C-409/21
WyrokTSUE2022-12-01CELEX: 62021CJ0409ECLI:EU:C:2022:946
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 17 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 stoi na przeszkodzie krajowym przepisom uzależniającym przyznanie wsparcia inwestycyjnego z EFRROW od przedstawienia zaświadczenia o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na firmę wnioskodawcy oraz od wykazania minimalnej wartości produkcji gospodarstwa rolnego (8000 EUR) w momencie składania wniosku?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że rozporządzenie nr 1305/2013 pozostawia państwom członkowskim szeroki zakres uznania w zakresie szczegółowych zasad wdrażania przewidzianej w nim pomocy, w tym kryteriów wyboru projektów. Wymóg przedstawienia zaświadczenia o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na firmę wnioskodawcy oraz warunek minimalnej wartości produkcji gospodarstwa rolnego (8000 EUR) mieszczą się w tym zakresie uznania. Takie wymogi krajowe sprzyjają wdrożeniu kontroli administracyjnych i zapewniają prawidłowe oraz skuteczne wykonywanie działań finansowanych z budżetu Unii. Trybunał podkreślił, że pytania prejudycjalne muszą być nierozerwalnie związane z rzeczywistym rozstrzygnięciem sporu, a nie mieć charakteru hipotetycznego.Stan faktyczny
Bułgarska spółka DELID EOOD złożyła wniosek o wsparcie inwestycyjne z EFRROW na zakup sprzętu dla gospodarstwa drobiarskiego. Spółka wskazała, że hoduje kaczki w wydzierżawionym gospodarstwie i dąży do standardowej produkcji o wartości 20451,68 EUR. Kontrola wykazała, że gospodarstwo nie funkcjonowało, nie było zarejestrowane na spółkę Delid, a ptaki zostały sprzedane. Dyrektor zarządzający krajowego funduszu rolnego odmówił przyznania wsparcia, uzasadniając to niespełnieniem kryteriów kwalifikowalności określonych w bułgarskim rozporządzeniu nr 9/2015, w szczególności wymogu zarejestrowania gospodarstwa hodowlanego na firmę wnioskodawcy oraz wykazania minimalnej standardowej produkcji.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, zmienionego rozporządzeniem (UE) 2017/2393 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2017 r., należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu wsparcie, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca przedstawi zaświadczenie o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na jego firmę.
2) Artykuł 17 rozporządzenia nr 1305/2013, zmienionego rozporządzeniem 2017/2393, należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu przyznanie wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca wykaże, iż w momencie składania wniosku wartość produkcji w jego gospodarstwie rolnym jest równa co najmniej 8000 EUR.
3) Pytanie trzecie jest niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
z dnia 1 grudnia 2022 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Wspólna polityka rolna (WPR) – Finansowanie przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – Rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 – Pomoc inwestycyjna – Uregulowanie krajowe uzależniające przyznanie pomocy od warunku, że wnioskodawca przedstawi zaświadczenie o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na jego firmę i wykaże, iż w momencie składania wniosku wartość produkcji w jego gospodarstwie rolnym jest równa co najmniej 8000 EUR
W sprawie C‑409/21
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Varhoven administrativen sad (najwyższy sąd administracyjny, Bułgaria) postanowieniem z dnia 14 czerwca 2021 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 lipca 2021 r., w postępowaniu:
DELID EOOD
przeciwko
Izpalnitelen direktor na Darzhaven fond „Zemedelie”,
TRYBUNAŁ (siódma izba),
w składzie: M.L. Arastey Sahún (sprawozdawczyni), prezes izby, F. Biltgen i J. Passer, sędziowie,
rzecznik generalny: G. Pitruzzella,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu DELID EOOD – T. Zlateva, advokat,
–
w imieniu Izpalnitelen direktor na Darzhaven fond „Zemedelie” – G. Sabev, advokat,
–
w imieniu rządu bułgarskiego – M. Georgieva i L. Zaharieva, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – G. Koleva i A. Sauka, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. 2013, L 347, s. 487; sprostowanie Dz.U. 2016, L 130, s. 1), zmienionego rozporządzeniem (UE) 2017/2393 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2017 r. (Dz.U. 2017, L 350, s. 15) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1305/2013”).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką DELID EOOD, jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa bułgarskiego (zwaną dalej „spółką Delid”) a Izpalnitelen direktor na Darzhaven fond „Zemedelie” (dyrektorem zarządzającym krajowego funduszu rolnego, Bułgaria) w przedmiocie odmowy przez tego ostatniego przyznania owej spółce finansowania inwestycji celem zakupu sprzętu dla gospodarstwa drobiarskiego.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013
Artykuł 65 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. 2013, L 347, s. 320), zatytułowany „Kwalifikowalność”, stanowi w ust. 1:
„Kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych, z wyjątkiem przypadków, w których szczegółowe przepisy zostały ustanowione w niniejszym rozporządzeniu lub na jego podstawie bądź w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy lub na ich podstawie”.
Rozporządzenie nr 1305/2013
Artykuł 5 rozporządzenia nr 1305/2013, zatytułowany „Priorytety unijne w zakresie rozwoju obszarów wiejskich”, stanowi:
„Do osiągnięcia celów w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, które przyczyniają się do realizacji strategii »Europa 2020« na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, dąży się poprzez realizację następujących sześciu priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, które to priorytety stanowią odzwierciedlenie odpowiednich celów tematycznych wspólnych ram strategicznych:
[…]
Wszystkie te priorytety przyczyniają się do osiągnięcia celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Programy mogą być ukierunkowane na mniej niż sześć priorytetów, jeśli jest to uzasadnione na podstawie analizy sytuacji pod względem mocnych i słabych stron, szans i zagrożeń (analizy »SWOT«) oraz ewaluacji ex ante. Każdy program musi być ukierunkowany przynajmniej na cztery priorytety. Gdy państwo członkowskie przedkłada program krajowy i zbiór programów regionalnych, program krajowy może być ukierunkowany na mniej niż cztery priorytety.
[…]”.
Artykuł 17 tego rozporządzenia, zatytułowany „Inwestycje w środki trwałe”, stanowi:
„1. Wsparcie w ramach tego działania obejmuje materialne lub niematerialne inwestycje, które:
a)
poprawiają ogólne wyniki i zrównoważenie gospodarstwa rolnego;
b)
dotyczą przetwarzania, wprowadzania do obrotu lub rozwoju produktów rolnych objętych załącznikiem I do TFUE lub bawełny, z wyjątkiem produktów rybołówstwa; produktem procesu produkcyjnego może być produkt nieobjęty tym załącznikiem; w przypadku gdy wsparcie udzielane jest w formie instrumentów finansowych, materiałem wyjściowym może być również produkt nieobjęty tym załącznikiem, pod warunkiem że inwestycja przyczynia się do realizacji jednego lub większej liczby priorytetów Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich;
c)
dotyczą infrastruktury związanej z rozwojem, modernizacją lub dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa, w tym dostępu do gruntów rolnych i leśnych, scalania i poprawy gruntów oraz dostaw i oszczędzania energii i wody; lub
d)
są inwestycjami nieprodukcyjnymi związanymi z osiąganiem celów rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych na mocy niniejszego rozporządzenia, w tym dotyczących stanu ochrony różnorodności biologicznej gatunków i siedlisk, a także podwyższającymi użyteczność publiczną obszaru Natura 2000 lub innych systemów o wysokiej wartości przyrodniczej, które zostaną określone w programie.
2. Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) udziela się rolnikom lub grupom rolników.
W przypadku inwestycji wspierających restrukturyzację gospodarstw państwa członkowskie ukierunkowują wsparcie dla gospodarstw zgodnie z analizą SWOT przeprowadzoną w odniesieniu do unijnego priorytetu rozwoju obszarów wiejskich »zwiększenie rentowności gospodarstw i konkurencyjności wszystkich rodzajów rolnictwa we wszystkich regionach oraz promowanie innowacyjnych technologii w gospodarstwach rolnych i zrównoważonego zarządzania lasami«.
3. Wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) i b) ogranicza się do maksymalnych poziomów dofinansowania określonych w załączniku II. Te maksymalne poziomy można zwiększyć w przypadku młodych rolników, inwestycji zbiorowych, w tym tych związanych z połączeniem się organizacji producentów, oraz w przypadku projektów zintegrowanych obejmujących wsparcie w ramach więcej niż jednego działania, inwestycji na obszarach z naturalnymi ograniczeniami i innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 32, inwestycji związanych z operacjami na mocy art. 28 i 29 oraz operacji wspieranych w ramach [europejskiego partnerstwa innowacyjnego (EPI)] na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa zgodnie z poziomami dofinansowania określonymi w załączniku II. Jednakże maksymalny połączony poziom dofinansowania nie może przekroczyć 90%.
4. Wsparcie na mocy ust. 1 lit. c) i d) podlega poziomom dofinansowania określonym w załączniku II.
5. Wsparcie może być przyznawane młodym rolnikom, którzy po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym, w odniesieniu do inwestycji mających na celu spełnienie norm unijnych mających zastosowanie do produkcji rolnej, w tym również norm dotyczących bezpieczeństwa pracy. Takie wsparcie może zostać udzielone na maksymalny okres 24 miesięcy od daty rozpoczęcia działalności określonej w danym programie rozwoju obszarów wiejskich lub do czasu zakończenia działań określonych w planie biznesowym, o którym mowa w art. 19 ust. 4.
6. W przypadku gdy prawo unijne nakłada na rolników nowe wymogi, wsparcie na inwestycje mające na celu spełnienie tych wymogów może zostać udzielone na maksymalnie na 12 miesięcy od dnia, w którym stają się one obowiązkowe dla gospodarstwa rolnego”.
Artykuł 19 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany „Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej”, stanowi:
„[…]
2. Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) udziela się młodym rolnikom.
Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (ii) udziela się rolnikom lub członkom gospodarstwa rolnego, którzy różnicują działalność w kierunku działalności pozarolniczej, oraz mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom oraz osobom fizycznym na obszarach wiejskich.
Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (iii) udziela się małym gospodarstwom określonym przez państwa członkowskie.
Wsparcia na mocy ust. 1 lit. b) udziela się mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom oraz osobom fizycznym na obszarach wiejskich, a także rolnikom lub członkom gospodarstwa rolnego.
Wsparcia na mocy ust. 1 lit. c) udziela się rolnikom kwalifikującym się do uczestniczenia w systemie dla małych gospodarstw od przynajmniej jednego roku w chwili składania przez nich wniosków o przyznanie wsparcia oraz jeśli zobowiązują się oni do trwałego przekazania całego swojego gospodarstwa rolnego wraz z odpowiednimi uprawnieniami do płatności innemu rolnikowi. Wsparcie wypłacane jest od daty przekazania gospodarstwa rolnego do dnia 31 grudnia 2020 r. lub jest ono obliczane w odniesieniu do tego okresu i wypłacane w formie jednorazowej płatności.
[…]
6. Maksymalna kwota wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) określona jest w załączniku II. Państwa członkowskie określają kwotę wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) oraz (ii), biorąc pod uwagę także sytuację społeczno-gospodarczą obszaru objętego programem.
[…]”.
Rozporządzenie (UE) nr 1307/2013
Artykuł 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. 2013, L 347, s. 608), zatytułowany „Definicje i powiązane przepisy” przewiduje w ust. 1:
„Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
[…]
b)
»gospodarstwo rolne« oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;
[…]”.
Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 809/2014
Artykuł 48 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. 2014, L 227, s. 69), zatytułowany „Kontrole administracyjne”, stanowi w ust. 1 i 2:
„1. Wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, w przypadku których możliwa i stosowna jest kontrola za pomocą kontroli administracyjnych. Procedury zawierają wymóg rejestracji podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w przypadku rozbieżności.
2. Kontrole administracyjne wniosków o wsparcie zapewniają zgodność operacji z mającymi zastosowanie obowiązkami ustanowionymi w przepisach Unii, w przepisach krajowych lub w programie rozwoju obszarów wiejskich, w tym w przepisach w zakresie zamówień publicznych, pomocy państwa oraz innych obowiązkowych normach i wymogach. […]”.
Rozporządzenie (UE, Euratom) 2018/1046
Artykuł 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. 2018, L 193, s. 1), zatytułowany „Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi”, przewiduje w ust. 2:
„Wypełniając zadania związane z wykonywaniem budżetu, państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki, w tym również środki ustawodawcze, wykonawcze i administracyjne, aby chronić interesy finansowe Unii, w szczególności poprzez:
a)
zapewnianie prawidłowego i skutecznego wykonywania działań finansowanych z budżetu, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami sektorowymi;
[…]”.
Prawo bułgarskie
Zgodnie z art. 8 naredba no 9 za prilagane na podmiarka 4.1 „Investitsii v zemedelski stopanstva” ot miarka 4 „Investitsii v materialni aktivi” ot Programata za razvitie na selskite rayoni za perioda 2014–2020 (rozporządzenia nr 9 w sprawie stosowania poddziałania 4.1 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych” działania 4 „Inwestycje materialne” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020) z dnia 21 marca 2015 r. (DV nr 22 z dnia 24 marca 2015 r.) w wersji mającej zastosowanie do okoliczności faktycznych postępowania głównego (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 9/2015”):
„1) W momencie składania wniosku o przyznanie wsparcia rolnicy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 [rozporządzenia nr 9/2015] muszą spełnić następujące warunki:
1.
być zarejestrowani jako rolnicy […]
2.
minimalna standardowa produkcja ich gospodarstwa rolnego nie może być niższa niż równowartość 8000 EUR [w lewach (BGN)];
[…]
2) Minimalna standardowa produkcja ich gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 pkt 2 została wykazana poprzez:
1.
zarejestrowanie gruntów uprawianych przez wnioskodawcę i hodowanych zwierząt w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli oraz deklarację (formularz) do celów obliczenia minimalnej standardowej produkcji gospodarstwa w bieżącym roku budżetowym w chwili składania wniosku; oraz
2.
dokument własności lub korzystania z gruntów lub rozporządzenia […] w sprawie elementów obliczenia, deklarację (formularz) do celów obliczenia minimalnej standardowej produkcji gospodarstwa w bieżącym roku budżetowym w chwili składania wniosku […]
[…]”.
Zgodnie z art. 26 tego rozporządzenia:
„Działania i inwestycje dotyczące projektu, do których wykonania są wymagane na podstawie bułgarskiego ustawodawstwa licencja, zezwolenie lub zarejestrowanie, kwalifikują się do wsparcia jedynie po przedłożeniu odpowiedniej licencji, zezwolenia lub dokumentu poświadczającego zarejestrowanie”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
Po zarejestrowaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. jako rolnik w Oblastna direktsia „Zemedelie” (regionalnej dyrekcji rolnictwa, Bułgaria) w Płowdiwie (Bułgaria) spółka Delid złożyła w dniu 28 maja 2015 r. wniosek o przyznanie wsparcia w odniesieniu do inwestycji celem „zakupu sprzętu dla gospodarstwa drobiarskiego”, którego wartość wynosiła 2933745 BGN (w przybliżeniu 1500000 EUR), z tytułu poddziałania 4.1 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych” działania 4 „Inwestycje materialne” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.
Na poparcie swego wniosku spółka Delid wskazała, że hoduje kaczki w gospodarstwie hodowlanym położonym w Manole (Bułgaria), wydzierżawionym w dniu 15 maja 2014 r. od Business park Manole OOD, i że dąży do standardowej produkcji o wartości 20451,68 EUR.
W następstwie kontroli przeprowadzonej przez direktsia „Protivodeystvie na izmamite” (dyrekcję ds. zwalczania nadużyć finansowych) DFZ-Razplashtatelna agentsia (agencji płatniczej krajowego funduszu rolnego, Bułgaria) w gospodarstwie hodowlanym w kwietniu i maju 2016 r. stwierdzono, że w momencie tej kontroli owo gospodarstwo ani nie funkcjonowało, ani nie było zarejestrowane na spółkę Delid oraz że nie znajdowały się w nim ptaki, gdyż zostały one sprzedane w dniu 7 marca 2016 r. W szczególności kontrola wykazała, że oprócz spółki Delid dwie inne spółki, które złożyły wnioski o wsparcie, wskazały, iż hodowały kaczki w tym samym gospodarstwie hodowlanym zgodnie z umowami dzierżawy.
W tych okolicznościach dyrektor zarządzający krajowego funduszu rolnego oddalił w drodze decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. wniosek o wsparcie złożony przez spółkę Delid, uzasadniając to tym, że nie spełniała ona kryteriów kwalifikowalności określonych w art. 8 rozporządzenia nr 9/2015.
Spółka Delid zaskarżyła tę decyzję do Administrativen sad Plovdiv (sądu administracyjnego w Płowdiwie, Bułgaria).
W wyroku z dnia 10 marca 2020 r. ów sąd oddalił powyższą skargę.
Spółka Delid wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku do Varhoven administrativen sad (najwyższego sądu administracyjnego, Bułgaria), będącego sądem odsyłającym.
Uznawszy, że rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu wymaga wykładni przepisów rozporządzenia nr 1305/2013, Varhoven administrativen sad (najwyższy sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy jest zgodne z art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013, że przepis krajowy, taki jak art. 26 rozporządzenia nr 9/2015, w którym ustanowiono kryterium kwalifikowalności wsparcia finansowego dla wnioskodawców ubiegających się o to wsparcie w ramach poddziałania 4.1 »Inwestycje w gospodarstwach rolnych« działania »Inwestycje materialne« Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, przewiduje przedstawienie zaświadczenia o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na firmę wnioskodawcy jako dowodu wykonywania – przed złożeniem wniosku o wsparcie – działalności hodowlanej w zorganizowanym przez wnioskodawcę gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013, czy też dla celów tego rozporządzenia wystarczające jest wykazanie przez rolnika, że jest on w trakcie uzyskiwania niezbędnej rejestracji gospodarstwa hodowlanego na swoją firmę?
2)
Czy warunek zawarty w przepisie krajowym takim jak art. 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia [nr 9/2015], zgodnie z którym wnioskodawcy muszą wykazać minimalną standardową produkcję danego gospodarstwa rolnego w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy, która nie może być niższa niż równowartość 8000 EUR w lewach (BGN), uznaje się za zgodny z celem wsparcia w ramach działania »Inwestycje w środki trwałe« określonym w art. 17 rozporządzenia nr 1305/201[3], z priorytetami unijnymi w zakresie rozwoju obszarów wiejskich określonymi w art. 5 rozporządzenia nr 1305/2013 oraz z pojęciem standardowej produkcji gospodarstwa w rozumieniu uchylonego rozporządzenia Komisji nr 1242/2008 z dnia 8 grudnia 2008 r. ustanawiającego wspólnotową typologię gospodarstw rolnych [(Dz.U. 2008, L 335, s. 3)]?
3)
W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie, czy należy przyjąć, że rolnicy, którzy są nowo zarejestrowani w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania »Inwestycje materialne«, mają być wykluczeni ze wsparcia finansowego na podstawie rozporządzenia nr 1305/2013?”.
W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
Dyrektor zarządzający krajowego funduszu rolnego i rząd bułgarski kwestionują dopuszczalność niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, gdyż, po pierwsze, nie wskazano w owym wniosku powodów, dla których sąd odsyłający powziął wątpliwości w kwestii wykładni lub ważności przepisów prawa Unii, ani związku, jaki ustalił on między tymi przepisami a ustawodawstwem krajowym rozpatrywanym w postępowaniu głównym, po drugie, postanowienie odsyłające oparto na nowych ustaleniach faktycznych, których nie mógł zbadać właściwy organ administracyjny, i, po trzecie, sąd odsyłający powinien stosować podejście, które przyjął już w innych podobnych sprawach i rozstrzygnąć spór co do istoty, zamiast zwracać się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
W tym względzie należy przypomnieć, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za mające zapaść rozstrzygnięcie, należy ustalenie, czy, przy uwzględnieniu specyfiki danej sprawy, w celu wydania rozstrzygnięcia zachodzi potrzeba uzyskania orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena zasadności zadawanych Trybunałowi pytań, które korzystają w tym względzie z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Wobec tego w sytuacji, gdy zadane pytanie dotyczy wykładni lub ważności przepisu prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany orzec, chyba że oczywiste jest, że wykładnia, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego, które są niezbędne do udzielenia przydatnej odpowiedzi na dane pytanie (wyrok z dnia 5 maja 2022 r., Zagrebačka banka, C‑567/20, EU:C:2022:352, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w zakresie, w jakim pytania prejudycjalne dotyczą wykładni przepisów prawa Unii, a w szczególności przepisów rozporządzenia nr 1305/2013, nie jest oczywiste, że wykładnia, o którą się zwrócono w odniesieniu do pytań rozpatrywanych jako całość, nie ma żadnego związku ze sporem w postępowaniu głównym lub że poruszony problem ma charakter hipotetyczny.
W konsekwencji niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu wsparcie, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca przedstawi zaświadczenie o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na jego firmę.
W tym względzie należy przypomnieć, że państwa członkowskie wdrażają rozporządzenie nr 1305/2013 za pośrednictwem swoich programów wspierania rozwoju obszarów wiejskich [wyrok z dnia 6 października 2021 r., Lauku atbalsta dienests (Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej w rolnictwie), C‑119/20, EU:C:2021:817, pkt 54] i że w tym rozporządzeniu pozostawiono im możliwość podjęcia zespołu działań mających na celu realizację priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich (zob. podobnie wyrok z dnia 28 kwietnia 2022 r., Piltenes meži, C‑251/21, EU:C:2022:311, pkt 63).
Każde z państw członkowskich powinno zatem przygotować krajowy program rozwoju obszarów wiejskich dla całego swojego terytorium albo zbiór programów regionalnych, albo zarówno program krajowy, jak i zbiór programów regionalnych, poprzez które wdraża się strategię mającą na celu realizację priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich [wyrok z dnia 6 października 2021 r., Lauku atbalsta dienests (Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej w rolnictwie), C‑119/20, EU:C:2021:817, pkt 55].
Wynika z tego, że rozporządzenie nr 1305/2013 pozostawia państwom członkowskim zakres uznania co do szczegółowych zasad wdrażania przewidzianej w nim pomocy [wyrok z dnia 6 października 2021 r., Lauku atbalsta dienests (Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej w rolnictwie), C‑119/20, EU:C:2021:817, pkt 56].
Ten zakres uznania może dotyczyć w szczególności kryteriów wyboru projektów w celu zapewnienia, by zasoby finansowe przeznaczone na rozwój obszarów wiejskich były wykorzystywane w jak najlepszy możliwy sposób, oraz w celu ukierunkowania działań przewidzianych w programach rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z priorytetami Unii w odniesieniu do rozwoju obszarów wiejskich, jak również w celu zagwarantowania równego traktowania wnioskodawców [wyrok z dnia 6 października 2021 r., Lauku atbalsta dienests (Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej w rolnictwie), C‑119/20, EU:C:2021:817, pkt 58].
Wspomniany zakres uznania może również dotyczyć organizacji krajowych programów rozwoju obszarów wiejskich oraz wdrażania przepisów rozporządzenia nr 1305/2013, w szczególności w odniesieniu do wielkości gospodarstw kwalifikujących się do objęcia wsparciem, o której mowa w art. 19 ust. 2 akapit trzeci tego rozporządzenia, lub kwoty wsparcia, o której mowa ust. 6 tego artykułu [wyrok z dnia 6 października 2021 r., Lauku atbalsta dienests (Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej w rolnictwie), C‑119/20, EU:C:2021:817, pkt 59].
W niniejszej sprawie należy uznać, iż przewidziany w uregulowaniu krajowym wymóg, zgodnie z którym przyznanie wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, jest uzależnione od warunku, że wnioskodawca przedstawi zaświadczenie o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na jego firmę, jest objęty zakresem uznania, jakim dysponują państwa członkowskie zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 27–29 niniejszego wyroku. Ponadto wspomniany wymóg sprzyja wdrożeniu kontroli administracyjnych zgodnie z art. 48 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 i pozwala zapewnić zgodnie z art. 63 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2018/1046 prawidłowe i skuteczne wykonywania działań finansowanych z budżetu Unii.
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu przyznanie wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca przedstawi zaświadczenie o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na jego firmę.
W przedmiocie pytania drugiego
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu przyznanie wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca wykaże, iż w dniu złożenia wniosku wartość produkcji w jego gospodarstwie rolnym jest równa co najmniej 8000 EUR.
Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie, na wstępie należy przypomnieć, że jak wynika z orzecznictwa, o którym mowa w pkt 27 i 28 niniejszego wyroku, rozporządzenie nr 1305/2013 pozostawia państwom członkowskim zakres uznania co do szczegółowych zasad wdrażania przewidzianej w nim pomocy, który to zakres uznania może dotyczyć w szczególności kryteriów wyboru projektów w celu zapewnienia, by zasoby finansowe przeznaczone na rozwój obszarów wiejskich były wykorzystywane w jak najlepszy możliwy sposób.
Tymczasem warunek taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, zgodnie z którym wnioskodawca musi wykazać, że w momencie składania wniosku wysokość produkcji w jego gospodarstwie rolnym jest równa co najmniej 8000 EUR – biorąc pod uwagę informacje z akt sprawy, jakimi dysponuje Trybunał – jest objęty zakresem uznania, jakim dysponują państwa członkowskie we wdrażaniu art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013.
Na pytanie drugie należy zatem odpowiedzieć, że art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu przyznanie wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca wykaże, iż w momencie składania wniosku wartość produkcji w jego gospodarstwie rolnym jest równa co najmniej 8000 EUR.
W przedmiocie pytania trzeciego
Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 17 rozporządzenia nr 1305/2013 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by rolnicy, którzy są nowo zarejestrowani w momencie składania wniosku, byli wyłączeni z możliwości skorzystania z przewidzianej w tym przepisie pomocy.
W tym względzie należy przypomnieć, że uzasadnieniem zwrócenia się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym nie może być zamiar uzyskania opinii doradczych w odniesieniu do pytań o charakterze ogólnym czy hipotetycznym; winna nim być potrzeba związana nierozerwalnie z rzeczywistym rozstrzygnięciem sporu dotyczącego prawa Unii (wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Autonome Provinz Bozen, C‑102/21 i C‑103/21, EU:C:2022:272, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo).
Tymczasem w niniejszej sprawie z odesłania prejudycjalnego nie wynika, by wsparcia rozpatrywanego w postępowaniu głównym odmówiono spółce Delid ze względu na to, że w dniu złożenia wniosku w skład tej spółki wchodził nowo zarejestrowany rolnik.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że pytanie trzecie ma charakter hipotetyczny i w związku z tym jest niedopuszczalne.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniach głównych niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, zmienionego rozporządzeniem (UE) 2017/2393 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2017 r.,
należy interpretować w ten sposób, iż:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu wsparcie, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca przedstawi zaświadczenie o zarejestrowaniu gospodarstwa hodowlanego na jego firmę.
2)
Artykuł 17 rozporządzenia nr 1305/2013, zmienionego rozporządzeniem 2017/2393,
należy interpretować w ten sposób, iż:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu uzależniającemu przyznanie wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, od warunku, że wnioskodawca wykaże, iż w momencie składania wniosku wartość produkcji w jego gospodarstwie rolnym jest równa co najmniej 8000 EUR.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: bułgarski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło