C-430/05
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2007-03-08CELEX: 62005CC0430ECLI:EU:C:2007:148
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 21 dyrektywy 2001/34/WE stoi na przeszkodzie krajowym przepisom, które przewidują sankcje administracyjne za niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu, nakładane na emitenta papierów wartościowych oraz członków zarządu, niezależnie od tego, czy zostali oni wyraźnie wskazani jako odpowiedzialni w tych danych?Ratio decidendi
Rzecznik Generalna uznała, że dyrektywa 2001/34/WE, w tym jej art. 21 ust. 2 w związku z załącznikiem I, pozycja 1.1, ma charakter minimalnej harmonizacji. Celem dyrektywy jest zapewnienie minimalnego poziomu ochrony inwestorów poprzez wymóg ujawnienia informacji o osobach odpowiedzialnych, a nie wyczerpujące uregulowanie zakresu odpowiedzialności. Państwa członkowskie zachowują zatem swobodę w określeniu szerszego kręgu podmiotów, które mogą ponosić odpowiedzialność za niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje w prospekcie emisyjnym, w tym emitenta i członków zarządu, nawet jeśli nie zostali oni formalnie wymienieni w prospekcie jako odpowiedzialni.Stan faktyczny
Grecka spółka Ntionik AE, której akcje były notowane na giełdzie, opublikowała szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu w związku ze zwiększeniem kapitału akcyjnego w 2001 r. Grecka Komisja Rynku Kapitałowego nałożyła grzywny na Ntionik AE oraz na Ioannisa Michaila Pikoulasa, członka jej zarządu, uznając, że dane te zawierały niedokładne i wprowadzające w błąd informacje dotyczące zysków i strat spółki. Ani Ntionik AE, ani I.M. Pikoulas nie byli wymienieni w tych danych jako osoby odpowiedzialne.Rozstrzygnięcie
Artykuł 21 dyrektywy 2001/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji, nie uniemożliwia krajowemu prawodawcy, w przypadku gdy informacje zawarte w opublikowanych szczegółowych danych dotyczących dopuszczenia do obrotu okazują się nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowienia sankcji administracyjnych, nie tylko względem osób, które są tam wyraźnie wymienione jako osoby odpowiedzialne, lecz również względem emitenta papierów wartościowych, które mają być dopuszczone do obrotu giełdowego, oraz – nie czyniąc różnicy – względem członków zarządu bez względu na to, czy członkowie zarządu zostali wskazani jako odpowiedzialni w wyżej wymienionym znaczeniu.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
ELEANOR SHARPSTON
przedstawiona w dniu 8 marca 2007 r.(1)
Sprawa C‑430/05
Ntionik Anonymi Etaireia Emporias I/Y, Logismikou kai Parochis Ypiresion Michanografisis
Ioannis Michail Pikoulas
przeciwko
Epitropi Kefalaiagoras
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Symvoulio tis Epikrateias (Grecja)]
Papiery wartościowe – Szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu – Przedstawienie niedokładnych informacji – Kompetencje państw członkowskich do nakładania sankcji
1. Prawodawstwo wspólnotowe wymaga, aby dopuszczenie papierów wartościowych spółki do obrotu giełdowego było uzależnione od opublikowania
szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu, zawierających pewne informacje dotyczące osób fizycznych i prawnych
odpowiedzialnych za tę publikację. Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Symvoulio
tis Epikrateias (Radę Państwa), Grecja, dotyczy kompetencji państwa członkowskiego do nałożenia sankcji na spółkę i jednego
z członków jej zarządu, w przypadku gdy w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu zawarte są niedokładne
informacje, ale ani spółka, ani członek jej zarządu nie są wymienieni jako osoby odpowiedzialne.
Właściwe przepisy wspólnotowe
2. Dyrektywa 2001/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych
do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji(2), kodyfikuje między innymi dyrektywę Rady 79/279/EWG z dnia 5 marca 1979 r. koordynującą warunki dopuszczania papierów wartościowych
do publicznego obrotu giełdowego(3) oraz dyrektywę Rady 80/390/EWG z dnia 17 marca 1980 r. koordynującą wymagania dotyczące sporządzania, kontroli i rozpowszechniania
szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego(4).
3. Dyrektywy 79/279 oraz 80/390 były pierwszą i drugą spośród czterech dyrektyw harmonizujących warunki, jakie mają być spełnione
przy dopuszczeniu do obrotu oraz po nim(5).
4. Dyrektywa 79/279 ustanowiła warunki, jakie miała spełnić spółka wnioskująca o dopuszczenia jej papierów wartościowych do obrotu
na giełdzie w państwie członkowskim; na przykład spółka powinna była sporządzać roczne sprawozdania finansowe zgodnie z prawem
krajowym przez trzy lata finansowe poprzedzające wniosek o dopuszczenie do obrotu; przewidywana wartość rynkowa akcji, o których
dopuszczenie do obrotu został złożony wniosek, musi przewyższać kwotę minimalną; akcje muszą być swobodnie zbywalne; i co
najmniej 25% akcji danego rodzaju musi być w rękach inwestorów.
5. Dyrektywa 80/390 ustanowiła wymagania dotyczące zawartości, struktury, zatwierdzenia i podania do publicznej wiadomości dokumentu,
który ma być opublikowany dla dopuszczenia papierów wartościowych do obrotu („listing particulars” w języku angielskim, „prospectus”
w języku francuskim(6)).
6. Jak wskazano, dyrektywa 2001/34 kodyfikuje dyrektywy 79/279 oraz 80/390(7).
7. Preambuła do dyrektywy 2001/34 stanowi:
„(5) Regulacje dotyczące koordynacji warunków dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu powinny być początkowo
na tyle elastyczne, aby można było uwzględnić obecnie istniejące różnice w strukturze rynków papierów wartościowych państw
członkowskich oraz aby państwa członkowskie mogły uwzględnić wszelkie szczególne sytuacje, przed którymi mogą stanąć.
(6) Z tego względu koordynacja powinna w pierwszym etapie zostać ograniczona do ustanowienia minimalnych warunków dopuszczających
papiery wartościowe do publicznego obrotu na giełdach znajdujących się lub działających w państwach członkowskich, nie dając
jednakże emitentom żadnego prawa do notowań.
(7) Taka częściowa koordynacja warunków dopuszczających papiery wartościowe do publicznego obrotu stanowi pierwszy krok na
drodze do ściślejszego dostosowania przepisów prawnych państw członkowskich w tym zakresie.
[…]
(9) W większości państw członkowskich wymagane jest wprowadzenie środków bezpieczeństwa dotyczących ochrony interesów obecnych
i przyszłych inwestorów wobec przedsiębiorstw oferujących własne papiery wartościowe, zarówno w czasie składania oferty, jak
i w czasie dopuszczenia do publicznego obrotu; środki bezpieczeństwa tego typu wymagają dostarczania niezbędnych i obiektywnych
informacji na temat sytuacji finansowej emitenta oraz szczegółowych danych na temat papierów wartościowych, o których dopuszczenie
do publicznego obrotu wystąpiono; forma, w jakiej te informacje mają zostać przedstawione, zwykle sprowadza się do publikacji
szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu.
(10) Wymagane środki bezpieczeństwa różnią się w poszczególnych państwach członkowskich zarówno pod względem zawartości, jak
i struktury szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu oraz skuteczności, metod i czasu sprawdzania informacji
podanych w ten sposób; skutkiem tych różnic są nie tylko większe trudności przedsiębiorstw w dopuszczeniu ich papierów wartościowych
do publicznego obrotu na giełdach kilku państw członkowskich, ale także przeszkody w nabywaniu przez inwestorów jednego państwa
członkowskiego papierów wartościowych notowanych na giełdach innych państw członkowskich, co ogranicza możliwości finansowania
przedsiębiorstw i inwestycji w całej Wspólnocie.
(11) Różnice te powinny zostać wyeliminowane poprzez koordynację przepisów i uregulowań prawnych bez konieczności ich całkowitego
ujednolicenia po to, aby osiągnąć wystarczający poziom równoważności środków bezpieczeństwa wymaganych przez każde państwo
członkowskie w celu zapewnienia dostarczania niezbędnych i obiektywnych informacji obecnym i przyszłym inwestorom”(8).
8. Artykuł 20 dyrektywy 2001/34 wymaga od państw członkowskich zapewnienia, by dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego
obrotu było uwarunkowane podaniem do publicznej wiadomości szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu.
9. Zasadniczy wymóg dotyczący zawartości szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu jest obecnie zawarty w art. 21
ust. 1 dyrektywy 2001/34, który stanowi:
„Szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu zawierają informacje, które – z uwzględnieniem specyficznej natury emitenta
oraz papierów wartościowych, o których dopuszczenie do publicznego obrotu zostaje złożony wniosek – są niezbędne po to, aby
inwestorzy oraz ich doradcy inwestycyjni mogli dokonać w oparciu o te dane oceny aktywów i pasywów, sytuacji finansowej, zysków
i strat oraz perspektyw rozwojowych emitenta, a także praw związanych z takimi papierami wartościowymi”.
10. Artykuł 21 ust. 2 dyrektywy 2001/34 stanowi:
„Państwa członkowskie zadbają o to, aby obowiązek określony w ust. 1 spoczywał na osobach odpowiedzialnych za szczegółowe
dane związane z dopuszczeniem do obrotu, jak przewidziano w pozycji 1.1 wykazu A i B załącznika I do niniejszej dyrektywy”.
11. Wykaz A załącznika I podaje „[z]estawienie szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem akcji do publicznego obrotu giełdowego”;
wykaz B podaje równorzędne zestawienie dotyczące dopuszczenia dłużnych papierów wartościowych.
12. Pozycja 1.1 wykazu A wymienia, wśród informacji, które należy dostarczyć, „[i]mię i nazwisko osób fizycznych oraz nazw[ę]
i adres statutowej siedziby osoby prawnej odpowiedzialnej za szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu […]”.
13. Artykuł 100 dyrektywy 2001/34 stanowi:
„Każdy istotny nowy czynnik, który może wpłynąć na ocenę papierów wartościowych, a który pojawia się w okresie pomiędzy przyjęciem
i zatwierdzeniem szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu a rozpoczęciem transakcji giełdowych, musi zostać
ujęty w uzupełnieniu do szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu, które podlega takiej samej kontroli i przeglądowi
jak szczegółowe dane i musi zostać podany do publicznej wiadomości zgodnie z procedurami ustanowionymi przez właściwe władze”.
14. Artykuł 105 ust. 1 dyrektywy 2001/34 wymaga od państw członkowskich wyznaczenia jednego lub kilku właściwych organów.
15. Po wystąpieniu faktów, które były podstawą postępowania przed sądem krajowym, dyrektywa 2001/34 została zmieniona dyrektywą
2003/71(9). W szczególności art. 21 dyrektywy 2001/34 został skreślony i w rezultacie zastąpiony artykułami 5 ust. 1 i 6 ust. 1 dyrektywy
2003/71.
16. Artykuł 5 ust. 1 dyrektywy 2003/71 stanowi:
„Bez uszczerbku dla przepisów art. 8 ust. 2 prospekt emisyjny zawiera wszystkie informacje, które, zgodnie z określonym charakterem
emitenta i papierów wartościowych objętych publiczną ofertą lub dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, są konieczne
w celu umożliwienia inwestorom dokonywania przemyślanej oceny aktywów i pasywów, sytuacji finansowej, zysków i strat oraz
perspektyw emitenta i każdego poręczyciela, oraz wszelkich praw związanych z takimi papierami wartościowymi. Takie informacje
przedstawia się w zrozumiałej i łatwej do przeanalizowania formie”.
17. Artykuł 6 dyrektywy 2003/71 stanowi:
„1. Państwa członkowskie zapewniają, że odpowiedzialność za informacje podane w prospekcie emisyjnym spadała przynajmniej
na emitenta lub jego organy administracyjne, zarządzające lub nadzorcze, oferującego, osobę wnioskującą o dopuszczenie do
obrotu na rynku regulowanym lub poręczyciela. Osoby odpowiedzialne są wyraźnie wskazane w prospekcie emisyjnym za pomocą ich
imion i nazwisk oraz funkcji lub w przypadku osób prawnych za pomocą ich nazw i statutowych siedzib oraz przedstawione są
ich oświadczenia, że według ich najlepszej wiedzy informacje zawarte w prospekcie emisyjnym są zgodne ze stanem faktycznym
i że prospekt emisyjny nie pomija niczego, co mogłoby wpływać na jego znaczenie.
2. Państwa członkowskie zapewniają, że ich przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne w sprawie odpowiedzialności cywilnej
mają zastosowanie do osób odpowiedzialnych za informacje podane w prospekcie emisyjnym.
Jednakże państwa członkowskie zapewniają, że żadna odpowiedzialność cywilna nie wiąże żadnej osoby, wyłącznie na podstawie
podsumowania, ani żadnego jego tłumaczenia, chyba że jest ono wprowadzające w błąd, niedokładne lub niezgodne w zestawieniu
z pozostałymi częściami prospektu emisyjnego”.
18. Artykuł 25 dyrektywy 2003/71, zatytułowany „Sankcje”, stanowi:
„1. Bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do nakładania sankcji karnych i bez uszczerbku dla ich systemu odpowiedzialności
cywilnej państwa członkowskie zapewniają zgodnie ze swoim prawem krajowym, żeby możliwe było podjęcie właściwych środków administracyjnych
lub nałożenie sankcji administracyjnych na osoby odpowiedzialne, w przypadku gdy nie są przestrzegane przepisy przyjęte w wykonaniu
niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie zapewniają, że takie środki są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
2. Państwa członkowskie zapewniają, żeby właściwy organ mógł ujawnić publicznie każdy środek lub sankcję nałożone za naruszenie
przepisów przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą, chyba że ujawnienie poważnie zagroziłoby rynkom finansowym lub spowodowałoby
nieproporcjonalną szkodę dla zainteresowanych stron”.
Właściwe przepisy krajowe
19. Dyrektywa 80/390 została wdrożona w Grecji dekretem prezydenckim 348/1985(10), którego art. 24 transponuje dosłownie art. 23 dyrektywy 80/390 (obecnie art. 100 dyrektywy 2001/34).
20. Artykuł 72 ust. 2 ustawy 1969/1991 po zmianie w czasie właściwym dla niniejszej sprawy stanowił(11):
„Komisja Rynku Kapitałowego nakłada grzywnę w wysokości do pięciuset milionów (500 000 000) GDR na osobę fizyczną lub prawną,
która publikuje lub rozpowszechnia w jakikolwiek sposób niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje dotyczące papierów
wartościowych dopuszczanych do obrotu lub będących już przedmiotem publicznego obrotu giełdowego, które ze względu na ich
istotę mogą wpłynąć na cenę papierów wartościowych lub handel nimi […]. Niniejszy przepis ma również zastosowanie do członków
zarządów spółek wnioskujących o dopuszczenie ich akcji do obrotu na uznanej giełdzie papierów wartościowych, gdy niedokładne
lub wprowadzające w błąd informacje są zawarte w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu wymaganych dla
celów wyżej wspomnianego dopuszczenia do publicznego obrotu giełdowego lub są publikowane lub rozpowszechniane w jakikolwiek
sposób”.
Postępowanie przed sądem krajowym i przedłożone pytanie
21. Fakty zostały przedstawione w postanowieniu odsyłającym – i powtórzone w niektórych uwagach na piśmie – z dużym stopniem szczegółowości.
Jednakże dla celów udzielenia odpowiedzi na przedłożone pytanie, mogą one moim zdaniem być ograniczone do następujących informacji.
22. Wnioskodawcami są Ntionik Anonymi Etaireia Emporias I/Y, Logismikou kai Parochis Ypiresion Michanografisis spółka akcyjna,
zwana dalej „Ntionik AE”, której akcje są notowane na rynku równoległym ateńskiej giełdy, oraz Ioannis Michail Pikoulas, jeden
z członków zarządu Ntionik AE. Zaskarżają oni dwie decyzje podjęte przez Epitropi Kefalaiagoras (Komisję Rynku Kapitałowego,
„właściwy organ” w Grecji dla celów dyrektywy 2001/34), nakładające grzywny: (i) (w obu przypadkach) zgodnie z art. 72 ust. 2
ustawy 1969/1991 oraz (ii) (dodatkowo w przypadku Ntionik AE) za naruszenie art. 24 dekretu prezydenckiego 348/1985.
23. Komisja Rynku Kapitałowego nałożyła grzywny, ponieważ uznała, iż szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu opublikowane
przez Ntionik AE w związku ze zwiększeniem kapitału akcyjnego w 2001 r. zawierały niedokładne i wprowadzające w błąd informacje
dotyczące jej zysków i strat za rok finansowy 2000, które ze swej istoty mogły wpłynąć na cenę papierów wartościowych Ntionik
AE lub handel nimi.
24. Ani Ntionik AE, ani I.M. Pikoulas nie byli wymienieni w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu jako „odpowiedzialni
za szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu”, zgodnie z pozycją 1.1 wykazu A załącznika I do dyrektywy 2001/34.
25. Sprawa została wniesiona przed Radę Państwa. Sąd ten uważa, iż zgodnie z art. 21 dyrektywy 2001/34 państwa członkowskie mogą
ustanawiać sankcje administracyjne jedynie w odniesieniu do emitenta i osób wyraźnie wskazanych jako odpowiedzialne w szczegółowych
danych związanych z dopuszczeniem do obrotu, gdy informacja znajdująca się w tych danych okazuje się niedokładna i wprowadza
w błąd. W konsekwencji art. 72 ust. 2 ustawy 1969/1991 jest zgodny z art. 21 dyrektywy w zakresie, w jakim zezwala on na nałożenie
grzywny na emitenta. Niemniej jednak w zakresie, w jakim art. 72 ust. 2 przewiduje nałożenie grzywny na członków zarządu emitenta,
bez względu na to, czy byli oni wskazani w odpowiednich szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu jako odpowiedzialni
za rzetelność informacji w nich zawartych, ten przepis wydaje się sprzeczny z art. 21 dyrektywy. Jednakże oceniając, iż wykładnia
art. 21 dyrektywy 2001/34 nie jest zupełnie jasna, Rada Państwa zwróciła się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy w świetle art. 21 dyrektywy 2001/34/WE ustawodawca krajowy może, w przypadku gdy informacje zawarte w opublikowanych
szczegółowych danych dotyczących dopuszczenia do obrotu okazują się nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowić sankcje
administracyjne nie tylko względem osób, które są wyraźnie tam wymienione jako osoby odpowiedzialne, lecz również względem
emitenta papierów wartościowych, które mają być dopuszczone do obrotu giełdowego, oraz – nie czyniąc różnicy – względem członków
zarządu, bez względu na to, czy członkowie zarządu zostali wskazani jako odpowiedzialni w wyżej wymienionym znaczeniu?”.
26. Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez Ntionik AE, rządy: grecki, włoski i portugalski oraz Komisję. Ntionik AE, rząd
grecki oraz Komisja były reprezentowane podczas rozprawy.
Dopuszczalność
27. Rząd włoski twierdzi, że pytanie jest niedopuszczalne, gdyż z postanowienia odsyłającego nie wynika jasno, iż artykuł 21 dyrektywy
2001/34 ma zastosowanie. W istocie, Ntionik AE była już notowana na giełdzie i postanowiła wyemitować więcej akcji, aby zwiększyć
swój kapitał. Artykuł 64 dyrektywy stanowi, że w takich okolicznościach publikacja szczegółowych danych dotyczących wprowadzenia
do obrotu nie jest wymagana (chociaż państwa członkowskie mogą nałożyć taki wymóg na mocy art. 8 ust. 2 dyrektywy).
28. Nie przekonuje mnie ten argument. Włochy wydają się zakładać, że skoro Ntionik AE była już notowana na giełdzie, zwiększenie
przez nią kapitału nie wymagało wniosku o dopuszczenie do obrotu. Jednakże to papiery wartościowe, a nie spółki, są notowane
(chociaż wygodnie jest odwoływać się do skrótu „spółki notowane”). Bezsprzecznie dyrektywa 2001/34 przewiduje częściowe lub
pełne zwolnienie z obowiązku publikacji szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu w niektórych przypadkach
(art. 23) i pozwala na pominięcie w szczegółowych danych pewnych informacji w innych przypadkach (art. 24–34). Jednakże nic
nie wskazuje na to, że w niniejszej sprawie skutkiem któregoś z tych przepisów Ntionik AE albo nie była w ogóle zobowiązana
do opublikowania szczegółowych danych, albo mogła pominąć informacje wymagane na mocy pozycji 1.1 wykazu A. Ponadto Ntionik
AE potwierdziła na rozprawie, że akcje, o które chodzi, nie były „automatycznie dopuszczane do obrotu” w rozumieniu art. 64,
że zwiększenie kapitału było ofertą publiczną wiążącą się z prawem poboru przysługującym dotychczasowym akcjonariuszom oraz
że pozycja 1.1. wykazu A miała w związku z tym zastosowanie.
Ocena
29. Ntionik AE uważa, że na pytanie prejudycjalne należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Wszystkie trzy rządy oraz Komisja przyjmują
odmienne stanowisko.
30. Ntionik AE twierdzi, iż dyrektywa 2001/34 ustala jasne i dokładne granice zakresu swobodnego uznania pozostawionego organom
krajowym w jej wdrożeniu. Artykuł 21 ust. 2 pokazuje wyraźnie, że zakres ten jest ograniczony do wyboru mechanizmu do nakładania
sankcji. Dosłowna wykładnia art. 21 ust. 2 wskazuje jasno, że wszelkie sankcje za naruszenia popełnione przy sporządzaniu
szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu mają być nakładane wyłącznie na osoby odpowiedzialne za te dane,
a nie na członków zarządu spółki emitującej. Jeśli dyrektywa zmierzałaby w istocie do rozszerzenia odpowiedzialności za zawartość
prospektu emisyjnego na wszystkich członków zarządu i samą spółkę, to nie wymagałaby w załączniku I, aby podana została informacja
o osobach odpowiedzialnych za szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu.
31. Nie zgadzam się z tym.
32. Po pierwsze, jak twierdzą rządy grecki i portugalski oraz Komisja, preambuła dyrektywy 2001/34 zupełnie jasno pokazuje, że
celem przepisów jest określenie minimalnych norm. Motyw 11 w szczególności stwierdza, że różnice między środkami bezpieczeństwa
wymaganymi w każdym państwie członkowskim w celu zapewnienia dostarczenia niezbędnych i obiektywnych informacji obecnym i przyszłym
inwestorom „powinny zostać wyeliminowane poprzez koordynację przepisów i uregulowań prawnych bez konieczności ich całkowitego ujednolicenia, po to, aby osiągnąć wystarczający poziom równoważności”(12).
33. Moim zdaniem takie podejście nie jest zaskakujące. Jak wskazałam, dyrektywa 2001/34 kodyfikuje dyrektywę 80/390. Propozycja
dyrektywy 80/390 datuje się na rok 1972(13). Motyw 11 preambuły dyrektywy 2001/34 jest bezpośrednio powiązany z tą propozycją(14). W 1972 r. poziom ujawnianych informacji wymaganych przy dopuszczeniu do obrotu publicznego był bardzo zróżnicowany(15). Na tym tle bardzo ambitnym zadaniem Komisji byłoby dążenie do zaawansowanego poziomu harmonizacji w ramach pierwszego kroku
legislacyjnego.
34. Zostało to zauważone w Sprawozdaniu Tymczasowym Komitetu Mędrców ds. Regulacji Europejskiego Rynku Papierów Wartościowych
(Sprawozdanie Lamfalussy'ego)(16), które w pierwszym akapicie rozdziału III, zatytułowanego „Główne niedociągnięcia obowiązującej europejskiej regulacji”,
stwierdza, iż „obecne ramy legislacyjne UE dla rynku papierów wartościowych […] oparte są na minimalnej harmonizacji”(17).
35. Wydaje mi się, że jak twierdzi rząd włoski, dosłowna wykładnia art. 21 ust. 2 dyrektywy 2001/34 również sugeruje, iż legislacja
ma na celu nałożenie minimalnych norm zamiast całościowej harmonizacji. Artykuł 21 ust. 2 wymaga od państw członkowskich w praktyce
zapewnienia, że odpowiedzialność za rzetelność informacji zawartych w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu
spoczywa na „osobach odpowiedzialnych za szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu, jak przewidziano w pozycji 1.1
wykazu A i B załącznika I”. Pozycja 1.1 tych wykazów wymaga po prostu zawarcia w szczegółowych danych informacji dotyczącej
osób odpowiedzialnych za te dane. Nie wydaje mi się, aby łączny skutek tych przepisów uniemożliwiał państwom członkowskim
określenie kategorii osób odpowiedzialnych za te informacje. Zawarty w pozycji 1.1 wymóg, aby osoby odpowiedzialne były wymienione
w szczegółowych danych, ma w sposób oczywisty na celu ochronę inwestorów, którzy opierają się na tych informacjach(18), a nie ochronę przed odpowiedzialnością osób wyraźnie określonych jako odpowiedzialne w prawie krajowym, które nie są z jakichkolwiek
powodów wspomniane w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu.
36. Ponadto moim zdaniem nic w dyrektywie 2001/34 nie wskazuje, że państwo członkowskie, które określiło pewne kategorie osób
jako odpowiedzialne za niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje zawarte w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem
do obrotu, nie może nakładać na takie osoby sankcji karnych lub administracyjnych, takich jak te, które są przedmiotem niniejszej
sprawy, w przypadku opublikowania niedokładnych lub wprowadzających w błąd informacji.
37. Wreszcie zwracam uwagę, że po wystąpieniu faktów, które były podstawą wszczęcia postępowania przed sądem krajowym w niniejszej
sprawie, art. 21 dyrektywy 2001/34 został zastąpiony przez art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/71(19). Zarówno rząd grecki, jak i włoski przypisują pewne znaczenie dyrektywie 2003/71. Rząd grecki zauważa, iż ta dyrektywa, która
w sposób oczywisty ma na celu najwyższy z możliwych poziom harmonizacji, pomimo tego nie reguluje jednolicie kwestii odpowiedzialności
za informacje podane w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu, ale pozostawia ją do uregulowania państwom
członkowskim. Ponadto dyrektywa 2003/71 nie wymienia wyczerpująco osób odpowiedzialnych, wymagając po prostu, aby odpowiedzialność
„spadała przynajmniej na”(20) osoby wymienione. Rząd włoski zauważa, że system sankcji administracyjnych został ustanowiony dopiero w art. 25 dyrektywy
2003/71, posługującym się pojęciami, które wyraźnie nie ograniczają zastosowania takich sankcji do osób formalnie „odpowiedzialnych”
za szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu.
38. Rzeczywiście jest prawdą, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/71 wyraźnie stanowi, iż państwa członkowskie mogą obciążać odpowiedzialnością
za informacje podane w prospekcie emisyjnym szerszą grupę osób niż w nim wymienione, oraz że art. 25 ust. 1 również posługuje
się szerszymi pojęciami. Jednakże ponieważ żaden z tych przepisów nie jest bezpośrednio sporny w niniejszej sprawie, nie proponuję
rozważania ich możliwej wykładni.
Wnioski
39. W świetle powyższego uważam, iż na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału przez Symvoulio tis Epikrateias należy odpowiedzieć
w sposób następujący:
Artykuł 21 dyrektywy 2001/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego
obrotu giełdowego oraz informacji dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji, nie uniemożliwia krajowemu
prawodawcy, w przypadku gdy informacje zawarte w opublikowanych szczegółowych danych dotyczących dopuszczenia do obrotu okazują
się nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowienia sankcji administracyjnych, nie tylko względem osób, które są tam
wyraźnie wymienione jako osoby odpowiedzialne, lecz również względem emitenta papierów wartościowych, które mają być dopuszczone
do obrotu giełdowego, oraz – nie czyniąc różnicy – względem członków zarządu bez względu na to, czy członkowie zarządu zostali
wskazani jako odpowiedzialni w wyżej wymienionym znaczeniu.
1 – Język oryginału: angielski.
2 – Dz.U. L 184, str. 1.
3 – Dz.U. L 66, str. 21.
4 – Dz.U. L 100, str. 1.
5 – Pozostałe dwie to dyrektywa Rady 82/121/EWG z dnia 15 lutego 1982 r. w sprawie informacji publikowanych na bieżąco przez
spółki, których akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu giełdowego (Dz.U 1982,. L 48, str. 26), oraz dyrektywa Rady
88/627/EWG z dnia 12 grudnia 1988 r. w sprawie informacji, które są ogłaszane w chwili nabycia lub zbycia znacznego pakietu
akcji spółki kapitałowej (Dz.U. 1988, L 348, str. 62).
6 – Jest to mylące, gdyż w języku angielskim „prospectus” tradycyjnie odnosił się do dokumentu (który do niedawna był przedmiotem
osobnej regulacji) podawanego do publicznej wiadomości, gdy papiery wartościowe dotychczas nienotowane na giełdzie, bez względu
na to, czy mają być następnie notowane, czy też nie, są po raz pierwszy oferowane inwestorom. Taki dokument to również „prospectus”
w języku francuskim, jednakże w tym języku wprowadzono rozróżnienie pomiędzy „prospectus d’émission” a „prospectus d’admission”.
Wymogi co do zawartości, struktury, zatwierdzenia i podania do publicznej wiadomości obu dokumentów zostały teraz zharmonizowane
(i oba dokumenty są obecnie określane w języku angielskim, przynajmniej w prawodawstwie wspólnotowym, jako „prospectus”) przez
dyrektywę 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie prospektu emisyjnego podawanego
do publicznej wiadomości w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu i zmieniającą dyrektywę 2001/34/WE (Dz.U.
L 345, str. 64). Fakty, które były podstawą postępowania przed sądem krajowym w niniejszej sprawie, wystąpiły przed wejściem
w życie (i rzeczywistym przyjęciem) dyrektywy 2003/71.
7 – Zobacz motyw pierwszy preambuły. Zgodnie z nim zasadnicze przepisy nie zostały zmienione. Załącznik III do dyrektywy 2001/34
zawiera tabelę korelacji pokazującą, dla każdego przepisu w tej dyrektywie, przepis źródłowy z czterech kodyfikowanych dyrektyw.
8 – Motywy 5–7 są zredagowane identycznie jak motywy od czwartego do szóstego w preambule dyrektywy 79/279; motywy 9–11 są zredagowane
identycznie jak motywy od drugiego do czwartego w preambule dyrektywy 80/390.
9 – Przywołaną w przypisie 6.
10 – Dziennik Urzędowy Republiki Greckiej A 125.
11 – Artykuł 72 ust. 2 ustawy 1969/1991 został w później uchylony ustawą 3340/2005. Jednakże nie ma to znaczenia dla niniejszej
sprawy.
12 – Podkreślenie moje.
13 – Proposition de directive du Conseil concernant le contenu, le contrôle et la diffusion du prospectus à publier lors de
l’admission à la cote officielle d’une bourse de valeurs de titres émis par des sociétés au sens de l’article 58 alinéa 2
du traité (JO 1972 C 131, str. 61).
14 – Zobacz motyw 4 preambuły do propozycji, który jest praktycznie identyczny z motywem 11 preambuły dyrektywy 2001/34.
15 – Zobacz: Samuel Suckow, „The European Prospectus”, American Journal of Comparative Law 1975, str. 50, pkt 52, Richard M. Buxbaum i Klaus Hopt, Legal Harmonisation and the Business Enterprise (1988), str. 189–192, Vanessa Edwards, EC Company Law (1999), str. 233, i Niamh Moloney, EC Securities Regulation (2002), str. 64.
16 – Z dnia 9 listopada 2000 r., dostępne na stronie internetowej Komisji poprzez link: http://ec.europa.eu/internal_market/securities/docs/lamfalussy/wisemen/initial-report-wise-men_en.pdf.
17 – Na str. 15.
18 – Zobacz motywy 9–11 w preambule dyrektywy 2001/34.
19 – Zobacz artykuł 27 ust. 1 dyrektywy 2003/71.
20 – Podkreślenie moje.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło