C-426/07
WyrokTSUE2008-07-17CELEX: 62007CJ0426ECLI:EU:C:2008:434
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy polski podatek akcyzowy od sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju stanowi niedozwolony podatek obrotowy w rozumieniu art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy 77/388/EWG? 2. Czy taki podatek akcyzowy jest sprzeczny z art. 90 akapit pierwszy WE, jeśli obciąża sprzedaż używanych samochodów sprowadzonych z innych państw członkowskich w wyższym stopniu niż podobne samochody krajowe już zarejestrowane?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że podatek akcyzowy opodatkowujący jedynie sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją nie jest podatkiem obrotowym w rozumieniu art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy VAT, ponieważ nie spełnia on kryterium powszechnego stosowania do wszystkich czynności, których przedmiotem są towary lub usługi. W odniesieniu do art. 90 akapit pierwszy WE, Trybunał stwierdził, że sprzeciwia się on takiemu podatkowi akcyzowemu, jeśli kwota podatku nałożonego na importowane używane pojazdy przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych, które zostały wcześniej zarejestrowane. Celem art. 90 WE jest zapewnienie neutralności podatków wewnętrznych i wyeliminowanie dyskryminacji, a sąd krajowy ma ocenić, czy polskie przepisy prowadzą do takich dyskryminujących skutków.Stan faktyczny
Dariusz Krawczyński został obciążony podatkiem akcyzowym w Polsce z tytułu sprzedaży pięciu używanych pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją. Odwołał się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Białymstoku, a następnie Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku, argumentując, że polskie przepisy dyskryminują samochody używane sprowadzone z innych państw członkowskich, ponieważ sprzedaż samochodów używanych już zarejestrowanych w Polsce jest zwolniona z akcyzy. Dyrektor Izby Celnej twierdził, że kryterium opodatkowania jest brak rejestracji, a nie pochodzenie pojazdu.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 33 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 91/680/EWG z dnia 16 grudnia 1991 r. należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu takiemu, jaki jest przewidziany w Polsce przez Ustawę z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, któremu podlega każda sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
2) Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu takiemu jak będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym w zakresie, w jakim kwota podatku, któremu podlega sprzedaż przed pierwszą rejestracją pojazdów używanych sprowadzonych z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑426/07
Dariusz Krawczyński
przeciwko
Dyrektorowi Izby Celnej w Białymstoku
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku)
Podatki wewnętrzne – Podatki od pojazdów samochodowych – Podatek akcyzowy – Pojazdy używane – Przywóz
Streszczenie wyroku
1. Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Zakaz
poboru innych podatków krajowych, które mogą być uznane za podatki obrotowe
(dyrektywa Rady 77/388/EWG, art. 33 ust. 1)
2. Postanowienia podatkowe – Podatki wewnętrzne – Podatek akcyzowy opodatkowujący każdą sprzedaż pojazdów samochodowych przed
ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju
(art. 90 akapit pierwszy WE)
1. Artykuł 33 ust. 1 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków
obrotowych, zmienionej dyrektywą 91/680, należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu
opodatkowującemu każdą sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
W istocie, ponieważ taki podatek akcyzowy opodatkowuje jedynie czynności sprzedaży pojazdów samochodowych przed ich pierwszą
rejestracją na terytorium kraju, nie można uznać, że ten podatek jest nakładany w sposób ogólny na wszystkie czynności, których
przedmiotem są towary lub usługi, a w związku z tym, że odróżnia się od podatku od wartości dodanej w taki sposób, że nie
można go zakwalifikować jako podatku mającego charakter podatku obrotowego w rozumieniu wspomnianego przepisu.
(por. pkt 22, 23, 25, 26; pkt 1 sentencji)
2. Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu opodatkowującemu
każdą sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju w zakresie, w jakim kwota podatku,
któremu podlega sprzedaż przed pierwszą rejestracją pojazdów używanych sprowadzonych z innego państwa członkowskiego, przewyższa
rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie
członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy krajowe uregulowanie ma takie skutki.
(por. pkt 39; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 17 lipca 2008 r.(*)
Podatki wewnętrzne – Podatki od pojazdów samochodowych – Podatek akcyzowy – Pojazdy używane – Przywóz
W sprawie C‑426/07
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Białymstoku (Polska) postanowieniem z dnia 27 czerwca 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 września
2007 r., w postępowaniu:
Dariusz Krawczyński
przeciwko
Dyrektorowi Izby Celnej w Białymstoku,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Tizzano, M. Ilešič (sprawozdawca), E. Levits i J.J. Kasel, sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: R. Grass,
uwzględniając procedurę pisemną,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu D. Krawczyńskiego przez W. Kłoskowskiego, radcę prawnego,
– w imieniu Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku przez W. Dziemiacha, radcę prawnego,
– w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Triantafyllou oraz K. Herrmann, działających w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia
17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system
podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1), zmienionej dyrektywą Rady 91/680/EWG
z dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. L 376, s. 1, zwanej dalej „szóstą dyrektywą”) oraz art. 90 akapit pierwszy WE.
2 Wniosek ten został złożony w ramach sporu między D. Krawczyńskim a Dyrektorem Izby Celnej w Białymstoku w przedmiocie podatku
akcyzowego, który został nałożony na D. Krawczyńskiego z tytułu sprzedaży używanych pojazdów samochodowych przed ich pierwszą
rejestracją w Polsce.
Ramy prawne
Przepisy wspólnotowe
3 Artykuł 33 ust. 1 szóstej dyrektywy stanowi:
„Bez uszczerbku dla innych przepisów prawa wspólnotowego, w szczególności obowiązujących przepisów Wspólnoty dotyczących ogólnego
systemu przechowywania, transportu i monitorowania produktów podlegających akcyzie, niniejsza dyrektywa nie zabrania żadnemu
państwu członkowskiemu utrzymywania lub wprowadzania podatków od umów ubezpieczenia, podatków od gier i zakładów, podatków
akcyzowych, opłat skarbowych oraz, ogólnie, jakichkolwiek podatków, ceł lub opłat, które nie mogą być uznane za podatki obrotowe,
pod warunkiem jednakże, że te podatki, cła i opłaty nie prowadzą w handlu między państwami członkowskimi do powstawania formalności
związanych z przekraczaniem granicy”.
Uregulowania krajowe
4 Artykuł 2 Ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257) w wersji znajdującej zastosowanie
w sprawie przed sądem krajowym (zwanej dalej „ustawą o podatku akcyzowym”) stanowi:
„Użyte w ustawie określenia oznaczają:
[…]
11) »nabycie wewnątrzwspólnotowe« – przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju;
[…]”.
5 Artykuł 10 ust. 1 tej ustawy brzmi następująco:
„Podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest:
1) kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz
o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów;
2) kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego;
3) kwota należna z tytułu dostawy wyrobów akcyzowych na terytorium państwa członkowskiego, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej;
4) wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6–9”.
6 Artykuł 75 ust. 1 i 3 ustawy o podatku akcyzowym stanowi:
„1. Stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65% podstawy określonej w art. 10, z wyjątkiem stawki na energię
elektryczną.
[…]
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, obniżać stawki akcyzy określone w ust. 1 i 2
oraz różnicować je w zależności od rodzaju wyrobu, a także określać warunki ich stosowania”.
7 Artykuł 79 tej ustawy stanowi:
„Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych,
związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu”.
8 Według art. 80 ust. 1–4 ustawy o podatku akcyzowym:
„1. Akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
2. Podatnikami akcyzy od samochodów są:
1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju;
2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.
3. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje:
1) w przypadku sprzedaży – z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu;
2) w przypadku importu – z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego;
3) w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego – z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie
później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, dane dotyczące samochodów osobowych,
w tym dopuszczalną ładowność, dla celów poboru akcyzy, uwzględniając rozwiązania stosowane w odrębnych przepisach podatkowych
i konieczność zapewnienia prawidłowego poboru akcyzy”.
9 Artykuł 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym brzmi następująco:
„Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami
o ruchu drogowym, są obowiązane:
1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc
od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego;
2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju”.
10 Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą
opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.
11 Paragraf 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U.
nr 87, poz. 825) w wersji znajdującej zastosowanie w sprawie przed sądem krajowym (zwanego dalej „rozporządzeniem”), jak również
załączniki 1 i 2 do niego przewidują, że w przypadku samochodów nowych lub mających mniej niż dwa lata stawka akcyzy wynosi
3,1% lub 13,6% w zależności od pojemności silnika, natomiast w przypadku samochodów starszych niż dwa lata stawka ta, ustalana
zgodnie ze wzorem zamieszczonym w § 7 ust. 2 rozporządzenia, zmienia się wraz z wiekiem samochodu i może dochodzić do 65%
podstawy opodatkowania.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
12 Decyzją z dnia 7 listopada 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Białymstoku określił D. Krawczyńskiemu wysokość zobowiązania
w podatku akcyzowym w kwocie 11 066 PLN z tytułu sprzedaży w Polsce pięciu pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją
na terytorium polskim, które podatnik ten miał obowiązek zadeklarować i uregulować, czego nie uczynił.
13 D. Krawczyński wniósł odwołanie od tej decyzji, żądając ustalenia zobowiązania w podatku akcyzowym w łącznej wysokości 4599
PLN, ponieważ zasadniczo był zdania, że zgodnie z art. 79 ustawy o podatku akcyzowym miał on prawo do obniżenia kwoty akcyzy
o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą
od importu, nawet jeżeli nie złożył przewidzianej w tym zakresie deklaracji.
14 Decyzją z dnia 19 stycznia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku oddalił to odwołanie. Podkreślił on w niej zasadniczo,
że po pierwsze, podatnikami akcyzy są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego w Polsce przed jego pierwszą
rejestracją na terytorium kraju, a po drugie, w celu skorzystania z tego prawa do obniżenia konieczne jest złożenie przez
podatnika do właściwego urzędu celnego deklaracji dla podatku akcyzowego oraz obliczenie i wpłacenie należnego podatku akcyzowego
w terminie określonym przepisami.
15 Na tę ostatnią decyzję D. Krawczyński złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Podniósł on w szczególności,
że z akcyzy zwolniona jest sprzedaż samochodów używanych już zarejestrowanych w Polsce niezależnie od ich wieku, podczas gdy
zwolnienie to nie odnosi się do samochodów używanych sprowadzonych z innych państw członkowskich. Sprzedaż tych ostatnich
samochodów przed ich rejestracją w Polsce jest objęta podatkiem akcyzowym, którego wielkość zależy od wieku pojazdu. D. Krawczyński
wnioskuje z tego, że Rzeczpospolita Polska nakłada na samochody używane sprowadzone z innych państw członkowskich podatek
akcyzowy wyższy od obowiązującego podobne produkty krajowe.
16 Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku twierdzi natomiast, że Rzeczpospolita Polska nie dokonuje żadnego dyskryminującego rozróżnienia
pomiędzy samochodami osobowymi w zależności od ich pochodzenia, bowiem rozstrzygającym kryterium opodatkowania ich akcyzą
jest brak ich rejestracji na terytorium kraju, a nie pochodzenie z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska.
17 W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału
z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy podatek akcyzowy ustanowiony w państwie członkowskim, taki jak podatek akcyzowy przewidziany w [ustawie o podatku akcyzowym],
a opodatkowujący każdą sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju, może być uznany za
formę niedozwolonego podatku obrotowego w rozumieniu art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy […]?
W przypadku gdyby odpowiedź na powyższe pytanie była przecząca:
2) Czy podatek akcyzowy, taki jak sporny podatek akcyzowy w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku,
który opodatkowuje każdą sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju, sprzeciwia się
przepisowi art. 90 WE, wyrażającemu zakaz dyskryminacji lub protekcjonistycznego stosowania krajowego systemu podatkowego
w stosunku do podobnych produktów krajowych, w sytuacji kiedy podatkiem takim nie jest obciążona sprzedaż samochodów używanych
zarejestrowanych wcześniej na terytorium polskim?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
18 Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby dokonać oceny, czy dany podatek, cło lub opłata
mogą być uznane za podatek obrotowy w rozumieniu art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy, należy w szczególności ustalić, czy powodują
one zagrożenie dla funkcjonowania wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”), obciążając
obrót towarów i usług oraz oddziałując na transakcje handlowe w sposób podobny do tego, który charakteryzuje podatek VAT (wyrok
z dnia 11 października 2007 r. w sprawach połączonych C‑283/06 i C‑312/06 KÖGÁZ i in., Zb.Orz. s. I‑8463, pkt 34 i przytoczone
tam orzecznictwo).
19 Trybunał wyjaśnił w tym zakresie, że za obciążające obrót towarów i usług w sposób podobny do tego, który charakteryzuje podatek
VAT, należy w każdym razie uznać podatki i opłaty mające zasadnicze cechy charakterystyczne podatku VAT, nawet jeśli nie są
one we wszystkich aspektach identyczne z nim (ww. wyrok w sprawie KÖGÁZ i in., pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
20 Natomiast art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy nie sprzeciwia się utrzymywaniu lub wprowadzeniu podatku, który nie ma jednej z zasadniczych
cech charakterystycznych podatku VAT (ww. wyrok w sprawie KÖGÁZ i in., pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
21 Trybunał wyjaśnił, jakie są zasadnicze cechy charakterystyczne podatku VAT. Z jego orzecznictwa wynika, że są cztery takie
cechy: powszechne stosowanie podatku VAT do czynności, których przedmiotem są towary lub usługi; ustalenie jego kwoty w sposób
proporcjonalny do ceny otrzymanej przez podatnika jako świadczenie wzajemne za dostarczone towary lub usługi; pobór podatku
na każdym etapie procesu produkcji i dystrybucji, w tym na etapie sprzedaży detalicznej, niezależnie od ilości wcześniejszych
transakcji; odliczenie od podatku VAT należnego od podatnika kwot zapłaconych na poprzednich etapach procesu produkcji i dystrybucji,
co oznacza, że podatek na danym etapie stosuje się wyłącznie do wartości dodanej na tym etapie oraz że końcowe obciążenie
podatkowe ponosi ostatecznie konsument (ww. wyrok w sprawie KÖGÁZ i in., pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
22 W odniesieniu do pierwszej z tych cech, tj. powszechnego stosowania podatku VAT do czynności, których przedmiotem są towary
lub usługi, należy podkreślić, jak zresztą podnoszą Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku, rząd polski oraz Komisja Wspólnot
Europejskich, że zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym podatkowi akcyzowemu będącemu przedmiotem postępowania
przed sądem krajowym podlegają jedynie czynności sprzedaży pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium
polskim.
23 W świetle tej okoliczności nie można zatem uznać, że ten podatek akcyzowy jest nakładany w sposób ogólny na wszystkie czynności,
których przedmiotem są towary lub usługi.
24 W rezultacie, skoro podatek akcyzowy będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym nie spełnia pierwszej z cech wymienionych
w pkt 21 niniejszego wyroku, nie jest konieczne badanie, czy podatek ten spełnia trzy pozostałe zasadnicze cechy charakterystyczne
podatku VAT.
25 W związku z tym podatek wykazujący cechy takie jak podatek akcyzowy będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym odróżnia
się od podatku VAT w taki sposób, że nie można go zakwalifikować jako podatku mającego charakter podatku obrotowego w rozumieniu
art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy.
26 W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 33 ust. 1 szóstej dyrektywy należy interpretować
w ten sposób, że nie sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu takiemu, jaki jest przewidziany w Polsce przez ustawę o podatku
akcyzowym, któremu podlega każda sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
W przedmiocie pytania drugiego
27 Sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy podatek akcyzowy, któremu podlega każda sprzedaż pojazdów samochodowych przed
ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju jest sprzeczny z art. 90 WE, skoro sprzedaż używanych pojazdów samochodowych
już zarejestrowanych na terytorium polskim jest zwolniona z tego podatku.
28 Należy zatem zbadać, czy taki system nie prowadzi do wyższego opodatkowania pojazdów używanych sprowadzonych z innego państwa
członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska, a w konsekwencji niezarejestrowanych na terytorium polskim, niż używanych pojazdów
samochodowych już znajdujących się na rynku krajowym, które są zarejestrowane w Polsce.
29 Tytułem wstępu należy podkreślić, że podatek akcyzowy taki jak ustanowiony przez przepisy krajowe będące przedmiotem postępowania
przed sądem krajowym, jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym powinien być poddany
ocenie w świetle art. 90 WE (zob. podobnie wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C‑313/05 Brzeziński, Zb.Orz. s. I‑513,
pkt 24).
30 Należy przypomnieć, iż Trybunał orzekł, że art. 90 WE stanowi w systemie traktatu WE uzupełnienie postanowień odnoszących
się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów
między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać
z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (ww. wyrok w sprawie
Brzeziński, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
31 W dziedzinie opłat od używanych pojazdów samochodowych przywiezionych z zagranicy art. 90 WE służy zagwarantowaniu całkowitej
neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami
przywożonymi z zagranicy (wyrok z dnia 20 września 2007 r. w sprawie C‑74/06 Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz. s. I‑7585,
pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
32 Ponadto system opodatkowania można uznać za zgodny z art. 90 WE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest on tak skonstruowany,
iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku
z tym nie wywołuje on w żadnym razie dyskryminujących skutków (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo).
33 W tym kontekście należy zbadać, czy podatek akcyzowy będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym obciąża w ten sam
sposób zarówno sprzedaż przywożonych używanych pojazdów samochodowych, jak i sprzedaż używanych pojazdów samochodowych już
zarejestrowanych w Polsce, bowiem te dwie kategorie pojazdów stanowią produkty podobne w rozumieniu art. 90 akapit pierwszy WE.
34 W ramach tego porównania należy dokonać rozróżnienia między dwiema kategoriami pojazdów, a mianowicie z jednej strony tymi,
które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa
się za pierwszy rok kalendarzowy, a z drugiej strony tymi, które są sprzedawane jako używane po upływie tego dwuletniego okresu
(ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 34).
35 W odniesieniu do pojazdów osobowych sprzedawanych jako nowe lub używane we wspomnianym okresie dwóch lat, z rozporządzenia
wynika, że są one opodatkowane podatkiem akcyzowym obliczanym według tej samej stawki (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 35).
36 Jeśli chodzi o pojazdy używane mające mniej niż dwa lata, to konkretnie sąd krajowy powinien zbadać, zwłaszcza w świetle rozporządzenia,
czy podlegają one z tytułu podatku akcyzowego rzeczywiście identycznemu obciążeniu przez to, że kwota rezydualna tego podatku
zawarta w wartości rynkowej pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jest równa kwocie tego podatku obciążającej podobne
pojazdy używane pochodzące z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 36).
37 Natomiast, jeśli chodzi o podatek akcyzowy, który obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich
produkcji, stawka podatku akcyzowego jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru
prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 37).
38 Na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego
państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce
jako nowe stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna (ww. wyrok w sprawie
Brzeziński, pkt 38).
39 Z powyższych rozważań wynika, że na pytanie drugie należy udzielić odpowiedzi, iż art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować
w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu takiemu jak będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym w zakresie,
w jakim kwota podatku, któremu podlega sprzedaż przed pierwszą rejestracją pojazdów używanych sprowadzonych z innego państwa
członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane
wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu
przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia, ma takie skutki.
W przedmiocie ograniczenia skutków niniejszego wyroku w czasie
40 W uwagach na piśmie przedstawionych Trybunałowi rząd polski zwrócił się do niego, aby w przypadku stwierdzenia, że przepisy
krajowe będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym są niezgodne z art. 90 akapit pierwszy WE, Trybunał ograniczył
skutki tego wyroku w czasie.
41 Na poparcie swojego wniosku rząd ten powołuje się na okoliczność, że w chwili wydania przepisów krajowych stanowiących przedmiot
postępowania przed sądem krajowym brał on pod uwagę wyroki Trybunału, mimo że nie dotyczyły one sytuacji prawnych i faktycznych
podobnych do tej w niniejszym postępowaniu, oraz że mimo okoliczności, iż zdaniem Komisji i Trybunału niektóre przepisy rozporządzenia
nie są zgodne z art. 90 akapit pierwszy WE, bowiem przewidują podwyższenie stawki akcyzy w zależności od wieku pojazdu, stwierdzenie
takie nie jest istotne w odniesieniu do innych przepisów tego rozporządzenia. Ze względu na te ostatnie przepisy Trybunał
mógłby ograniczyć skutki niniejszego wyroku w czasie.
42 W tym zakresie należy przypomnieć, że jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując ogólną zasadę pewności prawa leżącą
u podstaw wspólnotowego porządku prawnego, może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych możliwość
powoływania się na zinterpretowany przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych zawartych w dobrej wierze (wyrok
z dnia 6 marca 2007 r. w sprawie C‑292/04 Meilicke i in., Zb.Orz. s. I‑1835, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
43 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału tego rodzaju ograniczenie może być dopuszczalne jedynie w samym wyroku, w którym
Trybunał rozstrzyga w kwestii wykładni, o którą się do niego zwrócono (ww. wyrok w sprawie Meilicke i in., pkt 36 i przytoczone
tam orzecznictwo).
44 W istocie musi bowiem istnieć tylko jedna chwila określenia skutków w czasie dokonywanej przez Trybunał na wniosek wykładni
przepisu prawa wspólnotowego. W tym zakresie zasada, zgodnie z którą ograniczenie dopuszczalne jest jedynie w samym wyroku
rozstrzygającym w kwestii wykładni, o którą się zwrócono, gwarantuje równość traktowania państw członkowskich i innych podmiotów
prawa wspólnotowego oraz spełnia tym samym również wymagania wynikające z zasady pewności prawa (ww. wyrok w sprawie Meilicke
i in., pkt 37).
45 Niniejsze odesłanie prejudycjalne co do istoty dotyczy kwestii zgodności z art. 90 akapit pierwszy WE podatku akcyzowego,
który obciąża sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. W tym względzie z pkt 41
ww. wyroku w sprawie Brzeziński wynika, iż art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się
on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku, któremu podlegają pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte
w innym państwie członkowskim niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości
rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu
krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia,
ma takie skutki.
46 Z pkt 62 ww. wyroku w sprawie Brzeziński wynika zaś, że Trybunał nie ograniczył skutków tego wyroku w czasie.
47 W konsekwencji brak jest podstaw, by ograniczyć skutki niniejszego wyroku w czasie.
W przedmiocie kosztów
48 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 33 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich
w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku,
zmienionej dyrektywą Rady 91/680/EWG z dnia 16 grudnia 1991 r. należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się on
podatkowi akcyzowemu takiemu, jaki jest przewidziany w Polsce przez Ustawę z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym,
któremu podlega każda sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
2) Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu takiemu jak będący
przedmiotem postępowania przed sądem krajowym w zakresie, w jakim kwota podatku, któremu podlega sprzedaż przed pierwszą rejestracją
pojazdów używanych sprowadzonych z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości
rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu
krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia
Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
Podpisy
* Język postępowania: polski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło