C-409/02
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2004-07-08CELEX: 62002CC0409ECLI:EU:C:2004:416
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Europejski Bank Centralny (EBC) może jednostronnie zmieniać zakres obowiązków swojego personelu, biorąc pod uwagę umowny charakter stosunku pracy, oraz jaki jest zakres kontroli sądowej nad takimi zmianami i sprawozdaniami z oceny?Ratio decidendi
Rzecznik generalny uznał, że Sąd Pierwszej Instancji słusznie stwierdził, iż EBC, jako instytucja Unii, dysponuje szerokim zakresem uznania w zakresie organizacji swoich służb i przydziału personelu, aby wypełniać zadania w interesie publicznym. Stosunek pracy z personelem EBC, choć umowny, nie jest czysto prywatnoprawny, lecz zawiera istotne elementy regulaminowe, co uprawnia EBC do wprowadzania zmian w obowiązkach, o ile nie naruszają one istotnych elementów umowy (takich jak stanowisko czy wynagrodzenie) i są uzasadnione interesem służby. Kontrola sądowa nad sprawozdaniami z oceny jest ograniczona do nadużycia władzy, a ciężar dowodu w zakresie naruszenia istotnych elementów umowy spoczywa na skarżącym.Stan faktyczny
J. Pflugradt był zatrudniony w EBC od 1998 r. jako koordynator specjalistów ds. UNIX. W 1999 r. EBC sporządził sprawozdanie z oceny jego pracy, które J. Pflugradt zakwestionował. W czerwcu 2000 r. EBC przekazał mu nowy wykaz obowiązków, co również spotkało się z jego sprzeciwem. J. Pflugradt wniósł skargi do Sądu Pierwszej Instancji o stwierdzenie nieważności sprawozdania z oceny i pisma zmieniającego obowiązki, które zostały oddalone. Następnie wniósł odwołanie do Trybunału Sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Rzecznik generalny sugeruje Trybunałowi, aby oddalił odwołanie i obciążył skarżącego kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
PHILIPPE’A LÉGERA
przedstawiona w dniu 8 lipca 2004 r. (1)
Sprawa C-409/02 P
Jan Pflugradt
przeciwko
Europejskiemu Bankowi Centralnemu
Odwołanie – Artykuł 36.1 Statutu ESBC – Artykuł 9 lit. c) warunków zatrudnienia personelu EBC – Personel EBC – Zakres uznania przysługujący EBC w zakresie organizacji jego służb i zakresu obowiązków jego personelu – Zmiana umowy o pracę – Sprawozdanie z oceny
1. Niniejsze odwołanie zostało wniesione przez J Pflugradta od wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (piąta izba)
z dnia 22 października 2002 r. (2), na mocy którego oddalona została skarga o stwierdzenie nieważności, po pierwsze, sprawozdania z oceny za rok 1999 (3), a po drugie, pisma z dnia 28 czerwca 2000 r. dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Systemów Informacji (zwanej dalej
„DG IS”) Europejskiego Banku Centralnego (zwanego dalej „EBC”), dotyczącego powierzonych mu obowiązków.
I – Ramy prawne
2. Zgodnie z Protokołem w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego załączonego
do Traktatu WE (zwanego dalej: „Statutem ESBC”), do Rady Prezesów należy ustanowienie na wniosek Zarządu warunków zatrudnienia
personelu EBC. Warunki te zostały ustanowione decyzją 1999/330/WE (4) (zwane dalej „warunkami zatrudnienia”).
3. Wspomniane warunki zatrudnienia stanowią między innymi:
„9. a) Stosunki pracy między EBC a jego pracownikami są uregulowane w umowach o pracę zawartych zgodnie z niniejszymi warunkami
zatrudnienia. Regulamin pracowniczy uchwalony przez Zarząd szczegółowo określa te warunki zatrudnienia.
[…]
c) Warunki zatrudnienia nie podlegają żadnemu szczególnemu prawu krajowemu. EBC stosuje i) ogólne zasady prawne wspólne dla
porządków prawnych Państw Członkowskich, ii) ogólne zasady prawa wspólnotowego (WE) oraz iii) przepisy dotyczące polityki
społecznej zawarte w rozporządzeniach i dyrektywach (WE) adresowanych do Państw Członkowskich. Te akty są stosowane przez
EBC w każdym przypadku, gdy jest to konieczne. Także zalecenia (WE) w dziedzinie polityki społecznej są odpowiednio uwzględniane.
EBC dokonuje wykładni praw i obowiązków przewidzianych w niniejszych warunkach zatrudnienia, uwzględniając odpowiednio zasady
zawarte w rozporządzeniach, przepisach i orzecznictwie, które mają zastosowanie do personelu instytucji Wspólnoty.
10. a) Umowy o pracę między EBC a jego pracownikami zawierane są w formie pism angażujących, które są podpisywane przez pracowników.
Pisma angażujące zawierają elementy umowy określone szczegółowo przez dyrektywę Rady 91/533/EWG z dnia 14 października 1991 r.
[…]” (5) [tłumaczenie nieoficjalne].
4. Również na podstawie Statutu ESBC Rada Prezesów przyjęła regulamin wewnętrzny EBC, zmieniony w dniu 22 kwietnia 1999 r. (6), który stanowi m.in:
„Artykuł 11
Personel EBC
11.1. Każdy członek personelu EBC jest informowany o stanowisku przydzielonym mu w ramach struktury EBC, stopniu w hierarchii
służbowej oraz zakresie powierzonych mu obowiązków.
[…]
Artykuł 21
Warunki zatrudnienia
21.1. Stosunek pracy między EBC a jego personelem jest zdefiniowany w warunkach zatrudnienia i w regulaminie pracowniczym.
21.2. Rada Prezesów, na wniosek Zarządu, zatwierdza i zmienia warunki zatrudnienia. Rada Ogólna jest konsultowana zgodnie
z procedurą przewidzianą w niniejszym regulaminie wewnętrznym.
21.3. Warunki zatrudnienia są ustalone w regulaminie pracowniczym, który jest uchwalany i zmieniany przez Zarząd”. [tłumaczenie
nieoficjalne]
II – Okoliczności faktyczne i przebieg postępowania przed Sądem
5. J. Pflugradt jest zatrudniony w EBC od dnia 1 lipca 1998 r. Został on przydzielony do DG IS, w której pełni on funkcję „koordynatora
specjalistów ds. UNIX”. Po zatwierdzeniu przez niego w dniu 9 października 1998 r. warunków dokumentu zatytułowanego „UNIX
co-ordinator responsibilities” (zakres obowiązków koordynatora systemu UNIX), który zawierał wykaz różnych obowiązków, zostało
skierowane do niego cztery dni później pismo angażujące ze skutkiem wstecznym od dnia podjęcia przez niego obowiązków.
6. EBC sporządził sprawozdanie z oceny pracy J. Pflugradta za rok 1999. Sprawozdanie było kwestionowane przez zainteresowanego,
który odwołał się w ramach wewnętrznych procedur w ramach EBC, lecz nie uzyskał rozstrzygnięcia na swoją korzyść. Powoływał
się przede wszystkim na fakt, że sprawozdanie zawiera nielojalne i nieuzasadnione uwagi. W związku z powyższym wniósł skargę
do Sądu, domagając się stwierdzenia nieważności wspomnianego sprawozdania, które stanowi zaskarżony dokument w sprawie T-178/00.
7. W piśmie z dnia 28 czerwca 2000 r. dyrektor generalny DG IS przekazał J. Pflugradtowi nowy wykaz obowiązków spoczywających
na nim jako koordynatorze specjalistów ds. UNIX. Nie będąc zadowolonym ze zmiany swoich obowiązków wynikających z tego pisma,
skarżący odwołał się w ramach wewnętrznych procedur obowiązujących w EBC, lecz bez pozytywnego skutku. Wniósł więc skargę
do Sądu, domagając się stwierdzenia nieważności tego pisma, które stanowi akt zaskarżony w sprawie T-341/00.
8. W skargach, które wpłynęły do sekretariatu Sądu w dniach 4 lipca 2000 r. i 10 listopada 2000 r., J. Pflugradt wniósł o stwierdzenie
nieważności, po pierwsze, sprawozdania z oceny za rok 1999 oraz, po drugie, pisma z dnia 28 czerwca 2000 r.
III – Zaskarżony wyrok
9. Sąd połączył dwie sprawy (T-178/00 i T-341/00) w wyroku wydanym w dniu 22 października 2002 r., którym oddalił obie skargi.
A – W przedmiocie skargi w sprawie T-178/00
10. W ramach skargi o stwierdzenie nieważności w sprawie T-178/00 J. Pflugradt utrzymuje, że sprawozdanie z oceny za rok 1999
pozbawia go pewnych obowiązków dotyczących personelu, tzn. obowiązku dokonywania oceny członków zespołu ds. UNIX. Ponadto
sprawozdanie zawiera różne wnioski z oceny jego pracy, które opierają się na nieścisłych ustaleniach faktycznych.
11. Sąd odmawia uwzględnienia tych dwóch zarzutów, rozumując w następujący sposób: przypomina na początku, że statut ESBC przyznaje
EBC autonomię funkcjonalną, ale stosunki pomiędzy EBC a jego personelem regulowane są przez umowy o pracę, które przyjmują
formę pism angażujących skierowanych przez EBC do jego pracowników i przez nich podpisywane. Pisma te zawierają istotne elementy
umowy, tzn. nazwę stanowiska, stopień służbowy czy krótką charakterystykę stanowiska. Sąd nadmienia, że EBC przekazał również
J. Pflugradtowi dokument zawierający wykaz zadań przypisanych konkretnie do jego stanowiska pracy. Jednakże Sąd sprecyzował,
że EBC może zmienić te zadania wyłącznie w zakresie, który nie dotyczy istotnych elementów umowy.
12. Sąd wyjaśnia ponadto:
„54 EBC bowiem jak każda inna instytucja lub przedsiębiorstwo dysponuje uprawnieniami kierowniczymi w zakresie organizacji pracy
i zarządzania personelem. EBC przysługuje, jako instytucji Wspólnoty, szeroki zakres uznania w zakresie organizacji pracy
i wykorzystania personelu w celu wypełnienia powierzonych mu zadań w interesie publicznym (zob. analogicznie wyroki Trybunału
z dnia 21 czerwca 1984 r. w sprawie C-69/83 Lux przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. str. 2447, pkt 17, oraz z dnia
12 listopada 1996 r. w sprawie C‑294/95 P Ojha przeciwko Komisji, Rec. str. I‑5863, pkt 40, wyroki Sądu z dnia 6 listopada
1991 r. w sprawie T‑33/90 Von Bonkewitz‑Lindner przeciwko Parlamentowi, Rec. str. II-1251, pkt 88, oraz z dnia 9 czerwca 1998 r.
w sprawie T‑176/97 Hick przeciwko CES, Rec.FP str. I‑A‑281 oraz str. II-845, pkt 36). EBC może zatem w miarę upływu czasu
zmieniać w interesie publicznym stosunki pracy łączące go z jego pracownikami, tak aby osiągnąć efektywną organizację pracy
i spójny podział różnych zadań między członków personelu oraz dostosować się do zmieniających się potrzeb. Pracownik zatrudniony
na danym stanowisku na czas nieokreślony, który może ewentualnie trwać aż do momentu osiągnięcia przez niego wieku 65 lat,
nie może w sposób rozsądny oczekiwać, że każdy aspekt wewnętrznej organizacji pozostanie niezmieniony podczas całej jego kariery
i że przez ten cały czas zachowa on zakres obowiązków, które zostały mu powierzone w chwili jego zatrudnienia.
55 Należy tu odnotować, że zatrudnienie skarżącego i sporządzenie opisu stanowiska z dnia 5 października 1998 r. było wpisane
w ogólny kontekst tworzenia się struktury EBC w pierwszym roku jego działalności. Wskazuje na to zwłaszcza tymczasowy charakter
przydzielonych zadań i obowiązków, które zawarte są w opisie stanowiska. W rzeczywistości na dziewięć z nich, wspomniany opis
przewiduje, że skarżącemu będzie pomagał współpracownik »we wstępnej fazie trzeciego etapu«. Poza tym EBC wskazuje w tym samym
dokumencie, że zaleca się przegląd całości przydzielonych zadań i obowiązków: »jeśli po pierwszym kwartale 1999 r. okazałoby
się, że ogólne obciążenie pracą w dziedzinie UNIX zmniejsza się, byłoby pożądane, żeby wszystkie zadania koordynatora UNIX
zostały przeformułowane (przy zachowaniu starań o stworzenie odpowiedniego opisu kategorii obowiązków służbowych w ramach
EBC) z uwzględnieniem wszelkich okoliczności i polityki EBC w tym czasie«.
56 Ponadto zastrzegając, że warunki zatrudnienia »w razie potrzeby ze zmianami« stanowią integralną część umowy o pracę skarżącego,
umowa ta przewiduje wyraźnie, że treść stosunku pracy może się zmienić w zależności od zmian wprowadzanych do warunków zatrudnienia.
57 Należy sprawdzić, czy obowiązek sporządzania rocznej oceny pracy członków zespołu ds. UNIX stanowi istotny element obowiązków
służbowych koordynatora zespołu i zatem czy jego wycofanie nie narusza istotnych elementów umowy o pracę skarżącego.
58 Nie ulega wątpliwości, iż skarżący – mimo zmiany zakresu jego obowiązków – zachował swoje stanowisko „koordynatora specjalistów
ds. UNIX” zaklasyfikowane do kategorii „professionals” (pracownicy wykwalifikowani) i stopnia służbowego G, jak również wynagrodzenie
związane z tym stanowiskiem.
59 Z opisu stanowiska pracy z dnia 5 października 1998 r. wynika, że stanowisko koordynatora specjalistów ds. UNIX ma głównie
charakter techniczny, a zadania związane z personelem i zarządzaniem mają jedynie charakter wtórny. Zatem sam fakt pozbawienia
obowiązku dokonywania oceny członków zespołu ds. UNIX nie skutkuje – zważywszy na ogół jego obowiązków – wyraźnym ograniczeniem
tych obowiązków w stosunku do obowiązków odpowiadających jego stanowisku. Ponadto należy tu podkreślić, że bezspornym jest,
iż skarżący nie miał nigdy okazji do dokonania oceny członków zespołu ds. UNIX, gdyż obowiązku tego został pozbawiony, zanim
jeszcze EBC przeprowadził po raz pierwszy postępowanie w sprawie oceny swojego personelu. W tych okolicznościach sporna zmiana
nie stanowi degradacji stanowiska pracy skarżącego i tym samym nie może być traktowana jako naruszająca istotny element umowy
o pracę”.
13. Odnosząc się do drugiego zarzutu dotyczącego oceny pracy skarżącego, Sąd stwierdza, że chodzi w rzeczywistości o zakwestionowanie
ważności oceny dokonanej przez przełożonych J. Pflugradta dotyczącej pracy wykonanej przez niego w 1999 r., do czego Sąd nie
jest powołany. Dokonywana przez Sąd kontrola legalności wniosków zawartych w rocznym sprawozdaniu z oceny ogranicza się jedynie
do ewentualnego nadużycia władzy. Ponieważ istnienie takich okoliczności nie zostało wykazane przez skarżącego, zarzut nie
został uwzględniony.
14. Sąd oddalił więc skargę J. Pflugradta w tej pierwszej sprawie.
B – W przedmiocie skargi w sprawie T-341/00
15. Skarga J. Pflugradta w tej drugiej sprawie dotyczy stwierdzenia nieważności pisma z dnia 28 czerwca 2000 r., na podstawie
którego EBC zmienił jego zakres obowiązków. Skarżący twierdzi, opierając się na takiej samej argumentacji jak w ramach sprawy
T-178/00, że EBC naruszył prawo skarżącego do przydzielenia mu stanowiska zgodnego z jego umową o pracę.
16. Sąd powtarza tu również rozumowanie przeprowadzone w pierwszej sprawie, twierdząc, że skarżący nie może rościć sobie prawa
do zachowania wszystkich konkretnych zadań powierzonych mu w chwili zatrudnienia przez EBC. Sąd podtrzymuje pogląd, że instytucja
nie przekroczyła swoich uprawnień organizacyjnych, zmieniając jednostronnie zakres obowiązków skarżącego, ponieważ po pierwsze,
nie zostało zakwestionowane, że powyższe zmiany nastąpiły w interesie służbowym, zaś po drugie, skarżący zachowuje swoje podstawowe
obowiązki i nie wykazuje, że te zmiany naruszają istotne elementy jego umowy o pracę.
17. Sąd oddalił więc również skargę w tej drugiej sprawie.
IV – Przebieg postępowania przed Trybunałem i żądania stron
18. W dniu 18 listopada 2002 r. J. Pflugradt wniósł do sekretariatu Trybunału niniejsze odwołanie od zaskarżonego wyroku. EBC
wniósł swoją odpowiedź na skargę w dniu 3 marca 2003 r.
19. Skarżący wnosi do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku,
– stwierdzenie nieważności dwóch decyzji EBC i
– obciążenie pozwanej kosztami postępowania.
20. EBC wnosi do Trybunału o:
– oddalenie odwołania i
– obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
V – Odwołanie
21. Na poparcie swojego odwołania J. Pflugradt przytacza wiele zarzutów. Pierwszy z nich dotyczy naruszenia przez Sąd art. 36.1
Statutu ESBC i art. 9 lit. a) pierwsze zdanie warunków zatrudnienia poprzez błędną ocenę przez Sąd umownego charakteru stosunku
prawnego pomiędzy EBC a jego personelem. EBC nie mógł zatem jednostronnie zmienić jego umowy.
22. W drugim zarzucie skarżący utrzymuje, że stosując reguły wspólnotowej służby publicznej do przydziału personelu EBC do pracy
Sąd w rzeczywistości naruszył te zasady. Sąd nie orzekł w szczególności, że EBC powinien był uzasadnić interes służbowy w chwili
zmiany przydziału do pracy, której Bank dokonał.
23. W swoim trzecim zarzucie skarżący kwestionuje nieprawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd, zaś w czwartym, nieprawidłową
ocenę okoliczności faktycznych przez tę instytucję.
24. Piąty i ostatni zarzut dotyczy niewłaściwego uzasadnienia wyroku Sądu. Skarżący podnosi, że nie chciał kwestionować przed
Sądem oceny dokonanej odnośnie do jego osoby przez EBC w sprawozdaniu za rok 1999, ale jedynie okoliczności faktyczne, na
których ta instytucja oparła swoje sprawozdanie z oceny. Jest to argument, odnośnie do którego, zdaniem skarżącego, Sąd się
nie wypowiedział.
25. Zarzuty zostaną poddane analizie w ustalonej powyżej kolejności.
A – W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia prawa poprzez niewłaściwą ocenę art. 36.1 Statutu ESBC i art. 9 lit. a)
zdanie pierwsze warunków zatrudnienia
26. Pierwszy zarzut odwołania ma na celu zakwestionowanie stanowiska Sądu dotyczącego prawnego charakteru stosunków pracy pomiędzy
EBC a jego pracownikami, jak również zakwestionowanie ustalenia przez Sąd granic uznania, którym EBC dysponuje w zakresie
przydziału swojego personelu do pracy.
27. W rzeczywistości zdaniem skarżącego z brzmienia art. 9 lit. a) zdanie pierwsze warunków zatrudnienia wynika, że stosunki prawne
pomiędzy EBC i jego pracownikami są oparte na umowach o pracę. Mają więc charakter umowny (7). W zaskarżonym wyroku błędnie oceniono zakres i organizację autonomii funkcjonalnej, jaką posiada EBC w świetle tego przepisu
oraz art. 36.1 Statutu ESBC.
28. J. Pflugradt twierdzi, że należy rozróżnić zakres uznania EBC dotyczący przydziału personelu do pracy i zakres uznania dotyczący
organizacji instytucji, który to zakres jest bezsprzecznie szeroki. Stosunki z pracownikami są oparte na stosunkach umownych,
które nie naruszają autonomii woli. Wynika z powyższego, że EBC nie może jednostronnie zmienić postanowień umowy zawartej
pomiędzy tą instytucją a skarżącym ani w następstwie sprawozdania z oceny za rok 1999, ani w następstwie pisma z dnia 28 czerwca
2000 r. Według skarżącego opis stanowiska stanowi integralną część jego umowy o pracę. Ten opis, zawierający jego główne obowiązki,
został wysłany przez EBC skarżącemu do akceptacji. Dopiero gdy jego treść została zaakceptowana, została zawarta pomiędzy
J. Pflugradtem a EBC umowa o pracę zawarta w liście angażującym (8). Opis stanowiska jest więc warunkiem akceptacji umowy przez J. Pflugradta.
29. W odpowiedzi na skargę EBC podnosi, że nawet jeśli charakter stosunków prawnych pomiędzy EBC a jego personelem jest umowny,
to jednak nie jest w pełni umowny. W szczególności nie chodzi tu o umowę o charakterze prywatnoprawnym. Umowa o pracę składa
się w znacznym stopniu z elementów regulaminowych przewidzianych przez warunki zatrudnienia, których treść jest zbliżona do
regulaminu pracowniczego urzędników i innych pracowników. Skądinąd podobieństwo to skłoniło Sąd do zastosowania w omawianej
sprawie orzecznictwa uznającego, że instytucje wspólnotowe dysponują szerokim zakresem uznania w dziedzinie organizacji swoich
służb i przydziału personelu do pracy.
30. Według EBC zakres uznania przysługujący instytucji ma charakter ogólny i deklaratoryjny i nie może zależeć od charakteru stosunków
pracy, jakie istnieją pomiędzy EBC a jego personelem – urzędnikami czy pracownikami.
Ocena
31. W przeciwieństwie do skarżącego nie uważam, że Sąd naruszył prawo uznając, że EBC ma szeroki zakres uznania w ramach przydziału
do pracy jego personelu i stwierdzając ważność zmiany niektórych obowiązków skarżącego dokonaną przez EBC.
32. Pewne jest, że charakter stosunków pomiędzy EBC a jego pracownikami jest umowny (9). Stosunek ten jest skonkretyzowany poprzez podpisanie pisma angażującego zgodnie art. 10 warunków zatrudnienia. Jednakże
nawet jeśli charakter stosunków jest umowny, to należy podkreślić, że jedną ze stron umowy jest instytucja wspólnotowa, której
powierzono z tego tytułu wypełnienie zadań w interesie wspólnotowym i upoważniono do ustanawiania przepisów mających zastosowanie
do jej personelu (10).
33. Tym samym stosunki z pracownikami niebędącymi urzędnikami opierają się, na mocy przepisów warunków zatrudnienia, na ważnych
elementach wynikających z regulaminu, które znajdują się w warunkach zatrudnienia przyjętych przez Radę Prezesów.
34. Argument skarżącego uwydatniający różnicę w statusie prawnym urzędników i personelu EBC, który wywodzi on z umownego charakteru
stosunku oraz realizacji autonomii woli, nie jest uzasadniony. Z pewnością tekst warunków zatrudnienia stanowi część umowy
J. Pflugradta, ale nie jest przedmiotem negocjacji pomiędzy skarżącym a instytucją. W rzeczywistości należy uściślić, że proces
zatrudniania obejmuje dyskusję i zgodne oświadczenie woli, które prowadzą, zgodnie z brzmieniem warunków zatrudnienia, do
listu angażującego. Można zauważyć, że chodzi o rodzaj umowy o charakterze wynikającym w znacznym stopniu z regulaminu, na
mocy którego już w fazie jej zawarcia swoboda woli przyszłego pracownika jest bardzo niewielka. Zresztą art. 9 lit. c) ostatnie
zdanie warunków zatrudnienia przewiduje, że wykładnia praw i obowiązków zawartych w tym dokumencie opiera się na zasadach
usankcjonowanych w rozporządzeniach i orzecznictwie dotyczącym personelu instytucji.
35. Stwierdzam również, że warunki zatrudnienia przyjęte przez Radę Prezesów są zawarte w dokumencie zredagowanym za pomocą ogólnych
sformułowań, które oczywiście mogą ulegać zmianom z upływem czasu, ale jedynie nieznacznym. Różne wersje warunków zatrudnienia
pokazują, że przepisy obejmują wszystkie aspekty stosunku pracy, które z pewnością podlegają zmianom, choć niewielkim. Należy
zatem wyjaśnić, jak to uczynił EBC na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r., że jedynym elementem konsensualnym zawarcia umowy
o pracę było w rzeczywistości podpisanie przez J. Pflugradta listu angażującego. Zawarcie tej umowy o pracę pomiędzy EBC a
skarżącym nie odbyło się de facto w wyniku rzeczywistej negocjacji pomiędzy nimi.
36. Z powyższego wnioskuję, że argument skarżącego dotyczący niemożności przenoszenia szerokiego zakresu uznania, którym dysponuje
EBC wobec swoich urzędników, na stosunki z jego personelem, jest nieuzasadniony. EBC, jako instytucja, powinien mieć w ramach
wypełniania zadań o charakterze ogólnym możliwość organizowania swoich służb, a nie swojego personelu. Różnica w statusie
pomiędzy urzędnikami a innymi pracownikami EBC nie może uzasadniać odmiennej oceny przydziału do pracy personelu tej instytucji.
Wreszcie, jak to właśnie zostało wykazane, wspomniane stosunki mają z pewnością charakter umowny, choć nie w pełni. Instytucja,
w tym przypadku EBC, dysponuje określonym zakresem uznania w odniesieniu do organizacji swoich służb i to pomimo aktu prawnego
o charakterze umownym, który jest podstawą stosunku pracy pomiędzy tą instytucją a jej personelem (11). Stwierdzenie Sądu zamieszczone w punkcie 54 zaskarżonego wyroku, dotyczące szerokiego uznania EBC w organizacji swoich służb
i przydziału swojego personelu do pracy, jest więc słuszne.
37. Zarzut pierwszy dotyczący naruszenia prawa, wysunięty przez skarżącego wobec zaskarżonego wyroku, jest więc nieuzasadniony.
B – W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego niewłaściwego zastosowania zasad zmiany przydziału do pracy, mających zastosowanie
do urzędników
38. W ramach swojego drugiego zarzutu skarżący wychodzi od stwierdzenia (12), że zasady rządzące przydziałem personelu do pracy w służbie publicznej mają zastosowanie do personelu EBC. Jednakże twierdzi
on, że nawet przy takim założeniu należy stwierdzić, iż zasady te zostały naruszone przez Sąd.
39. Skarżący twierdzi, że po cofnięciu obowiązku przeprowadzania oceny, który na nim spoczywał, jego stanowisko w EBC nie było
już takie samo, nawet jeśli jego stopień służbowy i wynagrodzenie pozostały niezmienione. Twierdzi on, że Sąd, nie stwierdzając
nieważności tej zmiany, niewłaściwie zastosował zasady przydziału personelu do pracy w świetle wspólnotowego prawa służby
publicznej. Według J. Pflugradta Sąd nie powinien był bowiem ograniczyć się do sprawdzenia, że zaszeregowanie skarżącego pozostało
takie samo, poprzestając tym samym na stwierdzeniu równoważności jego stanowiska, lecz powinien był zbadać okoliczności faktyczne
w zakresie tej równoważności.
40. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału (13) ponowny przydział urzędnika jest możliwy, o ile leży to w interesie służbowym i gwarantuje równoważność zadań, czyli wymaganie
dotyczy zgodności pomiędzy stopniem służbowym i stanowiskiem pracy, nie zaś zgodności zadań, jakie objęte są tym stanowiskiem.
41. W niniejszym przypadku Sąd wykazał, zgodnie z powołanym powyżej orzecznictwem, że w wyniku zmian obowiązków J. Pflugradta
jego stanowisko pracy jest ciągle zgodne ze stopniem służbowym, który został mu przyznany w momencie zatrudnienia i że zachowuje
on swój podstawowy zakres obowiązków (14). Nie zostało więc udowodnione niewłaściwe zastosowanie zasad zmiany przydziału do pracy.
42. Zarzut oparty na naruszeniu zasady równoważności stanowisk pracy nie jest więc uzasadniony.
C – W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego błędów w ustaleniach faktycznych
43. W ramach tego zarzutu J. Pflugradt twierdzi, że Sąd dokonał nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych dotyczących
istotnych elementów umowy o pracę, w szczególności przez to, że nie zakwalifikował jako podstawowego, obowiązku oceny członków
zespołu UNIX, którego został on pozbawiony. Zdaniem bowiem skarżącego nie należy do niego przekonywanie Sądu, że stanowiło
to usunięcie z jego umowy o pracę istotnych elementów. Według skarżącego, przeciwnie do tego, co twierdzi Sąd w punkcie 58
zaskarżonego wyroku, odebrano mu podstawowy zakres odpowiedzialności, a przyjmując takie stanowisko, Sąd dokonał nieprawidłowego
ustalenia okoliczności faktycznych.
44. Ponadto skarżący podkreśla, że EBC nie powołał się na interes służbowy na poparcie swojej decyzji o zmianie obowiązków J. Pflugradta (15). Sąd nie mógł więc twierdzić, że skarżący nie zaprzeczał, iż decyzja ta podjęta została w interesie służbowym.
45. Stanowisko pracy J. Pflugradta w EBC to stanowisko koordynatora specjalistów ds. UNIX. Ocena członków zespołu jest częścią
obowiązków umownych zawartych w dokumencie zaakceptowanym i podpisanym przez skarżącego. Tego właśnie obowiązku został pozbawiony.
46. W odwołaniu skarżący twierdzi, iż nie należało do niego przekonywanie Sądu, że zmiany jego obowiązków dotyczyły istotnych
elementów umowy o pracę. Otóż według utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z ogólnymi zasadami, to skarżący powinien udowodnić
swoje twierdzenia. Tak więc do J. Pflugradta należało przedstawienie dowodów na poparcie okoliczności faktycznych, co umożliwiłoby
Sądowi, w ramach jego kompetencji sądu orzekającego co do istoty sprawy, ocenę właściwej kwalifikacji. Skarżący nie uczynił
tego w pierwszej instancji i nie może powoływać się na ten brak w ramach odwołania.
47. Co się tyczy drugiego argumentu użytego w ramach zarzutu, zgodnie z którym Sąd błędnie stwierdził, że skarżący nie zaprzeczał,
iż zmiana jego obowiązków nastąpiła w interesie służbowym, uważam, że jest on niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z utrwalonym
orzecznictwem okoliczności faktyczne podane do wiadomości Sądu podlegają jego niezależnej ocenie, której skarżący nie może
podważać w ramach odwołania (16).
48. W rezultacie należy odrzucić trzeci zarzut jako niedopuszczalny.
D – W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych
49. J. Pflugradt twierdzi, że Sąd nieprawidłowo ocenił dwa zaskarżone dokumenty, tzn. sprawozdanie z oceny i pismo z czerwca 2000 r. (17). Według niego pozbawienie go przez EBC obowiązków, które wynika z tego pisma, jest znacznie bardziej radykalne, niż to dokonane
za pomocą sprawozdania z oceny. Jednakże Sąd nie wyciągnął z tego wniosku, że wynikająca z umowy sytuacja prawna skarżącego
uległa istotnej zmianie.
50. Zarzut ten w rzeczywistości podważa ocenę okoliczności faktycznych dokonaną przez Sąd. Jednakże, jak to wcześniej zostało
zauważone, Trybunał nie może zastępować niezależnej oceny okoliczności faktycznych dokonanej przez Sąd oceną własną. Zarzut
czwarty jest więc niedopuszczalny.
E – W przedmiocie zarzutu piątego, dotyczącego niewłaściwego uzasadnienia przez Sąd zaskarżonego wyroku
51. W ramach tego zarzutu J. Pflugradt kwestionuje właściwość uzasadnienia przez Sąd jego rozstrzygnięcia. Skarżący wysunął bowiem
przed Sądem argument, że sprawozdanie z jego oceny za rok 1999 opiera się błędnych ustaleniach faktycznych. Skarżący utrzymuje,
że Sąd nie odpowiedział na jego argument i przez to niewłaściwie uzasadnił swój wyrok (18).
52. J. Pflugradt twierdzi, że Sąd oparł się na fałszywej hipotezie, wedle której skarżący chciał zakwestionować ocenę dokonaną
przez EBC odnośnie do jego osoby w sprawozdaniu za rok 1999, podczas gdy w rzeczywistości zakwestionował jedynie ustalenia
faktyczne, na których EBC oparł to sprawozdanie z oceny. Sąd nie mógł więc odrzucić tej argumentacji uznawszy, że nie do niego
należy weryfikacja oceny zawartej w sprawozdaniu z oceny, które skarżący kwestionuje.
53. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału obowiązek uzasadnienia spoczywający na Sądzie wychodzi naprzeciw potrzebie wyjaśnienia jego
rozumowania w sposób jasny i niedwuznaczny, tak by zainteresowani poznali motywy podjętego rozstrzygnięcia i aby Trybunał
mógł przeprowadzić kontrolę sądową (19). Sąd powinien odpowiedzieć na zarzuty rzeczywiście podniesione przez skarżącego, w przeciwnym razie narusza obowiązek uzasadnienia,
który na nim spoczywa.
54. Ten pogląd orzecznictwa jest ograniczony stwierdzeniem, że obowiązek Sądu uzasadniania jego rozstrzygnięć nie może być interpretowany
jako obowiązek odpowiadania szczegółowo na każdy argument przytoczony przez skarżącego, w szczególności jeśli nie ma on wystarczająco
jasnego i precyzyjnego charakteru i nie został poparty szczegółowymi wyjaśnieniami (20).
55. W niniejszym przypadku skarżący zakwestionował niektóre z ustaleń faktycznych, na których EBC oparł sprawozdanie z oceny za
rok 1999, ale nie zakwestionował sprawozdania jako takiego (21). Jednakże należy stwierdzić stanowczo, że poza wymienieniem niektórych elementów stanu faktycznego zawartych we wspomnianym
sprawozdaniu, J. Pflugradt nie dostarczył szczegółowych informacji dotyczących nieścisłości ustaleń faktycznych.
56. Sąd nie naruszył, według mnie, obowiązku uzasadnienia, bowiem umotywował swój wyrok stosownie do zarzutów i argumentów, jakie
zostały zgłoszone w ramach skargi. Bez szczegółowych wyjaśnień argumentów wysuwanych na poparcie swojego zarzutu J. Pflugradt
nie mógł później powoływać się na niedostateczne uzasadnienie wyroku przez Sąd.
57. Zarzut piąty dotyczący niewłaściwego uzasadnienia przez Sąd wyroku nie jest więc uzasadniony.
VI – Wnioski
58. Na podstawie wszystkich powyższych rozważań sugeruję Trybunałowi, aby:
1) oddalił odwołanie,
2) obciążył skarżącego kosztami postępowania.
1 Język oryginału: francuski.
2– Wyrok w sprawach połączonych T-178/00 i T-341/00 Pflugradt przeciwko EBC, Rec. str. II‑4035, zwany dalej „zaskarżonym
wyrokiem”.
3– Z dnia 23 listopada 1999 r.
4– Decyzja Europejskiego Banku Centralnego z dnia 9 czerwca 1998 r. dotycząca ustanowienia warunków zatrudnienia personelu
Europejskiego Banku Centralnego, zmieniona w dniu 31 marca 1999 r. (Dz.U., L 125, str. 32).
5– W sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącego informowania pracownika o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (Dz.U.
L 288, str. 32).
6– Dz.U. L 125, str. 34, sprostowanie w Dz.U. 2000, L 273, str.40.
7– Odwołanie (pkt 4).
8– Zgodnie z art. 10 lit. a) warunków zatrudnienia.
9– Zobacz w szczególności wyrok Sądu z dnia 18 października 2001 r. w sprawie T-333/99 X przeciwko EBC, Rec. str. II‑3021,
pkt 61.
10– Ibidem, pkt 63. Trybunał uznał tu, że w ramach tych stosunków umownych Rada Prezesów była uprawniona do ustanowienia w
ramach warunków zatrudnienia systemu dyscyplinarnego pozwalającego jej, zwłaszcza w przypadku uchybienia przez jednego z pracowników
obowiązkom wypływającym z umowy o pracę, na podjęcie niezbędnych środków w świetle obowiązków i zadań, jakie zostały mu przydzielone.
Jest to wyrazem szerokiego zakresu uznania EBC w stosunkach ze swoim personelem.
11– Zobacz w szczególności wyroki: Trybunału z dnia 14 lipca 1988 r. w sprawach połączonych 23/87 i 24/87 Aldinger i in. przeciwko
Parlamentowi, Rec. str. 4395, i Sądu z dnia 11 lipca 1996 r. w sprawie T-102/95 Aubineau przeciwko Komisji, Rec.FP str. I‑A‑357
i II‑1053, pkt 28–30, który przewiduje, że przydział personelu odnosi się również do organów uprawnionych do mianowania pracowników
czasowych, jak przywołane to zostało przez EBC w swojej odpowiedzi na skargę pkt 74.
12– Hipoteza, którą ocenia jako błędną, ale której używa jako przesłanki swojego rozumowania.
13– Zobacz zwłaszcza ww. wyrok w sprawie Lux przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, pkt 24 i nast.; wyrok z dnia 23 marca 1988 r.
w sprawie 19/87 Hecq przeciwko Komisji, Rec. str. 1681, pkt 6 oraz ww. wyrok w sprawie Ojha przeciwko Komisji, pkt 40.
14– Pkt 58 i 90 zaskarżonego wyroku.
15– Odwołanie, pkt 173 i nast.
16– Zobacz w szczególności wyrok z dnia 1 czerwca 1994 r. w sprawie C-136/92 P Komisja przeciwko Brazzelli Lualdi i in., Rec.
str. I‑1981, pkt 49.
17– Odwołanie, pkt 171.
18– Odwołanie, pkt 192 i nast.
19– Zobacz w szczególności postanowienie z dnia 25 czerwca 1998 r. w sprawie C-159/98 P (R), Rząd Antyli Niderlandzkich przeciwko
Radzie, Rec. str. I‑4147, pkt 70.
20– Zobacz wyrok z dnia 6 marca 2001 r. w sprawie C-274/99 P Connolly przeciwko Komisji, Rec. str. I‑1611, pkt 121.
21– Odwołanie, pkt 192.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło