C-41/23

WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba) z dnia 27 czerwca 2024 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Polityka społeczna – Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC – Klauzule 2 i 4 – Zasada niedyskryminacji – Równość traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy – Sędziowie honorowi i sędziowie sądów powszechnych – Klauzula 5 – Sankcje za nadużywanie umów o pracę na czas określony – Dyrektywa 2003/88/WE – Artykuł 7 – Coroczny płatny urlop W sprawie C‑41/23 Peigli ( i ) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w tym samym dniu, w postępowaniu: AV, BT, CV, DW przeciwko Ministero della Giustizia, TRYBUNAŁ (szósta izba), w składzie: T. von Danwitz, prezes izby, A. Arabadjiev (sprawozdawca), prezes pierwszej izby, pełniący obowiązki sędziego szóstej izby, i I. Ziemele, sędzia, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu AV, BT, CV i DW – G. Graziani i C. Ingrillì, avvocati, – w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspierali E. De Bonis i F. Sclafani, avvocati dello Stato, – w imieniu Komisji Europejskiej – D. Recchia i F. van Schaik, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznik generalnej, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U. 2003, L 299, s. 9) oraz klauzul 4 i 5 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego w dniu 18 marca 1999 r. (zwanego dalej „porozumieniem ramowym”), ujętego w załączniku do dyrektywy Rady 99/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (Dz.U. 1999, L 175, s. 43). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy AV, BT, CV i DW, sędziami honorowymi, a Ministero della Giustizia (ministerstwem sprawiedliwości, Włochy) w przedmiocie wniosku tych sędziów o zrównanie ich traktowania pod względem ekonomicznym i prawnym ze sposobem traktowania sędziów sądów powszechnych. Ramy prawne Prawo Unii Porozumienie ramowe Klauzula 2 porozumienia ramowego, zatytułowana „Zakres”, przewiduje w pkt 1: „Niniejsze porozumienie ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony, na podstawie umowy lub w ramach stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązującą w każdym z państw członkowskich”. Klauzula 4 porozumienia ramowego, zatytułowana „Zasada niedyskryminacji”, stanowi: „1. Jeżeli chodzi o warunki pracy, pracownicy zatrudnieni na czas określony nie będą traktowani w sposób mniej korzystny niż porównywalni pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony, jedynie z tego powodu, że pracują na czas określony, chyba że zróżnicowane traktowanie uzasadnione jest powodami o charakterze obiektywnym. 2. O ile jest to właściwe, zastosowanie ma zasada pro rata temporis. […]”. Zgodnie z klauzulą 5 porozumienia ramowego, zatytułowaną „Środki zapobiegania nadużyciom”: „1. W celu zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy zawieranych na czas określony, państwa członkowskie, po przeprowadzeniu konsultacji z partnerami społecznymi, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, układami zbiorowymi i praktyką, i/lub partnerzy społeczni, wprowadzają, o ile nie istnieją równoważne rozwiązania prawne, zmierzające do zapobiegania nadużyciom, w sposób uwzględniający potrzeby szczególnych gałęzi i/lub grup pracowników, jeden lub więcej spośród następujących środków: a) obiektywne powody, uzasadniające odnowienie takich umów lub stosunków pracy; b) maksymalną łączną długość kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy na czas określony; c) liczbę odnowień takich umów lub stosunków. 2. Państwa członkowskie, po przeprowadzeniu konsultacji z partnerami społecznymi, i/lub partnerzy społeczni, ustalają, o ile to właściwe, na jakich warunkach umowy zawarte na czas określony lub stosunki pracy: a) będą uważane za »kolejne«; b) będą uważane za umowy o pracę lub stosunki pracy zawarte na czas nieokreślony”. Dyrektywa 2003/88 Artykuł 7 dyrektywy 2003/88, zatytułowany „Urlop roczny”, stanowi: „1.   Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by każdy pracownik był uprawniony do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni, zgodnie z warunkami uprawniającymi i przyznającymi mu taki urlop, przewidzianymi w ustawodawstwie krajowym i/lub w praktyce krajowej. 2.   Minimalny okres corocznego płatnego urlopu nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z wyjątkiem przypadku gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu”. Prawo włoskie Artykuł 106 konstytucji stanowi: „Sędziowie są powoływani w drodze konkursów. Ustawa o ustroju sądów powszechnych może zezwalać na powołanie, także w drodze wyboru, sędziów honorowych na wszystkie stanowiska sprawowane przez pojedynczych sędziów. […]”. Regio decreto n. 12 – Ordinamento giudiziario (dekret królewski nr 12 w sprawie systemu sądownictwa) z dnia 30 stycznia 1941 r. (GURI nr 28 z dnia 4 lutego 1941 r.), w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym (zwany dalej „dekretem królewskim nr 12”), stanowił w art. 4 ust. 1 i 2: „1.   Wymiar sprawiedliwości jest sprawowany przez referendarzy sądowych, sędziów wszystkich szczebli sądów i trybunałów oraz prokuratorów. 2.   Sędziami honorowymi w ramach wymiaru sprawiedliwości są: sędziowie polubowni, zastępcy sędziów polubownych, sędziowie honorowi sądów, zastępcy prokuratorów, biegli przy sądzie powszechnym i wydziale sądu apelacyjnego ds. nieletnich, a także ławnicy przy sądzie kasacyjnym i eksperci z zakresu prawa pracy podczas wykonywania przez nich działalności orzeczniczej”. Artykuł 42 bis tego dekretu przewidywał, że „sędziowie honorowi mogą być powoływani na stanowiska w sądach powszechnych”. Zgodnie z art. 42 ter wspomnianego dekretu: „Sędziowie honorowi sądu powszechnego są powoływani dekretem ministra sprawiedliwości, zgodnie z uchwałą najwyższej rady sądownictwa, na wniosek właściwego miejscowo zgromadzenia sędziów w składzie przewidzianym w art. 4 ust. 1 [legge n. 374 – Istituzione del giudice di pace (ustawy nr 374 o instytucji sędziego pokoju) z dnia 21 listopada 1991 r. (GURI nr 278 z dnia 27 listopada 1991 r.)]”. Artykuł 42 quinquies dekretu królewskiego nr 12 przewidywał, że „sędzia honorowy jest powoływany na okres trzech lat”, przy czym „po upływie wspomnianego okresu dana osoba może zostać ponownie powołana na stanowisko sędziego honorowego tylko jeden raz”. Z postanowienia odsyłającego wynika, że w szeregu przepisów przyjętych począwszy od 2005 r. wprowadzono odstępstwa od możliwości ponownego powoływania sędziów honorowych tylko jednokrotnie. Artykuł 42 sexies tego dekretu stanowił: „Sędzia honorowy sądu przestaje pełnić swój urząd: a) po ukończeniu 72. roku życia; b) z upływem okresu, na który został powołany lub powołany ponownie; […]”. Artykuł 42 septies tego dekretu przewidywał: „Sędzia honorowy sądu podlega, mutatis mutandis, takim samym obowiązkom jak sędziowie sądów powszechnych. Sędziemu honorowemu przysługuje wyłącznie świadczenie i inne prawa wyraźnie przewidziane w ustawie w związku ze stosunkiem służby honorowej”. Artykuł 43 bis omawianego dekretu stanowił: „Sędziowie sądów powszechnych i sędziowie honorowi wykonują w sądzie powszechnym działalność orzeczniczą powierzoną im przez prezesa sądu lub, w przypadku gdy praca sądu jest zorganizowana w izbach, przez prezesa izby lub innego sędziego kierującego izbą. Sędziowie honorowi sądu powszechnego mogą prowadzić rozprawy tylko w przypadku wystąpienia przeszkody po stronie sędziów sądów powszechnych lub braku wystarczającej liczby takich sędziów. Przy przydzielaniu spraw, o których mowa w akapicie pierwszym, sędziom honorowym nie powierza się: a) w sprawach cywilnych – prowadzenia postępowań zabezpieczających i posesoryjnych, z wyjątkiem wniosków złożonych w toku postępowania głównego lub w postępowaniu wpadkowym; b) w sprawach karnych – funkcji sędziego śledczego i sędziego prowadzącego rozprawę wstępną, a także postępowań innych niż przewidziane w art. 550 kodeksu postępowania karnego”. Artykuł 71 dekretu królewskiego nr 12 stanowił: „Sędziowie honorowi mogą zostać przydzieleni do prokuratury przy sądach powszechnych w charakterze zastępców prokuratorów w celu wykonywania funkcji, o których mowa w art. 72, oraz innych funkcji powierzonych im na mocy ustawy. Honorowi zastępcy prokuratorów są powoływani na takich samych zasadach jak sędziowie honorowi sądów powszechnych. Przepisy art. 42 ter, 42 quater, 42 quinquies i 42 sexies stosuje się”. Artykuł 72 tego dekretu przewidywał: „W postępowaniach, w których sąd orzeka w składzie jednoosobowym, funkcje prokuratora mogą być wykonywane w drodze imiennej delegacji wydanej przez prokuratora przy sądzie powszechnym: a) na rozprawie – przez referendarzy sądowych, honorowych zastępców prokuratorów pracujących we właściwej jednostce organizacyjnej, pracowników emerytowanych od co najwyżej dwóch lat, którzy w ciągu ostatnich pięciu lat pełnili funkcję funkcjonariusza policji sądowej, lub przez licencjatów prawa będących na drugim roku dwuletniej specjalistycznej szkoły kształcącej w zakresie zawodów prawniczych, o której mowa w art. 16 [decreto legislativo n. 398 – Modifica alla disciplina del concorso per uditore giudiziario e norme sulle scuole di specializzazione per le professioni legali, a norma dell’articolo 17, commi 113 e 114, della legge 15 maggio 1997, n. 127 (dekretu ustawodawczego nr 398 w sprawie zmiany regulaminu konkursu na asesorów i regulaminu specjalizacji w zakresie zawodów prawniczych zgodnie z art. 17 ust. 113 i 114 ustawy nr 127) z dnia 15 maja 1997 r. (GURI nr 269 z dnia 18 listopada 1997 r.)]; b) na rozprawie w przedmiocie zatwierdzenia zatrzymania lub zastosowania tymczasowego aresztowania – przez referendarzy sądowych, którzy odbyli okres próbny trwający co najmniej sześć miesięcy, oraz wyłącznie do celów zatwierdzenia zatrzymania przy zarządzeniu natychmiastowego doprowadzenia przed oblicze sądu przez honorowych zastępców prokuratorów pracujących we właściwej jednostce organizacyjnej od co najmniej sześciu miesięcy; c) w odniesieniu do wniosku o wydanie wyroku skazującego na podstawie art. 459 ust. 1 i art. 565 kodeksu postępowania karnego – przez honorowych zastępców prokuratorów pracujących we właściwej jednostce organizacyjnej; d) w postępowaniach prowadzonych z wyłączeniem jawności, o których mowa w art. 127 kodeksu postępowania karnego, z zastrzeżeniem przepisów lit. b), w postępowaniach egzekucyjnych do celów interwencji, o których mowa w art. 655 ust. 2 tego kodeksu, oraz w postępowaniach w sprawie sprzeciwu od postanowienia prokuratora w sprawie rozliczenia wynagrodzenia biegłych, konsultantów technicznych i tłumaczy pisemnych na podstawie art. 11 [legge n. 319 – Compensi spettanti ai periti, ai consulenti tecnici, interpreti e traduttori per le operazioni eseguite a richiesta dell’autorità giudiziaria (ustawy nr 319 o wynagrodzeniach ekspertów, konsultantów technicznych, tłumaczy ustnych i pisemnych za czynności przeprowadzone na wniosek organu sądowego) z dnia 8 lipca 1980 r. (GURI nr 192 z dnia 15 lipca 1980 r.)] – przez honorowych zastępców prokuratorów pracujących we właściwej jednostce organizacyjnej; e) w postępowaniach cywilnych – przez referendarzy sądowych, honorowych zastępców prokuratorów pracujących we właściwej jednostce organizacyjnej lub absolwentów prawa, o których mowa w lit. a). W sprawach karnych stosuje się również kryterium nieprzekazywania uprawnień prokuratora w postępowaniach dotyczących przestępstw innych niż te, w odniesieniu do których wszczyna się postępowanie w trybie natychmiastowego doprowadzenia przed oblicze sądu, zgodnie z przepisami art. 550 kodeksu postępowania karnego”. W drodze decreto legislativo nr 116 – Riforma organica della magistratura onoraria e altre disposizioni sui giudici di pace, nonché disciplina transitoria relativa ai magistrati onorari in servizio, a norma della legge 28 aprile 2016, n. 57 (dekretu ustawodawczego nr 116 w sprawie reformy ustroju sądownictwa honorowego i innych przepisów dotyczących sędziów pokoju, a także przepisów przejściowych mających zastosowanie do sprawujących urząd sędziów honorowych, wydanego w celu wykonania ustawy nr 57 z dnia 28 kwietnia 2016 r.) z dnia 13 lipca 2017 r. (GURI nr 177 z dnia 31 lipca 2017 r., s. 1, zwanego dalej „dekretem ustawodawczym nr 116”), włoski ustawodawca uchylił przepisy dekretu królewskiego nr 12 przytoczone w pkt 8–16 niniejszego wyroku. Artykuł 29 dekretu ustawodawczego nr 116, w brzmieniu ustalonym legge n. 234 – Bilancio di previsione dello Stato per l’anno finanziario 2022 e bilancio pluriennale per il triennio 2022–2024 (ustawą nr 234 o budżecie państwa na rok budżetowy 2022 r. i budżecie wieloletnim 2022–2024) z dnia 30 grudnia 2021 r. (GURI nr 310 z dnia 31 grudnia 2021 r., s. 1), przewiduje: „1.   Sędziowie honorowi pełniący urząd w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu ustawodawczego mogą zostać ponownie powołani na wniosek do czasu ukończenia 70. roku życia. 2.   Sędziom honorowym pełniącym urząd w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu ustawodawczego, którzy nie zostaną ponownie powołani ze względu na niezłożenie stosownego wniosku bądź uzyskanie negatywnego wyniku w procedurze oceny pracy sędziego, o której mowa w ust. 3, przysługuje, bez uszczerbku dla możliwości odmowy, świadczenie w wysokości odpowiednio 2500 EUR brutto w formie odliczenia podatkowego, za każdy rok służby, w trakcie którego brali oni udział w rozprawach przez co najmniej 80 dni, i 1500 EUR brutto w formie odliczenia podatkowego za każdy rok służby, w trakcie którego brali oni udział w rozprawach przez mniej niż 80 dni, oraz, w każdym przypadku, do górnego limitu na osobę wynoszącego 50000 EUR brutto w formie odliczenia podatkowego. Do celów obliczenia świadczenia, o którym mowa w zdaniu poprzednim, okresy służby przekraczające sześć miesięcy traktuje się jako jeden rok. Przyjęcie świadczenia pociąga za sobą zrzeczenie się wszelkich innych roszczeń o jakimkolwiek charakterze wynikających z pełnionych uprzednio funkcji sędziego honorowego. 3.   Do celów ponownego powołania, o którym mowa w ust. 1, najwyższa rada sądownictwa podejmuje decyzję o przeprowadzeniu trzech odrębnych procedur oceny pracy sędziów, które będą przeprowadzane corocznie w trzyletnim okresie 2022–2024. Dotyczą one sędziów honorowych pełniących urząd, którzy odpowiednio w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu przepracowali: a) ponad 16 lat służby; b) od 12 do 16 lat służby; c) ponad 12 lat służby; […] 5.   Zgłoszenie się do udziału w procedurze oceny pracy sędziego, o której mowa w ust. 3, oznacza zrzeczenie się wszelkich innych roszczeń o jakimkolwiek charakterze wynikających z pełnionych wcześniej funkcji sędziego honorowego, bez uszczerbku dla prawa do świadczenia, o którym mowa w ust. 2, w przypadku braku ponownego powołania. […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne AV, BT, CV i DW są włoskimi sędziami honorowymi. W skład tej kategorii sędziów wchodzą prawnicy, którzy wykonują obowiązki sędziowskie poza swoją główną działalnością zawodową, przez teoretycznie ograniczony czas, i którzy nie są członkami korpusu wymiaru sprawiedliwości. W szczególności skarżący w postępowaniu głównym wykonują funkcje procuratore onorario aggiunto (honorowego zastępcy prokuratora) i giudice onorario (sędziego honorowego). Po ponad 16 latach pełnienia urzędu wnieśli oni w dniu 23 marca 2016 r. skargę do Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalnego sądu administracyjnego dla Lacjum, Włochy), który jest sądem pierwszej instancji w postępowaniu głównym, domagając się w szczególności zrównania ich traktowania pod względem ekonomicznym i prawnym z traktowaniem sędziów sądów powszechnych. Ich skarga została oddalona wyrokiem tego sądu z dnia 1 września 2021 r., od którego skarżący w postępowaniu głównym wnieśli odwołanie do Consiglio di Stato (rady stanu, Włochy), będącej sądem odsyłającym. Sąd odsyłający wskazuje z jednej strony, że systemu mającego zastosowanie do sędziów sądów powszechnych nie można automatycznie przenieść na sędziów honorowych ze względu na różnice wynikające z odpowiednich przepisów dekretu królewskiego nr 12, odnoszące się do funkcji, warunków zatrudnienia oraz rodzaju stosunku między tymi sędziami a sektorem publicznym. W szczególności sytuacja sędziów honorowych różni się od sytuacji sędziów sądów powszechnych kilkoma istotnymi elementami, a mianowicie sposobem ich rekrutacji, niewyłącznym i nieciągłym charakterem ich działalności orzeczniczej, systemem zakazu łączenia funkcji, czasem trwania stosunku pracy, granicami ich działalności orzeczniczej, systemem wynagradzania i zabezpieczenia społecznego, a także charakterem ich stosunku pracy z sektorem publicznym. Z drugiej strony sąd odsyłający wskazuje jednak, że sędziowie honorowi wykonują rzeczywistą i faktyczną pracę, która nie jest ani czysto marginalna, ani pomocnicza, za którą otrzymują świadczenia mające charakter wynagrodzenia, w związku z czym zgodnie z orzecznictwem Trybunału wchodzą oni w zakres pojęcia „pracownika zatrudnionego na czas określony” w rozumieniu klauzuli 2 pkt 1 porozumienia ramowego. W tym względzie sąd ten wyraża wątpliwości co do zgodności z prawem Unii rozpatrywanych w postępowaniu głównym przepisów mających zastosowanie do sędziów honorowych, ponieważ, po pierwsze, system ten pozbawia tych sędziów możliwości skorzystania z prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego oraz z wszelkich form zabezpieczenia społecznego. Po drugie, sąd ten zastanawia się nad zgodnością tego systemu z prawem Unii, ponieważ różne krajowe akty ustawodawcze wprowadzające odstępstwa od art. 42 quinquies dekretu królewskiego nr 12 pozwoliły na kolejne odnawianie stosunku pracy sędziów honorowych, a tym samym na przedłużenie okresu trwania ich stosunku pracy. W szczególności sąd ten zastanawia się, czy powody, na które powołuje się włoski ustawodawca w celu uzasadnienia kolejnych odnowień stosunków pracy tych sędziów, a mianowicie w szczególności konieczność oczekiwania na reformę strukturalną sądownictwa honorowego i zapewnienia w międzyczasie ciągłości sprawowania wymiaru sprawiedliwości, można uznać za obiektywne powody w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego. W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się również nad możliwością uwzględnienia korzystnych dla zainteresowanych skutków kompensacyjnych wynikających z odstępstw od zasady przewidzianej w art. 42 quinquies dekretu królewskiego nr 12, ponieważ w wyniku tych odstępstw służba sędziów honorowych byłaby przedłużana w sposób niemal automatyczny. W tych okolicznościach Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 7 dyrektywy 2003/88 i klauzulę 4 porozumienia ramowego […] należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które nie przewiduje w odniesieniu do sędziów honorowych i honorowych zastępców prokuratorów prawa do wypłaty dodatku za okres urlopu wiążący się z zawieszeniem działalności zawodowej oraz do obowiązkowego zabezpieczenia społecznego i ubezpieczenia od wypadków i chorób zawodowych? 2) Czy klauzulę 5 porozumienia ramowego […] należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym stosunek pracy na czas określony sędziów honorowych, który można określić jako stosunek służbowy, a nie stosunek zatrudnienia w administracji publicznej, w odniesieniu do którego przewidziano system oparty na pierwotnym akcie mianowania i jednym późniejszym ponownym mianowaniu, może być wielokrotnie przedłużany w drodze ustaw państwowych, w braku skutecznych i odstraszających sankcji oraz w braku możliwości przekształcenia tych stosunków w umowy o pracę na czas nieokreślony w administracji publicznej, w sytuacji faktycznej, która mogła wywołać korzystne skutki wyrównawcze w sferze prawnej adresatów, których służba była w sposób zasadniczy automatycznie przedłużana na kolejny okres?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie dopuszczalności Zdaniem rządu włoskiego pytania prejudycjalne są niedopuszczalne. Odnośnie do pytania pierwszego rząd ten podkreśla, iż w postanowieniu odsyłającym Consiglio di Stato (rada stanu) wskazuje, że odmienne traktowanie w ramach systemu mającego zastosowanie do sędziów sądów powszechnych i systemu mającego zastosowanie do sędziów honorowych w kontekście prawa do płatnego urlopu oraz prawa do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego i obowiązkowego ubezpieczenia obejmującego wypadki przy pracy i choroby zawodowe zostało wyeliminowane w następstwie wejścia w życie dekretu ustawodawczego nr 116 i że jest możliwe, iż przesłanki zastosowania tego przepisu w drodze analogii do stosunków będących przedmiotem skargi w postępowaniu głównym są spełnione. Przed zwróceniem się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd ten powinien był bardziej szczegółowo zbadać możliwość zastosowania w ramach sporu w postępowaniu głównym w drodze analogii dekretu ustawodawczego nr 116. Już samo rozważenie możliwości zastosowania owego dekretu powoduje, że trudno zrozumieć związek, jaki zdaniem tego sądu istnieje między przywołanymi przepisami prawa Unii a właściwymi przepisami prawa włoskiego. W odniesieniu do pytania drugiego rząd włoski uważa, że przed przedłożeniem Trybunałowi niniejszego odesłania prejudycjalnego sąd odsyłający winien był wziąć pod uwagę stabilność stosunku pracy sędziów honorowych będącą skutkiem zmiany art. 29 dekretu ustawodawczego nr 116. Wspomniana stabilność sprawia, że włoskie przepisy dotyczące sędziów honorowych są zgodne z klauzulami 4 i 5 porozumienia ramowego, wskutek czego pytanie drugie ma charakter hipotetyczny. W tym względzie należy przypomnieć, że wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za mające zapaść rozstrzygnięcie, należy zarówno ustalenie, czy, przy uwzględnieniu specyfiki danej sprawy, w celu wydania rozstrzygnięcia zachodzi potrzeba uzyskania orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena zasadności zadawanych Trybunałowi pytań, które korzystają w tym względzie z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Wobec tego, w sytuacji gdy zadane pytanie dotyczy wykładni lub ważności przepisu prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany orzec, chyba że oczywiste jest, że wykładnia, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego, które są niezbędne do udzielenia przydatnej odpowiedzi na dane pytanie (wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., AxFina Hungary, C‑705/21, EU:C:2023:352, pkt 27). Ponadto w ramach postępowania, o którym mowa w art. 267 TFUE, opartego na wyraźnym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału, do wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego jest wyłącznie właściwy sąd krajowy, podczas gdy Trybunał jest jedynie uprawniony do orzekania w przedmiocie wykładni lub ważności aktów prawa Unii na podstawie stanu faktycznego przedstawionego mu przez sąd krajowy (wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., AxFina Hungary, C‑705/21, EU:C:2023:352, pkt 28). W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że sąd odsyłający jasno przedstawił kontekst faktyczny i prawny, w jaki wpisują się pytania prejudycjalne, w ramach sporu, który nie wydaje się hipotetyczny ani fikcyjny. Ponadto wyraźnie wskazał on, że dekret ustawodawczy nr 116 nie ma zastosowania ratione temporis do sporu przed sądem krajowym. Ponadto zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 32 i 33 niniejszego wyroku do Trybunału nie należy ustalenie, czy przed zwróceniem się do Trybunału z niniejszym odesłaniem prejudycjalnym sąd odsyłający, który przedstawił okoliczności faktyczne i prawne niezbędne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania prejudycjalne, powinien był dokonać – na własną odpowiedzialność – głębszej analizy krajowych ram prawnych. Z powyższego wynika, że pytania prejudycjalne są dopuszczalne. Co do istoty W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 7 dyrektywy 2003/88 i klauzulę 4 porozumienia ramowego należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które w odróżnieniu od tego, co przewidują dla sędziów sądów powszechnych, nie przewidują w odniesieniu do sędziów honorowych prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za okres urlopu wiążący się z zawieszeniem ich działalności orzeczniczej, a także prawa do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego i obowiązkowego ubezpieczenia od wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Należy przypomnieć, że w klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego ustanowiono w odniesieniu do warunków zatrudnienia zakaz traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony w sposób mniej korzystny niż porównywalnych pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony z tego tylko powodu, że wykonują oni pracę na podstawie umowy o pracę na czas określony, chyba że odmienne traktowanie jest uzasadnione obiektywnymi powodami [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 32]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału pojęcie „pracownika zatrudnionego na czas określony” zawarte w klauzuli 2 pkt 1 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że może ono obejmować sędziego pokoju, powołanego na czas określony, który w ramach swoich funkcji świadczy rzeczywistą i faktyczną pracę, która nie ma charakteru ani wyłącznie marginalnego, ani pomocniczego, za którą otrzymuje on świadczenia mające charakter wynagrodzenia [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 30]. W zakresie, w jakim z postanowienia odsyłającego wynika, że sędziowie pokoju są sędziami „honorowymi” należącymi do włoskiego systemu wymiaru sprawiedliwości, orzecznictwo to może mieć zastosowanie również do sędziów rozpatrywanych w postępowaniu głównym. Sędziowie ci mogą zatem co do zasady być objęci pojęciem „pracownika zatrudnionego na czas określony”, o którym mowa w klauzuli 2 pkt 1 porozumienia ramowego, pod warunkiem że wykonują oni rzeczywistą i faktyczną pracę, która nie ma charakteru ani wyłącznie marginalnego, ani pomocniczego, za którą otrzymują świadczenia mające charakter wynagrodzenia, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego. W drugiej kolejności, co się tyczy pojęcia „warunków zatrudnienia”, o których mowa w klauzuli 4 tego porozumienia ramowego, Trybunał stwierdził już, że warunki te obejmują warunki dotyczące wynagrodzenia i emerytur, zależące od stosunku pracy, z wyłączeniem warunków dotyczących emerytur wypłacanych w ramach ustawowego systemu zabezpieczeń społecznych. Trybunał stwierdził też, że decydującym kryterium w celu ustalenia, czy dany środek wchodzi w zakres tego pojęcia, jest właśnie kryterium zatrudnienia, czyli stosunek pracy łączący pracownika z jego pracodawcą [zob. podobnie wyroki: z dnia 20 grudnia 2017 r., Vega González, C‑158/16, EU:C:2017:1014, pkt 30; z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 36]. W konsekwencji system zabezpieczenia społecznego i obowiązkowego ubezpieczenia od wypadków przy pracy i chorób zawodowych, taki jak system zabezpieczenia społecznego sędziów sądów powszechnych, jeżeli jest zależny od stosunku pracy tych sędziów, może wchodzić w zakres pojęcia „warunków pracy” w rozumieniu klauzuli 4 porozumienia ramowego, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego. Ponadto, co się tyczy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za okres urlopu wiążący się z zawieszeniem działalności orzeczniczej, takiego jak przysługujący sędziom sądów powszechnych, należy przypomnieć, że „warunki zatrudnienia”, o których mowa w klauzuli 4 tego porozumienia ramowego, obejmują prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego [zob. podobnie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 38]. W trzeciej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału zasada niedyskryminacji, której szczególny wyraz stanowi klauzula 4 pkt 1 porozumienia ramowego, wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w różny sposób i by różne sytuacje nie były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione [wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., Governo della Repubblica italiana (Status włoskich sędziów pokoju),C‑658/18, EU:C:2020:572, pkt 141]. Aby ocenić, czy zainteresowane osoby wykonują pracę identyczną lub podobną w rozumieniu porozumienia ramowego, należy zgodnie z klauzulą 3 pkt 2 i klauzulą 4 pkt 1 porozumienia ramowego ustalić, czy zważywszy na określony zbiór czynników, takich jak charakter pracy, warunki szkolenia i warunki pracy, można uznać, że osoby te znajdują się w porównywalnej sytuacji [wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., Governo della Repubblica italiana (Status włoskich sędziów pokoju),C‑658/18, EU:C:2020:572, pkt 143]. W niniejszym wypadku sąd odsyłający, po pierwsze, wskazuje na szereg różnic między systemami prawnymi i ekonomicznymi mającymi zastosowanie do rozpatrywanej kategorii sędziów i podkreśla w szczególności zasady powoływania sędziów honorowych, teoretycznie określony czas trwania ich stosunku pracy, rodzaj spraw, do rozpatrywania których owi sędziowie są uprawnieni, a także ich szczególne wynagrodzenie. Po drugie, z postanowienia odsyłającego wynika, że sędziowie honorowi i sędziowie sądów powszechnych mają takie same obowiązki i zakres odpowiedzialności oraz podlegają takiej samej kontroli. Ponadto nie ulega wątpliwości, że sędziowie honorowi wykonują działalność orzeczniczą. W tych okolicznościach do sądu odsyłającego, który jako jedyny jest właściwy do dokonania oceny okoliczności faktycznych, należy ustalenie, czy sędziowie honorowi tacy jak skarżący w postępowaniu głównym znajdują się w sytuacji porównywalnej z sytuacją sędziów sądów powszechnych [zob. podobnie wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., Governo della Repubblica italiana (Status włoskich sędziów pokoju),C‑658/18, EU:C:2020:572, pkt 148 i przytoczone tam orzecznictwo]. W tym względzie należy zauważyć, że odmienne traktowanie sędziów sądów powszechnych i sędziów honorowych, na które powołują się skarżący w postępowaniu głównym, polega na tym, że w porównaniu z sędziami sądów powszechnych wykonującymi obowiązki porównywalne z sędziami honorowymi ci ostatni są pozbawieni jakiegokolwiek wynagrodzenia w okresie urlopu, który wiąże się z zawieszeniem ich działalności orzeczniczej, a także prawa do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego i obowiązkowego ubezpieczenia. Jeżeli zostanie ustalone, że sędziowie honorowi tacy jak skarżący w postępowaniu głównym znajdują się w sytuacji porównywalnej z sytuacją sędziów sądów powszechnych, należy zbadać, czy istnieją obiektywne powody uzasadniające takie odmienne traktowanie. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stwierdzone odmienne traktowanie musi być uzasadnione istnieniem szczegółowo określonych i konkretnych elementów charakteryzujących warunek zatrudnienia, do którego się ono odnosi, w szczególnym kontekście, w który się ono wpisuje, oraz w oparciu o obiektywne i przejrzyste kryteria, tak by upewnić się, czy różnica ta odpowiada rzeczywistej potrzebie, czy może prowadzić do osiągnięcia realizowanego celu i czy jest do tego niezbędna. Okoliczności te mogą wynikać zwłaszcza ze szczególnego charakteru zadań, do wykonania których zawarto umowy, oraz z ich swoistych cech lub w odpowiednim przypadku z realizacji słusznych celów polityki społecznej państwa członkowskiego [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo]. Z orzecznictwa Trybunału wynika, po pierwsze, że powoływane przez włoskiego prawodawcę cele polegające na odzwierciedleniu różnic w działalności zawodowej sędziego honorowego i sędziego sądu powszechnego można uznać za stanowiące „powody o charakterze obiektywnym” w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 lub 4 porozumienia ramowego, o ile odpowiadają one rzeczywistej potrzebie, mogą prowadzić do osiągnięcia realizowanego celu i są do tego niezbędne. Po drugie, Trybunał stwierdził, że różnice pomiędzy procedurami naboru sędziów honorowych i sędziów sądów powszechnych, a przede wszystkim szczególne znaczenie przypisane przez krajowy porządek prawny, konkretnie zaś przez art. 106 akapit pierwszy konstytucji, do konkursów specjalnie stworzonych w celu rekrutacji sędziów sądów powszechnych, wydają się wskazywać na szczególny charakter zadań, za które ci ostatni powinni ponosić odpowiedzialność, i inny poziom kwalifikacji wymaganych do wykonywania tych zadań [zob. analogicznie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 45, 46]. W tych okolicznościach istnienie początkowego konkursu zorganizowanego specjalnie dla sędziów sądów powszechnych w celu uzyskania dostępu do wymiaru sprawiedliwości, który nie jest nierozerwalnie związany z powoływaniem sędziów honorowych, pozwala wykluczyć, że ci ostatni sędziowie w pełni korzystają z praw sędziów sądów powszechnych [zob. analogicznie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 47]. Jednakże, o ile pewne różnice w traktowaniu mogą być uzasadnione różnicami w wymaganych kwalifikacjach i charakterem zadań powierzonych sędziom sądów powszechnych, o tyle wyłączenie jakiegokolwiek prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego i jakiejkolwiek formy zabezpieczenia społecznego i ubezpieczenia w przypadku sędziów honorowych nie może być zaakceptowane w świetle klauzuli 4 umowy ramowej [zob. analogicznie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 53]. Co się w szczególności tyczy prawa do urlopu wypoczynkowego, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy 2003/88 „państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by każdy pracownik był uprawniony do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni”. Ponadto z brzmienia dyrektywy 2003/88 oraz z orzecznictwa Trybunału wynika, że chociaż to do państw członkowskich należy ustalenie warunków wykonywania i wdrażania prawa do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego, państwa członkowskie nie mogą uzależniać jego istnienia, które wynika wprost z tej dyrektywy, od spełnienia jakichkolwiek warunków wstępnych [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo]. Należy wreszcie przypomnieć, że zgodnie z klauzulą 4 pkt 2 porozumienia ramowego, o ile to właściwe, stosuje się zasadę pro rata temporis. W tych okolicznościach nie wydaje się, aby odmienne traktowanie, o którym mowa w pkt 49 niniejszego wyroku, odpowiadało rzeczywistej potrzebie, mogło prowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu i było do tego niezbędne, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego. W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 7 dyrektywy 2003/88 i klauzulę 4 porozumienia ramowego należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które w odróżnieniu od tego, co przewidują dla sędziów sądów powszechnych, nie przewidują w odniesieniu do znajdujących się w porównywalnej sytuacji sędziów honorowych prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za okres urlopu wiążący się z zawieszeniem ich działalności orzeczniczej, a także prawa do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego i obowiązkowego ubezpieczenia od wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W przedmiocie pytania drugiego Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy klauzulę 5 porozumienia ramowego należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których stosunek pracy sędziów honorowych może być kolejno odnawiany, bez ustanowienia skutecznych i odstraszających sankcji w celu ograniczenia nadużywania tych odnowień lub przekształcenia stosunku pracy tych sędziów w stosunek pracy na czas nieokreślony. Klauzula 5 pkt 1 porozumienia ramowego, mając na celu zapobieganie nadużyciom wynikającym z zawierania kolejnych umów o pracę lub nawiązywania stosunków pracy na czas określony, zobowiązuje państwa członkowskie do faktycznego wprowadzenia w sposób wiążący przynajmniej jednego spośród wskazanych w niej rozwiązań, w sytuacji gdy prawo krajowe nie przewiduje równoważnych rozwiązań prawnych. Trzy wymienione w pkt 1 lit. a)–c) tej klauzuli środki dotyczą odpowiednio obiektywnych powodów uzasadniających odnowienie takich umów lub nawiązanie takich stosunków pracy, maksymalnego łącznego czasu trwania kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy oraz liczby takich ponownie zawieranych umów lub nawiązywanych stosunków (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., Mascolo i in., C‑22/13, od C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13, EU:C:2014:2401, pkt 74). Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że o ile państwa członkowskie dysponują zakresem uznania w odniesieniu do środków zapobiegania nadużyciom polegającym na odnawianiu tych stosunków pracy, o tyle nie mogą one podważać celu ani skuteczności porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony [zob. podobnie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju), C‑236/20, EU:C:2022:263, pkt 58]. Pojęcie „obiektywnych powodów”, o których mowa w klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego, należy rozumieć jako dotyczące ściśle określonych i konkretnych okoliczności charakteryzujących daną działalność, a zatem mogących uzasadniać w tym szczególnym kontekście korzystanie z kolejnych umów o pracę na czas określony. Okoliczności te mogą między innymi wynikać ze szczególnego charakteru zadań, do wykonania których zostały zawarte takie umowy, oraz ich swoistych cech lub w odpowiednim przypadku z realizacji słusznych celów polityki społecznej państwa członkowskiego (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., Mascolo i in., C‑22/13, od C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13, EU:C:2014:2401, pkt 87). W tym kontekście odnawianie umów czy stosunków pracy na czas określony w celu zaspokojenia potrzeb, które faktycznie mają nie tymczasowy, lecz przeciwnie, stały i długookresowy charakter, nie jest uzasadnione w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego. Takie bowiem wykorzystywanie umów o pracę i stosunków pracy na czas określony narusza bezpośrednio założenie, na którym oparte zostało porozumienie ramowe, mianowicie że umowy o pracę na czas nieokreślony stanowią powszechną formę stosunków pracy, nawet jeśli umowy o pracę na czas określony cechują zatrudnienie w niektórych gałęziach, zawodach i rodzajach działalności (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., Mascolo i in., C‑22/13, od C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13, EU:C:2014:2401, pkt 100 i przytoczone tam orzecznictwo). Przestrzeganie klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego wymaga zatem konkretnej weryfikacji, czy ponowne zawieranie umów o pracę lub ponowne nawiązywanie stosunków pracy na czas określony ma na celu zaspokojenie tymczasowego zapotrzebowania i czy przepis krajowy nie jest wykorzystywany w gruncie rzeczy do zaspokajania stałych i długookresowych potrzeb kadrowych pracodawcy (zob. podobnie wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., Mascolo i in., C‑22/13, od C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13, EU:C:2014:2401, pkt 101 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że wprowadzone przez uregulowanie włoskie odstępstwa od zasady określonej w art. 42 quinquies dekretu królewskiego nr 12, zgodnie z którą sędzia honorowy jest powoływany na okres trzech lat i może zostać ponownie powołany tylko jeden raz, umożliwiły wielokrotne przedłużanie stosunku pracy skarżących w postępowaniu głównym. Ponadto z informacji, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika, by uregulowanie to przewidywało „równoważne rozwiązania prawne” w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 porozumienia ramowego, mające na celu zapobieganie nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy zawieranych na czas określony lub możliwość przekształcenia stosunku pracy sędziów honorowych takich jak powodowie w postępowaniu głównym w stosunek pracy na czas nieokreślony. Zdaniem rządu włoskiego odstępstwa te zostały wprowadzone jako „obiektywne powody” w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego w celu uzasadnienia odnawiania stosunków pracy sędziów honorowych. Odnowienia te były bowiem konieczne w oczekiwaniu na reformę strukturalną sędziów honorowych, która miała miejsce dopiero w 2021 r., w celu zapewnienia ciągłości sprawowania wymiaru sprawiedliwości. W tym względzie należy zauważyć, że co prawda ciągłość sprawowania wymiaru sprawiedliwości może stanowić prawnie uzasadniony cel, który może być realizowany przez Republikę Włoską, uzasadniający odnowienie niektórych stosunków pracy sędziów honorowych. Należy jednak przypomnieć, że stosunek pracy skarżących w postępowaniu głównym, którzy rozpoczęli służbę od 1995 r., był odnawiany wielokrotnie i dopiero w 2021 r., w następstwie zmiany dekretu ustawodawczego nr 116, włoski ustawodawca wprowadził mechanizm umożliwiający stabilizację stosunku pracy sędziów honorowych. W tych okolicznościach wydaje się, z zastrzeżeniem weryfikacji tego stwierdzenia przez sąd odsyłający, że odnowienia stosunku pracy skarżących w postępowaniu głównym, ze względu na ich liczbę, zostały wykorzystane na zaspokojenie potrzeb, które nie mają charakteru tymczasowego, na przykład ze względu na nagły i nieprzewidywalny wzrost liczby sporów, lecz w celu zaspokojenia stałych i długookresowych potrzeb włoskiego systemu sądownictwa. Ponadto należy przypomnieć, że w braku jakiejkolwiek sankcji, która mogłaby zapobiegać nadużywaniu kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy zawieranych na czas określony oraz w razie potrzeby karać takie nadużycia, Trybunał w wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r., Ministero della Giustizia i in. (Status włoskich sędziów pokoju) (C‑236/20, EU:C:2022:263), dotyczącym uregulowania mającego zastosowanie do sędziów honorowych, wprawdzie różniącego się od tego, który wynika z dekretu królewskiego nr 12, orzekł, że klauzulę 5 pkt 1 porozumienia ramowego należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na mocy którego stosunek pracy na czas określony może zostać przedłużony maksymalnie trzy razy z rzędu, każdorazowo na cztery lata, na całkowity okres nieprzekraczający 16 lat i które nie przewiduje możliwości skutecznego i odstraszającego wymierzania kar za kolejne przedłużania stosunków pracy w sposób stanowiący nadużycie. W konsekwencji, z zastrzeżeniem oceny okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, której dokonanie należy do sądu odsyłającego, należy stwierdzić, że uregulowanie rozpatrywane w postępowaniu głównym nie jest uzasadnione „obiektywnymi powodami” w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego, które mogłyby zapobiegać nadużywaniu wykorzystywania kolejnych stosunków pracy zawieranych na czas określony. W tym względzie argument, zgodnie z którym odnowienia stosunków pracy sędziów honorowych rozpatrywane w postępowaniu głównym miały jakoby mieć pozytywne skutki, jest pozbawiony znaczenia, ponieważ takie skutki nie stanowią okoliczności, które można by zakwalifikować jako „obiektywne powody” w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 lit. a) porozumienia ramowego zgodnie z jej wykładnią dokonaną w orzecznictwie przytoczonym w pkt 63 niniejszego wyroku. W świetle wszystkich powyższych rozważań na pytanie drugie należy udzielić następującej odpowiedzi: klauzulę 5 pkt 1 porozumienia ramowego należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których stosunek pracy sędziów honorowych może być kolejno odnawiany, bez ustanowienia skutecznych i odstraszających sankcji w celu ograniczenia nadużywania tych odnowień lub przekształcenia stosunku pracy tych sędziów w stosunek pracy na czas nieokreślony. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:   1) Artykuł 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy oraz klauzulę 4 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego w dniu 18 marca 1999 r., ujętego w załączniku do dyrektywy Rady 99/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC), należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które w odróżnieniu od tego, co przewidują dla sędziów sądów powszechnych, nie przewidują w odniesieniu do znajdujących się w porównywalnej sytuacji sędziów honorowych prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za okres urlopu wiążący się z zawieszeniem ich działalności orzeczniczej, a także prawa do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego i obowiązkowego ubezpieczenia od wypadków przy pracy i chorób zawodowych.   2) Klauzulę 5 pkt 1 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego w dniu 18 marca 1999 r., ujętego w załączniku do dyrektywy 99/70, należy interpretować w ten sposób, że: stoi ona na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których stosunek pracy sędziów honorowych może być kolejno odnawiany, bez ustanowienia skutecznych i odstraszających sankcji w celu ograniczenia nadużywania tych odnowień lub przekształcenia stosunku pracy tych sędziów w stosunek pracy na czas nieokreślony.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: włoski. ( i ) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.