C-408/08
WyrokTSUE2010-02-25CELEX: 62008CJ0408ECLI:EU:C:2010:92
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 40/94 uzależnia dopuszczalność wniosku o unieważnienie wspólnotowego znaku towarowego, opartego na bezwzględnych podstawach unieważnienia, od wykazania interesu prawnego przez wnioskodawcę?
2. Czy oznaczenie słowne „COLOR EDITION” ma charakter opisowy w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 40/94 dla produktów kosmetycznych?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 nie wymaga od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego przy składaniu wniosku o unieważnienie wspólnotowego znaku towarowego opartego na bezwzględnych podstawach unieważnienia. Uzasadnił to tym, że przepis ten nie odwołuje się do żadnego interesu prawnego, a jego struktura wyraźnie odróżnia go od art. 55 ust. 1 lit. b) i c), które ograniczają krąg uprawnionych do osób z interesem prawnym. Bezwzględne podstawy unieważnienia chronią interes ogólny, a nie indywidualne interesy, co uzasadnia szeroki krąg podmiotów uprawnionych do składania takich wniosków. Trybunał potwierdził również, że oznaczenie „COLOR EDITION” jest opisowe dla produktów kosmetycznych, ponieważ składa się z elementów opisujących właściwości towarów i nie wywiera wrażenia dostatecznie odbiegającego od zwykłego zestawienia ich znaczeń.Stan faktyczny
Lancôme parfums et beauté & Cie SNC zgłosiła w OHIM do rejestracji jako wspólnotowy znak towarowy oznaczenie słowne „COLOR EDITION” dla „produktów kosmetycznych i kosmetyków kolorowych”. Znak został zarejestrowany, ale kancelaria prawna Norton Rose Vieregge (następnie CMS Hasche Sigle) złożyła wniosek o unieważnienie tej rejestracji, opierając się na art. 51 ust. 1 lit. a) oraz art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94, twierdząc, że znak ma charakter opisowy i nie posiada zdolności odróżniającej. OHIM uwzględnił odwołanie kancelarii prawnej i unieważnił znak.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Lancôme parfums et beauté & Cie SNC zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑408/08 P
Lancôme parfums et beauté & Cie SNC
przeciwko
Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 55 ust. 1 lit. a) i art. 7 ust. 1 lit. c) – Interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa do znaku towarowego opartego na bezwzględnej podstawie unieważnienia
– Kancelaria prawna – Oznaczenie słowne „COLOR EDITION” – Charakter opisowy słownego znaku towarowego składającego się z elementów opisowych
Streszczenie wyroku
Wspólnotowy znak towarowy – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Wniosek o unieważnienie prawa do znaku oparty na
bezwzględnej podstawie unieważnienia – Interes prawny
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 55 ust. 1 lit. a))
Legitymacja czynna do złożenia w OHIM wniosku o unieważnienie prawa do wspólnotowego znaku towarowego nie podlega zasadom
dopuszczalności sądowych środków ochrony prawnej, które są im właściwe. Zatem wniosek o unieważnienie przewidziany w art. 55
ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 stanowi część postępowania nie sądowego, lecz administracyjnego. Z tego względu orzecznictwo
dotyczące art. 230 WE nie ma zastosowania ani bezpośrednio, ani w drodze analogii.
Jeśli chodzi o odpowiedź na pytanie, czy art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia uzależnia dopuszczalność wniosku o unieważnienie
od wykazania interesu prawnego, to jest przede wszystkim bezsporne, że przepis ten nie odwołuje się do żadnego interesu prawnego.
Ponadto omawiany przepis przewiduje, że wniosek o unieważnienie oparty na bezwzględnej podstawie unieważnienia może zostać
złożony przez każdą osobę fizyczną lub prawną oraz przez każdą grupę lub każdy podmiot utworzone do celów reprezentacji interesów
wytwórców, producentów, usługodawców, handlowców lub konsumentów, które na podstawie warunków regulującego je ustawodawstwa
posiadają zdolność pozywania lub bycia pozwanym we własnym imieniu, podczas gdy art. 55 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia,
dotyczący wniosków opartych na względnych podstawach unieważnienia, zastrzega uprawnienie do wystąpienia z takim wnioskiem
jedynie dla określonych osób, mających interes prawny w takim działaniu. Zatem ze struktury tego artykułu wynika, że prawodawca
pragnął ograniczyć krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o unieważnienie w tym drugim przypadku, natomiast nie w pierwszym
z nich. Wreszcie podczas gdy względne podstawy odmowy rejestracji chronią indywidualne interesy właścicieli niektórych wcześniejszych
praw, bezwzględne podstawy odmowy rejestracji mają na celu ochronę leżącego u ich podstaw interesu ogólnego, co wyjaśnia,
że art. 55 ust. 1 lit. a) nie wymaga od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego.
Ponadto art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nie powinien być interpretowany w ten sposób, że aby można było złożyć w OHIM
wniosek o unieważnienie prawa do zakwestionowanego znaku towarowego, konieczne jest istnienie rzeczywistego lub potencjalnego
interesu gospodarczego w wykreśleniu tego znaku z rejestru. Taka interpretacja nie znajduje bowiem potwierdzenia w fakcie
wymienienia w omawianym przepisie grup utworzonych do celów reprezentacji interesów wytwórców, producentów, usługodawców,
handlowców lub konsumentów, które na podstawie warunków regulującego je ustawodawstwa posiadają zdolność pozywania lub bycia
pozwanymi we własnym imieniu. To wyliczenie, obejmujące zresztą konsumentów, którym nie można ogólnie przypisać interesu gospodarczego,
ma jedynie na celu uwzględnienie w wykazie osób uprawnionych do złożenia w Urzędzie wniosku o unieważnienie na podstawie tego
przepisu, tego rodzaju grup, które mimo że posiadają legitymację procesową, nie są wyposażone w osobowość prawną.
(por. pkt 36–42)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 25 lutego 2010 r.(*)
Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 55 ust. 1 lit. a) i art. 7 ust. 1 lit. c) – Interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa do znaku towarowego opartego na bezwzględnej podstawie unieważnienia
– Kancelaria prawna – Oznaczenie słowne „COLOR EDITION” – Charakter opisowy słownego znaku towarowego składającego się z elementów opisowych
W sprawie C‑408/08 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 22 września 2008 r.,
Lancôme parfums oraz beauté & Cie SNC, z siedzibą w Paryżu (Francja), reprezentowana przez A. von Mühlendahla, Rechtsanwalt,
strona skarżąca,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowany przez A. Folliarda-Monguirala, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana w pierwszej instancji,
CMS Hasche Sigle, z siedzibą w Kolonii (Niemcy),
strona w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą OHIM,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C. Toader, prezes ósmej izby, pełniący obowiązki prezesa drugiej izby, C.W.A. Timmermans, K. Schiemann, P. Kūris
(sprawozdawca) i L. Bay Larsen, sędziowie,
rzecznik generalny: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
sekretarz: M.A. Gaudissart, szef wydziału,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 września 2009 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 15 października 2009 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W odwołaniu Lancôme parfums et beauté & Cie SNC (zwana dalej „Lancôme”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji
Wspólnot Europejskich z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie T‑160/07 Lancôme przeciwko OHIM – CMS Hasche Sigle (COLOR EDITION),
Zb.Orz. s. II‑1733 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego oddalono jej skargę na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej
Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 26 lutego 2007 r. unieważniającą prawo
do słownego znaku towarowego COLOR EDITION dla „produktów kosmetycznych i kosmetyków kolorowych”.
Ramy prawne
2 Artykuł 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego
(Dz.U. 1994, L 11, s. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem”), stanowi:
„Nie są rejestrowane:
[…]
c) znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości,
ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych
właściwości towarów lub usług”.
3 Artykuł 55 ust. 1 rozporządzenia brzmi następująco:
„Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia praw właściciela wspólnotowego znaku towarowego lub o unieważnienie [prawa do] tego znaku
może być złożony w Urzędzie:
a) jeżeli stosuje się art. 50 i 51, przez każdą osobę fizyczną lub prawną oraz przez każdą grupę lub podmiot utworzony do celów
reprezentacji interesów wytwórców, producentów, usługodawców, handlowców lub konsumentów, które na podstawie warunków regulującego
je ustawodawstwa posiadają zdolność pozywania lub bycia pozwanym we własnym imieniu;
b) jeżeli stosuje się art. 52 ust. 1, przez osoby określone w art. 42 ust. 1;
c) jeżeli stosuje się art. 52 ust. 2, przez właścicieli wcześniejszych praw określonych w tym przepisie lub przez osoby, które
uprawnione są zgodnie z ustawodawstwem odpowiedniego państwa członkowskiego do wykonywania wspomnianych praw”.
4 Zgodnie z art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia prawo do wspólnotowego znaku towarowego unieważnia się na podstawie wniosku
do OHIM, jeżeli znak ten został zarejestrowany z naruszeniem przepisów art. 7 rozporządzenia.
5 Artykuł 42 ust. 1 rozporządzenia wskazuje krąg osób uprawnionych do wniesienia sprzeciwu wobec rejestracji znaku towarowego
opartego na względnej podstawie odmowy rejestracji, podczas gdy art. 52 rozporządzenia określa względne podstawy unieważnienia.
Okoliczności powstania sporu
6 W dniu 9 grudnia 2002 r. Lancôme zgłosiła w OHIM do rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego oznaczenie słowne
„COLOR EDITION”.
7 Towary, dla których dokonano zgłoszenia, należą do klasy 3 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej
klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają następującemu
opisowi: „produkty kosmetyczne i kosmetyki kolorowe”.
8 Znak towarowy będący przedmiotem wspomnianego zgłoszenia został zarejestrowany w dniu 11 lutego 2004 r.
9 W dniu 12 maja 2004 r. kancelaria prawna Norton Rose Vieregge złożyła w OHIM wniosek o unieważnienie tej rejestracji oparty
na art. 51 ust. 1 lit. a) oraz art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia.
10 W dniu 21 grudnia 2005 r. Wydział Unieważnień oddalił ten wniosek.
11 W dniu 9 lutego 2006 r. kancelaria prawna CMS Hasche Sigle, która weszła w prawa Norton Rose Vieregge, wniosła odwołanie od
decyzji Wydziału Unieważnień.
12 Decyzją z dnia 26 lutego 2007 r. Druga Izba Odwoławcza OHIM uwzględniła wspomniane odwołanie. Izba Odwoławcza stwierdziła,
po pierwsze, że odwołanie było dopuszczalne i po drugie, że oznaczenie słowne „COLOR EDITION” ma charakter opisowy w rozumieniu
art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia, a w konsekwencji pozbawione jest również charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7
ust. 1 lit. b) rozporządzenia.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
13 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 7 maja 2007 r. Lancôme wniosła skargę mającą na celu stwierdzenie nieważności
decyzji Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 26 lutego 2007 r.
14 Na poparcie skargi Lancôme podniosła trzy zarzuty dotyczące naruszenia odpowiednio art. 55 ust. 1 lit. a), art. 7 ust. 1 lit. c)
oraz art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia.
15 Na mocy zaskarżonego wyroku Sąd oddalił tę skargę i obciążył Lancôme kosztami postępowania.
16 Sąd, przeprowadziwszy literalną i celowościową analizę art. 55 ust. 1 rozporządzenia, oddalił pierwszy z podniesionych zarzutów,
uznając, że w przypadku wniosków o unieważnienie opartych na bezwzględnych podstawach unieważnienia artykuł ten ogranicza
się do ustanowienia względem składającego wniosek o unieważnienie jedynie wymogu posiadania osobowości prawnej lub zdolności
pozywania lub bycia pozwanym we własnym imieniu, natomiast nie wymaga od niego, aby wykazywał interes prawny.
17 W tym względzie Sąd stwierdził w szczególności, w pkt 25 zaskarżonego wyroku, że z art. 55 ust. 1 rozporządzenia wynika zatem,
iż w przypadku wniosków o unieważnienie opartych na bezwzględnych podstawach unieważnienia prawodawca zamierzał umożliwić
ich składanie każdej osobie fizycznej i prawnej oraz każdej grupie posiadającej zdolność pozywania lub bycia pozywaną we własnym
imieniu, natomiast w przypadku wniosków o unieważnienie opartych na względnych podstawach unieważnienia wyraźnie ograniczył
on krąg wnioskodawców.
18 Powyższą analizę potwierdza także, zgodnie z wywodami zawartymi w pkt 26 zaskarżonego wyroku, fakt, że w odróżnieniu od względnych
podstaw odmowy rejestracji, które chronią wyłącznie indywidualne interesy właścicieli niektórych wcześniejszych praw, bezwzględne
podstawy odmowy rejestracji odzwierciedlają różne aspekty interesu ogólnego. A zatem w celu zapewnienia jak najszerszej ochrony
tych różnych aspektów interesu publicznego jak największy krąg wnioskodawców powinien mieć możliwość powoływania się na te
bezwzględne podstawy odmowy rejestracji.
19 Sąd doszedł do wniosku w pkt 35 zaskarżonego wyroku, że zważywszy na to, iż możliwość uznania CMS Hasche Sigle za osobę prawną
nie została zakwestionowana, Izba Odwoławcza słusznie przyjęła złożony przez nią wniosek o unieważnienie za dopuszczalny.
20 Podobnie, odnosząc się do drugiego z podniesionych zarzutów, Sąd uznał, że stwierdzenie przez Izbę Odwoławczą opisowego charakteru
znaku towarowego COLOR EDITION w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nie stanowiło błędu. Sąd wskazał w tym zakresie,
że postrzegany jako całość znak ten wykazuje wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z oznaczonymi nim produktami kosmetycznymi
i kosmetykami kolorowymi.
21 W tym kontekście zauważył on w szczególności, w pkt 48 i 49 zaskarżonego wyroku, że oznaczenie „COLOR EDITION” składa się
wyłącznie ze wskazówek, które mogą służyć do określenia niektórych właściwości rozpatrywanych towarów, i nie wywołuje u docelowych
odbiorców wrażenia wystarczająco odbiegającego od wrażenia wywieranego przez zwykłe zestawienie znaczeń tworzących go elementów
słownych.
22 Przypomniawszy na koniec, że do odmowy rejestracji oznaczenia w charakterze wspólnotowego znaku towarowego wystarczy istnienie
choćby jednej z bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji, Sąd oddalił skargę bez rozpatrzenia trzeciego z podniesionych zarzutów.
Żądania stron
23 Lancôme wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku, oddalenie odwołania od decyzji Wydziału Unieważnień OHIM, obciążenie
tego ostatniego kosztami postępowania przed Sądem i Trybunałem oraz o obciążenie CMS Hasche Sigle kosztami poniesionymi w związku
z postępowaniem odwoławczym przed OHIM.
24 OHIM wnosi o oddalenie odwołania i obciążenie Lancôme kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
25 W uzasadnieniu odwołania Lancôme podnosi formalnie dwa zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd, odpowiednio, art. 55 ust. 1
lit. a) i art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia.
W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia
26 W zarzucie pierwszym Lancôme podnosi, że Sąd popełnił błąd polegający na uznaniu legitymacji czynnej kancelarii prawnej do
złożenia we własnym imieniu wniosku o unieważnienie prawa do wspólnotowego znaku towarowego. Zarzut ten dzieli się na dwie
części. Po pierwsze, zdaniem Lancôme Sąd dokonał błędnej wykładni art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, uznając, że posiadanie
interesu prawnego nie jest konieczne do złożenia wniosku o unieważnienie prawa do wspólnotowego znaku towarowego opartego
na bezwzględnych podstawach unieważnienia. Po drugie, Lancôme twierdzi, że wystąpienie z takim wnioskiem przez kancelarię
prawną we własnym imieniu i na własny rachunek jest niezgodne z profilem zawodowym adwokata przyjętym na poziomie Unii.
W przedmiocie pierwszej części zarzutu pierwszego, dotyczącej błędnej wykładni art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia w odniesieniu
do zagadnienia legitymacji czynnej
– Argumentacja stron
27 Lancôme podnosi, że actio popularis jest całkowicie obce prawu Unii. Chociaż art. 230 WE, który wymaga, by dany akt, aby mógł
zostać zaskarżony, musi dotyczyć skarżącego indywidualnie i bezpośrednio, nie znajduje w niniejszej sprawie bezpośredniego
zastosowania, art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia musi być interpretowany w świetle zasad, które obowiązują w sposób generalny
w prawie Unii. Co więcej, wszystkie porządki prawne ustanawiają rozróżnienie między zdolnością prawną a zdolnością sądową,
przy czym ta ostatnia zakłada istnienie interesu prawnego. A zatem z faktu, że prawodawca nie ustanowił wyraźnie wymogu posiadania
takiego interesu, nie można wywodzić twierdzenia, iż nie jest on konieczny.
28 Ustanowione przez Sąd rozróżnienie między postępowaniem administracyjnym a postępowaniem sądowym nie ma znaczenia, ponieważ
legitymacja czynna w postępowaniu przed organem administracji publicznej jest szersza niż prawo do wniesienia skargi na decyzje
takiego organu do sądów Unii.
29 Jednocześnie pozostaje bez znaczenia dokonane przez Sąd rozróżnienie między bezwzględnymi a względnymi podstawami unieważnienia,
ponieważ z takiego rozróżnienia nie można wywodzić, że do złożenia wniosku o unieważnienie opartego na bezwzględnej podstawie
unieważnienia wykazanie interesu prawnego absolutnie nie jest konieczne.
30 Co się tyczy odmowy rejestracji znaku opisowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia, leżący u źródła tej podstawy
odmowy rejestracji interes ogólny jest interesem, jak uznano w orzecznictwie, wszystkich konkurentów zgłaszającego lub właściciela
znaku towarowego, którzy będąc uprawnionymi do używania wskazówek opisowych w stosunku do własnych towarów lub usług, muszą
być chronieni przed rejestracją nieprawidłowo dokonaną na rzecz jednego z konkurentów. Zdaniem Lancôme z powyższego wynika,
że jedynie rzeczywista lub potencjalna przeszkoda, na którą natknął się faktyczny lub potencjalny konkurent zgłaszającego,
pozwala na podniesienie takiej podstawy odmowy rejestracji.
31 Taka wykładnia znajduje potwierdzenie w wyraźnej regule zawartej w art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, który przyznaje
uprawnienie do wniesienia wniosku o unieważnienie każdej grupie lub każdemu podmiotowi utworzonym do celów reprezentacji interesów
wytwórców, producentów, usługodawców, handlowców lub konsumentów, czyli osobom mogącym odczuć negatywne konsekwencje dotkniętej
nieprawidłowościami rejestracji znaku towarowego.
32 Lancôme wywodzi z tego, że art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, iż poza legitymacją procesową
wymaga on, by wnioskodawca mógł w sposób rzeczywisty lub potencjalny odczuć gospodarcze skutki wykreślenia podważonego znaku
towarowego z rejestru, a zatem, by posiadał rzeczywisty lub potencjalny interes gospodarczy w tym wykreśleniu. Tymczasem nie
jest tak w przypadku kancelarii prawnej, która wnosi o unieważnienie prawa do wspólnotowego znaku towarowego odnoszącego się
do produktów kosmetycznych.
33 W odpowiedzi OHIM podnosi, że składane do niego wnioski o unieważnienie są regulowane wyłącznie przez rozporządzenie i rozporządzenie
wykonawcze do niego oraz że art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nie jest dwuznaczny, dopuszczając do złożenia wniosku o unieważnienie
każdą osobę fizyczną lub prawną.
34 Zdaniem OHIM Lancôme błędnie interpretuje orzecznictwo dotyczące interesu ogólnego leżącego u źródła bezwzględnej podstawy
odmowy rejestracji określonej w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Interes ten nie wiąże się bowiem wyłącznie z umożliwieniem
uczestnikom obrotu używania oznaczeń opisowych, ale wyraża interes wszystkich – osób trudniących się zawodowo daną dziedziną
lub nie – w tym, by oznaczenia opisowe nie były zastrzeżone na zasadach wyłączności na rzecz jednego tylko przedsiębiorstwa.
Taki sposób rozumienia znajduje zresztą potwierdzenie w fakcie, że charakter opisowy danego oznaczenia ocenia się z uwzględnieniem
sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, który nie jest ograniczony do osób zawodowo trudniących się daną dziedziną,
ponieważ obejmuje przede wszystkim ogół konsumentów i użytkowników końcowych.
35 Lancôme dokonuje również błędnej interpretacji art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia. Zawarte w nim odniesienie do „grup”
ma na celu wyłącznie uzupełnienie listy osób uprawnionych do złożenia wniosku o unieważnienie. Rzeczony artykuł upoważnia
do złożenia takiego wniosku grupy podmiotów mające zdolność sądową, które na podstawie prawa krajowego pozbawione są jednak
osobowości prawnej.
– Ocena Trybunału
36 Legitymacja czynna do złożenia w OHIM wniosku o unieważnienie prawa do wspólnotowego znaku towarowego nie podlega zasadom
dopuszczalności sądowych środków ochrony prawnej, które są im właściwe. W tym zakresie Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając
w pkt 32 zaskarżonego wyroku, że wniosek o unieważnienie przewidziany w art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 stanowi
część postępowania administracyjnego, i uznając na tej podstawie, w szczególności w pkt 30 wspomnianego wyroku, że orzecznictwo
dotyczące art. 230 WE nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ani bezpośrednio, ani w drodze analogii.
37 Jeśli chodzi o odpowiedź na pytanie, czy art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia uzależnia dopuszczalność wniosku o unieważnienie
od wykazania interesu prawnego, Sąd dokonał prawidłowej wykładni tego artykułu.
38 Przede wszystkim jest bowiem bezsporne, że art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia – co zostało zauważone przez Sąd w pkt 21
zaskarżonego wyroku – nie odwołuje się do żadnego interesu prawnego.
39 Następnie, jak Sąd wskazał zasadniczo w pkt 22–25 zaskarżonego wyroku, art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia przewiduje, że
wniosek o unieważnienie oparty na bezwzględnej podstawie unieważnienia może zostać złożony przez każdą osobę fizyczną lub
prawną oraz przez każdą grupę lub każdy podmiot utworzone do celów reprezentacji interesów wytwórców, producentów, usługodawców,
handlowców lub konsumentów, które na podstawie warunków regulującego je ustawodawstwa posiadają zdolność pozywania lub bycia
pozwanym we własnym imieniu, podczas gdy art. 55 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia, dotyczący wniosków opartych na względnych
podstawach unieważnienia, zastrzega uprawnienie do wystąpienia z takim wnioskiem jedynie dla określonych osób, mających interes
prawny w takim działaniu. Sąd słusznie wywiódł, iż ze struktury tego artykułu wynika, że prawodawca pragnął ograniczyć krąg
osób uprawnionych do złożenia wniosku o unieważnienie w tym drugim przypadku, natomiast nie w pierwszym z nich.
40 Wreszcie równie słusznie Sąd wskazał w pkt 26 zaskarżonego wyroku, że podczas gdy względne podstawy odmowy rejestracji chronią
indywidualne interesy właścicieli niektórych wcześniejszych praw, bezwzględne podstawy odmowy rejestracji mają na celu ochronę
leżącego u ich podstaw interesu ogólnego, co wyjaśnia, że art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nie wymaga od wnioskodawcy
wykazania interesu prawnego.
41 Ponadto nie można zgodzić się z twierdzeniem Lancôme, zgodnie z którym art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia należy interpretować
w ten sposób, że aby można było złożyć w OHIM wniosek o unieważnienie prawa do zakwestionowanego znaku towarowego, konieczne
jest istnienie rzeczywistego lub potencjalnego interesu gospodarczego w wykreśleniu tego znaku z rejestru.
42 Po pierwsze bowiem, wbrew twierdzeniom Lancôme taka interpretacja nie znajduje potwierdzenia w fakcie wymienienia w art. 55
ust. 1 lit. a) rozporządzenia grup utworzonych do celów reprezentacji interesów wytwórców, producentów, usługodawców, handlowców
lub konsumentów, które na podstawie warunków regulującego je ustawodawstwa posiadają zdolność pozywania lub bycia pozwanym
we własnym imieniu. To wyliczenie, obejmujące zresztą konsumentów, którym nie można ogólnie przypisać interesu gospodarczego
w postaci opisanej przez Lancôme, ma jedynie na celu uwzględnienie w wykazie osób uprawnionych do złożenia w OHIM wniosku
o unieważnienie na podstawie tego przepisu, tego rodzaju grup, które mimo że posiadają legitymację procesową, nie są wyposażone
w osobowość prawną.
43 Po drugie, taka interpretacja nie wynika z wyroku z dnia 4 maja 1999 r. w sprawach połączonych C‑108/97 i C‑109/97 Windsurfing
Chiemsee, Rec. s. I‑2779, na który powołuje się Lancôme. W istocie w pkt 25 tego wyroku Trybunał orzekł, że interes ogólny
wymaga, by oznaczenia lub wskazówki opisowe względem towarów lub usług, dla których dokonano zgłoszenia, mogły być swobodnie
używane przez wszystkich. Wynika stąd, że interes ogólny leżący u źródła podstawy odmowy rejestracji danego znaku z powodu
jego charakteru opisowego nie odnosi się wyłącznie do konkurentów zgłaszającego ten znak lub jego właściciela, którzy mogą
natknąć się na jakąś przeszkodę i którzy z tego względu mają rzeczywisty lub potencjalny interes gospodarczy w wykreśleniu
zakwestionowanego znaku z rejestru, ale stanowi interes ogółu.
44 Z powyższego wynika, że argumenty wysunięte przez Lancôme na poparcie tej części zarzutu pierwszego nie są zasadne, a w konsekwencji
pierwszą część zarzutu pierwszego należy oddalić.
W przedmiocie części drugiej zarzutu pierwszego, dotyczącej braku zgodności między uprawnieniem kancelarii prawnej do złożenia
w OHIM we własnym imieniu i na własny rachunek wniosku o unieważnienie prawa do znaku towarowego a profilem zawodowym adwokata
– Argumentacja stron
45 Lancôme utrzymuje, że nawet w przypadku gdyby Trybunał dokonał odmiennej wykładni art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia niż
ta proponowana przez nią, zaskarżony wyrok należy uchylić w każdym razie z tego względu, że uprawnienie kancelarii prawnej
do wystąpienia we własnym imieniu i na własny rachunek z wnioskiem o unieważnienie prawa do wspólnotowego znaku towarowego
jest niezgodne z profilem zawodowym adwokata przyjętym na poziomie Unii.
46 W prawie Unii adwokat był od zawsze postrzegany jako współpracownik wymiaru sprawiedliwości. Również art. 19 statutu Trybunału
Sprawiedliwości opiera się na tej koncepcji zawodu adwokata, która wynika także z orzecznictwa, a w szczególności z wyroku
z dnia 18 maja 1982 r. w sprawie 155/79 AM & S Europe przeciwko Komisji, Rec. s. 1575, pkt 24.
47 OHIM podnosi, że ta druga część zarzutu pierwszego jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 113 § 2 regulaminu Trybunału, ponieważ
kwestia zgodności między uprawnieniem do występowania jako wnioskodawca w postępowaniu przed OHIM a profilem zawodu adwokata
nie została podniesiona przed Sądem.
– Ocena Trybunału
48 Chociaż kwestia ta została przedstawiona jako część zarzutu dotyczącego naruszenia art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia,
należy stwierdzić, że opiera się ona nie na tym przepisie, ale na innych, niezależnych od niego, elementach prawa.
49 Po pierwsze bowiem, z samej argumentacji wysuniętej na poparcie tej części zarzutu wynika, że została ona podniesiona przez
Lancôme na wypadek, gdyby Trybunał nie zgodził się z dokonaną przez nią interpretacją art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia,
gdyż zdaniem Lancôme zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony „w każdym razie” z innych względów niż zarzucany błąd w wykładni.
50 Po drugie, wskazane motywy dotyczące zawodu adwokata nie są poruszane w art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia. Artykuł ten
nie zawiera zresztą zasad regulujących wykonywanie tego zawodu, gdyż są one z reguły – wobec braku szczegółowych zasad w prawie
Unii – określane przez każde państwo członkowskie (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie C‑3/95 Reisebüro
Broede, Rec. s. I‑6511, pkt 37; z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie C‑309/99 Wouters i in., Rec. s. I‑1577, pkt 99).
51 W rezultacie druga część zarzutu pierwszego stanowi w rzeczywistości zarzut prawny różny od zarzutu dotyczącego naruszenia
art. 55 ust. 1 lit. a) rozporządzenia.
52 Zarzut ten nie został jednak podniesiony w postępowaniu przed Sądem, a zważywszy na to, że nie chodzi tu o dopuszczalność
sądowego środka ochrony prawnej, tylko wniosku składanego do OHIM, nie stanowi on bezwzględnej przeszkody procesowej, którą
Sąd winien zbadać z urzędu.
53 Taki zarzut jest więc niedopuszczalny, ponieważ kompetencje Trybunału w postępowaniu odwoławczym są ograniczone do oceny prawnego
rozstrzygnięcia w kwestii zarzutów i argumentów, które były roztrząsane w pierwszej instancji (zob. podobnie w szczególności
wyrok z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie C‑266/05 P Sison przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑1233, pkt 95 i przytoczone tam orzecznictwo).
54 W konsekwencji drugą część zarzutu pierwszego należy odrzucić, a zarzut pierwszy należy oddalić w całości.
W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia
Argumentacja stron
55 W zarzucie tym Lancôme podnosi, że Sąd zastosował nieprawidłowe kryteria przy dokonywaniu oceny oznaczenia „COLOR EDITION”
jako zestawienia słów.
56 Zgodnie z orzeczeniem, aby złożony w ten sposób znak można było uznać za opisowy, należałoby sprawdzić, czy wybrane wyrażenia,
rozpatrywane zarówno osobno, jak i wspólnie, są znane i stale używane w potocznym języku docelowego kręgu odbiorców. Przyjmując,
że znak towarowy składający się z elementów, z których każdy ma charakter opisowy, sam w sobie również jest opisowy, chyba
że istnieje dostrzegalna różnica między zgłoszonym znakiem towarowym a zwykłą sumą znaczeń tworzących go elementów, Sąd naruszył,
zdaniem Lancôme, zasadę ustanowioną w wyroku Trybunału z dnia 20 września 2001 r. w sprawie C‑383/99 P Procter & Gamble przeciwko
OHIM, Rec. s. I‑6251. W myśl tej zasady bowiem Sąd powinien był zbadać raczej, czy istnieje dostrzegalna różnica między zestawieniem
tych słów a określeniem języka potocznego używanym przez daną kategorię konsumentów do opisu danych towarów i usług lub ich
podstawowych cech.
57 Dokonana przez Sąd ocena nie opiera się ponadto na żadnej konkretnej okoliczności faktycznej związanej z językiem używanym
przez docelowy krąg odbiorców.
58 OHIM odpowiada zasadniczo, że utrzymując, iż dane oznaczenie ma charakter opisowy tylko wtedy, gdy jest ono znane lub stale
używane w potocznym języku docelowego kręgu odbiorców, Lancôme nie uwzględnia fundamentalnej różnicy między art. 7 ust. 1
lit. d) a art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Przy stosowaniu tego ostatniego nie ma znaczenia, czy kwestionowana syntagma
jest znana lub przyjęta w potocznym języku docelowego kręgu odbiorców, ponieważ przepis ten ma zastosowanie także do oznaczeń,
które mogą być powszechnie używane do przedstawiania danych towarów lub usług w przyszłości.
59 To właśnie z tego względu Trybunał ograniczył się w ww. wyroku w sprawie Procter & Gamble przeciwko OHIM do zweryfikowania,
czy konstrukcja gramatyczna syntagmy „baby-dry” czyniła możliwym jej używanie w przyszłości. Dokonana przez Sąd analiza charakteru
opisowego oznaczenia „COLOR EDITION” jest zgodna z orzecznictwem pochodzącym z okresu po wydaniu tego wyroku.
60 Ponadto zarzucając Sądowi, że nie oparł swego rozstrzygnięcia na żadnej konkretnej okoliczności faktycznej, Lancôme próbuje
w rzeczywistości podważyć dokonaną przezeń ocenę stanu faktycznego, co czyni tę część zarzutu niedopuszczalną. Poza tym jest
ona oczywiście bezzasadna, ponieważ kwestia, czy konsumenci produktów kosmetycznych używają obecnie w języku potocznym wyrażenia
takiego jak „color edition”, jest pozbawiona znaczenia.
Ocena Trybunału
61 Jak wynika z orzecznictwa, co do zasady samo połączenie elementów, z których każdy opisuje właściwości towarów lub usług wymienionych
w zgłoszeniu, stanowi samo w sobie opis tych właściwości w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Połączenie takie
może jednak nie być opisowe w rozumieniu tego przepisu, jeśli wywiera wrażenie dostatecznie odbiegające od wrażenia wywieranego
przez samo zestawienie znaczeń tychże elementów składowych (zob. wyroki z dnia 12 lutego 2004 r.: w sprawie C‑363/99 Koninklijke
KPN Nederland, Rec. s. I‑1619, pkt 98, 99; w sprawie C‑265/00 Campina Melkunie, Rec. s. I‑1699, pkt 39, 40; wyrok z dnia 19 kwietnia
2007 r. w sprawie C‑273/05 P OHIM przeciwko Celltech, Zb.Orz. s. I‑2883, pkt 77, 78).
62 Tak więc znak towarowy składający się ze słowa złożonego z elementów, z których każdy stanowi opis właściwości zgłoszonych
towarów lub usług, sam w sobie ma charakter opisowy względem właściwości tych towarów lub usług, chyba że istnieje dostrzegalna
różnica między tym słowem a zwykłą sumą znaczeń tworzących je elementów. Zakłada to, że z uwagi na nietypowy charakter połączenia
w stosunku do owych towarów lub usług dane słowo wywiera wrażenie wystarczająco odbiegające od wrażenia wywieranego przez
zwykłe zestawienie wskazówek zawartych w tworzących je elementach i w ten sposób dominuje nad zwykłą sumą znaczeń tych elementów
(zob. ww. wyroki: w sprawie Koninklijke KPN Nederland, pkt 100; w sprawie Campina Melkunie, pkt 41).
63 W niniejszej sprawie Sąd, ustaliwszy, że oznaczenie „COLOR EDITION” składało się wyłącznie ze wskazówek mogących służyć w obrocie
do oznaczania niektórych właściwości rozpatrywanych towarów, orzekł w pkt 49 zaskarżonego wyroku, że połączenie słów „color”
i „edition” nie jest z punktu widzenia zasad leksyki języka angielskiego zestawieniem niecodziennym, tylko potocznym, oraz
że zgłoszony znak towarowy nie wywiera zatem u docelowego kręgu odbiorców wrażenia na tyle odbiegającego od wrażenia wywieranego
przez zwykłe zestawienie znaczeń tworzących go elementów słownych, aby zmienić ich znaczenie lub zakres.
64 W świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 61 i 62 niniejszego wyroku rozumowanie to nie jest błędne pod względem prawnym,
co również stwierdził rzecznik generalny w pkt 98 opinii.
65 Z powyższego wynika, że argumenty wysunięte przez Lancôme w ramach zarzutu drugiego nie są zasadne i w konsekwencji zarzut
ten należy oddalić.
66 Z ogółu powyższych rozważań wynika, że odwołanie należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
67 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami
zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ OHIM wniósł o obciążenie Lancôme kosztami
postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Lancôme parfums et beauté & Cie SNC zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
* Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło