C-419/17

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 23 stycznia 2019 r. ( *1 ) Odwołanie – Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (rozporządzenie REACH) – Załącznik XIV – Sporządzenie listy substancji wymagających uzyskania zezwolenia – Umieszczenie na liście substancji zidentyfikowanych w celu ich ewentualnego włączenia do załącznika XIV – Aktualizacja umieszczonego na liście wpisu substancji ftalan di(2‑etyloheksylu) (DEHP) – Błędy w wykładni i zastosowaniu rozporządzenia REACH oraz naruszenie zasady pewności prawa – Przeinaczenie okoliczności faktycznych i dowodów – Zakres kontroli W sprawie C‑419/17 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 11 lipca 2017 r., Deza, a.s., z siedzibą w Valašské Meziříčí (Republika Czeska), reprezentowana przez P. Dejla, advokát, wnosząca odwołanie, w której drugą stroną są: Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA), reprezentowana przez W. Broerego, N. Herbatscheka oraz M. Heikkilę, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez M. Procházkę oraz M. Maškovą, advokáti, strona pozwana w pierwszej instancji, Królestwo Danii, reprezentowane przez J. Nymanna-Lindegrena oraz M. Wolff, działających w charakterze pełnomocników, Królestwo Niderlandów, Królestwo Szwecji, reprezentowane przez A. Falk, C. Meyer-Seitz, H. Shev i L. Zettergren, działające w charakterze pełnomocników, Królestwo Norwegii, interwenienci w pierwszej instancji, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: R. Silva de Lapuerta, wiceprezes Trybunału, pełniąca obowiązki prezesa pierwszej izby, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, E. Regan i S. Rodin (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Szpunar, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2018 r., wydaje następujący Wyrok Deza, a.s. wnosi w odwołaniu o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 11 maja 2017 r., Deza/ECHA (T‑115/15, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2017:329), w którym Sąd oddalił skargę o stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora wykonawczego Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) ED/108/2014 z dnia 12 grudnia 2014 r. uaktualniającej i uzupełniającej istniejący wpis substancji chemicznej ftalan bis(2-etyloheksylu) (zwanej dalej „DEHP”) (WE nr 204‑211‑0, CAS nr 117‑81‑7) na liście substancji zidentyfikowanych (zwanej dalej „sporną decyzją”) w celu ewentualnego włączenia do załącznika XIV do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. 2006, L 396, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2007, L 136, s. 3), zmienionego rozporządzeniem Komisji (UE) nr 895/2014 z dnia 14 sierpnia 2014 r. (Dz.U. 2014, L 244, s. 6) (zwanego dalej „rozporządzeniem REACH”). Ramy prawne Artykuł 57 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Substancje podlegające włączeniu do załącznika XIV”, stanowi: „Następujące substancje mogą zostać włączone do załącznika XIV zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 58: a) substancje spełniające kryteria klasyfikacji w klasie zagrożenia »rakotwórczość« kategorii 1A lub 1B zgodnie z sekcją 3.6 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008; b) substancje spełniające kryteria klasyfikacji w klasie zagrożenia »działanie mutagenne na komórki rozrodcze [w przypadku komórek rozrodczych]« kategorii 1A lub 1B zgodnie z sekcją 3.5 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008; c) substancje spełniające kryteria klasyfikacji w klasie zagrożenia »działanie szkodliwe na rozrodczość [dla rozrodczości]« kategorii 1A lub 1B, »działanie szkodliwe na funkcje rozrodcze i płodność lub na rozwój« zgodnie z sekcją 3.7 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008; d) substancje trwałe, wykazujące zdolność do bioakumulacji i toksyczne zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku XIII do niniejszego rozporządzenia; e) substancje bardzo trwałe i wykazujące bardzo dużą zdolność do bioakumulacji, zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku XIII do niniejszego rozporządzenia; f) inne substancje, takie jak substancje zaburzające gospodarkę hormonalną lub substancje trwałe, toksyczne, wykazujące zdolność do bioakumulacji lub też substancje bardzo trwałe, wykazujące bardzo dużą zdolność do bioakumulacji, niespełniające kryteriów zawartych w lit. d) lub e), w odniesieniu do których istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska, dające powody do obaw równoważnych obawom stwarzanym przez pozostałe substancje wymienione w lit. a)–e), i które są identyfikowane w każdym przypadku indywidualnie zgodnie z procedurą określoną w art. 59”. Artykuł 59 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Identyfikacja substancji, o których mowa w art. 57”, stanowi: „1.   Procedurę określoną w ust. 2–10 niniejszego artykułu stosuje się w celu identyfikacji substancji spełniających kryteria, o których mowa w art. 57, oraz ustalenia kandydackiej listy substancji do ewentualnego włączenia do załącznika XIV […]. […] 3.   Każde państwo członkowskie może sporządzić dokumentację zgodnie z załącznikiem XV dla substancji, które w jego opinii spełniają kryteria określone w art. 57, a następnie przekazać ją [ECHA] […]. […] 7.   Po zgłoszeniu lub otrzymaniu uwag [ECHA] przekazuje dokumentację komitetowi państw członkowskich w ciągu 15 dni od zakończenia 60‑dniowego okresu, o którym mowa w ust. 5. 8.   Jeżeli w ciągu 30 dni od przekazania komitet państw członkowskich osiągnie jednomyślne porozumienie w zakresie identyfikacji, [ECHA] umieszcza tę substancję na liście, o której mowa w ust. 1. [ECHA] może włączyć tę substancję do swoich zaleceń na mocy art. 58 ust. 3. 9.   Jeżeli komitet państw członkowskich nie osiągnie jednomyślnego porozumienia, w ciągu 3 miesięcy od otrzymania opinii komitetu państw członkowskich Komisja sporządza projekt wniosku dotyczącego identyfikacji substancji. Ostateczna decyzja w sprawie identyfikacji substancji podejmowana jest zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 133 ust. 3. 10.   [ECHA] publikuje na swej stronie internetowej i aktualizuje listę, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie po podjęciu decyzji o umieszczeniu na niej substancji”. Okoliczności powstania sporu i sporna decyzja Deza, wnosząca odwołanie spółka akcyjna prawa czeskiego, prowadzi działalność w sektorze chemicznym. Spółka ta wytwarza, wprowadza do obrotu i stosuje między innymi DEHP. Decyzją z dnia 28 października 2008 r. dyrektor wykonawczy ECHA umieścił DEHP na „liście substancji kandydackich”, a mianowicie na liście substancji zidentyfikowanych w celu ich ewentualnego włączenia do załącznika XIV do rozporządzenia REACH. W następstwie przyjęcia rozporządzenia Komisji (UE) nr 143/2011 z dnia 17 lutego 2011 r. (Dz.U. 2011, L 44, s. 2), DEHP włączono do załącznika XIV do rozporządzenia REACH. W dniu 12 sierpnia 2013 r. wnosząca odwołanie złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na zastosowanie DEHP i dołączyła do tego wniosku serię badań i szczegółowych dokumentów, w tym raport bezpieczeństwa chemicznego, analizę rozwiązań alternatywnych i analizę społeczno-ekonomiczną. W dniu 26 września 2014 r. Królestwo Danii przedstawiło cztery komplety dokumentów odpowiadających wymogom załącznika XV do tego rozporządzenia, proponując, po pierwsze, by DEHP i trzy inne substancje chemiczne, a mianowicie ftalan dibutylu (zwany dalej „DBP”), ftalan benzylu butylu (zwany dalej „BBP”) i ftalan diizobutylu (zwany dalej „DIBP”), również zostały zidentyfikowane jako substancje zaburzające gospodarkę hormonalną, w odniesieniu do których istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska oraz o uzupełnienie o te substancje listy substancji kandydackich. Pierwotny wniosek Królestwa Danii został poddany konsultacji z zainteresowanymi stronami. Liczne państwa członkowskie i kilka podmiotów innych niż państwa, w tym wnosząca odwołanie, przedstawiły uwagi. W trakcie analizy owej dokumentacji okazało się, że z powodu sprzeciwu wielu przedstawicieli państw członkowskich pierwotny wniosek Królestwa Danii nie zostanie przyjęty jednogłośnie. Jedynie identyfikacja DEHP jako substancji zaburzającej gospodarkę hormonalną i powodującej prawdopodobne poważne skutki dla środowiska nie wywołała sprzeciwu ze strony członków komitetu państw członkowskich. Biorąc pod uwagę ten rezultat, Królestwo Danii podzieliło pierwotny wniosek na osiem części, a mianowicie: – cztery części zmierzające do zidentyfikowania czterech substancji chemicznych: DBP, BBP, DIBP i DEHP, jako substancji zaburzających gospodarkę hormonalną i powodujących prawdopodobne poważne skutki dla zdrowia ludzkiego w rozumieniu art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH oraz do uzupełnienia poprzez tę nową identyfikację istniejącego wpisu tych czterech substancji na liście substancji kandydackich; – cztery części zmierzające do zidentyfikowania tych czterech substancji chemicznych jako substancji zaburzających gospodarkę hormonalną i powodujących prawdopodobne poważne skutki dla środowiska w rozumieniu art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH oraz do uzupełnienia poprzez tę nową identyfikację istniejącego wpisu tych czterech substancji na liście substancji kandydackich. Komitet państw członkowskich nie osiągnął jednomyślności w stosunku do tych części pierwotnego wniosku Królestwa Danii, które dotyczyły zidentyfikowania substancji DEHP, DBP, BBP i DIBP jako substancji zaburzających gospodarkę hormonalną, w odniesieniu do których istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego. Natomiast komitet ten jednomyślnie zatwierdził tę część wniosku, która zmierzała do zidentyfikowania DEHP jako substancji zaburzającej gospodarkę hormonalną, w odniesieniu do której istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla środowiska. W dniu 12 grudnia 2014 r. dyrektor wykonawczy ECHA wydał sporną decyzję dokonującą aktualizacji i uzupełniającą istniejący wpis dotyczący DEHP na liście substancji kandydackich i identyfikującą tę substancję jako substancję o właściwościach zaburzających funkcjonowanie gospodarki hormonalnej, w odniesieniu do której to substancji istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla środowiska, dające powody do obaw równoważnych obawom wywoływanym stosowaniem pozostałych substancji wymienionych w rozporządzeniu REACH. Skarga do Sądu i zaskarżony wyrok Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 marca 2015 r. Deza wniosła skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił tę skargę. Żądania stron Wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o: – uchylenie zaskarżonego wyroku; – stwierdzenie nieważności spornej decyzji i – obciążenie ECHA kosztami poniesionymi w niniejszym postępowaniu w przedmiocie odwołania, a także w postępowaniu przed Sądem. ECHA wnosi do Trybunału o: – oddalenie odwołania jako bezzasadnego; – obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami poniesionymi w niniejszym postępowaniu w przedmiocie odwołania, a także w postępowaniu przed Sądem, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środka tymczasowego. Królestwo Danii i Królestwo Szwecji popierają żądania ECHA. W przedmiocie odwołania W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia przez Sąd prawa w wykładni i stosowaniu rozporządzenia REACH W zarzucie pierwszym, podzielonym na trzy części, Deza utrzymuje, że Sąd naruszył prawo, gdy orzekł w pkt 48–82 oraz 85–98 i 105–132 zaskarżonego wyroku, iż ECHA miała uprawnienie do wydania spornej decyzji i że decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania zgodnego z prawem. W przedmiocie części pierwszej zarzutu pierwszego, dotyczącej błędnego uznania przez Sąd dorozumianego uprawnienia ECHA do uzupełnienia istniejącej identyfikacji DEHP – Argumentacja stron Wnosząca odwołanie utrzymuje, że ECHA nie ma ani wyraźnego, ani dorozumianego uprawnienia do uzupełnienia istniejącej identyfikacji DEHP. Podkreśla ona, że Sąd uznał, iż ani prawo ogólne Unii, ani rozporządzenie REACH, a w szczególności art. 59 ust. 8 tego rozporządzenia, nie przyznaje wyraźnie agencji takiego uprawnienia. Podnosi ona, że Sąd naruszył prawo, gdy stwierdził, iż z art. 59 ust. 8 rozporządzenia REACH dotyczącego procedury identyfikacji substancji, o których mowa w art. 57 tego rozporządzenia, wynika, że ECHA jest w sposób dorozumiany upoważniona do uzupełnienia istniejącej identyfikacji DEHP. Wnosząca odwołanie podnosi w tym względzie, że Sąd nie uwzględnił wyroków Trybunału z dnia 15 marca 2017 r., Polynt/ECHA (C‑323/15 P, EU:C:2017:207) oraz Hitachi Chemical Europe i Polynt/ECHA (C‑324/15 P, EU:C:2017:208), z których wynikało, iż jeżeli uznano, że substancja chemiczna może zostać wpisana do wykazu substancji wymagających uzyskania zezwolenia przewidzianego w załączniku XIV do rozporządzenia REACH ze względu na to, że substancja ta spełnia jedno z kryteriów wskazanych w art. 57 lit. a)–e) tego rozporządzenia, to nie można jej także zidentyfikować jako substancji spełniającej kryteria określone w art. 57 lit. f). Zdaniem Dezy art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH dotyczy identyfikacji substancji, które nie mogą zostać zidentyfikowane w oparciu o kryteria określone w art. 57 lit. a)–e) tego rozporządzenia lub które nie zostały jeszcze zidentyfikowane i włączone do kandydackiej listy substancji na podstawie tych kryteriów. Tymczasem nie jest tak w przypadku DEHP, która została zidentyfikowana na podstawie art. 57 lit. c) wspomnianego rozporządzenia 6 lat przed wydaniem spornej decyzji. Zdaniem wnoszącej odwołanie Sąd naruszył prawo, gdy przypisał ECHA takie dorozumiane uprawnienie, gdyż istnienie dorozumianego uprawnienia stanowiłoby odstępstwo od ustanowionej w art. 13 ust. 2 TUE zasady kompetencji powierzonych, którą należałoby rozumieć w sposób ścisły i która oznaczałaby, że dorozumiane uznane uprawnienie jest konieczne do osiągnięcia celu rozporządzenia REACH, a dokładnie do zapewnienia skuteczności (effet utile) tego rozporządzenia. Wnosząca odwołanie podnosi, że poprzez powierzenie ECHA takiego dorozumianego uprawnienia określone w rozporządzeniu REACH kompetencje tej agencji zostają w istotny sposób rozszerzone, z naruszeniem zasady kompetencji powierzonych. Wnosząca odwołanie podnosi także, że Sąd, uznawszy, iż ECHA mogła uzupełnić istniejącą identyfikację DEHP, zastosował w błędny sposób doktrynę dorozumianych uprawnień wewnętrznych. Przypomina ona, że Sąd wskazał w pkt 52 zaskarżonego wyroku, iż „[z] pewnością sformułowanie: »[ECHA] umieszcza substancję na liście«, figurujące w art. 59 ust. 8 rozporządzenia [REACH], dotyczy prima facie sytuacji, w której dokumentacja sporządzona zgodnie z załącznikiem XV do tego rozporządzenia, dotycząca substancji, która nie została jeszcze poddana uwadze [k]omitetu [p]aństw [c]złonkowskich, zostaje mu w tym celu przekazana”. Uważa ona, że Sąd niesłusznie orzekł w pkt 53 tego wyroku, iż „nie można wywodzić z brzmienia tego przepisu, że [k]omitet [p]aństw [c]złonkowskich posiada wyłącznie uprawnienia do identyfikacji substancji, które nie były dotychczas włączone na listę [umieszczone na liście] substancji kandydackich”. Twierdzi ona, że o ile omawiane dorozumiane uprawnienie agencji było konieczne, aby zapewnić skuteczność (effet utile) rozporządzenia REACH, o tyle Trybunał nie wykluczył w swym orzecznictwie identyfikacji substancji na podstawie art. 57 lit. f) tego rozporządzenia, chociaż substancja ta została już wcześniej zidentyfikowana na podstawie art. 57 lit. a)–e) wspomnianego rozporządzenia. Ponadto wnosząca odwołanie podnosi, że z art. 58 ust. 8 rozporządzenia REACH, w którym wyraźnie przyznano Komisji, a nie ECHA, uprawnienie do usuwania z załącznika XIV do tego rozporządzenia substancji niespełniających już kryteriów, o których mowa w art. 57 tego rozporządzenia, wynika, iż gdyby prawodawca Unii zamierzał przewidzieć w rzeczonym rozporządzeniu procedurę umożliwiającą uzupełnienie lub zmianę listy substancji i powierzenie tego zadania agencji takiej jak ECHA, przewidziałby to w sposób wyraźny. ECHA uważa, że argument wnoszącej odwołanie, w myśl którego zidentyfikowanie substancji na podstawie art. 57 lit. a)–e) rozporządzenia REACH uniemożliwia jej zidentyfikowanie na podstawie art. 57 lit. f) tego rozporządzenia, jest niedopuszczalny, ponieważ nie został podniesiony przed Sądem. Formułuje ona wniosek, że wszystkie przedstawione argumenty w każdym wypadku są bezzasadne. Królestwo Danii oraz Królestwo Szwecji uważają, że argumenty wnoszącej odwołanie są bezzasadne. – Ocena Trybunału W odniesieniu do orzecznictwa Trybunału przywołanego przez wnoszącą odwołanie i wskazanego w pkt 22 niniejszego wyroku należy przede wszystkim przypomnieć, że sporna decyzja została wydana na podstawie art. 59 ust. 8 rozporządzenia REACH. Należy zauważyć w tym względzie, że art. 59 rozporządzenia REACH opisuje procedurę identyfikacji substancji spełniających kryteria określone w art. 57 rozporządzenia REACH w celu ich umieszczenia na liście substancji kandydackich, która służy jako podstawa do opracowania załącznika XIV do tego rozporządzenia. Gdy dana substancja zostaje umieszczona w tym załączniku XIV, jej zastosowanie lub wprowadzenie do obrotu, poza przypadkiem udzielenia zezwolenia na szczególne zastosowanie na podstawie art. 60 wspomnianego rozporządzenia – nie jest możliwe. Zaproponowana przez wnoszącą odwołanie interpretacja wyroków z dnia 15 marca 2017 r., Polynt/ECHA (C‑323/15 P, EU:C:2017:207) oraz Hitachi Chemical Europe i Polynt/ECHA (C‑324/15 P, EU:C:2017:208) wynika jednakże z ich błędnego zrozumienia. W pkt 24 każdego z tych wyroków Trybunał uznał, że art. 57 lit. a)–c) rozporządzenia REACH dotyczy przede wszystkim substancji spełniających kryteria klasyfikacji jako substancji rakotwórczych, mutagennych lub mających szkodliwe działanie na rozrodczość, kategorii 1A lub 1B, zgodnie z sekcjami 3.5–3.7 załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. 2008, L 353, s. 1). Ponadto ów art. 57 lit. d) i e) dotyczy substancji trwałych, wykazujących zdolność do bioakumulacji i toksycznych oraz substancji bardzo trwałych i wykazujących bardzo dużą zdolność do bioakumulacji, zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku XIII do rozporządzenia REACH. Kryteria te opierają się na ocenie zagrożeń, jakie przedstawiają sobą te substancje. Wreszcie art. 57 lit. f) tego rozporządzenia dotyczy wszystkich pozostałych substancji, które nie spełniają żadnego z wcześniejszych kryteriów, lecz „w odniesieniu do których istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska, dające powody do obaw równoważnych obawom stwarzanym przez pozostałe substancje wymienione w lit. a)–e), i które są identyfikowane w każdym przypadku indywidualnie zgodnie z procedurą określoną w art. 59” (wyrok z dnia 15 marca 2017 r., Polynt/ECHA, C‑323/15 P, EU:C:2017:207, pkt 24). Trybunał wyjaśnił, że w art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH wprowadzono autonomiczny mechanizm pozwalający na identyfikowanie jako wzbudzających szczególnie duże obawy substancji, które nie zostały do tej pory zidentyfikowane jako takie na podstawie tego przepisu (wyroki z dnia 15 marca 2017 r.: Polynt/ECHA, C‑323/15 P, EU:C:2017:207, pkt 25; Hitachi Chemical Europe i Polynt/ECHA, C‑324/15 P, EU:C:2017:208, pkt 25). Jak wskazał Trybunał w pkt 29 każdego ze wspomnianych wyroków, zakres stosowania art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH rozciąga się wyraźnie na substancje zaburzające gospodarkę hormonalną, chociaż ten rodzaj skutków nie należy do żadnej klasy zagrożenia wymienionej w tym załączniku. W tym zakresie Trybunał wskazał w pkt 24–40 wyroków z dnia 15 marca 2017 r., Polynt/ECHA (C‑323/15 P, EU:C:2017:207) oraz Hitachi Chemical Europe i Polynt/ECHA (C‑324/15 P, EU:C:2017:208), że identyfikacja substancji na mocy tego przepisu wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków, a mianowicie, po pierwsze, tego, by było prawdopodobne, iż rozpatrywana substancja ma poważne skutki dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska, a po drugie, tego, by skutki te „da[wały] powody do obaw równoważnych” obawom stwarzanym przez substancje wymienione w art. 57 lit. a)–e) rozporządzenia REACH. O ile Trybunał uznał, że warunek pierwszy wymaga analizy zagrożeń wynikających ze swoistych właściwości danej substancji, o tyle inaczej jest w przypadku warunku drugiego. I tak w celu zbadania, czy substancja stwarza „powody do obaw równoważnych [obawom stwarzanym przez pozostałe substancje wymienione w lit. a)–e)]” w rozumieniu art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH, Trybunał orzekł, iż nie należy ograniczać charakteru obaw, jakie mogą zostać uwzględnione jedynie do samych tylko zagrożeń wynikających ze swoistych właściwości rozpatrywanej substancji. Ponadto, wbrew twierdzeniom wnoszącej odwołanie i jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 50–56 opinii, z wyroków z dnia 15 marca 2017 r.Polynt/ECHA (C‑323/15 P, EU:C:2017:207) oraz Hitachi Chemical Europe i Polynt/ECHA (C‑324/15 P, EU:C:2017:208) nie wynika, że art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że substancja chemiczna taka jak DEHP, która została już umieszczona na liście substancji kandydackich z powodu niebezpiecznej właściwości odpowiadającej kryteriom określonym w art. 57 lit. c) tego rozporządzenia, nie może następnie zostać także zidentyfikowana na podstawie art. 57 lit. f) wspomnianego rozporządzenia z powodu odmiennej swoistej właściwości. W pkt 24–40 tych wyroków Trybunał wskazał bowiem kryteria, na podstawie których substancja może zostać zidentyfikowana zgodnie z jednym z punktów art. 57 a)–f) rozporządzenia REACH, nie przewidując przy tym ograniczenia w zakresie powodów, dla których substancja może zostać umieszczona na liście substancji kandydackich. Dlatego więc Sąd mógł uznać, nie naruszając przy tym prawa, że nie sposób wykluczyć, by swoiste właściwości substancji mogły odpowiadać wielu przyczynom przewidzianym w art. 57 lit. a)–f) rozporządzenia REACH. Nie może zostać uwzględniony argument wnoszącej odwołanie dotyczący błędnego zastosowania przez Sąd doktryny dorozumianych uprawnień. Jak wskazał rzecznik generalny w pkt 63 opinii, z pkt 54 zaskarżonego wyroku wynika, że przy uznaniu kompetencji ECHA do wydania spornej decyzji Sąd uznał, iż ani brzmienie art. 57 i art. 59 ust. 8 rozporządzenia REACH, ani brzmienie jakiegokolwiek innego przepisu tego rozporządzenia nie zakazuje ECHA sprawdzania, czy dana substancja posiada swoiste właściwości inne niż te, które doprowadziły do umieszczenia jej na liście substancji kandydackich. Ponadto w pkt 55 zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że identyfikacja substancji jako spełniającej któryś z wymogów wypunktowanych w art. 57 rozporządzenia REACH, inny niż ten, który stał się podstawą pierwotnego umieszczenia tej substancji na liście substancji kandydackich, przybiera z technicznego punktu widzenia formę uzupełnienia istniejącego wpisu. Według Sądu w ten sposób należy rozumieć argument ECHA, że dysponuje ona „dorozumianym uprawnieniem” do uzupełnienia istniejącego wpisu. W niniejszej sprawie w momencie identyfikacji DEHP na podstawie art. 57 lit. c) rozporządzenia REACH dostępne informacje nie wystarczały, by stwierdzić, że niekorzystny wpływ substancji na środowisko spełnia kryteria identyfikacji określone w art. 57 lit. f) tego rozporządzenia. Jak Sąd orzekł w pkt 57 i 58 zaskarżonego wyroku, substancja chemiczna ma różne właściwości mogące powodować ryzyko o rozmaitej naturze. Należy w tym względzie uznać, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 76 i 77 opinii, że negowanie uprawnienia ECHA do uzupełniania istniejącej identyfikacji substancji chemicznych z tego względu, że substancja ta została już zidentyfikowana, prowadziłoby do błędnego i sprzecznego z celami rozporządzenia REACH wyniku. Taka interpretacja owego rozporządzenia skutkowałaby bowiem unieruchomieniem oceny naukowej wspomnianej substancji w momencie pierwotnej identyfikacji i byłaby sprzeczna z samym przewidzianym w omawianym rozporządzeniu zadaniem ECHA w zakresie „oceny zagrożeń stwarzanych przez substancje”, podczas gdy zrealizowanie takiej oceny, aby była ona skuteczna i faktyczna, powinno także być możliwe po pierwotnej identyfikacji, celem umożliwienia uzupełnienia tej oceny nowymi danymi naukowymi. Sąd mógł zatem orzec, nie naruszając przy tym prawa, że ECHA była upoważniona do uzupełnienia istniejących wpisów substancji kandydackich na liście o nowe przyczyny figurujące w art. 57 rozporządzenia REACH. Należy więc odrzucić część pierwszą zarzutu pierwszego. W przedmiocie części drugiej zarzutu pierwszego, dotyczącej błędnej oceny Sądu co do braku naruszenia procedury wydania zaskarżonej decyzji – Argumentacja stron Wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, gdy uznał, że procedura wydania zaskarżonej decyzji była zgodna z prawem, mimo iż Królestwo Danii, które przedłożyło dokumentację w celu wpisania czterech substancji chemicznych, w tym DEHP, na listę substancji kandydackich, zastąpiło swój pierwotny wniosek nowym wnioskiem, w którym utrzymano jedynie propozycję dotyczącą wpisu dotyczącego DEHP. Pierwotny wniosek dotyczący uzupełnienia rozporządzenia REACH nową identyfikacją czterech substancji, w tym DEHP, na podstawie art. 57 lit. f) tego rozporządzenia, który miał być przedmiotem wspólnego głosowania, został zastąpiony nowym wnioskiem, złożonym w ośmiu częściach, mających na celu uzupełniające zidentyfikowanie substancji chemicznych, które to części miały być poddane odrębnemu głosowaniu. Wnosząca odwołanie utrzymuje, że ta zmiana duńskiego wniosku skutkowała umożliwieniem wydania spornej decyzji. Uważa ona bowiem, że komitet państw członkowskich nie osiągnąłby jednomyślności na podstawie pierwotnego wniosku. W tym względzie przypomina ona, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału naruszenie przepisów postępowania powoduje stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że gdyby do naruszenia nie doszło, zaskarżona decyzja mogłaby mieć inną treść. Rozpatrywana procedura wydawania decyzji jest sprzeczna z rozporządzeniem REACH i orzecznictwem Trybunału, a Sąd dopuścił się naruszenia prawa, gdy uznał, że tak nie było. ECHA i Królestwo Danii uważają, że część druga tego zarzutu nie jest zasadna. – Ocena Trybunału W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jak Sąd przypomniał w pkt 85 zaskarżonego wyroku, procedura identyfikacji substancji wchodzących w zakres art. 57 rozporządzenia REACH przewidziana w art. 59 tego rozporządzenia ma na celu zapewnienie, by państwa członkowskie i zainteresowane strony mogły zostać wysłuchane przed sporządzeniem decyzji o umieszczeniu substancji na liście substancji kandydackich. Ponadto, jak Sąd podniósł w pkt 86 tego samego wyroku, art. 59 rozporządzenia REACH nie precyzuje sposobu przedstawienia wniosków dotyczących identyfikowania substancji jako substancji wzbudzającej szczególnie duże obawy w rozumieniu art. 57 tego rozporządzenia. Podobnie, jak słusznie stwierdził Sąd w pkt 86 zaskarżonego wyroku, rozporządzenie REACH nie zawiera żadnego przepisu zakazującego, by państwo członkowskie zmieniło lub cofnęło w toku procedury co najmniej jeden projekt dotyczący wpisu w odniesieniu do substancji, które państwo to uważa za spełniające kryteria określone w art. 57 tego rozporządzenia. Co więcej, z tych dwóch przepisów nie wynika żaden obowiązek łączenia projektów w ramach jednego i tego samego wniosku, gdy projekty te składane są w tym samym czasie przez tego samego wnioskodawcę. W niniejszej sprawie, jak Sąd wskazał w pkt 88 zaskarżonego wyroku, Królestwo Danii dokonało podziału swego pierwotnego wniosku na osiem odrębnych części. Następstwem wspomnianego podziału było częściowe wycofanie wniosku w stosunku do DBP, BBP i DIBP w zakresie, w jakim dotyczył on poważnych skutków tych substancji dla środowiska, podczas gdy wniosek w odniesieniu do DEHP został podtrzymany. Jeśli chodzi o część wniosku dotyczącą DEHP należy zauważyć, że Sąd stwierdził w pkt 89 zaskarżonego wyroku, iż skarżąca nie wykazała, na czym polegała różnica pomiędzy merytoryczną treścią pierwotnego wniosku Królestwa Danii oraz wniosku, który stał się przedmiotem głosowania na zebraniu komitetu państw członkowskich w dniach 8–11 grudnia 2014 r. Wreszcie Sąd stwierdził w pkt 93 i 94 zaskarżonego wyroku, że jednomyślne porozumienie komitetu państw członkowskich w przedmiocie DEHP nie jest obarczone żadnym uchybieniem z tego względu, iż odwołuje się do „poważnych skutków dla środowiska”, podczas gdy pierwotny wniosek oraz dokumentacja przedstawiona zgodnie z załącznikiem XV do rozporządzenia REACH znajdowały uzasadnienie w „poważnych skutkach dla zdrowia ludzkiego i środowiska” wspomnianej substancji. W istocie bowiem zgodnie z brzmieniem art. 57 lit. f) tego rozporządzenia dotyczy on właściwości substancji, które mogą mieć poważne skutki bądź dla zdrowia ludzkiego, bądź dla środowiska, ponieważ kryteria te są alternatywne. Należy zatem oddalić część drugą zarzutu pierwszego. W przedmiocie części trzeciej zarzutu pierwszego, dotyczącej naruszenia prawa przez Sąd poprzez niestwierdzenie nadużycia władzy przez ECHA – Argumentacja stron Wnosząca odwołanie uważa, że sporna decyzja i procedura przeprowadzana przez ECHA przed wydaniem tej decyzji nie są zgodne z prawnie wiążącą procedurą przewidzianą przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej i że w konsekwencji Sąd naruszył prawo, gdy odrzucił przedstawioną przed nim przez wnoszącą odwołanie w tym zakresie argumentację. Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1386/2013/UE z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2020 r. „Dobra jakość życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety” (Dz.U. 2013, L 354, s. 171) stanowi, że „Unia opracuje zharmonizowane i oparte na zagrożeniach kryteria identyfikacji zaburzaczy hormonalnych [w całym właściwym prawodawstwie unijnym]”. Z decyzji tej wynika, że zharmonizowane kryteria opracowane przez Unię w celu identyfikacji substancji zaburzających gospodarkę hormonalną muszą być stosowane we wszystkich tekstach prawa Unii, w tym w rozporządzeniu REACH. Zadanie przyjęcia tych kryteriów należy do Komisji. Wnosząca odwołanie wskazuje w tym zakresie, że na podstawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (Dz.U. 2012, L 167, s. 1) Komisja była zobowiązana do przyjęcia nie później niż w dniu 13 grudnia 2013 r. aktów dotyczących specyfikacji naukowych kryteriów określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego. Podobnie Komisja była zobowiązana przedstawić najpóźniej do dnia 14 grudnia 2013 r. projekt środków dotyczących szczególnych kryteriów naukowych służących określeniu substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego. Wnosząca odwołanie utrzymuje zatem, że uprawnienie do określenia kryteriów w celu identyfikacji niebezpiecznych substancji należy do Komisji, która z niego nie skorzystała. ECHA nie dysponuje jednak w takiej sytuacji uprawnieniem do określania samodzielnie tych kryteriów. W tej sytuacji identyfikacja DEHP na podstawie art. 57 lit. c) rozporządzenia REACH w oparciu o własne kryteria ad hoc agencji byłaby niezgodna z prawem. Zdaniem wnoszącej odwołanie Sąd niesłusznie stwierdził, że ECHA nie dopuściła się nadużycia władzy, gdy sama ustanowiła swe własne kryteria identyfikacji, chociaż w niektórych przepisach prawa Unii nie przyznano owej agencji takiego uprawnienia. ECHA, Królestwo Danii oraz Królestwo Szwecji odrzucają argumenty wnoszącej odwołanie. – Ocena Trybunału Jeśli chodzi o decyzję nr 1386/2013, to jak zauważył rzecznik generalny w pkt 100 i 101 opinii, Sąd nie naruszył prawa, kiedy stwierdził zasadniczo w pkt 120 i 121 zaskarżonego wyroku, że decyzja ta ma charakter programowy, który wynika wyraźnie ze sformułowania użytego w pkt 50 akapit trzeci zdanie drugie załącznika do tej decyzji, mianowicie że Unia „opracuje” zharmonizowane kryteria. W odniesieniu do rozporządzenia nr 528/2012 Sąd słusznie wskazał w pkt 109 zaskarżonego wyroku, że rozporządzenie to, jak wynika z jego art. 2 ust. 3 lit. j), znajduje zastosowanie bez uszczerbku dla rozporządzenia REACH. I tak rozporządzenie nr 528/2012 – podobnie jak decyzja nr 1386/2013 – nie ma na celu podważenia mocy wiążącej kryteriów identyfikacji substancji zaburzających gospodarkę hormonalną, o których mowa w art. 57 rozporządzenia REACH, stosowanych przez ECHA w ramach procedury określonej w art. 59 tego rozporządzenia. To samo dotyczy pkt 3.6.5 załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. 2009, L 309, s. 1). Jak wskazał rzecznik generalny w pkt 103 opinii, Sąd słusznie stwierdził w pkt 117 i 118 zaskarżonego wyroku, że z tego punktu wynika, iż istnieje możliwość zweryfikowania, czy substancja wywołuje skutki w postaci zaburzeń gospodarki hormonalnej, które mogą mieć niekorzystny wpływ na ludzi, nie tylko „w oparciu o ocenę wytycznych dotyczących testów, uzgodnionych na poziomie [Unii] lub międzynarodowym”, ale również „w oparciu o inne dostępne dane i informacje – w tym przegląd literatury naukowej [analizę dokumentacji naukowej] – ocenion[ą] przez [Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności]”. Wreszcie Sąd nie naruszył prawa, kiedy stwierdził, że plan działania Komisji przyjęty w czerwcu 2014 r. nie ma wiążącej mocy prawnej. Otóż w braku zharmonizowanego określenia rozporządzenie REACH zezwala ECHA na kontynuowanie prowadzenia zintegrowanego systemu kontroli substancji chemicznych obejmującego ich rejestrację, ocenę oraz udzielanie zezwoleń i ewentualne ograniczenia ich stosowania (wyrok z dnia 15 marca 2017 r., Hitachi Chemical Europe i Polynt/ECHA, C‑324/15 P, EU:C:2017:208, pkt 20), który w celu efektywności i skuteczności powinien objąć substancje zaburzające gospodarkę hormonalną. Z powyższego wynika, że należy oddalić część trzecią zarzutu pierwszego, a w konsekwencji zarzut ten oddalić w całości. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania zasady pewności prawa przez Sąd Argumentacja stron W zarzucie drugim wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, gdy orzekł w pkt 135–153 zaskarżonego wyroku, iż sporna decyzja nie jest sprzeczna z zasadą pewności prawa, mimo że skutkowała dla wnoszącej odwołanie niejasną, nieokreśloną i niedającą się przewidzieć sytuacją prawną. Wnosząca odwołanie podnosi, że obecne zidentyfikowanie DEHP w załączniku XIV do rozporządzenia REACH na podstawie art. 57 lit. c) tego rozporządzenia, uzupełnione nową identyfikacją na podstawie art. 57 lit. f) wspomnianego rozporządzenia, jest problematyczne. Dąży ona do ustalenia w tym względzie, czy zostaną wyznaczone nowe terminy na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na stosowanie DEHP zidentyfikowanego na podstawie art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH, ponieważ termin na złożenie takiego wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami upłynął w dniu 21 sierpnia 2013 r. Zastanawia się ona nad „rozstrzygnięciem” obecnego wniosku o udzielenie zezwolenia, który złożyła ona w odniesieniu do DEHP na podstawie art. 57 lit. c) rozporządzenia REACH, i nad wpływem na stosowanie DEHP w wyrobach medycznych, nie określonych ogólnie tym rozporządzeniem, mimo że takie stosowanie nie wymaga na podstawie obowiązujących aktów zezwolenia w rozumieniu tytułu VII wspomnianego rozporządzenia. Sam Sąd wyraźnie potwierdził w pkt 146 zaskarżonego wyroku, że jeżeli załącznik XIV do rozporządzenia REACH został uzupełniony nową identyfikacją DEHP na podstawie art. 57 lit. f) tego rozporządzenia, „należy dokonać zmian we wniosku o udzielenie zezwolenia [na stosowanie tej substancji zidentyfikowanej zgodnie z art. 57 lit. c) wspomnianego rozporządzenia złożonym przez skarżącą] w taki sposób, aby uwzględniał tę modyfikację” i „skarżąca ma obowiązek uwzględnić taką zmianę załącznika XIV” do rozporządzenia REACH”. Jednakże Sąd nie wskazał, w jaki sposób należy dokonać owej „zmiany”, ani nie odesłał do konkretnego przepisu rozporządzenia REACH lub innego aktu regulującego tę kwestię. ECHA kwestionuje argumentację wnoszącej odwołanie. Ocena Trybunału Należy zauważyć, że Sąd zbadał w pkt 133–153 zaskarżonego wyroku, czy sporna decyzja nie narusza zasad przewidywalności, pewności prawa oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań. Sąd po przypomnieniu, że zasady pewności prawa oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań należą do ogólnych zasad prawa Unii, ustalił, że sporna decyzja spełnia wymogi wynikające z tych zasad. I tak, w pkt 135 i 137 zaskarżonego wyroku, Sąd wskazał, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż zasada pewności prawa wymaga między innymi, aby przepisy prawne były jasne, precyzyjne i przewidywalne co do swych skutków, w szczególności gdy mogą mieć skutki niekorzystne dla jednostek i przedsiębiorstw, i że jeśli chodzi o zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań Trybunał orzekł, iż nikt nie może powoływać się na naruszenie tej zasady, jeżeli administracja nie udzieliła mu precyzyjnych zapewnień (zob. podobnie wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., Global Starnet, C‑322/16, EU:C:2017:985, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo). Każdy przedsiębiorca, u którego instytucja wywoła uzasadnione oczekiwania, ma zatem prawo powołać się na zasadę ich ochrony. W tym zakresie zapewnieniami, które mogą rodzić takie oczekiwania, są, niezależnie od formy, w jakiej są one przekazywane, dokładne, bezwarunkowe i spójne informacje pochodzące z uprawnionych i wiarygodnych źródeł (wyrok z dnia 14 marca 2013 r., Agrargenossenschaft Neuzelle, C‑545/11, EU:C:2013:169, pkt 24, 25 i przytoczone tam orzecznictwo). Natomiast jeśli rozsądny i przezorny podmiot gospodarczy jest w stanie przewidzieć wydanie przepisów Unii mogących wpłynąć na jego interesy, to nie może on powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań w razie wydania takich przepisów (wyrok z dnia 14 marca 2013 r., Agrargenossenschaft Neuzelle, C‑545/11, EU:C:2013:169, pkt 26). Sąd zbadał, czy zgodnie z wymogami zasada pewności prawa w spornej decyzji jasno określono jej podstawę prawną oraz jej skutki prawne. Stwierdził on, że w decyzji tej dokonano wyraźnego odesłania do art. 59 ust. 8 rozporządzenia REACH jako podstawy prawnej jej wydania. Słusznie uznał też, że wnosząca odwołanie może jednoznacznie zapoznać się z zakresem tej decyzji, ponieważ wynika z niej jasno, iż ma ona na celu uzupełnienie istniejącego wpisu DEHP na liście substancji kandydackich poprzez identyfikację na podstawie art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH. Ponadto z zaskarżonego wyroku nie wynika, że sam Sąd wywołał sytuację braku pewności prawa. W następstwie wydania tego wyroku klasyfikacja DEHP została potwierdzona i substancja ta będzie nadal oceniana zgodnie z rozporządzeniem REACH. Sąd słusznie uznał zatem, że wnosząca odwołanie nie przedstawiła żadnego dowodu pozwalającego wykazać, że instytucja albo agencja Unii bezpośrednio udzieliła wnoszącej odwołanie precyzyjnych zapewnień. Sąd mógł zatem uznać, że sporna decyzja nie narusza zasad pewności prawa oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań. W tych okolicznościach zarzut drugi odwołania należy oddalić jako bezzasadny. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia przez Sąd zakresu swojej kontroli i przeinaczenia dowodów Argumentacja stron W swym zarzucie trzecim wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd w pkt 163–202 zaskarżonego wyroku zbadał sporną decyzję bez zachowania wymogów odnośnie do zakresu kontroli sądowej decyzji instytucji i organów Unii, a ponadto przeinaczył okoliczności faktyczne i dowody, które zostały mu przedstawione. Zdaniem wnoszącej odwołanie chociaż szerokie uprawnienia dyskrecjonalne instytucji Unii, w szczególności przy badaniu wysoce złożonych okoliczności faktycznych o charakterze naukowym i technicznym, podlegają ograniczonej kontroli sądowej, to wspomniana kontrola sądowa wymaga, by instytucje Unii, które wydały dany akt, były w stanie wykazać przed Trybunałem, iż ów akt został wydany „w ramach faktycznego wykonywania ich uprawnień dyskrecjonalnych”, które zakładają uwzględnienie wszelkich istotnych elementów i okoliczności sytuacji, którą akt ten ma regulować. Wnosząca odwołanie uważa także, że Sąd przeinaczył dowody, gdy uznał, iż badania, na których opiera się sporządzona zgodnie z załącznikiem XV do rozporządzenia REACH dokumentacja dotycząca DEHP (zwana dalej „dokumentem wspierającym”), stanowią jedynie część materiału dowodowego, który został zbadany przez komitet państw członkowskich. Podnosi ona, że żadne badania naukowe prowadzone nad rybami po roku 2008 nie wskazują, iż DEHP ma niekorzystne skutki dla zdrowia ludzkiego i środowiska, co także zdaniem Sądu jest warunkiem identyfikacji tej substancji na podstawie art. 57 lit. f) rozporządzenia REACH. Wnosząca odwołanie podnosi ponadto, że dokument wspierający opiera się na prowadzonych nad szczurami badaniach naukowych, które nie dotyczyły skutków DEHP dla środowiska, lecz dla zdrowia ludzkiego w przypadku bezpośredniego narażenia na DEHP, podczas gdy chodzi o „wykazanie” skutków tej substancji dla środowiska. Takie podejście jest błędne pod względem naukowym. Sąd niesłusznie nie uwzględnił tej okoliczności w zaskarżonym wyroku. ECHA podnosi w odpowiedzi, że zarzut trzeci jest bezzasadny i że dowody zostały prawidłowo zbadane. Ocena Trybunału Sąd zbadał dowody i badania naukowe służące za podstawę spornej decyzji w pkt 157–202 zaskarżonego wyroku w ramach długiej i starannej analizy spełniającej wymogi skutecznej kontroli sądowej. Po przypomnieniu zawartych w orzecznictwie zasad, które regulują intensywność kontroli sądowej dotyczącej oceny wysoce złożonych okoliczności faktycznych o charakterze naukowym i technicznym, odniósł się on do wszystkich odnoszących się do ryb i szczurów badań naukowych stanowiących część dokumentu wspierającego. Sąd powołał się między innymi w wyraźny sposób na wnioskach z szeregu badań przeprowadzonych na rybach, dotyczących zaburzeń ich gospodarki hormonalnej w następstwie narażenia na DEHP. W pkt 166 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził jednak, że „jak wynika z pkt 5.1.6 dokumentu wspierającego, zgodnie z całościową oceną części wykorzystanych badań jest wysoce prawdopodobne, że estrogenny sposób działania DEHP ma niekorzystny wpływ na seksualne cechy fenotypowe i rozrodcze samców i samic ryb. Okoliczność ta, jak również skutki DEHP obserwowane w badaniach przeprowadzonych na szczurach, o których wspomina rozdział 4 dokumentu wspierającego, wystarcza, by wywieść wniosek, iż DEHP może mieć niekorzystny wpływ na środowisko”. Z akt przedłożonych Trybunałowi okazuje się zaś wynikać, że badania przeprowadzone na szczurach dotyczą ustalenia skutków DEHP dla zdrowia ludzkiego, a nie dla środowiska. Z powyższego wynika, że Sąd przeinaczył dowody, gdy odniósł się do przeprowadzonych na szczurach badań, które dotyczyły skutków DEHP dla zdrowia ludzkiego w przypadku bezpośredniego narażenia na DEHP, aby na tej podstawie stwierdzić, iż substancja ta wywierała skutki na środowisko. Niemniej jednak, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, jeśli w uzasadnieniu orzeczenia Sądu dopuszczono się naruszenia prawa Unii, lecz sentencję tego wyroku należy uznać za zasadną w świetle innych względów prawnych, to tego rodzaju naruszenie nie może doprowadzić do uchylenia tego orzeczenia, lecz należy zastąpić jego uzasadnienie (wyrok z dnia 26 stycznia 2017 r., Mamoli Robinetteria/Komisja, C‑619/13 P, EU:C:2017:50, pkt 107 i przytoczone tam orzecznictwo) O ile w pkt 166 zaskarżonego wyroku Sąd błędnie odniósł się do badań przeprowadzonych na szczurach, o tyle także powołał się w tym punkcie na badania przeprowadzone na rybach wykazujące skutki DEHP dla środowiska. Ocena dokonana przez Sąd w zakresie licznych badań przeprowadzonych na rybach i skutku DEHP dla ich gospodarki hormonalnej była zatem wystarczająca, aby uzasadnić oddalenie przez Sąd zarzutu dotyczącego niewystarczającego charakteru dowodów naukowych. W świetle powyższych rozważań zarzut trzeci należy oddalić jako bezskuteczny. W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia przez Sąd praw podstawowych wnoszącej odwołanie Argumentacja stron Wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd naruszył prawa podstawowe i zasady wyrażone w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”) i w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”). Poprzez błędne zinterpretowanie i zastosowanie prawa Unii Sąd naruszył także prawa wnoszącej odwołanie i zasady wyrażone w EKPC i w karcie, w szczególności prawo do rzetelnego procesu przewidziane w art. 6 EKPC i w art. 47 karty, prawo do korzystania ze swego mienia zgodnie z art. 1 protokołu dodatkowego nr 1 do EKPC i z art. 17 karty oraz zasadę pewności prawa. ECHA kwestionuje argumentację wnoszącej odwołanie. Ocena Trybunału Należy przede wszystkim stwierdzić, że zarzut ten w oczywisty sposób pozbawiony jest uzasadnienia i precyzji, ponieważ obejmuje jedynie abstrakcyjne wskazanie przepisów prawa, które Sąd miał naruszyć, i nie zawiera żadnej argumentacji. Tymczasem z art. 256 TFUE i art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak również z art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, że odwołanie powinno precyzyjnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, o którego uchylenie się wnosi, oraz zawierać argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie (wyrok z dnia 4 lipca 2000 r., Bergaderm i Goupil/Komisja, C‑352/98 P, EU:C:2000:361, pkt 34). Co więcej, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że elementy odwołania, które nie zawierają żadnej argumentacji mającej konkretnie na celu określenie naruszenia prawa, jakim miałby być dotknięty zaskarżony wyrok, nie spełniają tego wymogu i powinny zostać odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne (postanowienie z dnia 24 listopada 2016 r., Petraitis/Komisja, C‑137/16 P, niepublikowane, EU:C:2016:904, pkt 17). Z powyższego wynika, że zarzut czwarty należy odrzucić jako niedopuszczalny, a w konsekwencji odwołanie należy oddalić w całości. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Artykuł 138 § 1 tego regulaminu, mający zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 regulaminu, stanowi, że kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Zgodnie z art. 140 § 1 tego regulaminu państwa członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty. Ponieważ ECHA wniosła o obciążenie Dezy kosztami postępowania, a spółka ta przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania. Królestwo Danii i Królestwo Szwecji pokryją własne koszty.   Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:   1) Odwołanie zostaje oddalone.   2) Deza, a.s. pokrywa, poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA).   3) Królestwo Danii i Królestwo Szwecji pokrywają własne koszty.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: czeski.