C-422/12
PostanowienieTSUE2014-01-30CELEX: 62012CO0422ECLI:EU:C:2014:57
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy Sąd UE popełnił błąd w ocenie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, uwzględniając opisowy element "clor" przy porównywaniu znaków towarowych "CLORALEX" i "CLOROX"? 2. Jakie są wymogi proceduralne dla wniesienia odwołania wzajemnego przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że argumenty spółki Alen w odwołaniu głównym były w dużej mierze niedopuszczalne, ponieważ dotyczyły oceny okoliczności faktycznych i dowodów, co nie podlega kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym, chyba że doszło do ich przeinaczenia, czego Alen nie wykazała. W części merytorycznej, Trybunał potwierdził, że całościowa ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd musi uwzględniać ogólne wrażenie znaków, a ustalenie istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd dla kombinacji elementów nie oznacza monopolu na element opisowy. Odwołanie wzajemne OHIM zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie zostało sporządzone w odrębnym piśmie, co jest wymogiem art. 176 § 2 regulaminu postępowania.Stan faktyczny
W 2004 roku spółka Industrias Alen SA de CV zgłosiła słowny znak towarowy "CLORALEX" do rejestracji dla towarów z klas 3 i 5 (środki czyszczące, dezynfektanty). The Clorox Company wniosła sprzeciw, powołując się na swój wcześniejszy grecki znak towarowy "CLOROX" dla identycznych towarów. Wydział Sprzeciwów OHIM uwzględnił sprzeciw, ale Czwarta Izba Odwoławcza OHIM uchyliła tę decyzję, uznając, że znaki nie są wystarczająco podobne. Clorox zaskarżył tę decyzję do Sądu UE, który stwierdził jej nieważność, uznając, że Izba Odwoławcza błędnie oceniła podobieństwo znaków i prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Industrias Alen wniosła odwołanie od wyroku Sądu do Trybunału Sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie główne zostaje w części odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne i w pozostałym zakresie oddalone jako oczywiście bezzasadne. Odwołanie wzajemne zostaje odrzucone.
2) Industrias Alen SA de CV pokrywa, poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez The Clorox Company.
3) Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) pokrywa własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 30 stycznia 2014 r. (
*1
)
„Odwołanie — Artykuł 181 regulaminu postępowania — Wspólnotowy znak towarowy — Postępowanie w sprawie sprzeciwu — Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego CLORALEX — Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy CLOROX — Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd — Rozporządzenie (WE) nr 207/2009 — Artykuł 8 ust. 1 lit. b) — Odwołanie wzajemne — Artykuł 176 regulaminu postępowania — Wymóg sporządzenia odwołania wzajemnego w odrębnym piśmie”
W sprawie C‑422/12 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 12 września 2012 r.,
Industrias Alen SA de CV, z siedzibą w Santa Catarina (Meksyk), reprezentowana przez A. Padial Martinez, abogada,
wnosząca odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
The Clorox Company, z siedzibą w Oakland (Stany Zjednoczone), reprezentowana przez S. Malynicza, barrister,
strona skarżąca w pierwszej instancji,
Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowany przez J. Crespa Carrilla, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: M. Ilešič, prezes izby, C.G. Fernlund (sprawozdawca), A. Ó Caoimh, C. Toader i E. Jarašiūnas, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Szpunar,
sekretarz: A. Calot Escobar,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy postanowieniem z uzasadnieniem, zgodnie z art. 181 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
Postanowienie
W odwołaniu Industrias Alen SA de CV (zwana dalej „spółką Alen”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie T‑135/11 Clorox przeciwko OHIM – Industrias Alen (CLORALEX) (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego stwierdzono nieważność decyzji Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 16 grudnia 2010 r. (sprawa R 521/2009‑4) (zwanej dalej „sporną decyzją”), dotyczącej postępowania w sprawie sprzeciwu między The Clorox Company (zwanej dalej „spółką Clorox”) a spółką Alen.
Ramy prawne
Rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim: rozdz. 17, t. 1, s. 146) zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1), które weszło w życie w dniu 13 kwietnia 2009 r.
Artykuł 8 rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowany „Względne podstawy odmowy rejestracji”, stanowi w swym art. 1:
„W wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli:
[…]
b)
z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej [odbiorców] na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym”.
Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 miał takie samo brzmienie jak odpowiadający mu przepis rozporządzenia nr 207/2009.
Okoliczności powstania sporu
W dniu 24 września 2004 r. spółka Alen dokonała w OHIM zgłoszenia oznaczenia słownego „CLORALEX” do rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego.
Towary, dla których wystąpiono o rejestrację, należą do klasy 3 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami (zwanego dalej „porozumieniem nicejskim”): „środki wybielające i inne substancje stosowane w praniu; środki do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania (preparaty ścierające); mydła do użytku domowego”, i do klasy 5 w rozumieniu tego porozumienia: „dezynfektanty (nieprzeznaczone dla ludzi)”,.
W dniu 22 marca 2006 r. spółka Clorox wniosła sprzeciw wobec rejestracji wspomnianego oznaczenia jako wspólnotowego znaku towarowego. Sprzeciw ten został oparty na istnieniu wcześniejszych znaków towarowych oznaczających towary należące do klas 3 i 5 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, identycznych z towarami objętymi spornym zgłoszeniem.
Decyzją z dnia 16 marca 2009 r. Wydział Sprzeciwów uwzględnił powyższy sprzeciw, uznając, że w przypadku oznaczenia „CLORALEX” i greckiego znaku towarowego CLOROX, zarejestrowanego w dniu 19 stycznia 2004 r. dla towarów należących do klas 3 i 5 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, istniało prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
W dniu 7 maja 2009 r. spółka Alen wniosła do OHIM odwołanie od rzeczonej decyzji. Sporną decyzją Czwarta Izba Odwoławcza OHIM (zwana dalej „Izbą Odwoławczą”) uchyliła decyzję Wydziału Sprzeciwów i oddaliła sprzeciw w całości. Izba Odwoławcza stwierdziła w istocie, że oznaczenia „CLOROX” i „CLORALEX” nie są wystarczająco podobne na płaszczyznach wizualnej, fonetycznej czy konceptualnej, by powstało prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Skarga do Sądu i zaskarżony wyrok
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 4 marca 2011 r. spółka Clorox wniosła skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji.
Na poparcie skargi spółka Clorox podniosła jeden tylko zarzut, dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. Skrytykowała ona Izbę Odwoławczą za stwierdzenie, że element „clor” ma charakter słabo odróżniający i za pominięcie go w konsekwencji na etapie przeprowadzania porównania kolidujących ze sobą oznaczeń.
W zaskarżonym wyroku Sąd uwzględnił skargę i stwierdził nieważność spornej decyzji.
Sąd przypomniał na wstępie ustanowione w orzecznictwie Trybunału zasady dotyczące stosowania art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. W szczególności wskazał on w pkt 17 zaskarżonego wyroku, że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu tego przepisu winno być oceniane całościowo, zgodnie ze sposobem postrzegania danych oznaczeń i towarów przez właściwy krąg odbiorców i przy uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników występujących w danym przypadku, a w szczególności współzależności między podobieństwem oznaczeń a podobieństwem oznaczonych towarów lub usług. Sąd sprecyzował następnie w pkt 18 tego wyroku, że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa między kolidującymi ze sobą znakami towarowymi oraz identyczności lub podobieństwa oznaczonych tymi znakami towarów lub usług. Wreszcie w pkt 19 i 20 wspomnianego wyroku Sąd przypomniał, że przy dokonywaniu całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy wziąć pod uwagę przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów, w tym wypadku konsumenta greckiego, który jest właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny, zauważając jednocześnie, że poziom uwagi przeciętnego konsumenta może ulegać zmianom w zależności od kategorii rozpatrywanych towarów lub usług.
Ustaliwszy, że jedynie porównanie oznaczeń i całościowa ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd stanowiły kwestie sporne, Sąd zbadał po kolei każdy z tych elementów.
Co się tyczy porównania oznaczeń, Sąd przypomniał w pkt 22 zaskarżonego wyroku orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym przeciętny konsument postrzega zwykle znak towarowy jako całość i nie dokonuje analizy jego poszczególnych detali. W pkt 27 wspomnianego wyroku podkreślił on niemniej jednak również, że postrzegając oznaczenie słowne, konsument podzieli je na elementy słowne, które mają dla niego konkretne znaczenie i które przypominają znane mu słowa. Sąd zgodził się w pkt 29–31 zaskarżonego wyroku z dokonanym przez Izbę Odwoławczą ustaleniem dotyczącym charakteru odróżniającego elementu „clor”, który stanowi opis jednego ze składników towarów oznaczonych zgłoszonym do rejestracji znakiem towarowym czy też towarów należących do rodziny środków czyszczących.
Następnie Sąd rozważył krytykę spółki Clorox, według której Izba Odwoławcza powinna była uwzględnić słabo odróżniający charakter elementu „clor” dopiero na etapie oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Wskazał on w pkt 33 zaskarżonego wyroku, że spółka Clorox błędnie powoływała się na pkt 42 postanowienia Trybunału z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C‑235/05 P L’Oréal przeciwko OHIM, zgodnie z którym charakter odróżniający wcześniejszego znaku towarowego nie ma znaczenia w ramach porównania danych oznaczeń, ponieważ zasada ta odnosi się do charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego jako całości, a nie do charakteru odróżniającego jednego z elementów tego znaku.
Niemniej jednak Sąd stwierdził w pkt 34 i 35 zaskarżonego wyroku, że zważywszy na okoliczności niniejszej sprawy, przy badaniu podobieństwa kolidujących ze sobą oznaczeń nie można też było pominąć elementów opisowych, ponieważ słabo odróżniający charakter jednego z elementów znaku niekoniecznie musi oznaczać, że element ten nie będzie brany pod uwagę przez właściwy krąg odbiorców. Sąd orzekł, że tak właśnie było w niniejszym wypadku, podkreślając zarazem w pkt 36 wspomnianego wyroku, iż wspólny obu kolidującym ze sobą oznaczeniom element „clor” w znacznej mierze decyduje o wywieranym przez nie całościowym wrażeniu. Wywiódł on z tego w pkt 37 zaskarżonego wyroku, że Izba Odwoławcza popełniła błąd, pomijając w okolicznościach niniejszej sprawy przy dokonywaniu porównania kolidujących ze sobą oznaczeń wspólny im element słowny „clor”.
Sąd przeanalizował następnie, czy błąd ten miał wpływ na dokonaną przez Izbę Odwoławczą ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
W zakresie porównania kolidujących ze sobą oznaczeń pod względem wizualnym Sąd stwierdził w pkt 39 zaskarżonego wyroku silne podobieństwo wizualne, które wbrew ustaleniom Izby Odwoławczej nie może zostać zrównoważone w znacznej mierze przez różnice występujące między dwoma rozpatrywanymi znakami. Uznał on zatem, że Izba Odwoławcza błędnie przyjęła niski stopień podobieństwa wizualnego.
W pkt 40 zaskarżonego wyroku Sąd dokonał podobnego stwierdzenia w odniesieniu do podobieństwa fonetycznego.
Wreszcie w pkt 41 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, inaczej niż uczyniła to Izba Odwoławcza, że opisowy charakter odniesienia do środków czyszczących zawierających chlor nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu konceptualnego podobieństwa kolidujących ze sobą znaków.
Zważywszy na powyższe ustalenia, Sąd stwierdził w pkt 42 zaskarżonego wyroku, że Izba Odwoławcza popełniła błąd w analizie wizualnego, fonetycznego i konceptualnego podobieństwa kolidujących ze sobą znaków. W konsekwencji zbadał on wpływ tych błędów na całościową ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd dokonaną przez Izbę Odwoławczą, opierając się na stwierdzeniu, że rozpatrywane znaki są przeciętnie podobne na płaszczyznach wizualnej i fonetycznej oraz bardzo podobne na płaszczyźnie konceptualnej.
Z uwagi na wspomniane przeciętne tudzież silne podobieństwo Sąd doszedł w pkt 46 zaskarżonego wyroku do wniosku, że w przypadku zgłoszonego do rejestracji znaku towarowego i wcześniejszego znaku towarowego zachodzi prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, niezależnie od faktu, że wcześniejszy znak oceniany jako całość nie jest szczególnie odróżniający. W konsekwencji Sąd uwzględnił podnoszony zarzut i stwierdził nieważność spornej decyzji.
Żądania stron w postępowaniu przed Trybunałem
W odwołaniu spółka Alen wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie OHIM kosztami postępowania.
OHIM, w odwołaniu wzajemnym, wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi wniesionej na sporną decyzję lub o przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o obciążenie spółki Clorox kosztami postępowania.
Spółka Clorox wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i o obciążenie spółki Alen kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania głównego
Zgodnie z art. 181 regulaminu postępowania, jeżeli odwołanie jest w całości lub w części oczywiście niedopuszczalne lub oczywiście bezzasadne, Trybunał może, w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, odpowiednio, odrzucić lub oddalić to odwołanie w całości lub w części w drodze postanowienia z uzasadnieniem, i to bez przeprowadzenia części ustnej postępowania.
Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie.
Na poparcie odwołania spółka Alen przywołuje jeden tylko zarzut, dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.
W pierwszej kolejności spółka Alen zarzuca Sądowi, iż przy dokonywaniu całościowego porównania oznaczeń „CLOROX” i „CLORALEX” wziął pod uwagę element opisowy „clor”, mimo że element ten jest postrzegany przez odbiorców jako odniesienie do chloru, a nie do znaku towarowego rozpatrywanego jako całość.
Spółka Alen uważa, że dokonana przez Sąd analiza wykazuje brak logiki i jest błędna. Twierdzi ona, że nie może być mowy o prawdopodobieństwie wprowadzenia w błąd, jeżeli wszystkie podobne elementy dwóch rozpatrywanych znaków mają charakter opisowy, z wyłączeniem jedynie ich ostatniej litery. Ponadto obecność elementów opisowych w znaku towarowym uniemożliwia jego właścicielowi powoływanie się na te elementy wobec znaków osób trzecich. Spółka Alen uważa, że przyjęcie odwrotnego rozwiązania oznaczałoby przyznanie właścicielowi znaku monopolu na oznaczenie opisowe. Tymczasem nie można przeciwstawiać się używaniu lub zarejestrowaniu elementu stanowiącego opis produktu takiego jak chlor [zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 6 lipca 2004 r. w sprawie T-117/02 Grupo El Prado Cervera przeciwko OHIM - Héritiers Debuschewitz (CHUFAFIT), Zb.Orz. s. II-2073, pkt 50–53].
W drugiej kolejności spółka Alen kwestionuje ustalenia Sądu dotyczące wizualnego, fonetycznego i konceptualnego porównania kolidujących ze sobą oznaczeń.
W trzeciej kolejności spółka Alen podważa dokonaną ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w przypadku rozpatrywanych znaków.
Spółka Alen uważa przede wszystkim, że w niniejszym wypadku tego rodzaju prawdopodobieństwo nie istnieje, ponieważ:
—
te dwa znaki towarowe wywierają odmienne całościowe wrażenie;
—
ich elementy odróżniające są różne;
—
„CLORALEX” jest oznaczeniem odróżniającym, które nie może zostać pomylone z „CLOROX” z tego powodu, że oba te oznaczenia mają taki sam element opisowy; oraz
—
przyrostek „alex” jest zawsze bardziej dominujący w porównaniu z przyrostkiem „ox”.
Następnie spółka Alen podnosi, że istnieje wiele innych przykładów znaków towarowych odnoszących się do towarów z klas 3 i 5 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, które zawierają oznaczenie „clor”.
Wreszcie spółka Alen twierdzi, że zawarła ze spółką Clorox porozumienia o współistnieniu znaków towarowych, co wskazuje na to, iż również zdaniem tej ostatniej w przypadku kolidujących ze sobą znaków nie występuje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Należy jednak przypomnieć, że zgodnie z art. 256 ust. 1 TFUE i z art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych. Jedynie Sąd uprawniony jest do ustalenia istotnych okoliczności faktycznych i dokonania ich oceny, a także do dokonania oceny dowodów. Ocena tych okoliczności faktycznych i dowodów nie stanowi zatem – z zastrzeżeniem przypadków ich przeinaczenia – kwestii prawnej, podlegającej jako taka kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym (zob. w szczególności wyroki: z dnia 19 września 2002 r. w sprawie C-104/00 P DKV przeciwko OHIM, Rec. s. I-7561, pkt 22; z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie C-16/06 P Les Éditions Albert René przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-10053, pkt 68).
W tym względzie należy przypomnieć, że ocena podobieństwa kolidujących ze sobą oznaczeń jest analizą o charakterze faktycznym, która wymyka się, z zastrzeżeniem wspomnianego powyżej przeinaczenia okoliczności faktycznych i dowodów, kontroli Trybunału (wyrok z dnia 2 września 2010 r. w sprawie C-254/09 P Calvin Klein Trademark Trust przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-7989, pkt 50). Tymczasem w swych argumentach dotyczących braku podobieństwa kolidujących ze sobą oznaczeń na płaszczyznach wizualnej, fonetycznej i konceptualnej spółka Alen poprzestaje na zakwestionowaniu dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych, nie podnosząc jednak przeinaczenia owych okoliczności lub dowodów.
Przypomnienia wymaga również, że z art. 256 TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału oraz art. 112 § 1 lit. c) regulaminu postępowania przed Trybunałem, w brzmieniu obowiązującym w chwili wniesienia odwołania, wynika, iż odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, o którego uchylenie wniesiono, oraz zawierać argumenty prawne, które w konkretny sposób uzasadniają to żądanie (zob. w szczególności wyrok z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie C-352/98 P Bergaderm i Goupil przeciwko Komisji, Rec. s. I-5291, pkt 34; a także postanowienie z dnia 23 października 2009 r. w sprawach połączonych C‑561/08 P i C‑4/09 P Komisja przeciwko Potamianos i Potamianos przeciwko Komisji, pkt 58).
Argumenty spółki Alen dotyczące nielogiczności i błędnego charakteru oceny dokonanej przez Sąd, a także rejestracji słownych znaków towarowych zawierających element „clor” i istnienia umów między spółkami Alen i Clorox, nie stanowią precyzyjnego wskazania krytykowanych części zaskarżonego wyroku ani naruszenia prawa, którego miałby się dopuścić Sąd. Muszą one zatem zostać odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne.
Tak więc orzeczenie co do istoty należy wydać wyłącznie w zakresie, w jakim odwołanie spółki Alen spełnia wymogi przypomniane w pkt 37 i 39 niniejszego wyroku.
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem całościową ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w zakresie wizualnego, fonetycznego lub konceptualnego podobieństwa kolidujących ze sobą oznaczeń należy oprzeć na wywieranym przez nie całościowym wrażeniu, ze szczególnym uwzględnieniem ich elementów odróżniających i dominujących (zob. wyroki: z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95 SABEL, Rec. s. I-6191, pkt 23; z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer, Rec. s. I-3819, pkt 25; z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie C-334/05 P OHIM przeciwko Shaker, Zb.Orz. s. I-4529, pkt 35; z dnia 3 września 2009 r. w sprawie C-498/07 P Aceites del Sur-Coosur przeciwko Koipe, Zb.Orz. s. I-7371, pkt 60).
W szczególności Trybunał orzekł, że ocena podobieństwa dwóch znaków towarowych nie może ograniczać się do zbadania tylko jednego z elementów tworzących dany złożony znak towarowy i do porównania go z innym znakiem towarowym, ale że porównania należy dokonać poprzez analizę danych znaków towarowych postrzeganych każdy jako całość (zob. wyrok z dnia 6 października 2005 r. w sprawie C-120/04 Medion, Zb.Orz. s. I-8551, pkt 29; ww. wyroki: w sprawie OHIM przeciwko Shaker, pkt 41; w sprawie Aceites del Sur‑Coosur przeciwko Koipe, pkt 61).
Prawdą jest, że całościowe wrażenie wywarte w pamięci właściwego kręgu odbiorców przez złożony znak towarowy może w pewnych okolicznościach zostać zdominowane przez jeden lub kilka z jego elementów, w którym to przypadku, jeżeli wszystkie pozostałe składniki znaku towarowego są bez znaczenia, ocena podobieństwa może zostać dokonana wyłącznie na podstawie elementu dominującego (zob. ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Shaker, pkt 41, 42; wyrok z dnia 20 września 2007 r. w sprawie C‑193/06 P Nestlé przeciwko OHIM, pkt 42, 43; a także ww. wyrok w sprawie Aceites del Sur‑Coosur przeciwko Koipe, pkt 62). Jednakże z powyższego orzecznictwa, które odnosi się do wyjątkowych sytuacji, nie można wywodzić, że jedynie odróżniający element znaku towarowego złożonego z elementu opisowego i z elementu odróżniającego będzie rozstrzygający dla oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd (postanowienie z dnia 15 stycznia 2010 r. w sprawie C‑579/08 P Messer Group przeciwko Air Products and Chemicals, pkt 72).
Należy również przypomnieć, że ustalenie przez Sąd istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd prowadzi jedynie do udzielenia ochrony określonej kombinacji elementów, nie chroniąc jednak samego elementu opisowego zawartego w tej kombinacji (zob. podobnie ww. postanowienie w sprawie Messer Group przeciwko Air Products and Chemicals, pkt 73).
W konsekwencji krytyka wysuwana przez spółkę Alen wobec uwzględnienia elementu opisowego składającego się na zgłoszone do rejestracji oznaczenie jest oczywiście bezzasadna.
Zważywszy na powyższe, odwołanie główne należy w części odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne i w pozostałym zakresie oddalić jako oczywiście bezzasadne.
W przedmiocie odwołania wzajemnego
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 172 regulaminu postępowania, który wszedł w życie w dniu 1 listopada 2012 r., strona w danej sprawie przed Sądem mająca interes prawny w uwzględnieniu lub oddaleniu odwołania może złożyć odpowiedź na odwołanie w terminie dwóch miesięcy od doręczenia odwołania. Artykuł 176 § 1 tego regulaminu przewiduje ponadto, że strony określone w art. 172 tego aktu mogą wnieść odwołanie wzajemne w terminie przewidzianym na złożenie odpowiedzi na odwołanie. Wreszcie art. 176 § 2 regulaminu postępowania stanowi, że odwołanie wzajemne sporządza się w odrębnym od odpowiedzi na odwołanie piśmie.
W niniejszej sprawie w dniu 29 listopada 2012 r. OHIM złożył w sekretariacie Trybunału pismo zatytułowane „Odpowiedź na odwołanie”, w którym urząd ten oświadczył, że popiera rozumowanie i żądania spółki Alen.
Ponadto w tym samym piśmie OHIM wysunął cztery dodatkowe zarzuty.
Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia przez Sąd prawa w związku ze stwierdzeniem przez niego w pkt 35 zaskarżonego wyroku, że element „clor” zajmuje niezależną pozycję w ramach całościowego wrażenia wywieranego przez kolidujące ze sobą znaki.
Zarzut drugi dotyczy braku uzasadnienia, gdyż zaskarżony wyrok w żaden sposób nie wyjaśnia, dlaczego Sąd uznał, że w odczuciu właściwego kręgu odbiorców przyrostki „alex” i „ox” nie mogą samodzielnie charakteryzować kolidujących ze sobą oznaczeń.
Zarzut trzeci dotyczy wypaczenia okoliczności faktycznych, ponieważ w pkt 37 zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że Izba Odwoławcza popełniła błąd, pomijając przy dokonywaniu porównania kolidujących ze sobą oznaczeń wspólny im element słowny „clor”. Temu dokonanemu przez Sąd stwierdzeniu przeczą pkt 19–22 spornej decyzji, w których Izba Odwoławcza, przeprowadzając porównanie oznaczeń, wzięła pod uwagę element słowny „clor”.
Zarzut czwarty dotyczy naruszenia prawa przy badaniu podobieństwa kolidujących ze sobą znaków. OHIM zarzuca Sądowi, że ten ostatni nie dokonał całościowej oceny kolidujących ze sobą znaków w celu ustalenia istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Ponadto Sąd uzasadnił zaskarżony wyrok w sposób wewnętrznie sprzeczny, stwierdzając w jego pkt 39, że między kolidującymi ze sobą znakami występowało duże podobieństwo wizualne, a następnie w pkt 43 tego wyroku, że kolidujące ze sobą znaki są jedynie „umiarkowanie podobne pod względem wizualnym”. Tymczasem oznaczenia słabo odróżniające mogą stwarzać jedynie niewielkie prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Sąd odmówił rejestracji znaku towarowego CLORALEX, opierając się jedynie na elemencie „clor”, który ma charakter opisowy, co prowadzi do przyznania spółce Clorox monopolu na ten element i do zakazania osobom trzecim używania tego elementu w odniesieniu do środków czyszczących.
Należy stwierdzić, że powyższe cztery zarzuty mają na celu uchylenie zaskarżonego wyroku i odbiegają od zarzutów wysuwanych w odwołaniu głównym, do których, jak oświadcza OHIM w swej odpowiedzi na odwołanie, pragnie się on przyłączyć. W rezultacie należy stwierdzić, że za pomocą tych zarzutów OHIM wnosi odwołanie wzajemne. Owo odwołanie wzajemne nie zostało jednak przedstawione w odrębnym od odpowiedzi na odwołanie piśmie. Nie odpowiada ono zatem wymogowi ustanowionemu w art. 176 § 2 regulaminu postępowania. W konsekwencji odwołanie wzajemne OHIM należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne.
W świetle ogółu powyższych rozważań odwołanie główne i odwołanie wzajemne nie podlegają uwzględnieniu w całości w zastosowaniu art. 181 regulaminu postępowania.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ spółka Alen przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem spółki Clorox – obciążyć ją, poza własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez spółkę Clorox.
Ponieważ także OHIM przegrał sprawę, należy zobowiązać go do pokrycia własnych kosztów.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) postanawia, co następuje:
1)
Odwołanie główne zostaje w części odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne i w pozostałym zakresie oddalone jako oczywiście bezzasadne. Odwołanie wzajemne zostaje odrzucone.
2)
Industrias Alen SA de CV pokrywa, poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez The Clorox Company.
3)
Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) pokrywa własne koszty.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: hiszpański.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło