C-423/18

WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 17 października 2019 r. ( *1 ) ( ) Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Rozporządzenie (WE) nr 967/2006 – Artykuł 3 ust. 2 – Cukier – Opłata za nadwyżki – Termin powiadomienia o całkowitej kwocie opłaty do uiszczenia – Maksymalny termin następczej korekty – Zasady proporcjonalności, pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań W sprawie C‑423/18 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Baden-Württemberg (sąd ds. finansowych w Badenii-Wirtembergii, Niemcy) postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 czerwca 2018 r., w postępowaniu: Südzucker AG przeciwko Hauptzollamt Karlsruhe, TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie: L.S. Rossi (sprawozdawczyni), prezes izby, J. Malenovský i F. Biltgen, sędziowie, rzecznik generalny: E. Sharpston, sekretarz: M. Krausenböck, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 16 maja 2019 r., rozważywszy uwagi przedstawione: – w imieniu Südzucker AG przez D. Ehlego, Rechtsanwalt, – w imieniu Hauptzollamt Karlsruhe przez A. Weins, R. Gleim-Arnold i T.M. Seitha, działających w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej przez B. Eggers oraz B. Hofstöttera, działających w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 967/2006 z dnia 29 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 w odniesieniu do pozakwotowej produkcji cukru (Dz.U. 2006, L 176, s. 22; sprostowanie Dz.U. 2012, L342, s. 48). Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu między Südzucker AG a Hauptzollamt Karlsruhe (głównym urzędem celnym w Karlsruhe, Niemcy, zwanym dalej „urzędem celnym”) w przedmiocie ustalenia opłaty za wyprodukowane nadwyżki cukru na rok gospodarczy 2007/2008. Ramy prawne Prawo Unii Artykuł 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. 2006, L 58, s. 1), zmienionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1260/2007 z dnia 9 października 2007 r. (Dz.U. 2007, L 283, s. 1) (zwanym dalej „rozporządzeniem nr 318/2006”), stanowi: „1.   Opłatę za nadwyżki nalicza się w stosunku do ilości: a) nadwyżek cukru, nadwyżek izoglukozy i nadwyżek syropu inulinowego wyprodukowanych w ciągu dowolnego roku gospodarczego, z wyjątkiem ilości przeniesionych do produkcji kwotowej na kolejny rok gospodarczy i przechowywanych zgodnie z art. 14 lub ilości określonych w art. 12 lit. c) i d); b) cukru przemysłowego, izoglukozy przemysłowej oraz przemysłowego syropu inulinowego, w stosunku do których w terminie, który zostanie ustalony, nie dostarczono dowodu, że zostały przetworzone na jeden z produktów określonych w art. 13 ust. 2; c) cukru i izoglukozy, wycofanych z rynku zgodnie z art. 19 i 19a, w stosunku do których nie zostały spełnione zobowiązania określone w art. 19 ust. 3. 2.   Opłatę za nadwyżki ustala się zgodnie z procedurą określoną w art. 39 ust. 2 na poziomie wystarczającym do uniknięcia nagromadzenia się produktów, o których mowa w ust. 1. 3.   Opłatę za nadwyżki należną zgodnie z ust. 1 państwa członkowskie pobierają od przedsiębiorstw mieszczących się na ich terytorium, w wysokości zależnej od ilości wytworzonych w tych przedsiębiorstwach produktów, o których mowa w ust. 1, stwierdzonej dla danego roku gospodarczego”. Artykuł 3 rozporządzenia nr 967/2006, zatytułowany „Wysokość”, ma następujące brzmienie: „1.   Opłata przewidziana w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 318/2006 zostaje ustalona na kwotę 500 EUR za tonę. 2.   Przed dniem 1 maja następującym po roku gospodarczym, w którym wyprodukowano nadwyżkę, państwo członkowskie informuje producentów o całkowitej kwocie opłaty do uiszczenia. Opłata ta jest płacona przez tychże producentów przed dniem 1 czerwca tego samego roku. 3.   Ilość produktu, której dotyczyła uiszczona opłata, uważa się za sprzedaną na rynku wspólnotowym”. Artykuł 4 tego rozporządzenia, zatytułowany „Nadwyżka podlegająca opłatom”, przewiduje: „1.   Opłata pobierana jest od producentów od ilości produkcji przewyższającej wartość posiadanej kwoty produkcyjnej na dany rok gospodarczy. Opłata nie jest jednak pobierana od nadwyżek produkcji, o których mowa w ust. 1, które zostały: a) dostarczone do przetwórcy przed dniem 30 listopada następnego roku gospodarczego w celu przetworzenia ich na produkty wymienione w załączniku; b) przeniesione zgodnie z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 318/2006 i, w przypadku cukru, magazynowane przez producenta do ostatniego dnia danego roku gospodarczego; c) dostarczone przed dniem 31 grudnia następnego roku gospodarczego w ramach szczególnego systemu dostaw dla regionów najbardziej oddalonych przewidzianym w tytule II rozporządzenia (WE) nr 247/2006; d) wywiezione przed dniem 31 grudnia następnego roku gospodarczego na podstawie pozwolenia na wywóz; e) zniszczone lub uszkodzone bez możliwości ich odzyskania w warunkach uznanych przez właściwe organy danego państwa członkowskiego. 2.   Każdy producent cukru przekazuje właściwym organom państwa członkowskiego, przez które został zatwierdzony, przed dniem 1 lutego danego roku gospodarczego, informacje dotyczące ilości wyprodukowanego cukru przewyższającego jego kwotę produkcyjną. Każdy producent cukru przekazuje również, w stosownych przypadkach, przed końcem każdego następnego miesiąca korekty tej produkcji, zaistniałe w poprzednim miesiącu tego roku gospodarczego. 3.   Państwa członkowskie określają i przekazują Komisji, najpóźniej do dnia 30 czerwca, informacje na temat ilości, o których mowa w ust. 1 akapit drugi, całości nadwyżek oraz opłat pobranych za poprzedni rok gospodarczy. 4.   Jeśli w przypadku zaistnienia siły wyższej działania, o których mowa w ust. 1 lit. a), c) i d), nie mogą zostać zrealizowane w przewidzianym terminie, właściwe organy państwa członkowskiego, na terytorium którego wyprodukowano nadwyżki cukru, izoglukozy lub syropu inulinowego, podejmują stosowne środki konieczne ze względu na okoliczności, na które powołuje się zainteresowany”. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 952/2006 z dnia 29 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 318/2006 w odniesieniu do zarządzania rynkiem wewnętrznym cukru oraz systemu kwot (Dz.U. 2006, L 178, s. 39; sprostowanie Dz.U. 2012, L 287, s. 26), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 707/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. (Dz.U. 2008, L 197, s. 4) (zwanego dalej rozporządzeniem nr 952/2006): „1.   W trakcie każdego roku gospodarczego właściwy organ państwa członkowskiego dokonuje kontroli każdego zatwierdzonego producenta i zatwierdzonego zakładu rafinacyjnego. 2.   Kontrole mają na celu stwierdzenie dokładności i kompletności danych w ewidencjach, o których mowa w art. 9, oraz powiadomień, o których mowa w art. 21, w szczególności z zastosowaniem analizy zbieżności pomiędzy ilością dostarczonego surowca a ilością otrzymanych produktów końcowych, a także analizy zgodności dokumentów handlowych lub innych istotnych dokumentów. Kontrole obejmują sprawdzenie dokładności przyrządów do ważenia oraz analiz laboratoryjnych wykorzystywanych do określenia dostaw surowców i przekazania ich do produkcji oraz oszacowania otrzymanych produktów i zmian stanu zapasów. Kontrole obejmują sprawdzenie dokładności i kompletności danych wykorzystywanych do ustalenia średnich miesięcznych cen sprzedaży przez przedsiębiorstwo, określonych w art. 13 ust. 2. Odnośnie do producentów cukru, kontrole dotyczą również przestrzegania obowiązku zapłaty minimalnej ceny producentom buraków. Co najmniej raz na dwa lata kontrole obejmują bezpośrednie kontrole zapasów. 3.   Jeśli właściwe organy państwa członkowskiego przewidziały, że niektóre elementy kontroli mogą być realizowane na podstawie próbki, musi ona zapewniać rzetelny i reprezentatywny poziom kontroli. 4.   Państwo członkowskie może zażądać od zatwierdzonych przedsiębiorstw, by zwróciły się do uznanych w państwie członkowskim służb zatwierdzających rachunki w celu wystawienia przez nie zaświadczenia dotyczącego danych w zakresie cen, o których mowa w art. 13. 5.   Po każdej kontroli sporządzane jest sprawozdanie z kontroli podpisane przez inspektora, w którym szczegółowo opisane są poszczególne elementy kontroli. Sprawozdanie to zawiera w szczególności: a) datę kontroli i obecne osoby; b) okres i ilości objęte kontrolą; c) zastosowane techniki kontroli, w tym – o ile dotyczy – odnośniki do metod pobierania próbek [w stosownych przypadkach, odesłania do metod pobierania próbek]; d) wyniki kontroli i ewentualnie wymagane środki naprawcze; e) ocenę wagi, skali, stopnia trwałości i czasu trwania ewentualnie stwierdzonych błędów i nieprawidłowości, wraz ze wszystkimi innymi elementami, które należy uwzględnić przy zastosowaniu sankcji. Każde sprawozdanie z kontroli jest archiwizowane i przechowywane przez co najmniej trzy lata następujące po roku, w którym przeprowadzono kontrolę, w sposób ułatwiający dostęp do niego służbom kontrolnym Komisji. 6.   Państwa członkowskie pomagają sobie wzajemnie w celu zapewnienia skutecznych kontroli oraz zapewnienia autentyczności składanych dokumentów lub dokładności wymienianych danych”. Prawo niemieckie Paragraf 12 ust. 1 zdanie pierwsze Gesetz zur Durchführung der gemeinsamen Marktorganisationen und der Direktzahlungen (niemieckiej ustawy w sprawie wdrożenia wspólnych organizacji rynku i płatności bezpośrednich) w brzmieniu z dnia 24 czerwca 2005 r. (BGBl. 2017 I, s. 3746, zwanej dalej „MOG”) stanowi: „Do opłat w celu organizacji rynku odpowiednio stosuje się przepisy […] niemieckiej ordynacji podatkowej […], o ile niniejsza ustawa lub rozporządzenie wydane na podstawie niniejszej ustawy nie zawiera odmiennego uregulowania”. W § 8 ust. 1 Verordnung über die im Rahmen der Produktionsregelung für Zucker zu erhebenden Abgaben (rozporządzenia w sprawie opłat pobieranych w ramach regulacji produkcji cukru) z dnia 13 marca 1983 r. w brzmieniu z dnia 9 listopada 2006 r. przewidziano: „1.   Właściwy Hauptzollamt (główny urząd celny) wydaje w terminach określonych w aktach prawnych wskazanych w § 1: 1) dla każdego producenta cukru decyzję ustalającą przewidywaną i ostateczną wielkość jego produkcji cukru w roku gospodarczym […] […]”. Zgodnie z § 164 ust. 1 i § 164 ust. 2 zdanie pierwsze oraz § 164 ust. 4 zdanie pierwsze Abgabenordnung (ordynacji podatkowej) (BGBl. 2002 I, s. 3866): „1.   Dopóki sprawa podatkowa nie jest ostatecznie zbadana, podatki mogą zostać ustalone ogólnie lub w pojedynczym przypadku z zastrzeżeniem następczej kontroli, przy czym nie wymaga to uzasadnienia. […] 2.   Dopóki zastrzeżenie jest skuteczne, ustalenie zobowiązania podatkowego może zostać uchylone lub zmienione […]. […] 4.   Zastrzeżenie następczej kontroli wygasa, gdy upływa termin ustalenia zobowiązania podatkowego”. Paragraf 169 ust. 1 i 2 tej ordynacji stanowi: „1.   W razie upływu terminu przewidzianego dla ustalenia podatku, ustalenie podatku jak i jego uchylenie i zmiana nie są już dopuszczalne. […] 2.   Termin ustalenia podatku wynosi: 1) rok w przypadku akcyzy i zwrotu akcyzy, 2) cztery lata w przypadku podatków i zwrotów podatku, które nie stanowią podatków i zwrotów podatku w rozumieniu pkt 1 lub należności celnych przywozowych i wywozowych zgodnie z art. 5 pkt 20 i 21 unijnego kodeksu celnego. […]”. Paragraf 170 ust. 1 tej ordynacji, zatytułowany „Termin ustalenia zobowiązania podatkowego”, stanowi: „1.   Termin ustalenia zobowiązania podatkowego rozpoczyna bieg z upływem roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy […]”. Paragraf 171 ust. 10 wspomnianej ordynacji podatkowej, zatytułowany „Przedłużenie terminu”, stanowi: „10.   O ile dla ustalenia podatku […] wiążąca jest decyzja ustalająca (decyzja podstawowa), termin ustalenia nie kończy się przed upływem dwóch lat od ogłoszenia decyzji podstawowej […]”. Zgodnie z § 179 ordynacji podatkowej: „1.   Na zasadzie odstępstwa od § 157 ust. 2 podstawy opodatkowania są oddzielnie ustalane na podstawie decyzji ustalającej, o ile jest to określone w niniejszej ustawie lub w innych ustawach podatkowych. 2.   Decyzja ustalająca jest skierowana do podatnika, któremu należy doliczyć przedmiot ustalenia przy opodatkowaniu. […] 3.   W razie niedokonania wymaganego ustalenia w decyzji ustalającej należy go dokonać w decyzji uzupełniającej”. Na podstawie § 181 tej ordynacji, zatytułowanego „Przepisy proceduralne dla oddzielnego ustalenia, terminu ustalenia i obowiązku złożenia deklaracji”: „1.   Do oddzielnego ustalenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące opodatkowania. […] 2.   Deklarację dotyczącą oddzielnego ustalenia składa ten, komu ma zostać doliczony w całości lub części przedmiot ustalenia. […] […] 5.   Oddzielne ustalenie może nastąpić także po upływie obowiązującego je terminu ustalenia, o ile oddzielne ustalenie ma znaczenie dla ustalenia podatku, dla którego w chwili oddzielnego ustalenia termin ustalenia jeszcze nie upłynął; […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Z odesłania prejudycjalnego wynika, że Südzucker prowadzi dziewięć cukrowni. W kampanii cukrowniczej 2007/2008 (od października 2007 r. do września 2008 r.) dysponował on kwotą cukru w wysokości 11788978 q cukru białego. W drodze decyzji z dnia 14 listopada 2008 r. urząd celny ustalił w roku gospodarczym 2007/2008 nadwyżkę cukru podlegającą przypisaniu w ilości 311060,6 t na podstawie zgłoszenia skarżącej z dnia 30 października 2008 r. Na tej podstawie decyzją z dnia 7 kwietnia 2009 r. wydano decyzję ustalającą opłatę w wysokości 925 EUR dla ilości 1,85 t cukru białego. Decyzja ta, oparta na art. 15 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 318/2006, zawierała wskazanie, że została wydana z zastrzeżeniem następczej kontroli. Mając na względzie wyniki uzyskane po kontroli na miejscu przeprowadzonej u klienta spółki Südzucker, decyzją z dnia 19 października 2009 r. urząd celny zmienił i ustalił opłatę za nadwyżkę dla kampanii cukrowniczej 2007/2008 w wysokości 1083,03 EUR dla 2,16606 t cukru białego. Również ta decyzja została wydana z zastrzeżeniem następczej kontroli. Südzucker wniósł odwołanie od tej decyzji korygującej. W trakcie postępowania odwoławczego urząd celny dokonał kontroli w ramach organizacji rynku w zakładzie Ochsenfurt (Niemcy) spółki Südzucker i zmienił decyzją z dnia 20 maja 2010 r. decyzję o ustaleniu ostatecznej produkcji cukru, ustalając podlegającą przypisaniu nadwyżkę cukru w wysokości 3128878,93 q. Decyzją z tego samego dnia urząd celny ustalił w ten sposób opłatę za nadwyżkę dla kampanii cukrowniczej 2007/2008 w łącznej wysokości 914726,50 EUR dla 1829,453 t cukru białego. Decyzja ta, którą również wydano z zastrzeżeniem możliwości następczej kontroli, stała się przedmiotem odwołania wniesionego przez Südzucker. Na podstawie wyniku ponownie podjętej kontroli w ramach organizacji rynku w zakładzie Zeitz (Niemcy) spółki Südzucker, ponownie zmieniono podlegającą przypisaniu nadwyżkę cukru decyzją z dnia 27 października 2011 r. (która została ustalona w wysokości 3149202,3 q), a opłata za nadwyżkę została ustalona na 1930895 EUR. W toku postępowania odwoławczego i postępowania w sprawie skargi Südzucker w szczególności powołał się na przedawnienie zmienionego ustalenia opłaty za nadwyżkę, a w szczególności na fakt, że skarżąca otrzymała nieterminowe powiadomienie o opłacie za nadwyżkę. Decyzją z dnia 17 marca 2015 r. urząd celny oddalił odwołanie od decyzji z dnia 27 października 2011 r. jako bezpodstawne, z jednej strony względem podniesionego przez Südzucker zarzutu przedawnienia ustalenia, a z drugiej strony, w odniesieniu do ustalenia ostatecznej wielkości produkcji cukru w trakcie roku gospodarczego 2007/2008. W dniu 24 kwietnia 2015 r. Südzucker wniósł skargę na wspomnianą decyzję z dnia 17 marca 2015 r. do Finanzgericht Baden-Württemberg (sądu ds. finansowych w Badenii-Wirtembergii, Niemcy) z tytułu zmienionego ustalenia opłaty za nadwyżkę, powołując się jedynie na okoliczność, że otrzymał on nieterminowe powiadomienie o opłacie za nadwyżkę. Finanzgericht Baden-Württemberg (sąd ds. finansowych w Badenii-Wirtembergii) uważa zasadniczo, że rozstrzygnięcie co do istoty zależy od kwestii, czy Südzucker mógł jeszcze zostać powiadomiony o opłacie za nadwyżkę za kampanię cukrowniczą 2007/2008 w dniu 20 maja 2010 r. i w dniu 27 listopada 2011 r., a mianowicie po upływie terminu przewidzianego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, w niniejszym przypadku w dniu 1 maja 2009 r. W tym względzie sąd odsyłający zauważa, że zgodnie z tym przepisem państwo członkowskie informuje producentów, przed dniem 1 maja następującym po roku gospodarczym, w którym wyprodukowano nadwyżkę, o całkowitej kwocie opłaty do uiszczenia. W odniesieniu do kampanii cukrowniczej 2007/2008 termin ten upłynął zatem w dniu 1 maja 2009 r. W tym terminie co prawda Südzucker został powiadomiony w dniu 7 kwietnia 2009 r. o opłacie za nadwyżkę w kwocie 925 EUR odnośnie do zadeklarowanej przez niego ilości nadwyżki cukru, ale owa kwota została następnie dwukrotnie zmieniona odpowiednio w dniu 20 maja 2010 r. i w dniu 27 listopada 2011 r. W tym względzie Finanzgericht Baden-Württemberg (sąd ds. finansowych w Badenii-Wirtembergii) podnosi, że Trybunał w swym wyroku z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar (C‑101/99, EU:C:2002:7, pkt 57), rozstrzygnął, iż termin określony w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2670/81 z dnia 14 września 1981 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy wykonawcze dotyczące produkcji cukru przewyższającej kwotę (Dz.U. 1981, L 262, s. 14) – przepis, który został następnie zastąpiony art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, mającym zastosowanie w postępowaniu głównym – jest terminem wiążącym. Następnie Trybunał wyjaśnił, że przekroczenie terminu może być jednak dopuszczalne, jeżeli właściwy organ krajowy, z wyjątkiem przypadku niedbalstwa z jego strony, nie ma wiedzy o szczegółach produkcji cukru przedsiębiorstwa i że ten brak wiedzy można racjonalnie przypisać wspomnianemu przedsiębiorstwu, ponieważ nie działało ono w dobrej wierze i nie przestrzegało wszystkich istotnych przepisów (wyrok z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar, C‑101/99, EU:C:2002:7, pkt 63). Jednakże w wyroku z dnia 25 marca 2004 r., Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in. (C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00 i od C‑497/00 do C‑499/00, EU:C:2004:179, pkt 52, 53), wydanym w przedmiocie powiadomienia o dodatkowych opłatach w ramach wspólnej organizacji rynku mleka, Trybunał orzekł, że chociaż rozpatrywane terminy są wiążące, to jednak nie stoją one na przeszkodzie realizacji przez właściwe władze państwa członkowskiego następczych kontroli i następczych korekt w celu zapewnienia, że produkcja tego państwa członkowskiego nie przekroczy przyznanej mu gwarantowanej całkowitej ilości dla mleka. Przeciwnie, celem zarówno terminów, jak i kontroli oraz następczych korekt jest zapewnienie skutecznego funkcjonowania systemu opłat dodatkowych od mleka i prawidłowego stosowania właściwego uregulowania. Trybunał wywiódł na tej podstawie, że przepisy określające takie terminy należy zatem interpretować w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie bezpośrednio po kontroli skorygowało indywidualne ilości referencyjne przydzielone poszczególnym producentom i w konsekwencji na nowo obliczyło dodatkowe należne opłaty wyrównawcze po ponownym przydzieleniu niewykorzystanych ilości referencyjnych i po upływie terminu dla uiszczenia tych opłat należnych za daną kampanię mleczną [wyrok z dnia 25 marca 2004 r., Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in., (C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00 i od C‑497/00 do C‑499/00, EU:C:2004:179, pkt 68]. W tym względzie Finanzgericht Baden-Württemberg (sąd ds. finansowych w Badenii-Wirtembergii) zaznacza, że, inaczej, niż w wyroku z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar (C‑101/99, EU:C:2002:7), Trybunał nie uzależnił od dalszych przesłanek sprostowania powiadomienia o opłacie po upływie terminu pierwszego powiadomienia dokonanego w odpowiednim terminie. W tych okolicznościach sąd odsyłający wskazuje, że uwagi przedstawione przez Trybunał w wyroku z dnia 25 marca 2004 r., Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in. (C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00 i od C‑497/00 do C‑499/00, EU:C:2004:179) pozostają aktualne na gruncie okoliczności niniejszej sprawy dotyczącej wspólnej organizacji rynków cukru. Z powyższego wynika, że powiadomienie o opłacie za nadwyżkę na podstawie wyniku kontroli musi być możliwe po przekroczeniu terminu niezależnie od dalszych przesłanek. Jeżeli bowiem takie powiadomienie nie zostałoby dokonane z powodu rzekomego upływu terminu określonego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, cele wspólnej organizacji rynków cukru określone przez Trybunał w szczególności w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., Pfeifer & Langen (C‑131/11, EU:C:2012:715), zostałyby podważone. Stwierdzenie nadwyżek samo w sobie nie miałoby wówczas żadnych konsekwencji, tak że nie skłaniałoby to producentów w żaden sposób do wywozu tych nadwyżek cukru lub do zgłoszenia ich i przeniesienia na następny rok gospodarczy, jak wskazał Trybunał w pkt 57 wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., Pfeifer & Langen (C‑131/11, EU:C:2012:715). Podobnie kontrole straciłyby sens i cel i mogłyby zostać zaniechane. Na wypadek gdyby Trybunał uznał jednak, że zakres wyroku z dnia 25 marca 2004 r., Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in. (C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00 i od C‑497/00 do C‑499/00, EU:C:2004:179) nie może zostać zastosowany w okolicznościach niniejszej sprawy w postępowaniu głównym oraz że przewidziany w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006 termin na powiadomienie powinien mieć również zastosowanie do powiadomień zmienionych, sąd odsyłający zastanawia się, czy termin ten może zostać przekroczony w szczególności wówczas, gdy spełnione są dodatkowe warunki wynikające z wyroku z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar (C‑101/99, EU:C:2002:7), a mianowicie, gdy można dowieść złej wiary producenta cukru. W tych okolicznościach Finanzgericht Baden-Württemberg (sąd ds. finansowych w Badenii-Wirtembergii) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia [….] nr 967/2006 należy interpretować w ten sposób, że wskazany w nim termin obowiązuje także dla zmiany dokonanego w odpowiednim terminie powiadomienia o kwocie opłaty za nadwyżkę, która to zmiana wynika z ustalenia ilości nadwyżki cukru podlegającej przypisaniu zmienionego po upływie terminu w następstwie kontroli przeprowadzonej zgodnie z art. 10 rozporządzenia (WE) nr 952/2006? 2) Jeżeli na pytanie pierwsze zostanie udzielona odpowiedź twierdząca: Czy w tym przypadku, gdy zmiana powiadomienia dokonanego w odpowiednim terminie nastąpiła w wyniku ustaleń dokonanych w ramach kontroli, wskazane w wyroku Trybunału z dnia 10 stycznia 2002 r. w sprawie British Sugar (C‑101/99, EU:C:2002:7), warunki, w których może być przekroczony termin powiadomienia określony w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2670/81, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem [Komisji (EWG) nr 3559/91 z dnia 6 grudnia 1991 r. (Dz.U. 1991, L 336, s. 26)], obowiązują także dla przekroczenia terminu powiadomienia określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 967/2006? 3) Jeżeli art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006 nie znajduje zastosowania do powiadomień o zmianie w następstwie kontroli (zob. pytanie pierwsze) lub jeżeli są spełnione warunki przekroczenia terminu (zob. pytanie drugie), czy dla ustalenia terminu, w którym należy powiadomić o zmianie opłaty za nadwyżkę, należy odnieść się do następnego 1 maja czy należy stosować prawo krajowe? 4) Jeżeli na pytanie trzecie zostanie udzielona odpowiedź w taki sposób, że nie należy odnosić się ani do następnego 1 maja, ani do prawa krajowego: Czy z ogólnymi zasadami prawa [Unii], do których należą także zasady proporcjonalności, pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, jest zgodne to, że w przypadku takim jak niniejszy powiadomienie o opłacie za nadwyżkę za rok gospodarczy 2007/2008 z powodu czasu trwania kontroli, czasu sporządzenia sprawozdania z kontroli i jego analizy następuje w dniu 20 października 2010 r. bądź w dniu 27 października 2011 r.? Czy w tym kontekście istotne jest to, czy producent cukru zgłosił zastrzeżenia wobec ustalenia nadwyżki?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy właściwy organ państwa członkowskiego przekazuje danemu producentowi cukru powiadomienie o nadwyżce cukru w terminie określonym w tym przepisie, termin ten ma zastosowanie również do sprostowania takiego powiadomienia wynikającego z kontroli przeprowadzanej na podstawie art. 10 rozporządzenia nr 952/2006, czy też przesłanki określone w wyroku z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar (C‑101/99, EU:C:2002:7), pozwalające na przekroczenie terminu powiadomienia określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2670/81, obowiązują również w odniesieniu do przekroczenia terminu przewidzianego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 967/2006. W niniejszym przypadku okoliczności faktyczne w postępowaniu głównym dotyczą kampanii cukrowniczej 2007/2008, w odniesieniu do której termin ten upłynął w dniu 1 maja 2009 r. W tym terminie na Südzucker została nałożona w dniu 7 kwietnia 2009 r. opłata za nadwyżkę w kwocie 925 EUR odnośnie do zadeklarowanej przez skarżącą ilości nadwyżki cukru. Jednakże w następstwie kontroli przeprowadzonych na podstawie art. 10 rozporządzenia nr 952/2006 ową kwotę dwukrotnie zmieniono odpowiednio w dniu 20 maja 2010 r. i w dniu 27 listopada 2011 r., co doprowadziło do ustalenia opłaty za nadwyżkę w łącznej kwocie 1930895 EUR, to jest w kwocie znacznie wyższej w porównaniu do kwoty wskazanej w pierwszej decyzji wydanej przez właściwy organ krajowy. Poprzez swe dwa pierwsze pytania sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy powiadomienie spółki Südzucker o opłacie za nadwyżkę za kampanię cukrowniczą 2007/2008 mogło jeszcze nastąpić w dniu 20 maja 2010 r. i w dniu 27 listopada 2011 r., a mianowicie po upływie terminu przewidzianego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, w niniejszym przypadku w dniu 1 maja 2009 r. Aby odpowiedzieć na powyższe pytania, należy na wstępie przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 967/2006 każdy producent cukru ma obowiązek przekazania właściwym organom państwa członkowskiego, przez które został zatwierdzony, przed dniem 1 lutego danego roku gospodarczego, informacje dotyczące ilości wyprodukowanego cukru przewyższającego jego kwotę produkcyjną, a także przed końcem każdego następnego miesiąca roku gospodarczego, korekty tej produkcji, zaistniałe w miesiącu poprzedzającym ten rok. Co więcej zgodnie z art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia państwo członkowskie powinno powiadomić producentów o całkowitej kwocie opłaty do uiszczenia przed dniem 1 maja następującym po roku gospodarczym, w którym wyprodukowano nadwyżkę. W tym względzie w wyroku z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar (C‑101/99, EU:C:2002:7, pkt 57, 58, 63), Trybunał orzekł, że wyznaczony w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2670/81 termin jest wiążący. Jednakże wyjaśnił on także, iż przekroczenie tego terminu może być jednak dopuszczalne, jeżeli właściwy organ krajowy, z wyjątkiem przypadku niedbalstwa z jego strony w pierwszej kolejności nie ma wiedzy o szczegółach produkcji cukru przedsiębiorstwa, i że, w drugiej kolejności, ten brak wiedzy można racjonalnie przypisać wspomnianemu przedsiębiorstwu, ponieważ nie działało ono w dobrej wierze i nie przestrzegało wszystkich istotnych przepisów. Z powyższego orzecznictwa wynika, że przekroczenie wspomnianego terminu powiadomienia jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo, a mianowicie gdy spełnione są dwie kumulatywne przesłanki wskazane przez Trybunał we wspomnianym wyroku. W tym samym wyroku Trybunał uznał ponadto, że do sądu krajowego należy dokonanie niezbędnych ustaleń w tym zakresie i wyciągnięcie z nich ewentualnych konsekwencji, z uwzględnieniem w szczególności zakresu wiedzy właściwego organu krajowego dotyczącej rozpatrywanej sytuacji oraz staranności, której organ ten dał wyraz (zob. wyrok z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar, C‑101/99, EU:C:2002:7, pkt 59). Mimo że powyższy wyrok dotyczy wykładni art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2670/81, należy stwierdzić, że przepis ten został następnie zastąpiony, w zasadniczo identycznym brzmieniu, przez art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006 mający zastosowanie w postępowaniu głównym. W konsekwencji uwagi przedstawione przez Trybunał w wyroku z dnia 10 stycznia 2002 r., British Sugar, (C‑101/99, EU:C:2002:7) w przedmiocie art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2670/81 można w pełni przenieść na grunt okoliczności sprawy rozpatrywanej w postępowaniu głównym. W powyższych okolicznościach w celu ustalenia, jak pyta o to sąd odsyłający, czy przekroczenie terminu powiadomienia przewidzianego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006 może zostać dopuszczone w takich okolicznościach, należy sprawdzić, czy spełnione są kumulatywne przesłanki sformułowane w orzecznictwie przytoczonym w pkt 37 niniejszego wyroku. Jeśli chodzi o pierwszą z tych przesłanek, akta przedłożone Trybunałowi nie zawierają informacji pozwalających na jednoznaczne ustalenie, że właściwe władze krajowe nie znały szczegółów produkcji cukru przez Südzucker. W odniesieniu do drugiej przesłanki dotyczącej braku dobrej wiary po stronie przedsiębiorstwa, o którym mowa, należy stwierdzić, że nie ma wątpliwości, co do tego, iż Südzucker przyznał, że wyprodukował ilość cukru przekraczającą jego kwotę produkcyjną. Jednakże, jak potwierdzono na rozprawie w niniejszej sprawie, okazuje się, że owa nadwyżka produkcji wynika wyłącznie ze zmiany mającej pierwotnie zastosowanie gęstości oraz że zmiana ta miała miejsce po ustaleniu kwoty przyznanej na rzecz spółki Südzucker kwoty produkcyjnej, co ponadto nie zostało zakwestionowane przez urząd celny. Innymi słowy, jak podkreślił Südzucker podczas rozprawy, okazuje się, że gdyby mająca pierwotnie zastosowanie gęstość nie została zmieniona, nie doszłoby do nadmiernej produkcji cukru przez dane przedsiębiorstwo. W tych okolicznościach do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy taki związek przyczynowo-skutkowy został wykazany i uwzględnienie go w ramach analizy zmierzającej do upewnienia się, że producent cukru, o którym mowa w postępowaniu głównym, działał w dobrej wierze. Rozważania te nie mogą zostać podważone przez sugerowaną przez sąd odsyłający możliwość powołania się w okolicznościach sprawy w postępowaniu głównym na zastosowanie zasad wypracowanych przez Trybunał w wyroku z dnia 25 marca 2004 r., Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in. (C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00 i od C‑497/00 do C‑499/00, EU:C:2004:179), co wynika z pkt 26 i 27 niniejszego wyroku wydanego w przedmiocie powiadomienia o dodatkowych opłatach w ramach wspólnej organizacji rynku mleka. Jak bowiem podkreśla Südzucker, wyrok ten został wydany przez Trybunał w odniesieniu do sytuacji prawnej i dziedziny odmiennych niż te rozpatrywane w postępowaniu głównym. Różnice te dotyczą w szczególności środków kontroli niezbędnych do zapewnienia poboru opłaty od ilości mleka oraz sposobów stosowania dodatkowej opłaty wyrównawczej. W konsekwencji rozważania przedstawione przez Trybunał we wspomnianym wyroku w ramach wspólnej organizacji rynku mleka nie mogą być stosowane analogicznie w ramach sporu w postępowaniu głównym, który dotyczy organizacji rynku cukru. Z tego względu takie rozważania nie mogą być decydujące dla wykładni i stosowania właściwych przepisów rozporządzenia nr 967/2006. W świetle całości powyższych rozważań na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć, że art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006 należy interpretować w ten sposób, iż, w przypadku gdy właściwy organ państwa członkowskiego wysyła danemu producentowi cukru powiadomienie o nadwyżce cukru w terminie określonym w tym przepisie, termin ma co do zasady zastosowanie również do sprostowania takiego powiadomienia wynikającego z kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 10 rozporządzenia nr 952/2006. Przekroczenie tego terminu może być jednak dopuszczalne, jeżeli właściwy organ krajowy, z wyjątkiem przypadku niedbalstwa z jego strony, nie miał wiedzy o szczegółach produkcji cukru danego przedsiębiorstwa i ten brak wiedzy można racjonalnie przypisać wspomnianemu przedsiębiorstwu, ponieważ nie działało ono w dobrej wierze i nie przestrzegało wszystkich istotnych przepisów. Ustalenie, czy taka sytuacja ma miejsce w postępowaniu głównym, w świetle ogółu okoliczności postępowania głównego, należy do sądu odsyłającego. W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego Przez pytania trzecie i czwarte, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zwraca się zasadniczo do Trybunału o wyjaśnienie, w wypadku gdy państwa członkowskie mogą wysłać producentom cukru powiadomienie o korekcie wysokości opłaty za nadwyżki cukru wyprodukowanego po upływie terminu wyznaczonego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, czy termin, w którym należy powiadomić o tej korekcie, powinien zostać wyznaczony na dzień 1 maja następnego roku po sporządzeniu sprawozdania z kontroli, czy też należy zastosować zasady przewidziane w prawie krajowym. Sąd ten zastanawia się również, czy ogólne zasady prawa Unii należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by w okolicznościach takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym owo powiadomienie za rok gospodarczy 2007/2008 miało miejsce w dniu 20 października 2010 r. i w dniu 27 października 2011 r. W celu udzielenia odpowiedzi na te pytania należy zauważyć, że o ile rozporządzenie nr 967/2006 przewiduje w jego art. 3 ust. 2 termin, przed którym państwo członkowskie powinno powiadomić producentów o całkowitej kwocie opłaty do uiszczenia za dany rok gospodarczy, o tyle nie zawiera ono jednak żadnego przepisu dotyczącego terminu skierowania do tych producentów powiadomień o korektach wynikających z kontroli w rozumieniu art. 10 tego rozporządzenia. W braku zaś przepisów prawa Unii w tej dziedzinie zadaniem organów krajowych, a w szczególności sądów krajowych, zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej państw członkowskich jest uregulowanie tych aspektów postępowania, a tym samym określenie warunków, w jakich państwa te mogą kierować do zainteresowanych producentów cukru powiadomienia o korektach wysokości całkowitej kwoty do uiszczenia odnoszącej się do wyprodukowanej nadwyżki cukru. Przesłanki te muszą jednak być zgodne z zasadami równoważności oraz skuteczności, a mianowicie nie mogą być mniej korzystne od przesłanek dotyczących podobnych powiadomień opartych na przepisach prawa krajowego i nie mogą być ukształtowane w sposób czyniący praktycznie niemożliwym wykonywanie praw przyznanych w porządku prawnym Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 27 września 2012 r., Zuckerfabrik Jülich i in., C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10, EU:C:2012:591, pkt 60, 61 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 27 czerwca 2018 r., Diallo, C‑246/17, EU:C:2018:499, pkt 59). W niniejszej sprawie należy zauważyć, że, z jednej strony, opłata za nadwyżki wyprodukowanego cukru, podobnie jak kontrole i następcze korekty, ma na celu zagwarantowanie skutecznego funkcjonowania systemu kwot na rynku cukru, a w szczególności zapobieżenie sytuacji, w której niektórzy producenci byliby uprzywilejowani w porównaniu do innych. W szczególności kontrole przeprowadzone po pierwszym powiadomieniu o opłacie wyraźnie dotyczą wyjaśnienia dokładności przyznanej produkcji cukru i następcze sprostowanie decyzji właściwego organu krajowego, wydanych wcześniej z zastrzeżeniem weryfikacji, przewidując ewentualnie stosowanie sankcji wobec producentów. Z drugiej strony w odniesieniu do powiadomień o korektach wysokości kwot podlegających zapłacie przez producentów cukru, jak stwierdzono w pkt 38 niniejszego wyroku, przekroczenie terminu powiadomienia może być dopuszczalne jedynie wyjątkowo. Tymczasem, gdyby taka korekta wynikająca z kontroli następczych mogła prowadzić w każdym przypadku i niezależnie od jakiegokolwiek mającego zastosowanie terminu do nowego ustalenia całkowitej kwoty do uiszczenia, przewidziany w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 967/2006 termin powiadomienia byłby całkowicie pozbawiony skuteczności. Wystarczyłoby bowiem, aby w celu przestrzegania tego terminu właściwy organ krajowy wysłał danemu przedsiębiorstwu zwykłe formalne powiadomienie przed upływem tego terminu i dokonał następnie zmiany tego powiadomienia w każdej chwili w drodze powiadomienia o korekcie. Ponadto takie podejście mogłoby stanowić zagrożenie dla praw zainteresowanego producenta cukru, a w szczególności naruszenie zasady pewności prawa, która wymaga, aby zasady i przepisy prawa były stosowane w sposób zrozumiały i precyzyjny, i która ma na celu zagwarantowanie przewidywalności sytuacji i stosunków prawnych powstających na gruncie prawa Unii (wyrok z dnia 15 września 2005 r., Irlandia/Komisja, C‑199/03, EU:C:2005:548, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo). W tych okolicznościach do sądu krajowego należy zatem ustalenie, w każdym konkretnym przypadku i w świetle wszystkich okoliczności sprawy w postępowaniu głównym, czy termin, w którym możliwe jest powiadomienie o korekcie wysokości opłaty za nadwyżkę po upływie terminu wyznaczonego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, jest zgodny z zasadą równoważności i skuteczności, a także z zasadą pewności prawa. Mając na względzie całość powyższych rozważań, na pytania trzecie i czwarte należy odpowiedzieć, że w braku przepisów prawa Unii dotyczących obowiązującego państwa członkowskie terminu do wysłania producentom cukru powiadomienia o korekcie wysokości opłaty za nadwyżki wyprodukowanego cukru po upływie terminu wyznaczonego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, do sądu krajowego należy ustalenie, w każdym konkretnym przypadku i w świetle wszystkich okoliczności sprawy w postępowaniu głównym, czy termin ten jest zgodny z zasadami równoważności i skuteczności, a także z zasadą pewności prawa. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:   1) Artykuł 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 967/2006 z dnia 29 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 w odniesieniu do pozakwotowej produkcji cukru należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy właściwy organ państwa członkowskiego wysyła danemu producentowi cukru powiadomienie o nadwyżce cukru w terminie określonym w tym przepisie, termin ten ma co do zasady również zastosowanie do sprostowania takiego powiadomienia wynikającego z kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 952/2006 z dnia 29 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 w odniesieniu do zarządzania rynkiem wewnętrznym cukru oraz systemu kwot, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 707/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. Przekroczenie tego terminu może być jednak dopuszczalne, jeżeli właściwy organ krajowy, z wyjątkiem przypadku niedbalstwa z jego strony, nie miał wiedzy o szczegółach produkcji cukru danego przedsiębiorstwa, i że ten brak wiedzy można racjonalnie przypisać wspomnianemu przedsiębiorstwu, ponieważ nie działało ono w dobrej wierze i nie przestrzegało wszystkich istotnych przepisów. Ustalenie, czy taka sytuacja ma miejsce w postępowaniu głównym, w świetle ogółu okoliczności postępowania głównego, należy do sądu odsyłającego.   2) W braku przepisów prawa Unii dotyczących obowiązującego państwa członkowskie terminu do wysłania producentom cukru powiadomienia o korekcie wysokości opłaty za nadwyżki wyprodukowanego cukru po upływie terminu wyznaczonego w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 967/2006, do sądu krajowego należy ustalenie, w każdym konkretnym przypadku i w świetle wszystkich okoliczności sprawy w postępowaniu głównym, czy termin ten jest zgodny z zasadami równoważności i skuteczności, a także z zasadą pewności prawa.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: niemiecki. ( ) Słowa kluczowe, punkty 19, 25, 26, 28, 31, 32, 37, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 56 i 57 oraz sentencja w niniejszym tekście były przedmiotem zmian o charakterze językowym, po pierwotnym umieszczeniu na stronie internetowej.