C-428/02
WyrokTSUE2005-03-03CELEX: 62002CJ0428ECLI:EU:C:2005:126
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że pojęcie "wynajmu nieruchomości" obejmuje wynajem miejsc do cumowania statków na wodzie i miejsc do ich przechowywania na lądzie, oraz czy pojęcie "pojazdów" w wyjątku dotyczącym wynajmu miejsc parkingowych obejmuje również statki?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że wynajem miejsc do cumowania statków na wodzie oraz miejsc do ich przechowywania na lądzie stanowi wynajem nieruchomości w rozumieniu art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy. Uzasadnił to tym, że wynajem dotyczy określonej, trwale odgrodzonej i niezmiennej części basenu portowego lub powierzchni ziemi, do której najemca uzyskuje wyłączne prawo korzystania. W odniesieniu do pojęcia „pojazdów”, Trybunał, uwzględniając rozbieżności językowe w różnych wersjach dyrektywy oraz cel przepisu, który ma szeroko wyłączać z opodatkowania wynajem miejsc parkingowych, zinterpretował je jako obejmujące wszystkie środki transportu, w tym statki, co zapobiegałoby nielogicznym konsekwencjom i było zgodne z zasadą neutralności podatkowej.Stan faktyczny
Fonden Marselisborg Lystbådehavn (FML) zarządza portem jachtowym w Marselisborgu i wynajmuje miejsca do cumowania statków na wodzie oraz miejsca do ich zimowania na lądzie. W 1999 roku regionalny urząd podatkowy w Århus uznał, że przychody z tej działalności podlegają VAT. FML zaskarżyła tę decyzję do Landsskatteret, który orzekł, że wynajem miejsc na wodzie nie jest wynajmem nieruchomości, ale wynajem miejsc na lądzie już tak, oraz że pojęcie „pojazdów” w kontekście wyjątku od zwolnienia z VAT nie obejmuje statków. Zarówno FML, jak i Skatteministeriet złożyły skargi na to orzeczenie do Vestre Landsret, który skierował pytania prejudycjalne do TSUE.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 92/111/EWG z dnia 14 grudnia 1992 r., należy interpretować w ten sposób, że pojęcie wynajmu nieruchomości obejmuje wynajem miejsc przewidzianych do cumowania statków na wodzie, jak również miejsc do przechowywania tych statków na lądzie na terenie portowym.
2) Artykuł 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy 77/388/EWG zmienionej dyrektywą 92/111/EWG należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „pojazdów” odnosi się również do statków.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C-428/02
Fonden Marselisborg Lystbådehavn
przeciwko
Skatteministeriet
i Skatteministeriet
przeciwko
Fonden Marselisborg Lystbådehavn
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Vestre Landsret)
Szósta dyrektywa VAT – Artykuł 13 część B lit. b) – Zwolnienia – Wynajem nieruchomości – Wynajem miejsc parkingowych – Miejsca na wodzie na statki – Przechowywanie statków na lądzie
Opinia rzecznika generalnego J. Kokott przedstawiona w dniu 14 października 2004 r. I‑0000
Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 3 marca 2005 r. I‑0000
Streszczenie wyroku
1. Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Zwolnienia
przewidziane w szóstej dyrektywie – Zwolnienie najmu nieruchomości – Pojecie – Wynajem miejsc na statki na wodzie i na lądzie
(dyrektywa Rady 77/388, art. 13 część B lit. b))
2. Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Zwolnienia
przewidziane w szóstej dyrektywie – Zwolnienie najmu nieruchomości – Wyjątek dotyczący wynajmu miejsc parkingowych przeznaczonych
dla pojazdów – Pojęcie pojazdów – Wszystkie środki transportu, w tym statki
(dyrektywa Rady 77/388, art. 13 część B lit. b) pkt 2)
1. Artykuł 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu
do podatków obrotowych, zmienionej dyrektywą 92/111, należy interpretować w ten sposób, że pojęcie wynajmu nieruchomości obejmuje
wynajem miejsc przewidzianych do cumowania statków na wodzie, jak również miejsc do przechowywania tych statków na lądzie
na terenie portowym.
W szczególności odnośnie do tych pierwszych miejsce do cumowania w basenie portowym mieści się w definicji nieruchomości w rozumieniu
tego przepisu, ponieważ wynajem nie dotyczy jakiejś ilości wody, lecz określonej części tego basenu, która odgrodzona jest
w sposób trwały i nie może być przemieszczona.
(por. pkt 34–36 oraz pkt 1 sentencji)
2. Artykuł 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu
do podatków obrotowych, zmienionej dyrektywą 92/111, który wyłącza ze zwolnienia z podatku od wartości dodanej wynajem miejsc
parkingowych przeznaczonych dla pojazdów, powinien być interpretowany w ten sposób, że pojęcie „pojazdy” używane w tym przepisie
obejmuje wszystkie środki transportu, w tym statki.
(por. pkt 44, 46–47 oraz pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 3 marca 2005 r.(*)
Szósta dyrektywa VAT – Artykuł 13 część B lit. b) – Zwolnienia – Wynajem nieruchomości – Wynajem miejsc parkingowych – Miejsca na wodzie na statki – Przechowywanie statków na lądzie
W sprawie C‑428/02
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez le Vestre
Landsret (Dania) postanowieniem z dnia 15 listopada 2002 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 listopada 2002 r., w postępowaniu:
Fonden Marselisborg Lystbådehavn
przeciwko
Skatteministeriet
oraz w postępowaniu:
Skatteministeriet
przeciwko
Fonden Marselisborg Lystbådehavn,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, A. Borg Barthet, J.-P. Puissochet, J. Malenovský i U. Lõhmus (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: H. von Holstein, zastępca sekretarza,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 września 2004 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione na piśmie:
– w imieniu Fonden Marselisborg Lystbådehavn przez L. Henriksena oraz M. Andersena, advokaterne,
– w imieniu Skatteministeriet oraz rządu duńskiego przez J. Molde’a działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez
P. Bieringa, advokat,
– w imieniu rządu greckiego przez M. Apessosa oraz K. Georgiadisa działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez E. Traversa oraz T. Ficha działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 14 października 2004 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG
z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny
system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, str. 1), zmienionej dyrektywą Rady
92/111/EWG z dnia 14 grudnia 1992 r. (Dz.U. L 384, str. 47, zwanej dalej „szóstą dyrektywą”).
2 Wniosek ten złożony został w ramach dwóch sporów toczących się odpowiednio między Fonden Marselisborg Lystbådehavn (fundacją
portu jachtowego w Marselisborg (Dania), zwaną dalej „FML”) a Skatteministeriet (duński minister do spraw podatkowych) oraz
tym ostatnim a FML w przedmiocie opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (zwanym dalej „podatkiem VAT”) czynności najmu
miejsc w porcie jachtowym na wodzie, jak również miejsc służących w zimie do przechowania statków na lądzie.
Ramy prawne
Uregulowania wspólnotowe
3 Zgodnie z jedenastym motywem szóstej dyrektywy jej celem jest w szczególności sporządzenie wspólnego wykazu zwolnień z podatku
VAT, tak aby umożliwić pobór środków własnych Wspólnot w sposób jednolity we wszystkich państwach członkowskich.
4 Artykuł 2 ust. 1 szóstej dyrektywy poddaje opodatkowaniu podatkiem VAT „dostawę towarów lub usług świadczoną [świadczenie
usług dokonywane] odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika, który jako taki występuje [działającego w takim charakterze]”.
5 Artykuł 4 ust. 1 i ust. 2 szóstej dyrektywy przewidują, że:
„»Podatnikiem« jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania [niezależnie od jej miejsca]
działalność gospodarczą, określoną w ust. 2, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
Działalność gospodarcza określona w ust. 1 obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi,
włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów [lub zawodów podobnych]. Za działalność gospodarczą
uznaje się również wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych
[wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych celem osiągania stałego zysku]”.
6 Artykuł 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy, zawarty w jej tytule X, „Zwolnienia”, stanowi:
„Nie naruszając innych przepisów Wspólnoty, państwa członkowskie zwalniają, na warunkach, które ustalają w celu zapewnienia
właściwego i prostego zastosowania zwolnień od podatku i zapobieżenia oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom:
[…]
b) najem lub dzierżawę nieruchomości z wyjątkiem:
1) udzielenia zakwaterowania, według przepisów prawa państw członkowskich, w sektorze hotelarskim lub w sektorach o podobnym
charakterze, włącznie z zapewnianiem miejsc w [na] obozach wakacyjnych lub na terenach przystosowanych do biwakowania;
2) wynajmu miejsc parkingowych [przeznaczonych dla pojazdów];
3) wynajmu trwale zainstalowanego wyposażenia i urządzeń;
4) wynajmu sejfów.
Państwa członkowskie mogą ustalić dalsze wyłączenia w zakresie tego zwolnienia;
[…]”.
Uregulowania krajowe
7 Artykuł 13 ust. 1 pkt 8 momsloven (ustawy o podatku VAT) stanowi:
„Następujące towary i usługi są zwolnione z podatku VAT:
[…]
8) Administracja, wynajem oraz dzierżawa nieruchomości, jak również dostarczanie gazu, wody, elektryczności i energii cieplnej
związane z wynajmem oraz dzierżawą. Zwolnienie nie obejmuje jednak wynajmu pokoi w hotelach lub podobnych przedsiębiorstwach,
wynajmu przez przedsiębiorstwa pokoi na okres krótszy niż jeden miesiąc, wynajmu miejsc kempingowych, parkingowych lub powierzchni
reklamowych, jak również przechowywania bagażu”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
8 Zarządzenie portem jachtowym w Marselisborg zostało powierzone FML. Ta niezależna instytucja wykonuje w szczególności działalność
w zakresie wynajmu miejsc do cumowania statków i miejsc do ich zimowania na lądzie.
9 Miejsce do cumowania statków na wodzie może być wynajęte na rok, na okresy miesięczne bądź też wreszcie na okresy krótsze,
to znaczy na jeden lub kilka dni.
10 W przypadku wynajmu na rok najemca uzyskuje prawo używania określonego i odgraniczonego miejsca, jak również używania wspólnych
urządzeń portowych, takich jak toalety i prysznice. Miejsca są dostosowywane do rozmiaru statków. Każde z nich opatrzone jest
indywidualnym numerem i oznaczone słupkami, tyczkami na bojach bądź Y-bomami z tyczkami na bojach. Gdy najemca takiego miejsca
życzy sobie nie korzystać z niego przez dłużej niż 24 godziny, jest ono udostępniane innym osobom bez odszkodowania.
11 Długoterminowi najemcy przeznaczonych dla statków miejsc na wodzie z prawem do miejsca na lądzie muszą ponosić roczną opłatę
za najem oraz wpłacić depozyt, którego wysokość jest obliczana z uwzględnieniem zwłaszcza rozmiaru statku. Natomiast nie jest
wymagany depozyt w przypadku wynajmu miejsca do cumowania bez prawa do miejsca na lądzie. Jednakże w tym ostatnim przypadku
roczny czynsz jest wyższy.
12 W przypadku wynajmu na okresy miesięczne czynsz jest pobierany miesięcznie, ale nie jest wymagany depozyt. Najemcy zapewnia
się co do zasady numerowane, odgraniczone miejsce, które jest dostosowane do rozmiaru jego statku.
13 Wynajem krótkoterminowy jest przewidziany dla innych osób, które otrzymują jedynie miejsce do cumowania w porcie na jeden
lub kilka dni. W przypadku tego rodzaju najmu depozyt nie jest wymagany.
14 Wynajem miejsc na lądzie uprawnia najemcę do używania odgraniczonego miejsca przeznaczonego na zimowanie statku. Miejsce to
posiada numerowane kołyski do wodowania, to znaczy konstrukcję, na której umieszczany jest statek, do której najemca ma swobodny
dostęp celem doglądania i przygotowania swojego statku.
15 Spór przed sądem krajowym wynika z faktu, że w odpowiedzi na wniosek skierowany w 1999 r. przez FML do regionalnego urzędu
podatkowego w Århus (Dania) uznał on, że przychody z działalności polegającej na wynajmie miejsc na statki podlegały podatkowi
VAT. FML zaskarżyła tę decyzję do Landsskatteret.
16 W orzeczeniu z dnia 6 grudnia 2000 r. sąd ten orzekł, że wynajem miejsc na wodzie na statki nie mógł korzystać z przewidzianego
w art. 13 ust. 1 pkt 8 momsloven zwolnienia z podatku VAT, ponieważ działalność ta nie mogła zostać uznana za wynajem nieruchomości.
Landsskatteret stwierdził, że właściciel statku nie najmuje odgraniczonej i dającej się zidentyfikować powierzchni, czy części
nieruchomości, ale nabywa jedynie prawo do używania polegające na dysponowaniu znajdującym się w porcie miejscem na wodzie
przeznaczonym na jego statek.
17 Natomiast jeśli chodzi o przechowanie statku na zimę, to Landsskatteret orzekł, że działalność ta nie podlega podatkowi VAT,
ponieważ może zostać zakwalifikowana jako „wynajem nieruchomości” w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 8 momsloven. W istocie stwierdził
on, że właściciel statku najmuje za cenę określoną proporcjonalnie do zajmowanej powierzchni odgraniczone, dające się zidentyfikować
pole, do którego ma swobodny dostęp w porze zimowej. Zdaniem Landsskatteret wynajmu takiego nie obejmuje wyjątek dotyczący
„wynajmu miejsc parkingowych [przeznaczonych dla pojazdów]”, ponieważ pojęcie „pojazdów” w rozumieniu art. 13 część B lit. b)
pkt 2 szóstej dyrektywy nie odnosi się do statków.
18 Zarówno FML, jak i Skatteministeriet złożyli skargi na wyżej wymienione orzeczenie Landsskatteret do Vestre Landsret. Organ
ten, oceniając, że rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania wykładni art. 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy, postanowił
zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy VAT […] powinien być interpretowany w ten sposób, że pojęcie »wynajmu nieruchomości«
obejmuje wynajem miejsca na statek, składającego się ze znajdującej się w obrębie portu powierzchni na lądzie, jak również
z odgraniczonego i dającego się zidentyfikować miejsca na wodzie?
2) Czy art. 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że pojęcie »pojazdów« odnosi
się również do statków?”
W przedmiocie pierwszego pytania
19 Pierwszym pytaniem sąd krajowy zmierza do uzyskania odpowiedzi, czy art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy powinien być
interpretowany w ten sposób, że pojęcie wynajmu nieruchomości obejmuje zarówno wynajem miejsc przeznaczonych do cumowania
statków, jak też miejsc przeznaczonych do przechowywania tych statków na lądzie, w obrębie portu.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
20 FML twierdzi, że jej działalność polegająca na wynajmie miejsc do cumowania statków, jak też miejsc na lądzie przeznaczonych
do ich zimowania, odpowiada określonym w orzecznictwie Trybunału warunkom wynajmu nieruchomości w rozumieniu szóstej dyrektywy.
Według niej jej działalność w istocie skutkuje płaceniem czynszu, miejsce jest wynajęte na konkretny okres umowny, a wynajem
miejsca pociąga za sobą przekazanie najemcy prawa do korzystania z niego z wyłączeniem osób trzecich.
21 Odnośnie do charakteru wynajętego przedmiotu twierdzi ona, że obiekty portowe stanowią trwałe konstrukcje, które nie mogą
być łatwo zdemontowane lub przemieszczone.
22 Rząd duński uważa, że wynajem miejsc do cumowania statków nie może być uznany za wynajem nieruchomości w rozumieniu art. 13
część B lit. b) szóstej dyrektywy, ponieważ wyjątki przewidziane w tym przepisie powinny być interpretowane w sposób ścisły.
23 Zdaniem tego rządu, nawet gdyby obiekty portowe zostały zakwalifikowane jako „nieruchomości”, który to termin stanowi zasadniczy
element analizy pojęcia „nieruchomości” w rozumieniu szóstej dyrektywy, to używanie tych obiektów podczas cumowania stanowi
jedynie świadczenie pomocnicze, które do celów podatkowych winno być traktowane w ten sam sposób, co świadczenie główne, to
znaczy przyznanie właścicielom statków miejsca na wodzie w tym porcie. To ostatnie zaś nie odpowiada warunkom zaliczenia do
pojęcia nieruchomości.
24 Natomiast wynajem wyraźnie odgraniczonego miejsca na lądzie właścicielowi statku celem jego przechowania w zimie powinien
być zakwalifikowany jako wynajem nieruchomości w rozumieniu szóstej dyrektywy.
25 Rząd grecki uważa, podobnie jak rząd duński, że pojęcie „wynajmu nieruchomości” nie obejmuje odgraniczonego i dającego się
zidentyfikować miejsca na wodzie, lecz mieści się w nim wynajem przeznaczonych do zimowania statków miejsc na lądzie.
26 Komisja podnosi, że z dokonanej przez Trybunał bardzo szerokiej wykładni pojęć „wynajem i dzierżawa nieruchomości” wynika,
że wynajem części suchej powierzchni portowej, przeznaczonej na zimowanie statków, stanowi niezaprzeczalnie wynajem nieruchomości
w rozumieniu szóstej dyrektywy. Poza tym jej zdaniem wynajem miejsca do cumowania nie może być traktowany odmiennie w zależności
od zaistnienia takich szczególnych właściwości technicznych, jak cumowanie statku raczej do boi lub Y-bomu niż kotwiczenie
czy też cumowanie do zamocowanej do dna dalby.
Odpowiedź Trybunału
27 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zwolnienia przewidziane w art. 13 szóstej dyrektywy stanowią pojęcia autonomiczne prawa
wspólnotowego i powinny być w związku z tym definiowane w sposób wspólnotowy (zob. wyroki z dnia 12 września 2000 r. w sprawie
C‑358/97 Komisja przeciwko Irlandii, Rec. str. I‑6301, pkt 51; wyrok z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie C‑315/00 Maierhofer,
Rec. str. I‑563, pkt 25; wyrok z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie C‑275/01 Sinclair Collis, Rec. str. I‑5965, pkt 22, oraz
wyrok z dnia 18 listopada 2004 r. w sprawie C‑284/03 Temco Europe, Zb.Orz. str. I‑0000, pkt 16).
28 Wobec braku definicji pojęcia „wynajmu nieruchomości” w art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy wykładni tego przepisu należy
dokonywać z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów i systematyki tej dyrektywy oraz mając na uwadze zwłaszcza
ratio legis zwolnienia, które ona przewiduje (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Temco Europe, pkt 18).
29 Wobec tego że zwolnienia przewidziane w art. 13 szóstej dyrektywy stanowią wyjątki od zasady ogólnej, zgodnie z którą opodatkowaniu
podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, ich wykładnia powinna być ścisła (zob. zwłaszcza
ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 52; wyrok z dnia 12 września 2000 r. w sprawie C‑359/97 Komisja przeciwko
Zjednoczonemu Królestwu, Rec. str. I‑6355, pkt 64, oraz ww. wyrok w sprawie Sinclair Collis, pkt 23).
30 Trybunał w wielu wyrokach zdefiniował wynajem nieruchomości w rozumieniu art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy jako prawo
najemcy, przyznane przez właściciela nieruchomości za wynagrodzeniem i na określony czas, do zajmowania tej nieruchomości
oraz wykluczenia osób trzecich z korzystania z tego prawa (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 52–57;
wyrok z dnia 9 października 2001 r. w sprawie C‑409/98 Mirror Group, Rec. str. I‑7175, pkt 31; wyrok z dnia 4 października
2001 r. w sprawie C‑326/99 „Goed Wonen”, Rec. str. I‑6831, pkt 55, oraz ww. wyrok w sprawie Temco Europe, pkt 19).
31 W sprawie toczącej się przed sądem krajowym jest bezsporne, że stosunki między FML a użytkownikami miejsc na lądzie, którym
przysługuje przez pewien czas prawo wyłącznego używania przyznanego im miejsca, odpowiadają wynajmowi w przytoczonym znaczeniu.
To samo dotyczy stosunków między FML a użytkownikami miejsc do cumowania na wodzie, nawet w przypadku wynajmu okazjonalnego,
kiedy to miejsce takie może być tymczasowo udostępnione innej jednostce, niż statek osoby uprawnionej, podczas gdy ona nie
cumuje go tam. Nie można w istocie uznać, by takie okazjonalne używanie, niewyrządzające osobie uprawnionej szkody, zmieniało
istotę stosunku między nią a zarządcą portu.
32 Zatem aby odpowiedzieć na pierwsze pytanie, pozostaje ustalić, czy odpowiednio miejsca na statki na lądzie oraz miejsca do
cumowania statków na wodzie powinny być uznane za nieruchomości.
33 Odnośnie do miejsc na lądzie należy stwierdzić, że część powierzchni ziemi używana do przechowywania statków jest nieruchomością.
34 Gdy zaś chodzi o miejsca do cumowania na wodzie, to z orzeczenia odsyłającego wynika, że FML jest właścicielem terenu i basenu
portowego. Okoliczność, że teren ten jest w całości lub w części zalany wodą nie stanowi przeszkody dla jego kwalifikacji
jako nieruchomości, która może stanowić przedmiot wynajmu lub dzierżawy. FML jako właściciel może udostępnić ten teren w całości,
w tym wyodrębnione jego części. Wynajem nie dotyczy jednak jakiejś ilości wody, lecz określonej części basenu portowego. Powierzchnia
ta pokryta jest wodą, odgrodzona jest w sposób trwały i nie może być przemieszczona.
35 W konsekwencji, podobnie jak to zaznacza rzecznik generalny w pkt 32 opinii, nawet w przypadku ścisłej jego wykładni, art. 13
część B lit. b) szóstej dyrektywy prowadzi do wniosku, że miejsce do cumowania w basenie portowym mieści się w definicji nieruchomości
w rozumieniu tego przepisu.
36 Na pierwsze pytanie należy zatem udzielić odpowiedzi, że art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy należy interpretować w ten
sposób, że pojęcie wynajmu nieruchomości obejmuje wynajem miejsc przewidzianych do cumowania statków na wodzie, jak również
miejsc do przechowywania tych statków na lądzie na terenie portowym.
W przedmiocie drugiego pytania
37 Drugim pytaniem sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy pojęcie „pojazdów” użyte w art. 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy
obejmuje również do statki.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
38 FML podnosi, że z art. 15 pkt 2, art. 28a ust. 2 lit. a) oraz art. 28n ust. 4 lit. b) i c) szóstej dyrektywy wynika, że ustawodawca
wspólnotowy dokonuje rozróżnienia między terminem „środki transportu” a pojęciem „pojazdy”. Jej zdaniem gdyby przepis dotyczył
wszystkich środków transportu, to znaczy statków powietrznych, pojazdów silnikowych, statków itp., wówczas zostałoby użyte
sformułowanie wskazujące na „środki transportu”. Natomiast pojęcie „pojazdów” zostało jej zdaniem użyte jedynie w odniesieniu
do środków transportu naziemnego na kołach. Pojęcie „pojazdy”, o którym mowa w art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy dotyczy
zatem jedynie środków transportu naziemnego, a w konsekwencji należy na drugie pytanie udzielić odpowiedzi negatywnej.
39 Rządy duński i grecki uważają, że pojęcie „pojazdów” nie powinno być interpretowane ściśle. Pojęcie to winno zatem dotyczyć
wszystkiego, co może przetransportować osobę z jednego punktu do drugiego, w tym statków.
40 Komisja utrzymuje również, że pomijając różnice terminologiczne między różnymi wersjami językowymi art. 13 część B lit. b)
pkt 2 szóstej dyrektywy, termin „pojazdy” jest w rzeczywistości używany w nich wszystkich w sposób spójny i odnosi się do
środków transportu sensu largo, w tym do statków. Odmienna wykładnia miałaby jej zdaniem sprzeczne z logiką następstwa, co byłoby niezgodne z zasadą neutralności
podatkowej.
Odpowiedź Trybunału
41 Terminy użyte w różnych wersjach językowych art. 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy dla określenia „pojazdów” nie
są spójne. Jak słusznie zaznacza Komisja, pewne wersje językowe, wśród których znajdują się wersje: francuska, angielska,
włoska, hiszpańska, portugalska, niemiecka i fińska, odnoszą to pojęcie do środków transportu w ogólności, w tym do statków
powietrznych i statków wodnych. Inne wersje językowe, takie jak: duńska, szwedzka, niderlandzka i grecka, posłużyły się tymczasem
terminem bardziej precyzyjnym i mającym węższe znaczenie, który zasadniczo odnosi się do „środków transportu naziemnego”.
W szczególności duński termin „kjøretøjer” odnosi się do kołowych środków transportu naziemnego.
42 W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w razie różnicy między różnymi wersjami językowymi
przepisu prawa wspólnotowego, winien on być interpretowany z uwzględnieniem ogólnej systematyki i celu uregulowania, którego
część stanowi (zob. w szczególności wyrok z dnia 27 marca 1990 r. w sprawie C‑372/88 Cricket St Thomas, Rec. str. I‑1345,
pkt 19, oraz wyrok z dnia 14 września 2000 r. w sprawie C‑384/98 D., Rec. str. I‑6795, pkt 16).
43 W zakresie wynajmu miejsc parkingowych dla pojazdów art. 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy wprowadza wyjątek od przewidzianego
w tym artykule zwolnienia wynajmu i dzierżawy nieruchomości. Poddaje zatem transakcje, o których w nim mowa, zasadom ogólnym
tej dyrektywy, której celem jest z kolei objęcie podatkiem VAT wszystkich transakcji podlegających opodatkowaniu, z wyjątkiem
wyraźnie przewidzianych odstępstw. Przepis ten nie może być zatem interpretowany wąsko (zob. wyrok z dnia 12 lutego 1998 r.
w sprawie C‑346/95 Blasi, Rec. str. I‑481, pkt 19).
44 W związku z tym używany w tym przepisie termin „pojazdy” winien być interpretowany jako dotyczący wszystkich środków transportu,
w tym statków.
45 Wynajem miejsc do cumowania statków nie ogranicza się bowiem jedynie do prawa zajmowania w sposób wyłączny powierzchni wody,
ale implikuje również udostępnienie różnych urządzeń portu umożliwiających zwłaszcza cumowanie statku, udogodnień służących
do zaokrętowania i wyokrętowania załogi, ewentualne używanie przez nią urządzeń sanitarnych i innych. Jak zaznacza rzecznik
generalny w pkt 51 opinii, żadne względy, a zwłaszcza względy porządku społecznego, które przemawiały za zwolnieniem wynajmu
nieruchomości z podatku VAT, nie mają zastosowania do wynajmu miejsc do cumowania statków następującego w takich okolicznościach,
jak w sprawie przed sądem krajowym.
46 W takich okolicznościach, mając na względzie cel art. 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy, pkt 2 – wyłączający ze zwolnienia
z podatku VAT wynajem miejsc parkingowych przeznaczonych dla pojazdów – powinien być interpretowany w ten sposób, że znajduje
on w sposób ogólny zastosowanie do wynajmu miejsc do stacjonowania wszystkich środków transportu, w tym statków.
47 W świetle powyższego na drugie pytanie należy udzielić odpowiedzi, że art. 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy należy
interpretować w ten sposób, że pojęcie „pojazdów” odnosi się również do statków.
W przedmiocie kosztów
48 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 13 część B lit. b) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru
podatku, zmienionej dyrektywą Rady 92/111/EWG z dnia 14 grudnia 1992 r., należy interpretować w ten sposób, że pojęcie wynajmu
nieruchomości obejmuje wynajem miejsc przewidzianych do cumowania statków na wodzie, jak również miejsc do przechowywania
tych statków na lądzie na terenie portowym.
2) Artykuł 13 część B lit. b) pkt 2 szóstej dyrektywy 77/388/EWG zmienionej dyrektywą 92/111/EWG należy interpretować w ten sposób,
że pojęcie „pojazdów” odnosi się również do statków.
Podpisy
* Język postępowania: duński.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło