C-403/20

PostanowienieTSUE2021-03-03CELEX: 62020CO0403ECLI:EU:C:2021:156

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komisja Europejska ponosi odpowiedzialność pozaumowną za szkodę poniesioną przez osoby fizyczne i prawne w wyniku rzekomego zaniedbania w monitorowaniu i negocjowaniu układu monetarnego z państwem trzecim, w sytuacji gdy nie ma bezpośrednich uprawnień do wymuszenia na tym państwie konkretnej transpozycji prawa unijnego?
Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że nie istnieje wystarczająco bezpośredni związek przyczynowy między zarzucanym Komisji zaniedbaniem (w monitorowaniu stosowania układu monetarnego Unia–Andora oraz w jego treści) a szkodą, jaką mieli ponieść skarżący. Komisja, działając w ramach wspólnego komitetu ustanowionego układem, nie dysponuje uprawnieniami, które mogłyby bezpośrednio zobowiązać Księstwo Andory do wdrożenia konkretnej transpozycji dyrektywy unijnej. W konsekwencji, nawet gdyby Komisja podjęła działania, nie ma pewności, że zapobiegłoby to szkodzie, co wyklucza spełnienie przesłanki związku przyczynowego dla odpowiedzialności pozaumownej Unii.
Stan faktyczny
Skarżący, akcjonariusze andorskiego banku Banca Privada de Andorra SA (BPA), ponieśli szkodę w wyniku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku, której kapitał został zredukowany do zera. Proces ten nastąpił po tym, jak amerykańska sieć zwalczania przestępczości finansowej zaklasyfikowała BPA jako instytucję budzącą obawy związane z praniem pieniędzy, co doprowadziło do trudności finansowych banku. Księstwo Andory przyjęło ustawę 8/2015, częściowo transponującą dyrektywę UE 2014/59/UE, na mocy której ustanowiono agencję AREB, która wszczęła postępowanie restrukturyzacyjne wobec BPA. Skarżący zarzucili Komisji Europejskiej zaniedbanie w monitorowaniu stosowania układu monetarnego Unia–Andora oraz w jego treści, co miało umożliwić Andorze nieprawidłową transpozycję dyrektywy i doprowadzić do ich szkody.
Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje częściowo odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne, a częściowo oddalone jako oczywiście bezzasadne. 2) CF, TB, LO SA i UM SL pokrywają własne koszty.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (siódma izba) z dnia 3 marca 2021 r. ( *1 ) Odwołanie – Artykuł 181 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Układ monetarny pomiędzy Unią Europejską a Księstwem Andory – Zarzucane Komisji Europejskiej zaniedbanie dotyczące treści układu – Zarzucane Komisji zaniedbanie w monitorowaniu stosowania układu – Skarga o odszkodowanie – Oddalenie skargi – Związek przyczynowy – Brak – Odwołanie w części oczywiście niedopuszczalne, a w części oczywiście bezzasadne W sprawie C‑403/20 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 26 sierpnia 2020 r., CF, zamieszkały w Andorze (Andora), TB, zamieszkały w Andorze, LO SA, z siedzibą w Andorze, UM SL, z siedzibą w Andorze, których reprezentują J. Álvarez González oraz S. San Felipe Menéndez, abogados, strona skarżąca, w której drugą stroną postępowania jest: Komisja Europejska, strona pozwana w pierwszej instancji, TRYBUNAŁ (siódma izba), w składzie: A. Kumin, prezes izby, A. Arabadjiev (sprawozdawca), prezes drugiej izby, i P.G. Xuereb, sędzia, rzecznik generalny: A. Rantos, sekretarz: A. Calot Escobar, postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 181 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie W odwołaniu CF, TB, LO SA i UM SL wnoszą o uchylenie postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 25 czerwca 2020 r., Noguer Enríquez i in./Komisja (T‑22/19, niepublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”, EU:T:2020:295), w którym Sąd oddalił ich żądanie naprawienia szkody, jaką mieli ponieść wskutek, po pierwsze, zaniedbania Komisji Europejskiej w monitorowaniu stosowania Układu monetarnego pomiędzy Unią Europejską a Księstwem Andory (Dz.U. 2011, C 369, s. 1, zwanego dalej „układem monetarnym Unia–Andora”), podpisanego w Brukseli w dniu 30 czerwca 2011 r., a po drugie, zaniedbania dotyczącego treści tego układu, którego dopuściła się Komisja. Ramy prawne Artykuł 10 układu monetarnego Unia–Andora stanowi, że: „1.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wyłączne kompetencje do rozstrzygania wszelkich sporów między stronami, które mogą powstać w związku ze stosowaniem niniejszego układu i które nie mogły zostać rozwiązane przez wspólny komitet. 2.   Unia Europejska, reprezentowana przez Komisję Europejską i działająca na podstawie zalecenia delegacji Unii Europejskiej we wspólnym komitecie, lub Księstwo Andory mogą wnieść skargę do Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli uznają, że druga strona uchybiła zobowiązaniu wynikającemu z niniejszego układu. Wyrok Trybunału jest wiążący dla obu stron, które podejmują wszelkie środki niezbędne do zastosowania się do wyroku w terminie określonym przez Trybunał w tymże wyroku, i nie podlega odwołaniu. 3.   W przypadku gdyby Unia Europejska bądź też Księstwo Andory zaniedbały podjęcia koniecznych działań służących wykonaniu wyroku w określonym terminie, druga strona może jednostronnie rozwiązać układ z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia”. Artykuł 11 ust. 1–3 tego układu stanowi: „1.   Ustanawia się wspólny komitet. W jego skład wchodzą przedstawiciele Księstwa Andory i Unii Europejskiej. W skład delegacji [Unii Europejskiej] wchodzą przedstawiciele Komisji Europejskiej (która przewodniczy delegacji), Królestwa Hiszpanii i Republiki Francuskiej oraz przedstawiciele Europejskiego Banku Centralnego. 2.   Wspólny komitet zbiera się co najmniej raz w roku. Funkcja przewodniczącego jest pełniona przez okres jednego roku, naprzemiennie, przez przedstawiciela Unii Europejskiej i przedstawiciela Księstwa Andory. Wspólny komitet podejmuje decyzje jednogłośnie. 3.   Wspólny komitet służy wymianie poglądów i informacji, a także przyjmuje decyzje, o których mowa w art. 3 i 8. Delegacja Unii Europejskiej informuje Księstwo Andory o projektach ustawodawczych Unii Europejskiej podczas debat poświęconych obszarom określonym w art. 8. Wspólny komitet bada ponadto środki podjęte przez Księstwo Andory i dąży do rozwiązania ewentualnych sporów wynikających z wdrażania niniejszego układu”. Artykuł 12 układu monetarnego Unia–Andora uściśla, że „nie naruszając postanowień art. 10 ust. 3, każda ze stron może wypowiedzieć niniejszy układ z zachowaniem rocznego okresu wypowiedzenia”. Zgodnie z art. 12 ust. 4 układu monetarnego między Unią a Księstwem Monako (Dz.U. 2012, C 310, s. 1, zwanego dalej „układem monetarnym Unia–Monako”), podpisanego w Brukseli w dniu 29 listopada 2011 r.: „Wszystkie wątpliwości związane z ważnością decyzji instytucji i organów Unii Europejskiej podjętych w zastosowaniu niniejszego układu należą wyłącznie do kompetencji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wszelka osoba fizyczna lub prawna posiadająca miejsce zamieszkania/siedzibę na terytorium Księstwa Monako może skorzystać ze środków zaskarżenia dostępnych dla osób fizycznych lub prawnych posiadających miejsce zamieszkania/siedzibę na terytorium Francji przeciwko aktom prawnym, których są one adresatem, niezależnie od ich formy i charakteru”. Okoliczności powstania sporu Wnoszący odwołanie byli akcjonariuszami Banca Privada de Andorra SA (zwanej dalej „BPA”), w którym posiadali 75,52% akcji. BPA była bankiem w Andorze działającym na szczeblu międzynarodowym. W dniu 10 marca 2015 r. Financial Crimes Enforcement Network (sieć zwalczania przestępczości finansowej, Stany Zjednoczone) postanowiła zaklasyfikować BPA do zagranicznych instytucji, których działalność budzi poważne obawy związane z praniem pieniędzy. Tego samego dnia, w drodze projektu regulacji, organ ten zaproponował zakazanie instytucjom finansowym otwierania lub posiadania rachunków lub też zarządzania nimi w Stanach Zjednoczonych w imieniu lub na rzecz BPA. W następstwie tych zdarzeń BPA napotkała trudności finansowe. W dniu 26 marca 2015 r. BPA złożyła oświadczenie o zaprzestaniu płatności i wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie swojej upadłości. W dniu 2 kwietnia 2015 r. Księstwo Andory przyjęło Llei 8/2015 de mesures urgents per implantar mecanismes de reestructuració i resolució d’entitats bancàries (ustawę nr 8/2015 w sprawie pilnych środków w celu wdrożenia mechanizmów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podmiotów bankowych) z dnia 2 kwietnia 2015 r. (BOPA nr 31 z dnia 16 kwietnia 2015 r., s. 1, zwaną dalej „ustawą 8/2015”), transponującą częściowo dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającą ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającą dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U. 2014 L 173, s. 190). Na mocy ustawy 8/2015, która weszła w życie w dniu 16 kwietnia 2015 r., ustanowiono Agència Estatal de Resolució de Entitats Bancàries (państwową agencję ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podmiotów bankowych, Andora) (zwaną dalej „AREB”). W dniu 27 kwietnia 2015 r. AREB wszczęła postępowanie w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji BPA, kończąc w ten sposób postępowanie upadłościowe. W dniu 21 kwietnia 2016 r. AREB wydała decyzję o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji BPA, na mocy której zmniejszono w szczególności jej kapitał do zera. Pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. wnoszący odwołanie wezwali Komisję do podjęcia różnych działań w celu doprowadzenia do zaprzestania naruszeń układu monetarnego Unia–Andora popełnionych przez Księstwo Andory z powodu dokonania częściowej i nieprawidłowej transpozycji dyrektywy 2014/59 poprzez przyjęcie ustawy 8/2015. W piśmie tym zwrócili się oni również do Komisji o uznanie jej odpowiedzialności pozaumownej za szkodę, jaką mieli oni ponieść wskutek jej zaniedbania. Pismem z dnia 5 marca 2018 r. (zwanym dalej „pismem z dnia 5 marca 2018 r.”) Komisja odrzuciła twierdzenia wnoszących odwołanie oraz jakąkolwiek odpowiedzialność za szkodę, jaką mieli oni ponieść. Pismami z dnia 10 i 21 grudnia 2018 r. wnoszący odwołanie ponowili swoje żądania skierowane do Komisji w piśmie z dnia 29 grudnia 2017 r. Komisja nie udzieliła na powyższe pismo odpowiedzi. Postępowanie przed Sądem oraz zaskarżone postanowienie Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 11 stycznia 2019 r. wnoszący odwołanie wnieśli skargę o naprawienie szkody, jaką mieli ponieść wskutek zaniedbania ze strony Komisji, po pierwsze, w monitorowaniu stosowania układu monetarnego Unia–Andora, a po drugie, dotyczącego treści tego układu. Zaskarżonym postanowieniem Sąd oddalił skargę jako prawnie oczywiście bezzasadną. Żądania wnoszących odwołanie Wnoszący odwołanie wnoszą do Trybunału o uchylenie zaskarżonego postanowienia i obciążenie Komisji kosztami postępowania oraz, tytułem głównym, o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd lub, tytułem ewentualnym, o uwzględnienie skargi. W przedmiocie odwołania Zgodnie z art. 181 regulaminu postępowania jeżeli odwołanie jest w całości lub w części oczywiście niedopuszczalne lub oczywiście bezzasadne, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, odpowiednio odrzucić lub oddalić to odwołanie w całości lub w części w drodze postanowienia z uzasadnieniem. Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie. Na poparcie odwołania wnoszący odwołanie podnoszą w istocie pięć zarzutów, za pomocą których kwestionują oni dokonaną przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu ocenę dotyczącą, po pierwsze, dopuszczalności ich argumentów opartych na zasadach pewności prawa i przejrzystości, podstawowych zasad stanowiących podstawę integracji europejskiej, wiarygodności Komisji i praw podstawowych, po drugie, dopuszczalności ich argumentów dotyczących pisma z dnia 5 marca 2018 r., po trzecie, zarzucanego Komisji zaniedbania dotyczącego treści układu monetarnego Unia–Andora, po czwarte, zarzucanego Komisji zaniedbania w monitorowaniu stosowania tego układu oraz po piąte, zasadności zakończenia postępowania w drodze przyjęcia postanowienia. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego dokonanej przez Sąd oceny dopuszczalności argumentów wnoszących odwołanie dotyczących pisma z dnia 5 marca 2018 r. Argumentacja wnoszących odwołanie W zarzucie drugim, który należy zbadać w pierwszej kolejności, wnoszący odwołanie podnoszą, że należy uchylić uzasadnienie prawne zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym ich rozumowanie dotyczące pisma z dnia 5 marca 2018 r. należy odrzucić jako niedopuszczalne, ponieważ w żaden sposób nie sprecyzowali oni powodów, dla których – jeśli zamierzali powołać się na taki argument – pismo to prowadzi do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii. Wnoszący odwołanie podkreślają bowiem, że nigdy nie twierdzili, iż pismo z dnia 5 marca 2018 r. stanowiło przyczynę powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii, a ich argumentacja w tym względzie w pierwszej instancji miała jedynie na celu antycypowanie argumentacji Komisji zawartej w odpowiedzi na skargę. W związku z tym skargę należało uznać za dopuszczalną w odniesieniu do zawartych w niej zarzutów. Ocena Trybunału W zarzucie drugim wnoszący odwołanie wyraźnie stwierdzają, że ich skarga nie zawierała zarzutu ani argumentu, zgodnie z którym pismo z dnia 5 marca 2018 r. stanowiło przyczynę powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii. W konsekwencji zarzut ten, który ma na celu podważenie dokonanej przez Sąd oceny dopuszczalności takiego zarzutu lub argumentu, nie może przynieść korzyści wnoszącym odwołanie. Po pierwsze bowiem, zgodnie z ich twierdzeniami, skarga ta nie zawierała takiego zarzutu ani argumentu, który mógłby zostać uznany za dopuszczalny. Po drugie, ta ocena Sądu pozostała bez żadnego wpływu na kwestię dopuszczalności innych argumentów podniesionych w tej skardze, które Sąd zbadał oddzielnie. Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem istnienie legitymacji czynnej wnoszącego odwołanie oznacza, że odwołanie, poprzez swój wynik, może przynieść korzyść stronie, która je wnosi (wyrok z dnia 24 czerwca 2015 r., Fresh Del Monte Produce/Komisja i Komisja/Fresh Del Monte Produce, C‑293/13 P i C‑294/13 P, EU:C:2015:416, pkt 46). Wynika z tego, że ze względu na brak legitymacji czynnej wnoszących odwołanie zarzut drugi należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny. W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego dokonanej przez Sąd oceny zarzucanego Komisji zaniedbania w monitorowaniu stosowania układu monetarnego Unia–Andora Argumentacja wnoszących odwołanie W zarzucie czwartym, który należy zbadać w drugiej kolejności, wnoszący odwołanie utrzymują, że podpisując układ monetarny Unia–Andora, Komisja podjęła konkretne zobowiązania w dziedzinie kontroli, nadzoru i wypowiedzenia tego układu, które to zobowiązania są nierozłącznie związane z pełnioną przez nią rolą gwaranta tego układu oraz wchodzą w zakres ciążącego na niej obowiązku instytucjonalnego przewidzianego w art. 17 TUE. Jednakże zdaniem wnoszących odwołanie Komisja uchybiła swoim obowiązkom, gdy będąc w pełni świadoma jedynie częściowej transpozycji dyrektywy 2014/59 przez ustawę 8/2015, pominęła ze szkodą dla praw podstawowych obywateli Andory i Unii ciążący na niej obowiązek działania, co spowodowało powstanie po stronie wnoszących odwołanie znacznych szkód. Tymczasem w odniesieniu do przestrzegania tych zobowiązań Komisja nie może powoływać się na żaden zakres uznania w celu uzasadnienia jej zaniedbania i bezczynności. Według wnoszących odwołanie Komisja ponosi tym samym odpowiedzialność, ponieważ z naruszeniem ciążących na niej obowiązków zarówno instytucjonalnych, jak i wynikających z układu monetarnego Unia–Andora, a w szczególności z art. 10 ust. 2 i art. 11 ust. 3 tego układu, umożliwiła ona dokonanie niezgodnej z prawem, interesownej, z mocą wsteczną, częściowej i wyrządzającej szkody transpozycji wspomnianej dyrektywy. Wbrew bowiem temu, co orzekł Sąd, interpretowanie układu monetarnego Unia–Andora w ten sposób, że nie nakłada on na Komisję żadnego obowiązku działania w przypadku uchybień popełnionych przez Księstwo Andory, pozbawiałoby ten układ jego treści i stanowiłoby przeszkodę w realizacji jego celów. Ponadto, co się tyczy treści art. 17 TUE, Trybunał orzekł, że Komisja, jako strażniczka traktatów i zawartych na ich podstawie umów, jest zobowiązana do zapewnienia prawidłowego stosowania przez państwo trzecie obowiązków, którymi jest ono związane na mocy umowy zawartej z Unią, przy wykorzystaniu środków przewidzianych przez daną umowę lub decyzje przyjęte na jej podstawie. Obowiązki te wiążą Komisję tym bardziej, że obywatelom andorskim nie przyznano możliwości powołania się na bezpośrednią skuteczność przepisów dyrektywy 2014/59, nie mogą oni zwracać się do sądów krajowych o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości ani też nie mogą, podobnie jak obywatele Monako, na podstawie art. 12 ust. 4 układu monetarnego Unia–Monako, wnosić skarg bezpośrednich przeciwko aktom wyrządzającym im szkodę. Zdaniem wnoszących odwołanie bezczynność Komisji umożliwiła zatem władzom andorskim naruszenie ich prawa własności, co oznacza naruszenie tego prawa przez tę instytucję. Jej bezczynność stanowiła również naruszenie uzasadnionych oczekiwań wnoszących odwołanie co do przestrzegania przez Komisję obowiązków kontrolnych ciążących na niej na mocy układu monetarnego Unia–Andora. Wbrew temu, co orzekł Sąd, według wnoszących odwołanie jasne jest, że szkody wynikające z owej bezczynności Komisji znajdują odzwierciedlenie w różnicy między tym, co otrzymali po zakończeniu postępowania w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji BPA, a tym, co mogliby otrzymać, gdyby Komisja wymagała prawidłowej transpozycji dyrektywy 2014/59 do prawa andorskiego. Przesłanki powstania odpowiedzialności Unii zostały zatem spełnione. Wnoszący odwołanie twierdzą w istocie, że mimo iż niewystarczająca transpozycja dyrektywy, która spowodowała powstanie tych szkód jest zawiniona przez Księstwo Andory, to owa niewystarczająca transpozycja była możliwa dzięki bezczynności Komisji, a zatem to Komisja powinna ponosić odpowiedzialność. W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że Unia może zostać uznana za odpowiedzialną za to, że jej instytucje wyraziły zgodę, nawet w sposób milczący, na akty, które spowodowały powstanie szkody po stronie skarżącej. Tymczasem gdyby Komisja wypełniła swoje obowiązki, Księstwo Andory byłoby zmuszone dokonać pełnej i wiernej transpozycji dyrektywy 2014/59. Ocena Trybunału Na wstępie należy zauważyć, że po pierwsze, poprzez argumentację streszczoną w pkt 29–34 niniejszego postanowienia wnoszący odwołanie kwestionują ocenę Sądu dotyczącą braku istotnego naruszenia prawa Unii przez Komisję, a po drugie, poprzez argumentację streszczoną w pkt 35–37 niniejszego postanowienia kwestionują oni ocenę Sądu dotyczącą braku związku przyczynowego między zarzucanymi Komisji istotnymi naruszeniami prawa Unii a szkodą, jaką mieli ponieść. W pierwszej kolejności należy zbadać argumentację dotyczącą wspomnianego związku przyczynowego. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odpowiedzialność pozaumowna Unii za bezprawne zachowania jej organów w rozumieniu art. 340 akapit drugi TFUE jest uzależniona od łącznego spełnienia trzech przesłanek, mianowicie bezprawności zachowania zarzucanego instytucjom Unii, rzeczywistego powstania szkody i istnienia związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem a podnoszoną szkodą (wyrok z dnia 25 marca 2010 r., Sviluppo Italia Basilicata/Komisja, C‑414/08 P, EU:C:2010:165, pkt 138). W szczególności przesłanka dotycząca związku przyczynowego przewidziana w art. 340 akapit drugi TFUE wymaga istnienia wystarczająco bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem instytucji Unii a szkodą – którego udowodnienie należy do skarżącego – tak że zarzucane zachowanie powinno być decydującą przyczyną szkody (wyrok z dnia 13 grudnia 2018 r., Unia Europejska/ASPLA i Armando Álvarez, C‑174/17 P i C‑222/17 P, EU:C:2018:1015, pkt 23). W niniejszej sprawie z pkt 64, 68, 72, 92, 99 i 101 zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd uznał, po pierwsze, iż zbadanie przez Komisję ustawy 8/2015 i zwrócenie się przez nią do wspólnego komitetu, o którym mowa w art. 10 ust. 2 i art. 11 ust. 3 układu monetarnego Unia–Andora, nie mogłyby zagwarantować same w sobie, aby podnoszona szkoda nie wystąpiła, po drugie, iż nawet gdyby Unia położyła kres temu układowi, nie byłoby pewne, że Księstwo Andory zmieniłoby tę ustawę, po trzecie, to samo dotyczy ewentualnej zmiany załączników do tego układu, oraz po czwarte, działania podjęte przez Komisję na podstawie art. 17 TUE lub nawet z uwagi na ewentualną ochronę uzasadnionych oczekiwań wnoszących odwołanie czy też szczególną sytuację obywateli andorskich nie mogłyby doprowadzić do osiągnięcia tego celu, ponieważ instytucja ta musiałaby działać za pomocą środków przewidzianych w tym układzie. Żaden z argumentów przedstawionych przez wnoszących odwołanie nie jest w stanie podważyć tego wniosku. Argumentacja streszczona w pkt 35–37 niniejszego postanowienia nie dowodzi bowiem błędu Sądu w wykładni układu monetarnego Unia–Andora, lecz zakłada, że Komisja mogłaby nakazać władzom andorskim transpozycję dyrektywy 2014/59, którą wnoszący odwołanie uznawaliby za kompletną i prawidłową. Jednakże, jak słusznie zauważył Sąd w pkt 62–64 zaskarżonego postanowienia, z brzmienia art. 11 ust. 3 układu monetarnego Unia–Andora wynika przede wszystkim, że wspólny komitet powinien zbadać środki podjęte przez Księstwo Andory i dążyć do rozwiązania ewentualnych sporów wynikających z wdrażania tego układu. Następnie, jak wynika z ust. 1 tego artykułu, Komisja nie reprezentuje Unii jako jedyna w ramach wspólnego komitetu, lecz jest członkiem delegacji, w skład której wchodzą również przedstawiciele Królestwa Hiszpanii, Republiki Francuskiej i Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Wreszcie zgodnie z art. 10 ust. 2 tego układu Komisja, działając jedynie na podstawie zalecenia delegacji Unii we wspólnym komitecie, może wnieść skargę w imieniu Unii do Trybunału, jeżeli Unia uzna, że Księstwo Andory uchybiło zobowiązaniu wynikającemu z tego układu. W konsekwencji Komisja nie dysponuje na mocy wspomnianych postanowień żadnymi uprawnieniami, które mogłyby prowadzić do zobowiązania bezpośrednio Księstwa Andory do wdrożenia szczególnej transpozycji dyrektywy Unii. Z powyższego wynika, że ocena Sądu, zgodnie z którą brak jest związku przyczynowego między istotnymi naruszeniami prawa Unii, których miała się dopuścić Komisja, a szkodą, jaką mieli ponieść wnoszący odwołanie, nie narusza prawa. W tych okolicznościach, w drugiej kolejności, w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 40 niniejszego postanowienia argumentację streszczoną w pkt 29–34 niniejszego postanowienia należy odrzucić jako bezskuteczną. W konsekwencji należy odrzucić zarzut czwarty jako oczywiście bezzasadny. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego dokonanej przez Sąd oceny zarzucanego Komisji zaniedbania dotyczącego treści układu monetarnego Unia–Andora Argumentacja wnoszących odwołanie W zarzucie trzecim, który należy zbadać w trzeciej kolejności, wnoszący odwołanie podnoszą, że jedną z głównych przeszkód, na jakie napotykają, jest to, iż nie dysponują oni bezpośrednim środkiem w celu żądania analizy prawnej zgodności ustawy 8/2015 z przepisami dyrektywy 2014/59 lub analizy poszanowania układu monetarnego Unia–Andora oraz że nie mogą oni domagać się ponownego zbadania takich analiz przez Trybunał ani powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy. Skoro bowiem, wbrew temu, co stwierdził Sąd w pkt 51 zaskarżonego postanowienia, nie istnieje środek prawny umożliwiający domaganie się przed sądami andorskimi dokonania prawidłowej transpozycji prawa Unii do porządku prawnego Andory, jedynym mechanizmem umożliwiającym skontrolowanie, czy Księstwo Andory wypełnia ciążące na nim obowiązki wynikające z układu monetarnego Unia–Andora, jest mechanizm przewidujący, że Komisja weryfikuje, reaguje, potępia lub w razie potrzeby domaga się interwencji Trybunału. W konsekwencji naruszenie przez Komisję tych obowiązków prowadzi bezpośrednio do naruszenia praw obywatelskich osób takich jak wnoszący odwołanie, ponieważ żaden środek prawny wniesiony do sądów andorskich nie może być skuteczny w tym względzie. Natomiast, zdaniem wnoszących odwołanie, art. 12 ust. 4 układu monetarnego Unia–Monako umożliwia każdej osobie fizycznej lub prawnej zamieszkałej na terytorium Księstwa Monako dostęp do wszystkich przysługujących obywatelowi Unii środków zaskarżenia i przewiduje również bezpośrednią właściwość Trybunału w odniesieniu do wszystkich skarg dotyczących działań instytucji Unii w związku z tym układem. Otóż ze względu na to, że takie postanowienie gwarantuje właśnie prawo do skutecznego środka zaskarżenia, jest ono niezbędne w tego rodzaju umowie międzynarodowej. W związku z tym poprzez dopuszczenie do braku włączenia takiego postanowienia do układu monetarnego Unia/Andora, Komisja nie działała z wymaganą starannością przy negocjowaniu i podpisaniu tego układu. Z tego względu układ ten powoduje naruszenie prawa do skutecznego środka zaskarżenia i prowadzi do dyskryminacji obywateli andorskich w stosunku do obywateli monakijskich, wbrew temu, co niesłusznie stwierdził Sąd w pkt 50 zaskarżonego postanowienia. W szczególności, wbrew temu, co wielokrotnie stwierdził Sąd, skarga do Sądu została wniesiona nie ze względu na zachowanie władz andorskich, lecz ze względu na uchybienie przez Komisję jej obowiązkom. Ocena Trybunału Wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie w ramach zarzutu trzeciego, z brzmienia pkt 267–274 skargi w pierwszej instancji wynika, że w zarzucie podniesionym tytułem ewentualnym wnoszący odwołanie utrzymywali, iż Komisja naruszyła ciążący na niej obowiązek staranności przy negocjowaniu i podpisaniu układu monetarnego Unia–Andora w zakresie, w jakim nie zawarła w nim postanowienia umożliwiającego każdej osobie fizycznej lub prawnej zamieszkałej w Andorze skorzystanie z wszystkich środków zaskarżenia przysługujących obywatelom Unii przeciwko aktom wydanym w Andorze, zapewniając im w ten sposób dostęp do Trybunału, jak słusznie stwierdził Sąd w pkt 46 zaskarżonego postanowienia. Wynika to w szczególności z pkt 271, 272 i 274 skargi w pierwszej instancji, które mają następujące brzmienie: „271 [Skarżący] ponoszą szkodę wyrządzoną bezpośrednio przez te naruszenia, ponieważ nie mają oni możliwości zasygnalizowania rażącego naruszenia przez Księstwo Andory przepisów Unii, których było ono zobowiązane dokonać transpozycji, a w konsekwencji układu monetarnego [Unia–Andora]. Gdyby sąd Unii mógł uznać, że działanie państwa członkowskiego miało charakter niezgodny z prawem, stanowiłoby to podstawę do wniesienia bezpośredniego środka zaskarżenia w celu podniesienia przed krajowymi sądami andorskimi odpowiedzialności za szkodę majątkową Księstwa Andory […]. […] Gdyby bowiem Księstwo Andory ponosiło odpowiedzialność za szkodę majątkową z powodu zastosowania niezgodnego z prawem, posiadającego moc wsteczną i przyjętego ad hoc w celu (teoretycznie) dokonania transpozycji dyrektywy 2014/59 […] przepisu prawa, a mianowicie ustawy 8/2015, w odniesieniu do spółki, wobec której toczyło się wówczas postępowanie upadłościowe […], możliwe byłoby przywrócenie sytuacji [skarżących], w jakiej znaleźliby się w braku zastosowania tego niezgodnego z prawem postępowania (czyli postępowania upadłościowego). […] W związku z tym […] [skarżący] wnoszą do Sądu o stwierdzenie, że Komisja ponosi odpowiedzialność ze względu na uchybienie staranności przy podpisywaniu układu monetarnego [Unia–Andora], które uniemożliwiło obywatelom andorskim dotkniętym naruszeniami [tego] układu monetarnego wniesienie skargi do sądu Unii […]”. Wynika z tego, po pierwsze, że wnoszący odwołanie niesłusznie zarzucają Sądowi, iż nie uwzględnił ich argumentacji w pierwszej instancji, a po drugie, że ich argumentację przedstawioną w ramach zarzutu trzeciego należy odrzucić jako niedopuszczalną w zakresie, w jakim zmierza ona do zarzucenia Sądowi, że nie stwierdził on, iż Komisja była zobowiązana do włączenia do układu monetarnego Unia–Andora postanowienia o innej treści niż taka, która umożliwiałaby każdej osobie fizycznej lub prawnej zamieszkałej w Andorze skorzystanie ze wszystkich możliwych środków zaskarżenia przysługujących obywatelom Unii, zapewniając im w ten sposób dostęp do Trybunału. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Trybunału z uwagi na fakt, że w postępowaniu odwoławczym kontrola Trybunału jest ograniczona do oceny prawnego rozstrzygnięcia w kwestii zarzutów i argumentów, które były rozpatrywane w pierwszej instancji, strona nie może podnieść po raz pierwszy przed Trybunałem argumentu, na który nie powołała się przed Sądem (wyrok z dnia 26 września 2018 r., Philips i Philips Francja/Komisja, C‑98/17 P, niepublikowany, EU:C:2018:774, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Tytułem uzupełnienia należy dodać, że Sąd stwierdził w pkt 53 zaskarżonego postanowienia, iż nawet gdyby wnoszący odwołanie mieli możliwość skorzystania ze środków zaskarżenia przewidzianych przez prawo Unii przeciwko aktom przyjętym przez władze andorskie z uwagi na naruszenie przez Księstwo Andory układu monetarnego Unia–Andora, to możliwość ta nie mogłaby zapewnić, że szkoda, na którą się powołują, prawdopodobnie by nie wystąpiła, co dotyczy również włączenia do tego układu monetarnego postanowienia takiego jak przewidziane w art. 12 ust. 4 układu monetarnego Unia–Monako, nawet w wykładni zgodnej ze znaczeniem, jakie przypisują mu wnoszący odwołanie przed Trybunałem. Tymczasem w świetle ustaleń dokonanych w pkt 43–45 niniejszego postanowienia, z których wynika, że układ monetarny Unia–Andora nie przyznaje Komisji żadnych bezpośrednich uprawnień w zakresie środków wywierania nacisku wobec władz andorskich, należy stwierdzić, iż wnoszący odwołanie nie przedstawiają żadnego argumentu, który mógłby podważyć stwierdzenie dokonane przez Sąd w pkt 53 zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 40 niniejszego postanowienia ich argumentację należy w każdym wypadku odrzucić jako bezskuteczną. Z powyższych względów zarzut trzeci należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny, a w każdym razie oddalić jako bezzasadny. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego dokonanej przez Sąd oceny dopuszczalności argumentów wnoszących odwołanie opartych na zasadach pewności prawa i przejrzystości, podstawowych zasadach stanowiących podstawę integracji europejskiej, wiarygodności Komisji i prawach podstawowych Argumentacja wnoszących odwołanie W zarzucie pierwszym, który należy zbadać w czwartej kolejności, wnoszący odwołanie utrzymują, że wbrew temu, co orzekł Sąd, przedstawili oni szczegółową argumentację wskazującą, iż zachowanie Komisji polegające na tym, że nie czuwa ona nad przestrzeganiem umów międzynarodowych zawartych z państwami trzecimi oraz że nie wymaga od nich takiego przestrzegania, narusza zasady pewności prawa i przejrzystości, podstawowe zasady leżące u podstaw integracji europejskiej, wiarygodność Komisji i prawa podstawowe. W szczególności wnoszący odwołanie stwierdzili, że konfiskata ich własności na podstawie częściowej i z mocą wsteczną transpozycji dyrektywy na ich niekorzyść narusza pewność prawa i prawa podstawowe jednostek. W konsekwencji wnoszący odwołanie twierdzą, że odrzucenie przez Sąd tych argumentów jako niedopuszczalnych jest sprzeczne z prawem i należy je zastąpić stwierdzeniem ich dopuszczalności. Ocena Trybunału Wnoszący odwołanie podnoszą, że Sąd błędnie uznał za niedopuszczalną ich argumentację zmierzającą do stwierdzenia naruszeń zasad pewności prawa i przejrzystości, podstawowych zasad leżących u podstaw integracji europejskiej, wiarygodności Komisji oraz praw podstawowych, wynikających z niewypełnienia przez Komisję ciążących na niej obowiązków mających na celu zapewnienie, by państwo trzecie postępowało zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi w ramach umów zawartych z Unią. Należy zatem stwierdzić, że twierdzenia te wiążą się z tym samym zarzucanym Komisji zachowaniem, o którym mowa w zarzucie trzecim. Tymczasem w tym względzie w pkt 43–46 niniejszego postanowienia stwierdzono, że wnoszący odwołanie nie przedstawili żadnego argumentu, który mógłby podważyć stwierdzenie Sądu, zgodnie z którym brak jest związku przyczynowego między tym zachowaniem a szkodą, jaką mieli ponieść wnoszący odwołanie. W tych okolicznościach, w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 40 niniejszego postanowienia, argumentację przedstawioną w ramach zarzutu pierwszego należy również odrzucić jako w każdym wypadku bezskuteczną, a tym samym jako oczywiście bezzasadną. W przedmiocie zarzutu piątego, dotyczącego dokonanej przez Sąd oceny zasadności zakończenia postępowania w drodze przyjęcia postanowienia Argumentacja wnoszących odwołanie W zarzucie piątym wnoszący odwołanie twierdzą, że Sąd błędnie stwierdził, iż ich skarga była oczywiście bezzasadna. W związku z tym Sąd nie powinien był wydać zaskarżonego postanowienia, lecz powinien był kontynuować postępowanie, przeprowadzić rozprawę i nakazać przedstawienie dowodów żądanych przez wnoszących odwołanie. Ocena Trybunału Zgodnie z art. 126 regulaminu postępowania przed Sądem jeżeli Sąd uzna, że akta sprawy wystarczająco wyjaśniają okoliczności zawisłej przed nim sprawy, może on w każdej chwili orzec postanowieniem z uzasadnieniem na podstawie tego przepisu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zastosowanie procedury przewidzianej w art. 126 regulaminu postępowania przed Sądem nie stanowi samo w sobie uszczerbku dla zgodnego z prawem i skutecznego postępowania sądowego, ponieważ przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do spraw, w których skarga wniesiona do Sądu w sposób oczywisty nie może zostać uwzględniona (wyrok z dnia 5 marca 2020 r., Credito Fondiario/SRB, C‑69/19 P, EU:C:2020:178, pkt 56). W niniejszej sprawie, wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie, żaden element ich argumentacji nie może, jak wynika z badania zarzutów od pierwszego do czwartego, podważyć zasadności dokonanego przez Sąd wyboru dotyczącego zastosowania art. 126 regulaminu postępowania przed Sądem. Z powyższego wynika, że zarzut piąty należy oddalić jako oczywiście bezzasadny. Z uwagi na powyższe odwołanie należy częściowo odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne, a częściowo oddalić jako oczywiście bezzasadne. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 137 regulaminu postępowania przed Trybunałem, który znajduje zastosowanie do postępowania odwoławczego na mocy art. 184 § 1 tego regulaminu, Trybunał orzeka o kosztach w postanowieniu kończącym postępowanie. Ponieważ niniejsze postanowienie zostało wydane przed doręczeniem odwołania Komisji, a w konsekwencji zanim mogła ona ponieść koszty, należy orzec, że wnoszący odwołanie pokryją własne koszty.   Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) postanawia, co następuje:   1) Odwołanie zostaje częściowo odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne, a częściowo oddalone jako oczywiście bezzasadne.   2) CF, TB, LO SA i UM SL pokrywają własne koszty.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: hiszpański.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło