C-424/05
WyrokTSUE2007-06-21CELEX: 62005CJ0424ECLI:EU:C:2007:367
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojęcie „pracy wykonywanej dla innego państwa” w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich wymaga istnienia bezpośredniego stosunku prawnego między pracownikiem a danym państwem, czy też wystarczy, że pracownik jest zintegrowany w ramach funkcjonalnego i organizacyjnego kontekstu organu tego państwa, takiego jak stałe przedstawicielstwo?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że celem dodatku zagranicznego jest rekompensata kosztów i trudności związanych z przeniesieniem miejsca zamieszkania i integracją w nowym środowisku. Wyjątek dotyczący „pracy wykonywanej dla innego państwa” ma na celu uwzględnienie sytuacji, w której taka praca skutkuje utrzymaniem specyficznej więzi z tym innym państwem, co utrudnia stworzenie trwałych więzi z państwem zatrudnienia. Pojęcie „państwa” obejmuje stałe przedstawicielstwo państwa członkowskiego przy UE, a personel takiego przedstawicielstwa, w tym administracyjny i techniczny, powinien być uznany za pracujący w służbie danego państwa. Specyficzny status pracownika stałego przedstawicielstwa tworzy więź z państwem, która przeszkadza w nawiązaniu trwałych więzi w państwie zatrudnienia, dlatego nie jest wymagane istnienie bezpośredniego stosunku prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca, Sonja Hosman-Chevalier, obywatelka Austrii, pracowała w Brukseli dla biura kraju związkowego Tyrolu, a następnie dla Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii przy Unii Europejskiej, gdzie była zatrudniona przez biuro łącznikowe krajów związkowych (VB) i federację austriackich związków zawodowych (OGB). Po wstąpieniu do służby w Komisji w 2002 r., Komisja odmówiła jej dodatku zagranicznego i dodatku na zagospodarowanie, argumentując, że jej wcześniejsza praca w Brukseli nie była „pracą wykonywaną dla innego państwa” w rozumieniu regulaminu pracowniczego, ponieważ nie istniał bezpośredni stosunek prawny z państwem austriackim.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 21 czerwca 2007 r. (
*1
)
„Odwołanie — Wynagrodzenie — Dodatek zagraniczny — Przesłanka przewidziana w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu — Pojęcie „praca wykonywana dla innego państwa””
W sprawie C-424/05 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 29 listopada 2005 r.,
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez H. Kraemera i M. Velardo, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona skarżąca,
w której drugą stroną jest:
Sonja Hosman-Chevalier, reprezentowana przez J.-R. Garcíę-Gallarda Gila-Fourniera, A. Sayaguésa Torresa i D. Domingueza Péreza, abogados,
strona skarżąca w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, A. Tizzano, J. Malenovský (sprawozdawca), U. Lõhmus i A. Ó Caoimh, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Mengozzi,
sekretarz: B. Fülöp, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 września 2006 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 15 marca 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
W swym odwołaniu Komisja Wspólnot Europejskich żąda uchylenia wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 13 września 2005 r. w sprawie T-72/04 Hosman-Chevalier przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II-3265 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), mocą którego Sąd stwierdził nieważność decyzji Komisji z dnia 8 kwietnia i z dnia 29 października 2003 r. odmawiających skarżącej dodatku zagranicznego i dodatku na zagospodarowanie.
Ramy prawne
Artykuł 69 regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „regulaminem”) w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, że dodatek zagraniczny równy jest 16% sumy wynagrodzenia podstawowego, dodatku na gospodarstwo domowe oraz dodatku na dziecko pozostające na utrzymaniu, do których uprawniony jest urzędnik.
Artykuł 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu przewiduje, że dodatek zagraniczny jest przyznawany:
„a)
urzędnikom:
—
którzy nie są oraz nigdy nie byli obywatelami państwa, na terytorium którego znajduje się ich miejsce zatrudnienia, oraz
—
którzy w okresie pięciu lat, kończącym się sześć miesięcy przed wstąpieniem do służby, nie prowadzili swojej głównej działalności zawodowej ani nie posiadali stałego [zwykłego] miejsca zamieszkania na europejskim terytorium tego państwa. Do celów niniejszego przepisu nie są brane pod uwagę sytuacje wynikające z pracy wykonywanej dla innego państwa lub dla organizacji międzynarodowej;
b)
urzędnikom, którzy są lub byli obywatelami państwa, na którego terytorium znajduje się ich miejsce zatrudnienia, którzy jednak przez okres 10 lat kończący się w dniu wstąpienia przez nich do służby posiadali stałe miejsce zamieszkania poza europejskim terytorium tego państwa z przyczyn innych niż wykonywanie obowiązków w służbie państwowej lub na rzecz organizacji międzynarodowej.
[…]”.
Okoliczności powstania sporu
Okoliczności powstania sporu zostały opisane przez Sąd w pkt 4–10 zaskarżonego wyroku:
„4.
Skarżąca, będąca obywatelką Austrii, studiowała i pracowała w tym kraju do dnia 14 maja 1995 r. Od 15 maja 1995 r. do 17 marca 1996 r. pracowała dla Verbindungsbüro des Landes Tyrol, biura kraju związkowego Tyrolu, z siedzibą w Brukseli.
5.
W okresie od 18 marca 1996 r. do 15 listopada 2002 r. skarżąca była członkiem personelu Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii przy Unii Europejskiej w Brukseli. W tym charakterze pracowała najpierw dla Verbindungstelle der Bundesländer (zwanego dalej »VB«), biura łącznikowego krajów związkowych, a następnie dla Österreichischer Gewerkschaftsbund (zwanego dalej »OGB«), federacji austriackich związków zawodowych.
6.
W dniu 16 listopada 2002 r. skarżąca została urzędnikiem Komisji. Pięcioletni okres, wskazany w art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie załącznika [VII] do regulaminu dla celów korzystania z dodatku zagranicznego, zwany okresem referencyjnym, został ustalony na okres od 16 maja 1997 r. do 15 maja 2002 r.
7.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2003 r. Dyrekcja Generalna (DG) Personelu i Administracji Komisji powiadomiła skarżącą, że dodatek zagraniczny jej nie przysługuje.
8.
W dniu 7 lipca 2003 r. skarżąca, na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, złożyła zażalenie na pismo z dnia 8 kwietnia 2003 r. Dwa uzupełnienia zażalenia przesłała pocztą elektroniczną w dniu 14 sierpnia 2003 r. oraz faksem w dniu 11 września 2003 r.
9.
Decyzją z dnia 29 października 2003 r., z którą skarżąca zapoznała się w dniu 3 listopada 2003 r., organ powołujący (zwany dalej »AIPN«) nie uwzględnił zażalenia.
10.
Z decyzji tej wynika, że skarżącej odmówiono przyznania dodatku zagranicznego oraz dodatków związanych z tej głównie przyczyny, że działalność zawodowa wykonywana przez nią w Brukseli w okresie referencyjnym nie mogła zostać uznana za prac[ę] wykonywan[ą] dla innego państwa w rozumieniu wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu. Zdaniem AIPN, nawet jeśli VB miało siedzibę w lokalu Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii, to jednak było samodzielną, odrębną jednostką, związaną z krajami związkowymi, której zadaniem była obrona ich interesów, a nie interesów Bund (państwa federalnego). Co się tyczy OGB, to uznano, że dokumenty przedłożone przez skarżącą, w szczególności umowa o pracę, nie wskazywały na żaden związek z Republiką Austrii, wobec czego praca na rzecz OGB również nie mogła być zrównana z pracą wykonywaną dla innego państwa”.
Przebieg postępowania przed Sądem i zaskarżony wyrok
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 20 lutego 2004 r. S. Hosman-Chevalier wniosła niniejszą skargę, mającą za przedmiot żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji z dnia 29 października 2003 r. odmawiającej jej przyznania dodatku zagranicznego oraz dodatków z nim związanych.
Mocą zaskarżonego wyroku Sąd uznał, iż przedmiotem skargi było nie tylko stwierdzenie nieważności decyzji Komisji z dnia 29 października 2003 r., ale również stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 8 kwietnia 2003 r. Następnie Sąd stwierdził nieważność rzeczonych decyzji.
Sąd istotnie uwzględnił drugi zarzut podniesiony przez S. Hosman-Chevalier i wywodzony z naruszenia art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu.
Według Sądu należało odpowiedzieć na pytanie, czy praca wykonywana przez skarżącą w ramach Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii przy Unii Europejskiej w Brukseli w okresie referencyjnym powinna być uznana, zgodnie z twierdzeniem skarżącej, za pracę wykonywaną dla państwa w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu. Nadto Sąd wyjaśnił, że pojęcie państwa zawarte w tym przepisie obejmuje nie tylko państwo jako osobę prawną i jednolity podmiot prawa międzynarodowego, ale także jego organy władzy.
W pkt 30 zaskarżonego wyroku Sąd w pierwszym rzędzie podkreślił, iż poza sporem pozostaje okoliczność, że praca wykonywana dla podmiotów takich jak stałe przedstawicielstwo państwa członkowskiego przy Unii Europejskiej lub ambasady jest uważana za pracę wykonywaną dla państwa w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu.
W pkt 31–36 zaskarżonego wyroku Sąd przedstawił szereg okoliczności, które przywiodły go do stwierdzenia, że S. Hosman-Chevalier była członkiem personelu administracyjnego i technicznego Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii, była hierarchicznie podporządkowana ambasadorowi, Stałemu Przedstawicielowi Republiki Austrii przy Unii Europejskiej, a jej status był identyczny ze statusem innych urzędników tego przedstawicielstwa.
Z powyższego Sąd wywiódł, iż pracę, jaką S. Hosman-Chevalier świadczyła na rzecz Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii przez cały okres referencyjny, należy uznać za pracę wykonywaną dla tego państwa.
Następnie w pkt 38–41 zaskarżonego wyroku Sąd odrzucił argumenty Komisji, zgodnie z którymi S. Hosman-Chevalier, mimo iż pracowała w ramach Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii, świadczyła pracę nie dla tego państwa członkowskiego, lecz na rzecz VB i OBG, będących podmiotami, których zadaniem nie była ochrona interesów państwa.
Przeciwnie, w pkt 42 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że aby danej osoby w pełni dotyczył wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu, wystarczające jest, by wykonywała ona działalność na rzecz podmiotu będącego częścią państwa we wskazanym znaczeniu, takiego jak stałe przedstawicielstwo, niezależnie od tego, jakie konkretne, szczegółowe zadania wykonuje w ramach tego podmiotu. Gdyby było inaczej, należałoby dokonać szczegółowej analizy zadań i funkcji wykonywanych przez nią w ramach tego podmiotu z punktu widzenia prawa krajowego, co byłoby sprzeczne z wymogiem jednolitego stosowania prawa wspólnotowego i zasady równości. Tym bardziej że wyłącznie do każdego państwa członkowskiego należy organizacja jego służb w najbardziej odpowiadający mu sposób oraz określenie celów i funkcji powierzanych urzędnikom i pracownikom.
Sąd orzekł zatem, że S. Hosman-Chevalier spełniła przesłanki przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu, co daje jej prawo do otrzymywania dodatku zagranicznego.
W pkt 51 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że skoro dodatek na zagospodarowanie przewidziany w art. 5 ust. 1 akapit pierwszy załącznika VII do regulaminu przysługuje urzędnikowi, który spełnia przesłanki otrzymania dodatku zagranicznego, to S. Hosman-Chevalier miała prawo ubiegać się o przyznanie jej dodatku na zagospodarowanie. Sąd nie uznał natomiast jej prawa do diety dziennej z powodów przedstawionych w pkt 52 zaskarżonego wyroku.
Postępowanie przed Trybunałem
W niniejszym odwołaniu Komisja wnosi do Trybunału o:
—
uchylenie zaskarżonego wyroku i odesłanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania;
—
obciążenie S. Hosman-Chevalier kosztami postępowania, w tym jej własnymi kosztami postępowania przed Sądem.
S. Hosman-Chevalier wnosi do Trybunału o:
—
odrzucenie odwołania jako oczywiście niedopuszczalnego lub, ewentualnie, oddalenie go jako bezzasadnego;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania w obydwu instancjach.
W przedmiocie odwołania
Argumentacja stron
W swym jedynym zarzucie odwoławczym Komisja twierdzi, że Sąd naruszył prawo przy zastosowaniu przepisu art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu dotyczącego przyznawania dodatku zagranicznego poprzez to, iż dokonał błędnej wykładni pojęcia „pracy wykonywanej dla innego państwa”, o którym mowa w tym przepisie.
Jej zdaniem z szeregu okoliczności faktycznych uwzględnionych w pkt 31–36 i 42 zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd błędnie uznał za wystarczające do spełnienia ustanowionej w tym przepisie przesłanki pracy wykonywanej dla innego państwa, aby osoba odpowiedzialna za wykonywanie pracy była zintegrowana w ramach funkcjonalnego i organizacyjnego kontekstu jednego z organów tego państwa, takiego jak stałe przedstawicielstwo przy Unii Europejskiej.
Tymczasem Komisja uważa, że badana przesłanka powinna być interpretowana w ten sposób, iż wymaga ona dowodu na istnienie bezpośredniego stosunku prawnego między pracownikiem a danym państwem, który to stosunek nie może polegać jedynie na fakcie funkcjonalnego lub organizacyjnego zintegrowania w ramach opisanego kontekstu.
Zdaniem Komisji, odstępstwo przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie drugie załącznika VII do regulaminu, zgodnie z którym określeni urzędnicy mają prawo do dodatku zagranicznego, jest uzasadnione tym, iż nie można uznać, jakoby urzędnicy ci nawiązali trwałe więzi z państwem zatrudnienia (wyrok z dnia 2 maja 1985 r. w sprawie 246/83 De Angelis przeciwko Komisji, Rec. str. 1253, pkt 13). Tymczasem owo ratio legis zakłada właśnie, że dana osoba jest związana z innym państwem lub z organizacją międzynarodową na mocy stosunku wynikającego z powołania lub z umowy. W istocie bowiem jedynie tego typu stosunek mógłby oznaczać prawo państwa lub organizacji międzynarodowej do narzucenia danej osobie wykonywania pracy w ograniczonym okresie na terytorium państwa, na którym znajduje się miejsce jego późniejszego zatrudnienia (zwane dalej „państwem zatrudnienia”) w charakterze urzędnika Wspólnot Europejskich.
Komisja przypomina, że przepis art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie drugie załącznika VII do regulaminu stanowi wyjątek od przesłanek przyznawania dodatku zagranicznego, a zatem powinien z tego tytułu być interpretowany w sposób zawężający. Co więcej, wykładnia ta narzuca się tym bardziej, że chodzi jej zdaniem również o przepis dotyczący korzyści finansowej (zob. wyrok Trybunału z dnia 6 maja 1982 r. w sprawach połączonych 146/81, 192/81 i 193/81 BayWa i in., Rec. str. 1503, pkt 10, jak również wyrok Sądu z dnia 8 marca 1990 r. w sprawie T-41/89 Schwedler przeciwko Parlamentowi, Rec. str. II-79, pkt 23, utrzymany w mocy w postępowaniu odwoławczym przez wyrok Trybunału z dnia 28 listopada 1991 r. w sprawie C-132/90 P Schwedler przeciwko Parlamentowi, Rec. str. I-5745).
Ponadto wykładnia art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie drugie załącznika VII do regulaminu, dokonana przez Sąd w pkt 31–36 i 42 zaskarżonego wyroku, odchodzi jej zdaniem od jego własnego orzecznictwa, zgodnie z którym wymagane jest istnienie bezpośredniego stosunku prawnego z danym państwem (zob. wyroki Sądu z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie T-190/03 Olesen przeciwko Komisji, Zb.Orz. SP str. I-A-181 i II-805, pkt 49–51; z dnia 25 października 2005 r. w sprawie T-205/02 Salvador García przeciwko Komisji, Zb.Orz. SP str. I-A-285 i II-1311, pkt 55; w sprawie T-83/03 Salazar Brier przeciwko Komisji, Zb.Orz. SP str. I-A-311 i II-1407, pkt 45; w sprawie T-298/02 Herrero Romeu przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II-4599 i Zb.Orz. SP str. I-A-295 i II-1349, pkt 41 oraz w sprawie T-368/03 De Bustamante Tello przeciwko Radzie, Zb.Orz. SP str. I-A-321 i II-1439, pkt 42).
Co więcej, zgodnie z orzecznictwem Sądu, z punktu widzenia przesłanki przewidzianej w tym przepisie dotyczącej „pracy wykonywanej dla […] organizacji międzynarodowej”, wymagany jest również jej zdaniem bezpośredni stosunek prawny z tą organizacją (zob. wyroki Sądu z dnia 22 marca 1995 r. w sprawie T-43/93 Lo Giudice przeciwko Parlamentowi, RecFP str. I-A-57 i II-189, pkt 36 oraz wyrok z dnia 11 września 2002 r. w sprawie T-127/00 Nevin przeciwko Komisji, RecFP str. I-A-149 i II-781, pkt 51). Dlatego byłoby niespójne — jeśli wręcz nie arbitralne — wymaganie istnienia takiego bezpośredniego stosunku prawnego dla jednej części wyjątku, a dla drugiej nie.
Sąd rzekomo nie zbadał, czy istniał taki bezpośredni stosunek prawny między S. Hosman-Chevalier a Republiką Austrii. Tymczasem w niniejszym przypadku tego typu stosunek zdaniem Komisji nie istnieje, albowiem w okresie referencyjnym zainteresowana była zatrudniona kolejno przez VB i przez OGB.
S. Hosman-Chevalier twierdzi, iż odwołanie jest niedopuszczalne, albowiem Komisja pragnie w istocie doprowadzić do ponownego badania przez Trybunał okoliczności faktycznych.
Co się tyczy istoty sprawy, S. Hosman-Chevalier uważa, że ustalając istnienie stosunku prawnego między daną osobą a państwem bez wymagania, aby stosunek ten był bezpośredni, Sąd postąpił zgodnie z prawem wspólnotowym.
Ponieważ praca dla stałego przedstawicielstwa takiego jak to w sprawie jest uznawana za pracę dla państwa, spełniona jest przesłanka stosunku prawnego między S. Hosman-Chevalier a państwem.
Orzecznictwo Sądu nie jest w tym zakresie formalistyczne i istnienie tego rodzaju stosunku nie oznacza koniecznie lub wyłącznie „prawnego” stosunku podporządkowania. Stosunek ten może zostać ustalony w świetle konkretnych okoliczności właściwych każdej ze spraw. W niniejszym stanie faktycznym, w którym z akt sprawy wynika, że S. Hosman-Chevalier była członkiem personelu Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii, nie było potrzeby przeprowadzania dalszych analiz ani wyraźnego ustalania istnienia stosunku prawnego takiego czy innego rodzaju.
Ocena Trybunału
W przedmiocie dopuszczalności
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 225 ust. 1 WE i 58 akapit pierwszy Statutu Trybunału Sprawiedliwości, odwołanie może zostać oparte wyłącznie na zarzutach wskazujących na naruszenie prawa, z wyłączeniem jakiejkolwiek oceny okoliczności faktycznych.
Zgodnie z tymi przepisami jedynie Sąd jest właściwy do dokonywania, po pierwsze, ustaleń faktycznych, z wyjątkiem sytuacji, gdy nieprawidłowość jego ustaleń wynika z akt sprawy, a po drugie, oceny ustalonych okoliczności faktycznych. Jeżeli jednak Sąd dokonał ustalenia lub oceny okoliczności faktycznych, Trybunał jest uprawniony na podstawie art. 225 WE do kontroli kwalifikacji prawnej tych okoliczności i skutków prawnych, które wywiódł z nich Sąd (zob. w szczególności wyroki z dnia 16 marca 2000 r. w sprawie C-284/98 P Parlament przeciwko Bieberowi, Rec. str. I-1527, pkt 31 oraz z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie C-270/99 P Z przeciwko Parlamentowi, Rec. str. I-9197, pkt 37).
W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że Komisja nie podważa tego, iż S. Hosman-Chevalier była członkiem personelu Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii w okresie referencyjnym. Na poparcie swego odwołania Komisja twierdzi jedynie, że fakt ten nie może pozwolić zainteresowanej na skorzystanie z dodatku zagranicznego, albowiem nie istnieje między nią a Republiką Austrii bezpośredni stosunek prawny.
Stąd wbrew twierdzeniom S. Hosman-Chevalier odwołanie Komisji nie dotyczy oceny okoliczności faktycznych, lecz ich kwalifikacji prawnej. Należy zatem oddalić zgłoszone przez S. Hosman-Chevalier żądanie odrzucenia odwołania.
Co do istoty
W celu rozpatrzenia podniesionego przez Komisję zarzutu odwoławczego należy dokonać analizy pojęcia „pracy wykonywanej dla innego państwa” pod kątem całokształtu dyspozycji zawartych w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika do regulaminu, które regulują kwestię przyznawania dodatku zagranicznego i których część stanowi owo pojęcie.
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, celem dodatku zagranicznego jest rekompensata kosztów i szczególnych trudności wynikających z podjęcia służby we Wspólnocie urzędnikom, którzy z tego powodu są zmuszeni do przeniesienia ich miejsca zamieszkania z państwa ich zamieszkania do państwa zatrudnienia i do zintegrowania się z nowym środowiskiem. Pojęcie przeniesienia za granicę zależy również od subiektywnej sytuacji urzędnika, a mianowicie stopnia jego integracji z nowym środowiskiem wynikającego na przykład z jego zwykłego miejsca zamieszkania lub wykonywania głównej działalności zawodowej (zob. wyroki z dnia 10 października 1989 r. w sprawie 201/88 Atala Palmerini przeciwko Komisji, Rec. str. 3109, pkt 9 oraz z dnia 15 września 1994 r. w sprawie C-452/93 P Magdalena Fernández przeciwko Komisji, Rec. str. I-4295, pkt 20).
Dlatego przyznanie dodatku zagranicznego ma na celu zadośćuczynienie faktycznej nierówności między urzędnikami całkowicie zintegrowanymi ze społeczeństwem państwa zatrudnienia i urzędnikami, którzy nie są z nim zintegrowani.
Z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie drugie załącznika VII do regulaminu wynika, że prawodawca wspólnotowy miał z pewnością na myśli uznanie, iż w takiej sytuacji przeniesienia za granicę znajduje się również urzędnik, który mimo iż w okresie pięciu lat kończącym się sześć miesięcy przed wstąpieniem do służby prowadził swą główną działalność zawodową lub posiadał stałe miejsce zamieszkania na europejskim terytorium państwa zatrudnienia, wszak wykonywał swą pracę dla innego państwa lub dla organizacji międzynarodowej.
W ten sposób prawodawca wspólnotowy założył, że wykonywanie owej pracy skutkuje utrzymaniem specyficznej więzi łączącej zainteresowanego z tym innym państwem lub z organizacją międzynarodową, co stwarza przeszkodę w stworzeniu trwałych więzi z państwem zatrudnienia, prowadząc do niewystarczającego zintegrowania zainteresowanego ze społeczeństwem państwa zatrudnienia (zob. podobnie wyroki z dnia 15 stycznia 1981 r. w sprawie 1322/79 Vutera przeciwko Komisji, Rec. str. 127, pkt 8 oraz ww. wyrok w sprawie De Angelis przeciwko Komisji, pkt 13).
W państwie zatrudnienia danego urzędnika inne państwa są reprezentowane przez ambasady lub misje dyplomatyczne oraz przez stałe przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych, jak wynika z konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 r. oraz z konwencji wiedeńskiej z dnia 14 marca 1975 r. o przedstawicielstwach państw w ich stosunkach z organizacjami międzynarodowymi o charakterze powszechnym.
Dlatego pojęcie „państwa”, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie drugie załącznika VII do regulaminu, siłą rzeczy obejmuje również stałe przedstawicielstwo państwa członkowskiego przy Unii Europejskiej, co zresztą nie było podważane w ramach odwołania.
Wobec tego ze względu na swą przynależność do struktur tego przedstawicielstwa personel takiego stałego przedstawicielstwa, w tym jego personel administracyjny i techniczny, powinien zostać uznany za pracujący w służbie danego państwa członkowskiego, a w konsekwencji w sytuacji przeniesienia „za granicę” w świetle art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie załącznika VII do regulaminu.
W przedmiotowym stanie faktycznym, zgodnie z ustaleniami Sądu, S. Hosman-Chevalier, nie będąc pracownikiem centralnej administracji austriackiej, była członkiem personelu stałego przedstawicielstwa Republiki Austrii, była hierarchicznie podporządkowana ambasadorowi tego państwa, a jej status był identyczny ze statusem innych urzędników tego przedstawicielstwa. Z zaskarżonego wyroku wynika również, że korzystała ona z tego tytułu z szeregu przywilejów i immunitetów, w tym w szczególności ze zwolnienia z regionalnych podatków od nieruchomości. W tych okolicznościach należy uznać, iż wykonywała ona pracę dla państwa austriackiego.
Opisany w powyższym punkcie szczególny status S. Hosman-Chevalier był przyczyną specyficznej więzi łączącej ją z Republiką Austrii. Więź ta stwarza sama przez się przeszkodę w nawiązaniu przez nią trwałych więzi w państwie zatrudnienia, a przez to w wystarczającym zintegrowaniu się jej w państwie zatrudnienia.
Dlatego mając na względzie ratio legis art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie drugie załącznika VII do regulaminu, Sąd bardzo słusznie uznał w pkt 42 zaskarżonego wyroku za wystarczający dla celów korzystania z dodatku zagranicznego fakt, iż S. Hosman-Chevalier wykonywała swą działalność zawodową dla Stałego Przedstawicielstwa Republiki Austrii niezależnie od tego, jakie konkretne, szczegółowe zadania wykonywała w ramach tego podmiotu.
Z tego powodu należy uznać za bezpodstawne twierdzenie Komisji, zgodnie z którym przywilej dodatku zagranicznego jest uzależniony od istnienia bezpośredniego stosunku prawnego między zainteresowaną osobą a danym państwem.
Tego typu wykładnia jest nadto zgodna z autonomią, z której korzystają państwa członkowskie w zakresie wewnętrznej organizacji ich stałych przedstawicielstw. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 89 opinii, do państwa członkowskiego należy wybór podmiotów oddelegowanych do wejścia w skład przedstawicielstwa i określenie interesów publicznych, których będą bronić w stosunkach z instytucjami wspólnotowymi poszczególne organy działające w ramach stałego przedstawicielstwa.
Mając na względzie powyższe rozważania, należy stwierdzić, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 47 zaskarżonego wyroku, iż należy stwierdzić nieważność decyzji Komisji z dnia 8 kwietnia i z dnia 29 października 2003 r. odmawiających S. Hosman-Chevalier dodatku zagranicznego i dodatku na zagospodarowanie.
Z całości powyższych rozważań wynika, że odwołanie Komisji podlega oddaleniu jako bezzasadne.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu — mającym na podstawie art. 118 tego samego regulaminu zastosowanie do postępowania odwoławczego — kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ S. Hosman-Chevalier wniosła o obciążenie Komisji kosztami postępowania, a ta przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1)
Odwołanie zostaje oddalone.
2)
Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło