C-392/23

WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 19 grudnia 2024 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Wspólna polityka rybołówstwa – Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR) – Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 – Artykuł 69 – Pojęcie „wydatku kwalifikowalnego” – Artykuły 4 i 125 – Rozporządzenie (UE) nr 508/2014 – Artykuł 48 ust. 1 lit. c) – Modernizacja jednostki akwakultury – Rozporządzenie (UE/Euratom) 2018/1046 – Artykuł 33 – Zasada należytego zarządzania finansami – Wkład rzeczowy w postaci gruntu i budowli znajdujących się na tym gruncie – Bezpośredni związek między wkładem rzeczowym a finansowaną operacją W sprawie C‑392/23 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Curtea de Apel Bacău (sąd apelacyjny w Bacău, Rumunia) postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 czerwca 2023 r., w postępowaniu: Rustrans SRL przeciwko Ministerul Agriculturii şi Dezvoltării Rurale – Direcãia Generală Pescuit – Autoritatea de Management pentru POPAM, TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezes piątej izby, pełniąca obowiązki prezesa ósmej izby, N. Jääskinen i M. Gavalec (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu le Ministerul Agriculturii şi Dezvoltării Rurale – Direcãia Generală Pescuit – Autoritatea de Management pentru POPAM – F.I. Barbu, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu rumuńskiego – R. Antonie, M. Chicu i E. Gane, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – J. Hradil, C. Perrin i L. Radu Bouyon, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 48 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz.U. 2014, L 149, s. 1), art. 4, 69 i 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. 2013, L 347, s. 320; sprostowanie Dz.U. 2016, L 200, s. 140), a także art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. 2018, L 193, s. 1). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Rustrans SRL a Ministerul Agriculturii şi Dezvoltării Rurale – Direcãia Generală Pescuit – Autoritatea de Management pentru [Programul Operational pentru Pescuit si Afaceri Maritime (POPAM)] [ministerstwem rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, dyrekcją generalną ds. rybołówstwa, organem zarządzającym programem operacyjnym w dziedzinie gospodarki morskiej i rybołówstwa (POPAM), Rumunia] (zwanym dalej „instytucją zarządzającą programem »gospodarka morska i rybołówstwo«”) w przedmiocie zgodności z prawem aktu administracyjnego, w którym instytucja ta stwierdziła nieprawidłowości odnoszące się do projektu finansowania, z którego skorzystała spółka Rustrans, i obniżyła kwotę pomocy finansowej przyznanej tej spółce poprzez ustalenie wierzytelności budżetowej. Ramy prawne Prawo Unii Rozporządzenie nr 1303/2013 Artykuł 4 rozporządzenia nr 1303/2013, zatytułowany „Przepisy ogólne”, stanowi w ust. 8: „Komisja i państwa członkowskie przestrzegają zasady należytego zarządzania finansami […]”. Artykuł 65 tego rozporządzenia, zatytułowany „Kwalifikowalność”, przewiduje w ust. 1 i 2: „1.   Kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych, z wyjątkiem przypadków, w których szczegółowe przepisy zostały ustanowione w niniejszym rozporządzeniu lub na jego podstawie bądź w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy lub na ich podstawie. 2.   Wydatki kwalifikują się do otrzymania wkładu z [europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI)], jeżeli zostały poniesione przez beneficjenta i zapłacone między dniem przedłożenia Komisji programu lub dniem 1 stycznia 2014 r., w zależności od tego, która data jest wcześniejsza, a dniem 31 grudnia 2023 r. Ponadto wydatki kwalifikują się do otrzymania wkładu z [Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)] tylko wówczas, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2014 r. a dniem 31 grudnia 2023 r.”. Artykuł 67 tego rozporządzenia, zatytułowany „Formy dotacji i pomocy zwrotnej”, stanowi w ust. 1: „Dotacje i pomoc zwrotna mogą przyjmować następujące formy: a) zwrotu kosztów kwalifikowalnych, które zostały rzeczywiście poniesione i zapłacone, wraz, w stosownych przypadkach, z wkładami rzeczowymi i amortyzacją; […]”. Zgodnie z art. 69 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Szczególne zasady kwalifikowalności w przypadku dotacji i pomocy zwrotnej”: „1.   Wkłady rzeczowe w formie robót budowlanych, towarów, usług, gruntów i nieruchomości, w przypadku których nie dokonano żadnych płatności w gotówce potwierdzonych fakturami lub dokumentami o równoważnej wartości dowodowej, mogą stanowić wydatki kwalifikowalne, pod warunkiem że przewidują to zasady kwalifikowalności EFSI i programu operacyjnego oraz z zastrzeżeniem spełnienia wszystkich wymienionych poniżej kryteriów: a) wydatki publiczne wypłacane na rzecz operacji obejmujące wkłady rzeczowe nie przekraczają łącznych wydatków kwalifikowanych, z wyłączeniem wkładów rzeczowych, na zakończenie operacji; b) wartość przypisana wkładom rzeczowym nie przekracza kosztów ogólnie przyjętych na danym rynku; c) wartość i dostarczenie wkładów rzeczowych mogą być poddane niezależnej ocenie i weryfikacji; d) w przypadku udostępnienia gruntu lub nieruchomości można dokonać płatności w gotówce do celów umowy leasingu o nominalnej rocznej wartości nieprzekraczającej jednej jednostki waluty państwa członkowskiego; e) w przypadku wkładów rzeczowych w formie nieodpłatnej pracy wartość takiej pracy jest określana z uwzględnieniem zweryfikowanego czasu poświęconego na pracę i wysokości wynagrodzenia za pracę równoważną. Wartość gruntu lub nieruchomości, o której mowa w lit. d) akapit pierwszy niniejszego ustępu musi być poświadczana przez niezależnego, wykwalifikowanego eksperta lub należycie upoważniony organ urzędowy i nie przekracza limitu ustanowionego w ust. 3 lit. b). […] 3.   Następujące koszty są niekwalifikowalne w odniesieniu do wkładu z EFSI oraz kwoty wsparcia przekazywanej z Funduszu Spójności na rzecz instrumentu »Łącząc Europę«, o której mowa w art. 92 ust. 6: […] b) zakup gruntów niezabudowanych i zabudowanych na kwotę przekraczającą 10 % łącznych wydatków kwalifikowalnych dla danej operacji. W przypadku terenów opuszczonych oraz poprzemysłowych, na których znajdują się budynki, limit ten zostaje podniesiony do 15 %. W wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach limit może zostać podniesiony powyżej odnośnego ww. pułapu procentowego dla operacji dotyczących ochrony środowiska naturalnego; […]”. Artykuł 125 rozporządzenia nr 1303/2013, zatytułowany „Funkcje instytucji zarządzającej”, przewiduje w ust. 1 i 3: „1.   Instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. […] 3.   W odniesieniu do wyboru operacji instytucja zarządzająca: a) sporządza i, po zatwierdzeniu, stosuje odpowiednie procedury wyboru i kryteria, które: (i) zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów; (ii) są niedyskryminacyjne i przejrzyste; (iii) uwzględniają ogólne zasady ustanowione w art. 7 i 8; b) zapewnia, aby wybrana operacja wchodziła w zakres [Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR)], funduszu lub funduszy polityki spójności oraz aby mogła być przypisana do kategorii interwencji lub – w przypadku EFMR – wchodziła w zakres środka określonego w ramach priorytetu lub priorytetów programu operacyjnego; […]”. Rozporządzenie nr 508/2014 Artykuł 48 rozporządzenia nr 508/2014, zatytułowany „Inwestycje produkcyjne w akwakulturę”, stanowi w ust. 1: „EFMR może wspierać: […] c) modernizację jednostek akwakultury, w tym poprawę warunków pracy i bezpieczeństwa pracowników sektora akwakultury; […]”. Rozporządzenie 2018/1046 Artykuł 2 rozporządzenia 2018/1046, zatytułowany „Definicje”, stanowił: „Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: […] 59) »należyte zarządzanie finansami« oznacza wykonywanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności; […]”. Artykuł 33 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wykonanie oraz zasady oszczędności, efektywności i skuteczności”, przewidywał w ust. 1: „Środki wykorzystuje się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, w związku z czym wykonuje się je zgodnie z następującymi zasadami: a) zasadą oszczędności, która wymaga, aby zasoby wykorzystywane przez zainteresowaną instytucję Unii w celu wykonywania jej działalności były udostępniane w należytym czasie, we właściwej ilości i jakości oraz po najlepszej cenie; b) zasadą efektywności, która dotyczy jak najkorzystniejszej relacji pomiędzy wykorzystywanymi zasobami, podejmowanymi działaniami i osiąganymi celami; c) zasadą skuteczności, która dotyczy stopnia, w jakim zamierzone cele zostały osiągnięte dzięki podjętym działaniom”. Artykuł 36 wskazanego rozporządzenia, zatytułowany „Wewnętrzna kontrola wykonania budżetu”, przewidywał w ust. 1: „Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami budżet wykonuje się przy zapewnieniu skutecznej i efektywnej kontroli wewnętrznej odpowiedniej dla każdej z metod wykonywania oraz zgodnie z odpowiednimi przepisami sektorowymi”. Prawo rumuńskie Artykuł 4 Hotărârea guvernului nr. 347 privind stabilirea cadrului general de implementare a operațiunilor cofinanțate din Fondul European pentru Pescuit și Afaceri Maritime prin Programul operațional pentru pescuit și afaceri maritime 2014–2020 (decyzji rządu nr 347 ustanawiającej ogólne ramy realizacji operacji współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego za pośrednictwem programu operacyjnego morskiego i rybackiego na lata 2014–2020) z dnia 11 maja 2016 r. (Monitorul Oficial al României, cz. I, nr 368 z dnia 12 maja 2016 r.), w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania finansowania, stanowi: „1.   Bez uszczerbku dla art. 5 i 6, aby wydatki mogły zostać uznane za kwalifikowalne, muszą one spełniać łącznie następujące warunki o charakterze ogólnym: a) muszą zostać poniesione przez beneficjenta i faktycznie przez niego zapłacone na warunkach określonych w ustawie w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., pod warunkiem że współfinansowana operacja nie została fizycznie ukończona lub w pełni wdrożona przed złożeniem przez beneficjenta do instytucji zarządzającej wniosku o finansowanie w ramach programu operacyjnego w dziedzinie gospodarki morskiej i rybołówstwa 2014–2020, niezależnie od tego, czy wszystkie powiązane płatności zostały dokonane przez beneficjenta zgodnie z art. 65 ust. 6 [rozporządzenia nr 1303/2013]; b) muszą im towarzyszyć faktury wystawione zgodnie z przepisami prawa krajowego lub państwa, w którym zostały wystawione, lub inne dokumenty księgowe, na podstawie których odnotowywany jest obowiązek zapłaty, jak również dokumenty potwierdzające dotyczące płatności oraz rzeczywistego charakteru dokonanych wydatków, na podstawie których wydatki mogą zostać zweryfikowane/skontrolowane/poddane audytowi/potwierdzone, z wyjątkiem wydatków związanych z pomocą zwrotną przyznaną w jednej z form określonych w art. 67 ust. 1 lit. b), c) i d) [rozporządzenia nr 1303/2013]; c) muszą być zgodne z umową o finansowanie zawartą za pośrednictwem instytucji zarządzającej [programem »gospodarka morska i rybołówstwo«] między [Ministerul agriculturii și Dezvoltării Rurale (ministerstwem rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, Rumunia)] a beneficjentem; d) muszą być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami prawa Unii i przepisami krajowymi; e) muszą być zgodne z przepisami programu; f) muszą zostać zaksięgowane przez beneficjenta zgodnie z art. 67 [rozporządzenia nr 1303/2013]. 2.   Wydatki związane z podwykonawstwem są kwalifikowalne do maksymalnej wysokości 30 % całkowitej kwalifikowalnej kwoty umowy o roboty budowlane lub umowy o dzieło. 3.   Wydatki związane z podwykonawstwem usług są kwalifikowalne do maksymalnej wysokości 40 % całkowitej kwalifikowalnej kwoty umowy o świadczenie usług”. Artykuł 2 ust. 1 lit. a) Ordonanța de urgență a guvernului nr. 66 privind prevenirea, constatarea și sancționarea neregulilor apărute în obținerea și utilizarea fondurilor europene și/sau a fondurilor publice naționale aferente acestora (rozporządzenia nadzwyczajnego rządu nr 66/2011 w sprawie zapobiegania nieprawidłowościom przy otrzymywaniu lub wykorzystywaniu funduszy europejskich lub związanych z nimi krajowych funduszy publicznych oraz wykrywania i zwalczania tych nieprawidłowości) z dnia 29 czerwca 2011 r. (Monitorul Oficial al României, cz. I, nr 461 z dnia 30 czerwca 2011 r., zwanego dalej „OUG nr 66/2011”) definiuje „nieprawidłowość” w rozumieniu tego aktu jako „wszelkie odstępstwo od legalności, prawidłowości i zgodności, w świetle przepisów krajowych lub europejskich oraz postanowień umownych lub innych zobowiązań podjętych zgodnie z prawem na podstawie tych przepisów, wynikające z działania lub bezczynności beneficjenta lub organu właściwego w zakresie zarządzania funduszami europejskimi, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii/budżetach międzynarodowych darczyńców publicznych lub związanych z nimi krajowych funduszy publicznych, poprzez wypłacenie nienależnej kwoty”. Artykuł 3 OUG nr 66/2011 przewiduje: „1.   Organy właściwe do zarządzania funduszami europejskimi są zobowiązane do przestrzegania zasady należytego zarządzania finansami, określonej w prawodawstwie europejskim lub, w stosownych przypadkach, przez międzynarodowych darczyńców. 2.   Przy wyborze i zatwierdzaniu wniosków o wsparcie finansowe organy właściwe do zarządzania funduszami europejskimi są zobowiązane do korzystania z zasad i procedur zapewniających zgodność z następującymi zasadami: a) należytego zarządzania finansami w oparciu o zasady gospodarności, skuteczności i efektywności; b) wolnej konkurencji oraz równego i niedyskryminacyjnego traktowania; c) przejrzystości – udostępniania wszystkim zainteresowanym osobom informacji dotyczących wdrożenia procedury przyznawania funduszy europejskich; d) zapobiegania sytuacjom konfliktu interesów w trakcie całej procedury wyboru projektów, które mają zostać objęte finansowaniem; e) wykluczenia kumulacji – działalność będąca przedmiotem wniosku o finansowanie z funduszy europejskich nie kwalifikuje się do wsparcia finansowego z innych bezzwrotnych źródeł finansowania, z wyjątkiem kwot stanowiących pomoc państwa przyznaną na warunkach określonych w ustawie. 3.   Przy wykonywaniu umowy o finansowanie bezzwrotne beneficjenci są zobowiązani do przestrzegania: a) zasady należytego zarządzania finansami w oparciu o zasady gospodarności, skuteczności i efektywności; b) zasad wolnej konkurencji oraz równego i niedyskryminującego traktowania, zgodnie z umową finansowania i mającymi zastosowanie przepisami; c) zasady przejrzystości, zgodnie z umową o finansowanie i mającymi zastosowanie przepisami. bis.   Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami organy właściwe do zarządzania funduszami europejskimi i beneficjenci będący podmiotami prawa publicznego są zobowiązani do opracowania i stosowania procedur zarządzania i kontroli zapewniających prawidłowość przyznawania i wykorzystywania funduszy”. Ordinul nr. 816/2016 al ministrului agriculturii și dezvoltării rurale privind aprobarea Listei detaliate a cheltuielilor eligibile pentru operațiunile finanțate, inclusiv cheltuielile de personal ale Autorității de Management, în cadrul Programului operațional pentru pescuit și afaceri maritime 2014–2020 (rozporządzenie nr 816/2016 ministra rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w sprawie zatwierdzenia szczegółowego wykazu wydatków kwalifikowalnych w odniesieniu do finansowanych działań, w tym wydatków na personel instytucji zarządzającej, w ramach programu operacyjnego w dziedzinie gospodarki morskiej i rybołówstwa na lata 2014–2020) z dnia 24 maja 2016 r. (Monitorul Oficial al României, cz. I, nr 401 z dnia 26 maja 2016 r.), w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania finansowania, zawiera załącznik, w którym umieszczono szczegółowy wykaz wydatków kwalifikowalnych w odniesieniu do finansowanych działań, w tym wydatków na personel organu zarządzającego, w ramach programu operacyjnego w dziedzinie gospodarki morskiej i rybołówstwa na lata 2014–2020. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Spółka Rustrans złożyła do instytucji zarządzającej programem „gospodarka morska i rybołówstwo” wniosek o finansowanie w ramach programu operacyjnego w dziedzinie gospodarki morskiej i rybołówstwa na lata 2014–2020, oparty w szczególności na art. 48 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 508/2014 (zwany dalej „wnioskiem o finansowanie”), w celu realizacji projektu rozszerzenia i dywersyfikacji swojej działalności w dziedzinie akwakultury (zwanego dalej „przedmiotowym projektem”). Poprzez realizację tego projektu spółka Rustrans dążyła do poprawy swej konkurencyjności poprzez modernizację jednostki akwakultury, zwiększenie swych zdolności produkcyjnych i optymalizację kosztów produkcji dzięki zakupowi sprzętu technologicznego i urządzeń o dużej wydajności przeznaczonych dla akwakultury. W ramach rzeczonego projektu spółka Rustrans zobowiązała się do wniesienia, w formie wkładu rzeczowego, gruntu i znajdujących się na nim budowli, wśród których znajdowało się w szczególności gospodarstwo rybne, przy czym wkład ten został wniesiony według wartości określonych we wniosku o finansowanie. W dniu 18 września 2018 r. spółka Rustrans i instytucja zarządzająca programem „gospodarka morska i rybołówstwo” zawarły umowę o finansowanie przedmiotowego projektu. Zgodnie z postanowieniami tej umowy spółce Rustrans przyznano bezzwrotne finansowanie na zakup sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia. Całkowita kwota umowy o finansowanie wynosiła 19151676,06 lei rumuńskich (RON) (około 3850000 EUR), z czego kwota 5009988,24 RON (około 1000000 EUR), czyli 28,67 % zatwierdzonej łącznej kwoty kwalifikowalnej, została przyznana przez instytucję zarządzającą programem „gospodarka morska i rybołówstwo” jako finansowanie bezzwrotne. W przypadku tego finansowania bezzwrotnego w wysokości 5009988,24 RON wkład z EFMR wyniósł 3757491,18 RON (około 755000 EUR), co stanowi 75 % kwoty finansowania bezzwrotnego, a wkład z budżetu krajowego wyniósł 1252497,06 RON (około 250000 EUR), co stanowi 25 % kwoty finansowania bezzwrotnego. Wkład spółki Rustrans z tytułu kwalifikującego się współfinansowania, będący wkładem rzeczowym w postaci przekazania gruntu i znajdujących się na nim budowli obejmujących gospodarstwo rybne, wyniósł 12467883,69 RON (około 2500000 EUR), czyli 71,33 % całkowitej kwoty kwalifikowalnej. Wartość wniesionego przez spółkę Rustrans jako wkład rzeczowy gruntu wynosiła 1505336,03 RON (około 301000 EUR), czyli 8,61 % całkowitej kwoty kwalifikowalnej. W następstwie realizacji przedmiotowego projektu spółka Rustrans złożyła cztery wnioski o zwrot wydatków, co doprowadziło do wypłaty na jej rzecz łącznej kwoty 4826294,03 RON (około 965000 EUR), w tym 3619720,51 RON (około 724000 EUR) z tytułu wkładu z EFMR (75 %) i 1206573,51 RON (około 240000 EUR) z tytułu wkładu z budżetu krajowego (25 %). W 2021 r. Dyrekcja Generalna Komisji ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa przeprowadziła audyt, który ujawnił istnienie dwóch nieprawidłowości w odniesieniu do warunków zaakceptowania przez instytucję zarządzającą programem „gospodarka morska i rybołówstwo” zwrotu wydatków związanych z wniesionym na poczet projektu wkładem rzeczowym w postaci udostępnienia gruntu i budowli. Pierwsza dostrzeżona nieprawidłowość polegała na naruszeniu art. 69 ust. 1 i art. 69 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1303/2013, jako że wydatki związane z tym wkładem przekraczały górną granicę 10 % całkowitych wydatków kwalifikowalnych w ramach tych projektów. Druga nieprawidłowość dotyczyła braku związku między wspomnianym wkładem rzeczowym a operacją finansowaną w świetle zasady należytego zarządzania finansami, ustanowionej w art. 4 ust. 8 i art. 125 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz w art. 33 ust. 1 rozporządzenia 2018/1046. W tym kontekście instytucja zarządzająca programem „gospodarka morska i rybołówstwo” przeprowadziła weryfikacje dotyczące przedmiotowego projektu. W protokole z dnia 19 października 2022 r. stwierdzającym nieprawidłowości i określającym wierzytelności budżetowe instytucja ta stwierdziła nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) OUG nr 66/2011 dotyczące, po pierwsze, braku bezpośredniego związku między wkładem rzeczowym a finansowaną operacją, a po drugie, przekroczenia górnej granicy 10 % całkowitych wydatków kwalifikowalnych przewidzianej w art. 69 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013. W związku z tym ustalono wierzytelność budżetową w wysokości 3378392,20 RON (około 676000 EUR), w tym 2533794,15 RON (około 507000 EUR) z tytułu wkładu z EFMR i 844598,05 RON (około 169000 EUR) z tytułu wkładu z budżetu krajowego. W dniu 7 listopada 2022 r. spółka Rustrans wniosła skargę do Curtea de Apel Bacău (sądu apelacyjnego w Bacău, Rumunia), który jest sądem odsyłającym, żądając, po pierwsze, stwierdzenia nieważności tego protokołu z dnia 19 października 2022 r., a po drugie, zwolnienia jej z zapłaty kwoty 3378392,20 RON (około 676000 EUR). Sąd ten zastanawia się w pierwszej kolejności, czy wkład rzeczowy w postaci gruntu i budowli ma „bezpośredni związek” z finansowanymi operacjami, a mianowicie z zakupem określonego sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia przeznaczonego do modernizacji istniejących jednostek akwakultury. Ponadto w ramach oceny poszanowania zasad należytego zarządzania finansami i efektywności występuje rozbieżność opinii między Komisją a państwem rumuńskim, ponieważ każda ze stron określiła w odmienny sposób koszty konieczne do modernizacji istniejących jednostek akwakultury. Państwo rumuńskie uznało bowiem, że koszty te obejmowały grunt i znajdujące się na nim budowle, ponieważ ich brak uniemożliwiłby realizację projektu, podczas gdy Komisja uznała, iż przekazanie gruntu i budowli stanowiło warunek wstępny przeprowadzenia modernizacji. Zdaniem tego sądu działalność w ramach projektu, taka jak opisana we wniosku o finansowanie, nie miała na celu bezpośredniej ingerencji w nieruchomości, za pomocą których skarżąca współfinansowała projekt, lecz dostarczenie gospodarstwu rybnemu środków niezbędnych do prowadzenia jego konkretnej działalności. Sąd ten zwraca uwagę, że zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami i efektywności jedynie koszty konieczne do modernizacji istniejących jednostek akwakultury i związane z tymi jednostkami są kwalifikowalne na podstawie tego przepisu. W drugiej kolejności sąd odsyłający zastanawia się, czy stawka 10 % przewidziana w art. 69 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1303/2013, która wyklucza kwalifikowalność kosztów zakupu gruntów, zabudowanych lub niezabudowanych, przekraczających 10 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych danej operacji, ma zastosowanie w sposób ogólny do całego wkładu rzeczowego, czyli gruntu i budowli, czy też wyłącznie do wkładu w postaci gruntu. W tych okolicznościach Curtea de Apel Bacău (sąd apelacyjny w Bacău) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy w celu modernizacji jednostki akwakultury poprzez inwestycję, o której mowa w art. 48 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 508/2014, wkład rzeczowy w postaci gruntów związanych ze stawami, obiektów akwakultury i betonowych zbiorników, a także budynków znajdujących się na tych gruntach, stanowi wydatek kwalifikowalny w rozumieniu art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013, w przypadku gdy modernizacja jednostki akwakultury jest dokonywana poprzez nabycie sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia dla gospodarstwa rybnego? 2) Czy art. 48 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 508/2014 w związku z art. 4 i 125 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz art. 33 rozporządzenia 2018/1046, dotyczącym zasady należytego zarządzania finansami, należy interpretować w ten sposób, że nie istnieje bezpośredni związek między modernizacją jednostki akwakultury poprzez wydatki na nabycie sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia dla gospodarstwa rybnego istniejącego na gruncie a wkładem rzeczowym w postaci gruntu związanego z betonowymi stawami, gruntów związanych ze stawami przeznaczonymi na obiekty akwakultury, gruntów związanych z betonowymi zbiornikami i budynków znajdujących się na tych gruntach? 3) Czy pułap wynoszący 10 %, o którym mowa w art. 69 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1303/2013, ma zastosowanie jedynie do wkładów w postaci gruntów i nieruchomości, w odniesieniu do których dokonuje się płatności w gotówce do celów umowy dzierżawy [o której mowa w art. 69 ust. 1 lit. d)], czy też ma on również zastosowanie do wkładu rzeczowego [w postaci] gruntów i nieruchomości będących własnością (nie w dzierżawie) beneficjentów? 4) Czy art. 69 [rozporządzenia nr 1303/2013] określa pułap wynoszący 10 % tylko w odniesieniu do wkładu rzeczowego w postaci gruntów, czy też określa on pułap wynoszący 10 % w odniesieniu do wkładu rzeczowego w postaci gruntów i budynków?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego W przedmiocie dopuszczalności Rząd rumuński i instytucja zarządzająca programem „gospodarka morska i rybołówstwo” kwestionują dopuszczalność pytań prejudycjalnych pierwszego i drugiego z kilku powodów. Po pierwsze, zdaniem tej instytucji pytania te są niedopuszczalne, ponieważ dotyczą one art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013, który jest przepisem jasnym, przewidywalnym i jednoznacznym, a zatem nie wymaga wykładni. Podobnie brak przedstawienia powodów, dla których sąd odsyłający powziął wątpliwości w przedmiocie wykładni rozpatrywanych przepisów lub związku między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi znajdującymi zastosowanie w postępowaniu głównym, a także brak jasności pytań prejudycjalnych sprawiają, że zadane pytania są niedopuszczalne. W tym względzie wystarczy przypomnieć, że o ile okoliczność, iż prawidłowa wykładnia prawa Unii miałaby być w niniejszym przypadku tak oczywista, że nie pozostawia miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości – przy założeniu jej prawdziwości – może doprowadzić Trybunał do wydania postanowienia na podstawie art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, o tyle okoliczność ta nie może jednak uniemożliwić sądowi krajowemu zwrócenia się z pytaniami prejudycjalnymi ani nie może skutkować niedopuszczalnością przedstawionych w ten sposób pytań prejudycjalnych (wyrok z dnia 7 września 2023 r., Asociaţia Forumul Judecătorilor din România, C‑216/21, EU:C:2023:628, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE współpracy między Trybunałem i sądami krajowymi wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i który powinien przyjąć na siebie odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy dokonanie oceny, w świetle szczególnych okoliczności sprawy, zarówno konieczności wydania orzeczenia w trybie prejudycjalnym po to, aby tenże sąd krajowy był w stanie wydać swoje orzeczenie, jak i znaczenia dla sprawy pytań zadanych Trybunałowi. W konsekwencji, jeżeli zadane pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia. Oznacza to, że pytania dotyczące prawa Unii korzystają z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie przedstawionego przez sąd krajowy pytania jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (wyrok z dnia 7 września 2023 r., Groenland Poultry, C‑169/22, EU:C:2023:638, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo). Tymczasem w niniejszej sprawie sąd odsyłający wskazał w postanowieniu odsyłającym, że w celu rozstrzygnięcia sporu rozpatrywanego w postępowaniu głównym należy dokonać wykładni nie tylko art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013, lecz również art. 4 i 125 tego rozporządzenia, a także art. 33 rozporządzenia 2018/1046, który dotyczy zasady należytego zarządzania finansami, w celu ustalenia, czy wkład rzeczowy wniesiony przez spółkę Rustrans w postaci udostępnienia gruntu i znajdujących się na nim budowli może zostać uznany za wydatek kwalifikowalny w rozumieniu rozporządzenia nr 1303/2013, a zatem czy może być przedmiotem współfinansowania w formie zwrotu środków pieniężnych. Nie można zatem uznać za oczywiste, że wykładnia art. 69 tego rozporządzenia, o której dokonanie się zwrócono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym ani że problem analizowany w postępowaniu głównym jest natury hipotetycznej. Po drugie, rząd rumuński twierdzi, że poprzez pytania pierwsze i drugie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o dokonanie oceny o charakterze faktycznym mającej na celu ustalenie, czy istnieje bezpośredni związek między wkładem rzeczowym, o którym mowa w postępowaniu głównym, a przedmiotem odnośnego projektu, które to zadanie spoczywa nie na Trybunale, lecz na sądzie odsyłającym. W tym względzie należy przypomnieć, że w kontekście procedury przewidzianej w art. 267 TFUE, opartej na wyraźnym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału, wszelka ocena okoliczności faktycznych sprawy należy do właściwości sądu krajowego (wyroki: z dnia 15 listopada 1979 r., Denkavit Futtermittel, 36/79, EU:C:1979:258, pkt 12; z dnia 13 czerwca 2024 r., Adient, C‑533/22, EU:C:2024:501, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie wystarczy stwierdzić, że wbrew temu, co twierdzi rząd rumuński, poprzez pytania pierwsze i drugie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału nie o dokonanie oceny o charakterze faktycznym, lecz o dokonanie wykładni przepisów prawa Unii w celu ustalenia, czy wkład rzeczowy w postaci udostępnienia gruntów i znajdujących się na nich budowli może wchodzić w zakres pojęcia „wydatków kwalifikowalnych” w rozumieniu art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013. Wynika z tego, że pytania pierwsze i drugie są dopuszczalne. Co do istoty Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania. Ponadto Trybunał może wziąć pod rozwagę normy prawa Unii, na które sąd krajowy nie powołał się w swoim pytaniu prejudycjalnym (wyrok z dnia 7 września 2023 r., Groenland Poultry, C‑169/22, EU:C:2023:638, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że pytania pierwsze i drugie dotyczą kwestii, czy wkład rzeczowy wniesiony przez beneficjenta w formie przekazania gruntów i znajdujących się na nich budowli może spełniać zasady kwalifikowalności EFSI, o których mowa w art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013. Tymczasem należy zauważyć, po pierwsze, że pojęcie kwalifikowalności wydatków jest konkretnie przedmiotem art. 65 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, a po drugie, że art. 67 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia przewiduje, iż dotacje mogą przyjąć formę zwrotu kosztów kwalifikowalnych, które zostały faktycznie poniesione i zapłacone przez beneficjenta, a także, w stosownych przypadkach, wkładów rzeczowych. Ponadto w art. 48 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 508/2014, na który powołuje się sąd odsyłający, ograniczono się do stwierdzenia, że EFMR może wspierać modernizację jednostek akwakultury, bez przedstawienia szczegółowych wskazówek co do kwalifikowalności wydatków związanych z daną operacją. W tych okolicznościach, i w celu udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi, należy stwierdzić, że poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 65 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1 lit. a) i art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013 w związku z art. 4 i art. 125 ust. 1 tego rozporządzenia, a także z art. 33 rozporządzenia 2018/1046 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „wydatku kwalifikowalnego” w rozumieniu tych przepisów obejmuje wkład rzeczowy wniesiony przez beneficjenta w postaci udostępnienia gruntów i znajdujących się na nich budowli w celu realizacji projektu modernizacji jednostki akwakultury, która to modernizacja polega wyłącznie na nabyciu sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia, które są typowe dla istniejącego gospodarstwa rybnego. W pierwszej kolejności należy przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z art. 65 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013 kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych, z wyjątkiem przypadków, w których szczegółowe przepisy zostały ustanowione w tym rozporządzeniu lub na jego podstawie bądź w przepisach dotyczących poszczególnych EFSI lub na ich podstawie. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu wydatki kwalifikują się do otrzymania wkładu z EFSI, jeżeli zostały poniesione przez beneficjenta i zapłacone między dniem przedłożenia Komisji programu lub dniem 1 stycznia 2014 r., w zależności od tego, która data jest wcześniejsza, a dniem 31 grudnia 2023 r. Następnie art. 67 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1303/2013 przewiduje, że dotacje i pomoc zwrotna mogą przybrać formę zwrotu kosztów kwalifikowalnych, które zostały rzeczywiście poniesione i zapłacone, wraz, w stosownych przypadkach, z wkładami rzeczowymi i amortyzacją. Wreszcie art. 69 ust. 1 tego rozporządzenia ustanawia szczególne zasady kwalifikowalności w odniesieniu do wkładów rzeczowych, w szczególności w postaci udostępnienia gruntów i budynków, w odniesieniu do których nie dokonano żadnej płatności gotówkowej potwierdzonej fakturami lub innymi dokumentami o równoważnej wartości dowodowej. Zgodnie z tym przepisem takie wkłady rzeczowe są uzależnione od tego, czy pozwalają na to zasady kwalifikowalności EFSI i programu, oraz od spełnienia wszystkich warunków wymienionych w tym przepisie. W tym względzie akapit drugi tego ustępu przewiduje, że wartość gruntów lui nieruchomości musi być poświadczana przez niezależnego, wykwalifikowanego eksperta lub przez należycie upoważniony organ urzędowy i nie przekracza limitu ustanowionego w art. 69 ust. 3 lit. b) tego rozporządzenia, to znaczy co do zasady kwoty przekraczającej 10 % całkowitych wydatków kwalifikowalnych danej operacji. Należy zatem stwierdzić, że z brzmienia tych przepisów nie wynika, by prawodawca Unii wyraźnie uzależnił kwalifikowalność wkładu rzeczowego w postaci udostępnienia gruntów i znajdujących się na nich budowli od istnienia bezpośredniego związku między takim wkładem rzeczowym wniesionym przez beneficjenta a współfinansowanym projektem. W drugiej kolejności należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 317 TFUE Komisja wykonuje budżet Unii we współpracy z państwami członkowskimi, w szczególności zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, którą w art. 2 pkt 59 rozporządzenia 2018/1046 zdefiniowano jako wykonanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności. Zasada należytego zarządzania finansami wymaga zatem, aby EFSI, w tym EFMR, były wykorzystywane przez państwa członkowskie zgodnie z zasadami i wymogami prawnymi leżącymi u podstaw przepisów sektorowych Unii. W tym względzie w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 1303/2013 przypomniano, że państwa członkowskie przestrzegają zasady należytego zarządzania finansami zgodnie z art. 33 rozporządzenia 2018/1046. Tymczasem zgodnie z ust. 1 tego ostatniego artykułu środki wykorzystuje się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i wykonuje się je zgodnie z zasadami wymienionymi w tym ustępie, a mianowicie zasadami oszczędności, skuteczności i efektywności, przy czym ta ostatnia zasada została zdefiniowana w lit. b) tego ustępu jako dotycząca jak najkorzystniejszej relacji pomiędzy wykorzystywanymi zasobami, podejmowanymi działaniami i osiąganymi celami. W tym kontekście art. 125 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013 przewiduje, że instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. W ust. 3 tego artykułu uściślono zasadniczo, że instytucja ta ma obowiązek upewnić się, iż operacje wybrane do finansowania przez cały okres ich realizacji są zgodne z mającymi zastosowanie zasadami Unii i zainteresowanych państw członkowskich oraz że operacje te przyczyniają się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów. Z rozważań tych wynika, że instytucja zarządzająca ma za zadanie sprawdzić, czy operacje wybrane do finansowania są zgodne z zasadą efektywności, to znaczy czy istnieje jak najkorzystniejsza relacja pomiędzy wykorzystywanymi zasobami, podejmowanymi działaniami i celami realizowanymi poprzez takie operacje. Relacja ta oznacza, że w ramach operacji współfinansowanej z funduszu strukturalnego i inwestycyjnego wydatki poniesione przez beneficjenta oraz wkłady rzeczowe, jakie może on wnieść na rzecz tego projektu, muszą – jeśli mają one zostać uznane za kwalifikowalne – pozostawać w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością. W niniejszej sprawie, jak wynika z informacji przekazanych przez sąd odsyłający, przedmiotowy projekt polegający na rozszerzeniu i dywersyfikacji przez spółkę Rustrans jej działalności w dziedzinie akwakultury wpisuje się w ramy celu określonego w art. 48 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 508/2014, a mianowicie modernizacji jednostki akwakultury, i polega wyłącznie na zakupie sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia. W tym celu spółka Rustrans przyczyniła się do finansowania tego projektu poprzez wniesienie wkładu rzeczowego w postaci udostępnienia gruntu i znajdujących się na nim budowli, nie wskazując jednak we wniosku o finansowanie, że projekt zakłada bezpośrednią ingerencję w ten grunt i w te budowle. Wynika z tego, że ten wkład rzeczowy nie wydaje się mieć bezpośredniego związku z finansowanym projektem, za sprawą którego to związku można by uznać ów wkład za kwalifikujący się do objęcia finansowaniem Unii, przy czym wniosek ten powinien zostać zweryfikowany przez sąd odsyłający. W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytania pierwsze i drugie powinna brzmieć: art. 65 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1 lit. a) i art. 69 rozporządzenia nr 1303/2013 w związku z art. 4 i art. 125 ust. 1 tego rozporządzenia, a także z art. 33 rozporządzenia 2018/1046 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „wydatku kwalifikowalnego” w rozumieniu tych przepisów nie obejmuje wkładu rzeczowego wniesionego przez beneficjenta w postaci udostępnienia gruntów i znajdujących się na nich budowli w celu realizacji projektu modernizacji jednostki akwakultury, która to modernizacja polega wyłącznie na nabyciu sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia, które są typowe dla istniejącego gospodarstwa rybnego. W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego W świetle odpowiedzi udzielonej na pytania pierwsze i drugie nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytania trzecie i czwarte. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 65 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1 lit. a) i art. 69 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, w związku z art. 4 i art. 125 ust. 1 tego rozporządzenia, a także z art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012,   należy interpretować w ten sposób, że:   pojęcie „wydatku kwalifikowalnego” w rozumieniu tych przepisów nie obejmuje wkładu rzeczowego wniesionego przez beneficjenta w postaci udostępnienia gruntów i znajdujących się na nich budowli w celu realizacji projektu modernizacji jednostki akwakultury, która to modernizacja polega wyłącznie na nabyciu sprzętu, maszyn technologicznych i wyposażenia, które są typowe dla istniejącego gospodarstwa rybnego.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: rumuński.