C-409/11

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 11 lipca 2013 r. ( *1 ) „Ruch pojazdów mechanicznych — Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej — Dyrektywa 72/166/EWG — Artykuł 3 ust. 1 — Dyrektywa 84/5/EWG — Artykuł 1 ust. 4 akapit pierwszy — Niewypłacalność ubezpieczyciela — Brak działania instytucji wypłacającej odszkodowanie” W sprawie C‑409/11 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Fővárosi Bíróság (Węgry) postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 1 sierpnia 2011 r., w postępowaniu Gábor Csonka, Tibor Isztli, Dávid Juhász, János Kiss, Csaba Szontágh przeciwko Magyar Állam, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: A. Tizzano, prezes izby, E. Levits, J.J. Kasel, M. Safjan i M. Berger (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: P. Mengozzi, sekretarz: C. Strömholm, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 września 2012 r., rozważywszy uwagi przedstawione: — w imieniu rządu węgierskiego przez M.Z. Fehéra, K. Veres oraz K. Szíjjártó, działających w charakterze pełnomocników, — w imieniu Komisji Europejskiej przez B. Simona, K.P. Wojcika oraz K. Talabér-Ritz, działających w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 24 października 2012 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 72/166/EWG z dnia 24 kwietnia 1972 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności (Dz.U. L 103, s. 1), zmienionej dyrektywą 2005/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. (Dz.U. L 149, s. 14) (zwanej dalej „pierwszą dyrektywą”). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy G. Csonką, T. Isztli, D. Juhászem, J. Kissem i C. Szontághiem a Magyar Állam (państwem węgierskim), dotyczącego odpowiedzialności, jaką ich zdaniem państwo to ponosi z uwagi na nieprawidłową transpozycję rzeczonej dyrektywy do węgierskiego porządku prawnego. Ramy prawne Prawo Unii Uregulowania Unii w dziedzinie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych zostały skodyfikowane dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności (Dz.U. L 263, s. 11). Dyrektywa ta nie obowiązywała jednak w okresie wystąpienia okoliczności faktycznych rozważanych w postępowaniu głównym, do których to okoliczności znajdują zatem zastosowanie dyrektywy obowiązujące przed tą kodyfikacją, w szczególności pierwsza dyrektywa i druga dyrektywa Rady 84/5/EWG z dnia 30 grudnia 1983 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów silnikowych (Dz.U. 1984, L 8, s. 17), zmieniona dyrektywą 2005/14 (zwana dalej „drugą dyrektywą”). Pierwsza dyrektywa Z motywów drugiego i trzeciego pierwszej dyrektywy wynika, że została ona przyjęta z uwagi na fakt, iż kontrole graniczne obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych, które miały na celu ochronę interesów osób, które mogą stać się ofiarami wypadków spowodowanych przez te pojazdy, wynikały z różnic między krajowymi przepisami w tym zakresie, a „różnice te, mog[ły] być przeszkodą w swobodnym przepływie pojazdów mechanicznych i osób w obrębie Wspólnoty”, wpływając tym samym „bezpośredni[o] […] na ustanowienie i funkcjonowanie wspólnego rynku”. Motyw piąty tej dyrektywy podkreślał konieczność przyjęcia „środk[ów] celem zliberalizowania w większym stopniu zasad odnoszących się do przepływu osób i pojazdów mechanicznych podróżujących między państwami członkowskimi”. W tym celu art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy przewidywał: „Z zastrzeżeniem zastosowania art. 4 każde państwo członkowskie podejmie wszelkie stosowne środki, aby zapewnić, że odpowiedzialność cywilna odnosząca się do ruchu pojazdów normalnie przebywających na jego terytorium jest objęta ubezpieczeniem. Zakres pokrycia szkód oraz warunki ubezpieczenia zostaną ustalone w ramach tych środków”. Artykuł 4 tej dyrektywy stwarzał państwom członkowskim możliwość odstąpienia od stosowania art. 3 tej dyrektywy w odniesieniu do pojazdów należących do niektórych osób, a także w stosunku niektórych pojazdów lub niektórych pojazdów posiadających specjalną tablicę. Druga dyrektywa Motyw szósty drugiej dyrektywy stanowił, że „konieczne jest ustanowienie instytucji, która zagwarantuje, iż poszkodowany nie zostanie pozbawiony odszkodowania w przypadku, kiedy pojazd, który spowodował wypadek, jest nieubezpieczony lub niezidentyfikowany; istotne jest zapewnienie, aby nie zmieniając przepisów stosowanych w państwach członkowskich w odniesieniu do pomocniczego lub głównego charakteru odszkodowania wypłacanego przez tę instytucję, a także w odniesieniu do przepisów stosowanych w odniesieniu do subrogacji, ofiara takiego wypadku mogła zgłosić się bezpośrednio do tej instytucji jako miejsca pierwszego kontaktu”, przy czym „jednakże należy pozostawić państwom członkowskim możliwość stosowania pewnych wyłączeń w odniesieniu do wypłaty odszkodowania przez tę instytucję oraz możliwość ograniczenia lub wyłączenia odszkodowania za szkody majątkowe spowodowane przez pojazd niezidentyfikowany, w celu uniknięcia ryzyka oszustwa”. Motyw ósmy tej dyrektywy stanowił ponadto, że „w celu zmniejszenia obciążenia finansowego tej instytucji, jeśli wypłaca ona odszkodowania za szkody majątkowe spowodowane przez pojazd nieubezpieczony lub, w danym przypadku, skradziony lub uzyskany w wyniku przemocy, państwa członkowskie mogą pozwolić na zastosowanie pewnej franszyzy”. Artykuł 1 ust. 1 i 4 drugiej dyrektywy stanowił: „1.   Ubezpieczenie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 [pierwszej dyrektywy], pokrywa obligatoryjnie zarówno szkody majątkowe, jak i szkody na osobie. […] 4.   Każde państwo członkowskie utworzy lub upoważni instytucję mającą za zadanie wypłacanie odszkodowań, co najmniej w granicach obowiązkowego ubezpieczenia, za szkody majątkowe lub szkody na osobie spowodowane przez nieustalony pojazd lub pojazd, w stosunku do którego nie spełniono obowiązku ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1. Pierwszy [akapit] nie narusza prawa państw członkowskich do uznawania odszkodowania wypłacanego przez tę instytucję za pomocnicze lub główne, a także prawa do ustanowienia przepisów regulujących zaspokajanie roszczeń przysługujących tej instytucji wobec osoby odpowiedzialnej lub osób odpowiedzialnych za spowodowanie wypadku i innych ubezpieczycieli lub organów zabezpieczenia społecznego zobowiązanych do wypłaty odszkodowania poszkodowanemu w związku z tym samym wypadkiem. Jednakże państwa członkowskie nie mogą zezwolić tej instytucji na uzależnienie wypłaty odszkodowania od wykazania przez poszkodowanego w jakikolwiek sposób, że osoba odpowiedzialna jest niezdolna do wypłacenia odszkodowania lub odmawia jego zapłaty”. Artykuł 1 ust. 6 i art. 2 drugiej dyrektywy stanowił, że państwa członkowskie mogą w niektórych przypadkach wyłączyć obowiązek wypłaty odszkodowania przez instytucję utworzoną na podstawie jej art. 1 ust. 4 lub przewidzieć w ramach działań podjętych przez nią zastosowanie pewnej franszyzy. Artykuł 1 ust. 7 drugiej dyrektywy przewidywał, że „każde państwo członkowskie stosuje swoje własne przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne w zakresie wypłacania odszkodowania przez tę instytucję, bez uszczerbku dla istnienia innej praktyki korzystniejszej dla poszkodowanego”. Prawo węgierskie Zgodnie z art. 14 i 15 Korm. Rendelet a gépjármű üzembentartójának kötelező felelősségbiztosításról (dekretu rządowego nr 190/2004 w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zwanego dalej „dekretem rządowym nr 190/2004”) Kártalanítási Számlát Kezelő MABISZ GKI (fundusz kompensacyjny federacji węgierskich ubezpieczycieli) wstępuje w miejsce sprawcy szkody w celu wypłacenia odszkodowania poszkodowanemu tylko wtedy, gdy sprawca w dniu wystąpienia szkody nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, gdy posiadacz pojazdu, który spowodował szkodę, jest nieznany lub gdy szkoda została spowodowana przez pojazd, który nie został dopuszczony do ruchu lub został z niego wycofany. Dekret rządowy nr 190/2004 został uchylony na mocy art. 67 2009. évi LXII törnévy a kötelező gépjármű-felelősségbiztosításról (ustawy nr LXII z 2009 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wynikające z ruchu pojazdów mechanicznych). Rzeczona ustawa, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r., ustanawia nowy fundusz gwarancyjny i przewiduje w art. 29 ust. 3, że fundusz ten „pokrywa wierzytelność, jaką poszkodowany posiada wobec ubezpieczyciela, w sprawie którego zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, z uwzględnieniem określonych w umowie ubezpieczenia lub w ustawie zasad dochodzenia roszczeń odszkodowawczych”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne MAV Àltalános Biztosító Egyesület (zwane dalej „MAV”) jest towarzystwem ubezpieczeniowym w formie stowarzyszenia niemającego celu zarobkowego, które oferowało swoim członkom produkty w niskiej cenie, przy czym specyfiką tego rozwiązania było to, że ubezpieczeni w tym towarzystwie mieli także pewne obowiązki jako członkowie stowarzyszenia. W okresie od 2003 do 2008 r. Pénzügyi Szervezetek Àllami Felügyelete (organ nadzoru finansowego) wystosował do MAV 15 wezwań w sprawie dostosowania jego działalności do przepisów prawa regulujących tę działalność. Ponieważ nie zdołano przywrócić stanu zgodnego z właściwymi przepisami, wskazany organ nadzoru wycofał swoje zezwolenie na prowadzenie przez MAV działalności ze skutkiem od dnia 15 sierpnia 2008 r. MAV, którego majątek zniknął, zostało uznane za niewypłacalne. Skarżący w postępowaniu głównym, będący posiadaczami pojazdów mechanicznych, zawarli z MAV umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem należących do nich pojazdów. W okresie od lipca 2006 r. do lipca 2008 r. wyrządzili oni swoimi pojazdami szkody. Z uwagi na swą niewypłacalność MAV nie mogło wywiązać się z ciążących na nim jako na ubezpieczycielu zobowiązań. Skarżący w postępowaniu głównym musieli zatem sami pokryć szkody spowodowane przez należące do nich pojazdy. Wnieśli oni w związku z tym skargę o odszkodowanie przeciwko Magyar Állam, której podstawą była szkoda wyrządzona im z uwagi na błędną ich zdaniem transpozycję pierwszej dyrektywy. Skarżący w postępowaniu głównym podkreślają, że wprawdzie od dnia 1 stycznia 2010 r. prawo węgierskie przewiduje, że w przypadku niewypłacalności ubezpieczyciela działania podejmuje instytucja odpowiedzialna za wypłatę odszkodowania za szkodę spowodowaną przez ubezpieczony pojazd, jednakże środek ten nie znajduje zastosowania w przypadku odpowiedzialności z tytułu wypadków, które miały miejsce przed tą datą, takich jak wypadki, za które skarżący ponosili odpowiedzialność. Uważają oni, że przez niepodjęcie środków koniecznych do zapewnienia na tych samych warunkach możliwości interwencji ze strony instytucji wypłacającej odszkodowania w przypadku szkód spowodowanych przed tą datą Magyar Állam uchybiło ciążącym na nim zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii, a zwłaszcza z art. 3 pierwszej dyrektywy, i ponosi z tego tytułu odpowiedzialność. W tych okolicznościach Fővárosi Bíróság, obecnie Fővárosi Törvényszék, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy na dzień, gdy miało miejsce wywołujące szkodę zachowanie powodów, [Magyar Állam] wdrożyło [pierwszą dyrektywę], w szczególności w odniesieniu do obowiązków ustanowionych w art. 3 tej dyrektywy? Czy w związku z tym należy przyjąć, że dyrektywa ta jest bezpośrednio skuteczna w stosunku do powodów? 2) Czy zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami [Unii] jednostka, której prawa zostały naruszone z powodu niewdrożenia przez to państwo [pierwszej dyrektywy], może wymagać, aby państwo to zastosowało się do przepisów tej dyrektywy, powołując się bezpośrednio na przepisy [Unii] przeciwko państwu, które nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, w celu uzyskania gwarancji, jakie państwo to powinno było mu zaoferować? 3) Czy zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami [Unii] jednostka, której prawa zostały naruszone z powodu niewdrożenia [pierwszej dyrektywy], może domagać się odszkodowania od państwa z powodu jego bezczynności? 4) W razie odpowiedzi twierdzącej na poprzednie pytanie – czy na [Magyar Állam] ciąży obowiązek naprawienia zaistniałej szkody – bądź to wobec powodów, bądź to wobec poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych spowodowanych przez powodów? […] 5) Czy możliwe jest dochodzenie odpowiedzialności państwa, w sytuacji gdy szkoda wynika z wadliwego ustawodawstwa? 6) Czy dekret rządowy nr 190/2004 […], obowiązujący do dnia 1 stycznia 2010 r., jest zgodny z przepisami [pierwszej dyrektywy], czy też Węgry uchybiły zobowiązaniu do transponowania obowiązków ciążących na nich na mocy tej dyrektywy do prawa węgierskiego?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pierwszej części pytania pierwszego i w przedmiocie pytania szóstego W swych pytaniach sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że obowiązki nałożone na państwa członkowskie na mocy tego przepisu obejmują obowiązek utworzenia instytucji gwarantującej wypłatę odszkodowania poszkodowanym w wypadkach drogowych, w sytuacji gdy wprawdzie osoby odpowiedzialne za szkody zawarły umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów, ale ubezpieczyciel stał się niewypłacalny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część ten przepis stanowi (zob. w szczególności wyrok z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie C‑219/11 Brain Products, pkt 13 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie należy stwierdzić, że art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy jest sformułowany w sposób ogólny, gdyż wymaga, aby państwa członkowskie podjęły „wszelkie stosowne środki, aby zapewnić, że odpowiedzialność cywilna odnosząca się do ruchu pojazdów normalnie przebywających na jego terytorium jest objęta ubezpieczeniem”. Jak zauważył to rzecznik generalny w pkt 26 opinii, z przepisu tego wynika, że państwa członkowskie są zobowiązane wprowadzić w ich wewnętrznych porządkach prawnych powszechny obowiązek ubezpieczenia pojazdów. Zważywszy na ogólność brzmienia art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy zakres obowiązku ciążącego na państwach członkowskich powinien być sprecyzowany z uwzględnieniem kontekstu oraz celów tego przepisu. W tym względzie należy zauważyć, że pierwsza dyrektywa należy do szeregu dyrektyw, które stopniowo precyzowały obowiązki państw członkowskich w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów. Z motywów pierwszej i drugiej dyrektywy wynika, iż zmierzają one z jednej strony do zapewnienia zarówno swobodnego ruchu pojazdów znajdujących się zwykle na terytorium Unii Europejskiej, jak i przemieszczania się osób w tych pojazdach, oraz z drugiej strony do zagwarantowania ofiarom wypadków spowodowanych przez te pojazdy podobnego sposobu traktowania, bez względu na miejsce w obrębie terytorium Unii, w którym nastąpił wypadek (zob. w szczególności wyrok z dnia 23 października 2012 r. w sprawie C‑300/10 Marques Almeida, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym kontekście pierwsza dyrektywa, doprecyzowana i uzupełniona przez drugą dyrektywę i dyrektywy późniejsze, zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania, aby odpowiedzialność cywilna za szkody spowodowane przez pojazdy mechaniczne przebywające zwykle na ich terytorium była objęta ubezpieczeniem, i precyzuje w szczególności typy szkód i poszkodowanych osób trzecich, które ubezpieczenie to ma objąć (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Marques Almeida, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). Artykuł 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy w związku z późniejszymi dyrektywami zobowiązuje zatem każde państwo członkowskie do zapewnienia, aby z zastrzeżeniem art. 4 pierwszej dyrektywy każdy właściciel lub posiadacz pojazdu przebywającego zwykle na terytorium tego państwa zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę w celu zagwarantowania, przynajmniej w granicach określonych w prawie Unii, jego odpowiedzialności cywilnej za szkody wynikające z użytkowania rzeczonego pojazdu. Waga, jaką przypisuje prawodawca Unii ochronie poszkodowanych, doprowadziła go do uzupełnienia tego rozwiązania poprzez zobowiązanie państw członkowskich, na mocy art. 1 ust. 4 drugiej dyrektywy, do utworzenia instytucji mającej za zadanie wypłacanie odszkodowań, co najmniej w granicach przewidzianych w prawie Unii, za szkody majątkowe i uszkodzenia ciała spowodowane przez pojazd niezidentyfikowany lub taki, w stosunku do którego nie wypełniono obowiązku ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, który odsyła do art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy. W celu złagodzenia obciążenia finansowego ponoszonego przez tę instytucję państwa członkowskie mogą wyłączyć jej działanie w niektórych przypadkach lub ustanowić franszyzę. Działanie ze strony takiej instytucji krajowej zostało ustanowione jako środek ostateczny, przewidziany wyłącznie w przypadku, gdy szkody zostały spowodowane przez niezidentyfikowany pojazd lub pojazd, co do którego nie wypełniono obowiązku w zakresie ubezpieczenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy (wyrok z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie C-442/10 Churchill Insurance Company i Evans, Zb.Orz. s. I-12639, pkt 41). Co się tyczy określenia konkretnych okoliczności, w których można uznać, że nie wypełniono obowiązku ubezpieczenia w rozumieniu wskazanego przepisu, istotne jest, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 32 opinii, że prawodawca nie ograniczył się do ustalenia, iż instytucja powinna interweniować w razie szkód spowodowanych przez pojazdy, w stosunku do których nie spełniono obowiązku ubezpieczenia w ogólności, lecz uznał za właściwe uściślić, iż chodzi wyłącznie o szkody spowodowane przez pojazd, w stosunku do którego nie spełniono obowiązku ubezpieczenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy, czyli pojazd nieobjęty umową ubezpieczenia. Takie ograniczenie tłumaczy się faktem, że przepis ten, jak przypomniano w pkt 28 niniejszego wyroku, zobowiązuje każde państwo członkowskie do zapewnienia, aby z zastrzeżeniem art. 4 tej ostatniej dyrektywy każdy właściciel lub posiadacz pojazdu przebywającego zwykle na terytorium tego państwa zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę w celu zagwarantowania, przynajmniej w granicach określonych w prawie Unii, odpowiedzialności cywilnej za szkody wynikające z użytkowania rzeczonego pojazdu. W tym kontekście sam fakt, że szkoda została spowodowana przez nieubezpieczony pojazd stanowi brak w systemie, który państwo członkowskie było zobowiązane ustanowić, co uzasadnia działanie ze strony krajowej instytucji wypłacającej odszkodowanie. Wynika stąd, że wbrew stanowisku skarżących w postępowaniu głównym działania takiej instytucji krajowej, przewidziane w pierwszej i drugiej dyrektywie, nie mogą być uznane za wprowadzenie w życie systemu gwarancji ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów, lecz mają one wywołać skutki wyłącznie w szczególnych, jasno określonych okolicznościach. Niewypłacalność ubezpieczyciela nie stanowi przypadku stanowiącego takie okoliczności. W tej sytuacji obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia był bowiem spełniony. Jednakże, jak wynika z art. 1 ust. 7 drugiej dyrektywy, państwa członkowskie mogą przyjąć w odniesieniu do warunków działania krajowego funduszu odszkodowawczego środki bardziej korzystne dla poszkodowanych niż te przewidziane w dyrektywach z zakresu odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z informacjami przedłożonymi przez rząd węgierski środki mające zaradzić sytuacji wynikającej z niewypłacalności MAV były w toku postępowania prowadzonego przed Trybunałem przygotowywane przez właściwe węgierskie organy. W świetle ogółu powyższych rozważań na pierwszą część pytania pierwszego i na pytanie szóste należy odpowiedzieć, że art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy w związku z art. 1 ust. 4 drugiej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że obowiązki nałożone na państwa członkowskie na mocy tego przepisu nie obejmują obowiązku utworzenia instytucji gwarantującej wypłatę odszkodowania poszkodowanym w wypadkach drogowych, w sytuacji gdy wprawdzie osoby odpowiedzialne za szkody zawarły umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, ale ubezpieczyciel stał się niewypłacalny. W przedmiocie drugiej części pytania pierwszego i w przedmiocie pytań od drugiego do piątego Poprzez te pytania sąd odsyłający dąży do ustalenia, po pierwsze, czy można przypisać bezpośredni skutek art. 3 pierwszej dyrektywy, oraz po drugie, na jakich warunkach jednostki mogą pociągnąć do odpowiedzialności Węgry z uwagi na szkodę, którą poniosły w wyniku nieprawidłowej transpozycji pierwszej dyrektywy. Z uwagi na wykładnię pierwszej dyrektywy przyjętą w ramach odpowiedzi na część pierwszą pytania pierwszego i na pytanie szóste nie wydaje się, aby zainteresowane państwo członkowskie naruszyło prawo Unii. W tej sytuacji nie jest konieczne udzielenie odpowiedzi na drugą część pytania pierwszego ani na pytania od drugiego do piątego. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy Rady 72/166/EWG z dnia 24 kwietnia 1972 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności, zmienionej dyrektywą 2005/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r., w związku z art. 1 ust. 4 drugiej dyrektywy Rady 84/5/EWG z dnia 30 grudnia 1983 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów silnikowych, zmienionej dyrektywą 2005/14, należy interpretować w ten sposób, że obowiązki nałożone na państwa członkowskie na mocy tego przepisu nie obejmują obowiązku utworzenia instytucji gwarantującej wypłatę odszkodowania poszkodowanym w wypadkach drogowych, w sytuacji gdy wprawdzie osoby odpowiedzialne za szkody zawarły umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, ale ubezpieczyciel stał się niewypłacalny.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: węgierski.