe), które zostały oznaczone kodem 15 01 06 ("opakowania mieszane"). Provincia di Macerata uznała, że kod ten został użyty niewłaściwie, a także że mieszanie odpadów oznaczonych różnymi kodami podczas tymczasowego składowania jest niedopuszczalne bez zezwolenia. MI.VER Srl i Daniele Antonelli wnieśli sprzeciw od nakazu do sądu krajowego.
Rozstrzygnięcie
1) Dyrektywa Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 września 2003 r., jak i decyzja Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępująca decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzja Rady 94/904/EWG ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/WE w sprawie odpadów niebezpiecznych nie sprzeciwia się temu by producent odpadów mieszał odpady oznaczone różnymi kodami wykazu załączonego do decyzji 2000/532 w trakcie ich tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania. Niemniej jednak państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i osobnego tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania oraz posługiwania się w tym celu kodami z wymienionego wykazu, jeżeli tylko uznają działania takie za konieczne z punktu widzenia realizacji celów określonych w art. 4 akapit pierwszy tej dyrektywy 75/442, zmienionej rozporządzeniem nr 1882/2003. 2) Ponieważ przepisy krajowe przytaczają wykaz załączony do decyzji 2000/532, kod 15 01 06 oznaczający „opakowania mieszane” może być używany do identyfikacji odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw.

Pełny tekst orzeczenia

Sprawa C‑387/07 MI.VER Srl i Daniele Antonelli przeciwko Provincia di Macerata (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunale di Ancona) Odpady – Pojęcie „tymczasowe składowanie” – Dyrektywa 75/442/EWG – Decyzja 2000/532/WE – Możliwość mieszania ze sobą odpadów oznaczonych różnymi kodami − Pojęcie „opakowania mieszane” Streszczenie wyroku 1.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 75/442 – Odzyskiwanie lub unieszkodliwianie odpadów (dyrektywa Rady 75/442, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem nr 1882/2003, art. 4 akapit pierwszy; decyzja Komisji 2000/532) 2.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywy 75/442, 91/689 – Decyzja ustanawiająca wykaz odpadów (dyrektywy Rady: 75/442, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem nr 1882/2003, art. 1 lit. a); 91/689, art. 1 ust. 4; decyzja Komisji 2000/532) 1.        Dyrektywa 75/442 w sprawie odpadów, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem nr 1882/2003, jak i decyzja 2000/532 zastępująca decyzję 94/3 ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy 75/442 oraz decyzję 94/904 ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy 91/689 w sprawie odpadów niebezpiecznych nie sprzeciwiają się temu, by producent odpadów mieszał odpady oznaczone różnymi kodami wykazu załączonego do decyzji 2000/532 w trakcie ich tymczasowego składowania, przed ich zbiórką, w miejscu ich wytwarzania. Niemniej jednak państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i osobnego tymczasowego składowania, przed ich zbiórką, w miejscu ich wytwarzania oraz posługiwania się w tym celu kodami z wymienionego wykazu, jeżeli tylko uznają działania takie za konieczne z punktu widzenia realizacji celów określonych w art. 4 akapit pierwszy tej dyrektywy 75/442, zgodnie z którym państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że odpady są odzyskiwane lub unieszkodliwiane bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku naturalnemu. (por. pkt 24, 27; pkt 1 sentencji) 2.        Decyzja 2000/532 zastępująca decyzję 94/3 ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów oraz decyzję 94/904 ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy 91/689 w sprawie odpadów niebezpiecznych nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego tymczasowego składowania odpadów, przed ich zbiórką, w miejscu ich wytwarzania. Jej przedmiotem jest jedynie ustanowienie nomenklatury odnoszącej się do odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy 75/442 i art. 1 ust. 4 dyrektywy 91/689 w sprawie odpadów niebezpiecznych, a nie formułowanie jakichkolwiek obowiązków. Jednakże ponieważ przepisy krajowe zawierają wykaz załączony do decyzji 2000/532, kod 15 01 06 oznaczający „opakowania mieszane” może być używany do identyfikacji odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw. (por. pkt 29, 33; pkt 2 sentencji) WYROK TRYBUNAŁU (druga izba) z dnia 11 grudnia 2008 r.(*) Odpady – Pojęcie „tymczasowe składowanie” – Dyrektywa 75/442/EWG – Decyzja 2000/532/WE – Możliwość mieszania ze sobą odpadów oznaczonych różnymi kodami − Pojęcie „opakowania mieszane” W sprawie C‑387/07 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunale di Ancona (Włochy) postanowieniem z dnia 26 lipca 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 sierpnia 2007 r., w postępowaniu: MI.VER Srl, Daniele Antonelli przeciwko Provincia di Macerata, TRYBUNAŁ (druga izba), w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, J.C. Bonichot, J. Makarczyk, P. Kūris (sprawozdawca) i C. Toader, sędziowie, rzecznik generalny: J. Mazák, sekretarz: L. Hewlett, główny administrator, uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 września 2008 r., rozważywszy uwagi przedstawione: –        w imieniu Provincia di Macerata przez prokuratora L. Filippucciego, –        w imieniu rządu włoskiego przez I.M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez G. Fienga, avvocato dello Stato, –        w imieniu rządu niderlandzkiego przez C. Wissels oraz Y. de Vriesa, działających w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez J.B. Laignelota oraz D. Recchię, działających w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 194, s. 39) w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 września 2003 r. (Dz.U. L 284, s. 1, zwanej dalej „dyrektywą 75/442”), jak i decyzji Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępującej decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzji Rady 94/904/WE ustanawiającej wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych (Dz.U. L 226, s. 3). 2        Wniosek ten został przedłożony w związku ze sprzeciwem wniesionym przez MI.VER Srl (zwaną dalej „spółką MI.VER”) i D. Antonellego od nakazu wydanego przez Provincia di Macerata na podstawie protokołu sporządzonego w dniu 18 listopada 2005 r. stwierdzającego naruszenie art. 15 decreto legislativo n°22, attuazione delle direttive 91/156/CEE sui rifiuti, 91/689/CEE sui rifiuti pericolosi e 94/62/CE sugli imballaggi e sui rifiuti di imballaggio (rozporządzenia z mocą ustawy nr 22 dokonującego transpozycji dyrektywy Rady 91/156/EWG w sprawie odpadów, dyrektywy 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych i dyrektywy 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych) z dnia 5 lutego 1997 r. (dodatek zwyczajny do GURI nr 38 z dnia 15 lutego 1997 r.), zmieniony rozporządzeniem z mocą ustawy nr 389 z dnia 8 listopada 1997 r. (GURI nr 261 z dnia 8 listopada 1997 r., zwany dalej „rozporządzeniem z mocą ustawy nr 22/97”).  Ramy prawne  Przepisy wspólnotowe 3        Artykuł 1 dyrektywy 75/442 stanowi: „Do celów niniejszej dyrektywy: a)      »odpady« oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub do których usunięcia został zobowiązany. Komisja, stanowiąc zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 18, nie później niż do dnia 1 kwietnia 1993 r. sporządzi wykaz odpadów należących do kategorii wymienionych w załączniku I. Wykaz ten będzie okresowo poddawany przeglądowi oraz, w razie konieczności, zmieniany zgodnie z tą samą procedurą; b)      »producent« oznacza dowolny podmiot, którego działalność obejmuje produkcję odpadów (»producent pierwotny«) i/lub dowolny podmiot zajmujący się przetwarzaniem wstępnym, mieszaniem bądź innymi czynnościami prowadzącymi do zmiany postaci lub składu tych odpadów; c)      »posiadacz« oznacza producenta odpadów lub osobę fizyczną lub prawną, do której one należą; d)      »gospodarka« oznacza zbieranie, transportowanie, odzyskiwanie oraz unieszkodliwianie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów; e)      »unieszkodliwianie« oznacza wszelkie działania przewidziane w załączniku IIA; f)      »odzyskiwanie« oznacza wszelkie działania przewidziane w załączniku IIB; g)      »zbieranie« oznacza gromadzenie, sortowanie lub mieszanie odpadów do celów ich transportowania”. 4        Artykuł 4 tej dyrektywy stanowi: „Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że odpady są odzyskiwane lub unieszkodliwiane bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku naturalnemu, w szczególności: –        bez zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin i zwierząt, –        bez powodowania uciążliwości przez hałas lub zapachy, –        bez negatywnych skutków dla terenów wiejskich oraz miejsc o szczególnym znaczeniu. Państwa członkowskie podejmują także niezbędne środki zakazujące porzucania, wysypywania lub niekontrolowanego unieszkodliwiania odpadów”. 5        Załącznik IIA do dyrektywy 75/442 wymienia działania zmierzające do unieszkodliwiania, pośród których składowanie do czasu wykonywania dowolnej operacji unieszkodliwiania, „z wyjątkiem tymczasowego składowania w czasie zbiórki [przed ich zbiórką], w miejscu gdzie odpady są wytwarzane”. Załącznik IIB do tej dyrektywy, który podsumowuje działania zmierzające do odzyskiwania odpadów, wymienia składowanie do czasu wykonywania dowolnej operacji z tym samym wyłączeniem. 6        Decyzją 2000/532 Komisja ustanowiła wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442 oraz art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie odpadów niebezpiecznych (Dz.U. L 377, s. 20). W wykazie tym załączonym do wymienionej decyzji odpady zostały podzielone na kategorie, którym odpowiada określony kod. Kategoria „opakowania mieszane” została oznaczona kodem 15 01 06. Wykaz ten odpowiada również kategorii „opakowania wielomateriałowe”, oznaczonej kodem 15 01 05. 7        Pojęcie opakowania kompozytowego (zwanego również wielomateriałowym) zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 lit. a) decyzji Komisji 2005/270/WE z dnia 22 marca 2005 r. ustanawiającej formaty w odniesieniu do systemu baz danych zgodnie z dyrektywą 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz.U. L 86, s. 6) jako „opakowanie wykonane z różnych materiałów, których nie można ręcznie oddzielić i z których żaden nie przekracza danej zawartości procentowej w masie”.  Uregulowania krajowe 8        Transpozycja do włoskiego porządku prawnego przepisów wspólnotowych w zakresie odpadów dokonała się na mocy rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97. Artykuł 6 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia posługuje się definicją odpadów zawartą w dyrektywie 75/442, odsyłając do załącznika A do tego rozporządzenia, który w pierwotnym brzmieniu tego rozporządzenia zawierał „europejski katalog odpadów”, zastąpiony następnie wykazem odpadów ustanowionym przez decyzję 2000/532, i który dokonuje podziału odpadów na kategorie, oznaczone określonym kodem. Kategorii „opakowania mieszane” odpowiada jak w decyzji 2000/532 kod 15 01 06. 9        Artykuł 6 ust. 1 lit. m) rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97 definiuje tymczasowe składowanie jako gromadzenie odpadów przed ich zbiórką w miejscu, gdzie odpady są wytwarzane. Określa on warunki tymczasowego składowania, między innymi maksymalny okres ich przechowywania przed odzyskiwaniem lub unieszkodliwianiem, przewidując w szczególności, że składowanie winno odbywać się z zachowaniem jednorodności składowanych odpadów oraz stosowanych norm technicznych. Załączniki B i C do rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97 wyliczają odpowiednio działania unieszkodliwiania i odzyskiwania, które wymagają uprzednio składowania odpadów, przywołując to samo wyłączenie dotyczące tymczasowego składowania jak przewidziane w dyrektywie 75/442. 10      Artykuł 15 rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97 przewiduje, że przewóz odpadów przez zakłady lub przedsiębiorstwa powinien być udokumentowany na formularzu identyfikacji odpadów, w którym wskazano nazwę i adres producenta lub posiadacza, pochodzenie, rodzaj i ilość odpadów, zakład przeznaczenia, datę i trasę przewozu, jak również nazwisko i adres odbiorcy. Wzór formularza identyfikacji odpadów zawiera rubrykę przeznaczoną do opisu odpadów i wskazanie ich europejskiego kodu. Zgodnie z art. 20 rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97 administracja prowincji posiada kompetencje w zakresie kontroli stosowania danych przepisów. Artykuł 52 rozporządzenia przewiduje kary administracyjne, w tym za nieprzestrzeganie przepisów art. 15 tego rozporządzenia.  Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne 11      W dniu 17 listopada 2005 r. funkcjonariusze policji prowincji Macerata stwierdzili podczas kontroli, że samochód ciężarowy prowadzony przez D. Antonellego przewoził odpady złożone z różnego rodzaju opakowań, takich jak siatki nylonowe, pudełka styropianowe, palety, opakowania kartonowe. Ładunek ten został opatrzony formularzem identyfikacji odpadów, w którym wskazano kod 15 01 06, oznaczający „opakowania mieszane”. Funkcjonariusze policji, uznając, że kod ten nie powinien być użyty w stosunku do przewożonych odpadów, tj. połączonych opakowań z różnego rodzaju tworzyw, sporządzili protokół stwierdzający naruszenie z jednej strony przez producenta odpadów, z drugiej strony D. Antonellego i MI.VER − odpowiednio kierowcę pojazdu i przewoźnika odpadów, art. 15 rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97. Wskutek przeprowadzonego postępowania administracyjnego Provincia di Macerata wydała nakaz w stosunku do D. Antonellego i MI.VER zobowiązujący ich solidarnie do zapłaty kwoty w wysokości 540 EUR. W dniu 4 grudnia 2006 r. D. Antonelli i MI.VER wnieśli do Tribunale di Ancona sprzeciw od nakazu. 12      W postępowaniu przed sądem krajowym strona skarżąca twierdziła, że kod wskazany w formularzu identyfikacji odpadów był właściwy, żądając ewentualnie, by odpowiedzialność za ewentualny błąd poniósł producent odpadów. Provincia di Macerata podnosiła, że w trakcie tymczasowego składowania nie mogło dojść do pomieszania odpadów oznaczonych różnymi kodami. Tego rodzaju działanie jest bowiem częścią gospodarki odpadami i wymaga zezwolenia. Twierdziła ona ponadto, że nawet gdyby zezwolono na tego rodzaju połączenie odpadów, kod 15 01 06 oznaczający „opakowania mieszane” miałby zastosowania wyłącznie do opakowań „sporządzonych z wielu tworzyw”, a nie do odpadów zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw. 13      Usiłując ustalić, czy producent odpadów opakowań ma obowiązek sortować je stosownie do kategorii, do której należą, posługując się kodami z wykazu załączonego do decyzji nr 2000/532 przed przekazaniem ich przewoźnikowi lub odbiorcy Tribunale di Ancona postanowił zawiesić toczące się przed nim postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy pojęcie »składowanie czasowe« pojawiające się w dyrektywie 75/442/EWG […] zezwala producentowi na mieszanie odpadów oznaczonych różnymi kodami europejskiego katalogu opadów zgodnie z decyzją 2000/532/WE […]? 2)      W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie, czy kod […] 15 01 06 »opakowania mieszane« może być używany do identyfikacji odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw czy też kod ten oznacza wyłącznie opakowania sporządzone z wielu tworzyw bądź składające się z niezależnych elementów z różnych tworzyw?”.  W przedmiocie pytań prejudycjalnych  W przedmiocie dopuszczalności 14      Komisja w uwagach na piśmie wyraża wątpliwości, co do znaczenia przedłożonych pytań dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, w zakresie, w jakim dotyczą one zobowiązań producenta odpadów, podczas gdy z jednej strony art. 15 rozporządzenia z mocą ustawy nr 22/97, którego naruszenie stanowi czyn będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym dotyczy przewozu odpadów, a z drugiej strony, jak wynika z postanowienia odsyłającego, wyłącznie D. Antonelli i MI.VER, a nie dany producent odpadów wnieśli sprzeciw od wydanego w tej sprawie nakazu. 15      Należy przypomnieć w tym zakresie, że domniemanie istotności związane z pytaniami prejudycjalnymi przedkładanymi przez sądy krajowe może zostać obalone jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy oczywiste jest, że wnioskowana wykładnia przepisów prawa wspólnotowego, których dotyczą pytania, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym bądź przedmiotem sporu w postępowaniu głównym (zob. w szczególności wyroki: z dnia 15 grudnia 1995 r. w sprawie C‑415/93 Bosman, Rec. s. I‑4921, pkt 61; z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawach połączonych od C‑222/05 do C‑225/05 Van der Weerd i in., Zb.Orz. s. I‑4233, pkt 22). 16      W niniejszej sprawie, mimo że postanowienie odsyłające nie określa, jakie konsekwencje prawne można wywieść z odpowiedzi na przedłożone Trybunałowi pytania dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, z przytoczonego postanowienia, jak i z uwag Provincia di Macerata przedstawionych na piśmie i podczas rozprawy wynika, że nałożyła ona karę administracyjną na producenta i na przewoźnika spornych odpadów, uznając, że był on współodpowiedzialny za zarzucane naruszenie, wobec czego sprzeciw wnieśli D. Antonelli i MI.VER. Z powyższego nie wynika, by wnioskowana wykładnia prawa wspólnotowego nie miała żadnego związku z okolicznościami sporu, co poza tym przyznała Komisja w trakcie rozprawy. 17      W tych okolicznościach pytania przedłożone przez Tribunale di Ancona są więc dopuszczalne.  Co do istoty  W przedmiocie pytania pierwszego 18      W pierwszym pytaniu sąd krajowy zmierza co do zasady do ustalenia, czy dyrektywa 75/442 i decyzja 2000/532 winny być interpretowane w taki sposób, że producent odpadów może w trakcie tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu, gdzie odpady są wytwarzane, mieszać odpady oznaczone różnymi kodami wykazu załączonego do przytoczonej decyzji, czy też przeciwnie w taki sposób, że jest on zobowiązany na tym etapie do ich sortowania i osobnego składowania, posługując się w tym celu przytoczonymi kodami. 19      Provincia di Macerata i rząd włoski są zdania, że pojęcie tymczasowego składowania oznacza, że producent odpadów, aby składować je tymczasowo, ma obowiązek sortowania ich stosownie do kategorii zgodnie z kodami określonymi w wykazie załączonym do decyzji 2000/532. 20      Zwracają oni co do zasady uwagę, że z orzecznictwa Trybunału (wyrok z dnia 5 października 1999 r. w sprawach połączonych C‑175/98 i C‑177/98 Lirussi i Bizzaro, Rec. s. I‑6881, pkt 54) wynika, że tymczasowe składowanie, mimo że poprzedza rzeczywistą gospodarkę odpadami i nie wymaga w związku z tym zezwolenia, winno być regulowane przez państwa członkowskie w sposób zmierzający do realizacji celów dyrektywy 75/442 dotyczących ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Uznanie, że producent odpadów może bez zezwolenia mieszać ze sobą odpady oznaczone różnymi kodami, może stwarzać zagrożenia i stanowić spowolnienie ich rzeczywistego i całkowitego odzysku, co byłoby sprzeczne tak z celami określonymi w dyrektywie, jak i celami systemu kodów wprowadzonego decyzją 2000/532. 21      Należy w tym względzie zwrócić uwagę na fakt, że tymczasowe składowanie zostało przywołane jedynie w załącznikach IIA i IIB tej dyrektywy, które wyliczają działania unieszkodliwiania i działania odzyskiwania odpadów. Z załączników tych wynika, odpowiednio z pkt D15 i R13, że tymczasowe składowanie przed zbiórką w miejscu, gdzie odpady są wytwarzane, jest wyłączone przez dyrektywę 75/442 z wykazu działań kwalifikowanych jako działania unieszkodliwiania lub odzyskiwania. Należy zatem je uznać, jak wskazał Trybunał w pkt 45 ww. wyroku w sprawie Lirussi i Bizzaro, za działanie poprzedzające gospodarkę odpadami w rozumieniu art. 1 lit. d) tej dyrektywy. 22      Decyzja 2000/532, mocą której ustanowiono wykaz odpadów określony na podstawie art. 1 lit. a) dyrektywy 75/442 i art. 1 ust. 4 dyrektywy 91/689, nie stanowi ponadto żadnego środka odnośnie do tymczasowego składowania odpadów przy zbiórce w miejscu ich wytwarzania. 23      W konsekwencji stwierdzić należy, że ani dyrektywa 75/442, ani decyzja 2000/532 nie wymagają od państw członkowskich ustanowienia przepisów zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i osobnego składowania, posługując się w tym celu kodami z wykazu załączonego do przytoczonej decyzji, podczas ich tymczasowego składowania przy zbiórce w miejscu ich wytwarzania. 24      Niemniej jednak w ww. wyroku w sprawie Lirussi i Bizzaro Trybunał orzekł, że właściwe władze są zobowiązane w zakresie działań tymczasowego składowania zapewniać przestrzeganie obowiązków wynikających z art. 4 dyrektywy 75/442, który przewiduje w akapicie pierwszym, że państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że odpady są odzyskiwane lub unieszkodliwiane bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku naturalnemu. Zgodnie ze wskazaniem Trybunału z pkt 53 tego wyroku – w zakresie, w jakim odpady składowane nawet tymczasowo mogłyby spowodować istotne szkody dla środowiska, należy w istocie uznać, że przepisy art. 4 dyrektywy 75/442, które zmierzają do wykonania zasady ostrożności, mają również zastosowanie do działań tymczasowego składowania. 25      Niemniej jednak, zgodnie z wieloma orzeczeniami Trybunału, art. 4 akapit pierwszy dyrektywy 75/442 nie określa treści konkretnych działań, które należy podjąć w celu zapewnienia, że odpady zostaną unieszkodliwione w sposób niestwarzający zagrożenia dla zdrowia i środowiska naturalnego, ale wiąże państwa członkowskie co do stawianego celu, pozostawiając im zakres swobodnego uznania w zakresie oceny konieczności podjęcia tych działań (wyroki: z dnia 9 listopada 1999 r. w sprawie C‑365/97 Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I‑7773, pkt 67, z dnia 18 listopada 2004 r. w sprawie C‑420/02 Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz. s. I‑11175, pkt 21 oraz z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C‑135/05 Komisja przeciwko Włochom, Zb.Orz. s. I‑3475, pkt 37). 26      Wynika stąd, iż mimo że dyrektywa 75/442 nie wymaga od państw członkowskich ustanowienia przepisów szczególnych zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i składowania oddzielnie, posługując się w trakcie tymczasowego składowania przed zbiórką w miejscu ich wytwarzania, kodami z wykazu załączonego do decyzji 2000/532, to jednak państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia takich działań, jakie uznają za konieczne z punktu widzenia realizacji celów określonych w art. 4 akapit pierwszy tej dyrektywy. 27      Mając na względzie powyższe uwagi, na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że dyrektywa 75/442 i decyzja 2000/532 nie sprzeciwiają się temu by producent odpadów mieszał odpady oznaczone różnymi kodami wykazu załączonego do tej decyzji w trakcie ich tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania. Niemniej jednak państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i osobnego tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania oraz posługiwania się w tym celu kodami z wymienionego wykazu, jeżeli tylko uznają działania takie za konieczne z punktu widzenia realizacji celów określonych w art. 4 akapit pierwszy tej dyrektywy.  W przedmiocie pytania drugiego 28      W pytaniu drugim sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie, kod 15 01 06 z wykazu załączonego do decyzji 2000/532, oznaczający „opakowania mieszane”, może być używany do identyfikacji odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw, czy też kod ten oznacza wyłącznie „opakowania sporządzone z wielu tworzyw”. 29      Jak wskazano w pkt 22 niniejszego wyroku, decyzja 2000/532 nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego tymczasowego składowania odpadów przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania. Jej przedmiotem jest jedynie ustanowienie nomenklatury odnoszącej się do odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy 75/442 i art. 1 ust. 4 dyrektywy 91/689, a nie formułowanie jakichkolwiek obowiązków. 30      Niemniej jednak, jako że nomenklatura ta jest częścią włoskich przepisów, należy odpowiedzieć na pytanie drugie i dokonać w tym celu wykładni pojęcia „opakowania mieszane” oznaczone kodem 15 01 06 z wykazu załączonego do tej decyzji, aby zapewnić jednorodną interpretację tego pojęcia w sytuacji, gdy sąd krajowy ocenia, że ma ona zastosowanie w sprawie w postępowaniu głównym, mając na uwadze w szczególności odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze (zob. w szczególności podobnie wyrok z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie C‑217/05 Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, Zb.Orz. s. I‑11987, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo). 31      Należy zwrócić w tym zakresie uwagę, że decyzja 2000/532, ustanawiając jedynie nomenklaturę odnoszącą się do odpadów, nie definiuje pojęć występujących w opisach różnych kodów wykazu odpadów do niej załączonego. Przeciwnie, decyzja 2005/270 dostarczyła pewien zasób definicji, w tym definicję „opakowanie kompozytowe”, które ma znaczenie w zakresie, w jakim decyzja 2000/532 powołuje kod 15 01 05 odpowiadający opakowaniom tego rodzaju. Opakowanie kompozytowe jest zdefiniowane w art. 2 ust. 1 lit. a) decyzji 2005/270 jako „opakowanie wykonane z różnych materiałów, których nie można ręcznie oddzielić i z których żaden nie przekracza danej zawartości procentowej w masie”. 32      Taka definicja opakowania kompozytowego odpowiada temu, co sąd krajowy kwalifikuje jako opakowania „sporządzone z wielu tworzyw”, oznaczone różnymi kodami przypisanymi w wykazie załączonym do decyzji 2000/352 różnym rodzajom opakowań mieszanych, z czego wynika, że zakres pojęcia „opakowania mieszane” nie obejmuje „opakowań z wielu tworzyw”, ale ma zastosowanie do odpadów składających się z opakowań z pomieszanych ze sobą odpadów z różnych tworzyw. 33      W konsekwencji na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że ponieważ przepisy krajowe zawierają wykaz załączony do decyzji 2000/532, kod 15 01 06 oznaczający „opakowania mieszane” może być używany do identyfikacji odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw.  W przedmiocie kosztów 34      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje: 1)      Dyrektywa Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 września 2003 r., jak i decyzja Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępująca decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzja Rady 94/904/EWG ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/WE w sprawie odpadów niebezpiecznych nie sprzeciwia się temu by producent odpadów mieszał odpady oznaczone różnymi kodami wykazu załączonego do decyzji 2000/532 w trakcie ich tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania. Niemniej jednak państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań zobowiązujących producenta odpadów do ich sortowania i osobnego tymczasowego składowania przed ich zbiórką w miejscu ich wytwarzania oraz posługiwania się w tym celu kodami z wymienionego wykazu, jeżeli tylko uznają działania takie za konieczne z punktu widzenia realizacji celów określonych w art. 4 akapit pierwszy tej dyrektywy 75/442, zmienionej rozporządzeniem nr 1882/2003. 2)      Ponieważ przepisy krajowe przytaczają wykaz załączony do decyzji 2000/532, kod 15 01 06 oznaczający „opakowania mieszane” może być używany do identyfikacji odpadów składających się ze zmieszanych ze sobą opakowań z różnych tworzyw. Podpisy * Język postępowania: włoski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło