C-430/05
WyrokTSUE2007-07-05CELEX: 62005CJ0430ECLI:EU:C:2007:410
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 21 dyrektywy 2001/34/WE sprzeciwia się krajowej regulacji, która w przypadku nieprawidłowych lub wprowadzających w błąd informacji w prospekcie emisyjnym, przewiduje sankcje administracyjne wobec emitenta papierów wartościowych oraz członków zarządu, niezależnie od tego, czy zostali oni wyraźnie wskazani w prospekcie jako osoby odpowiedzialne?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że dyrektywa 2001/34/WE ma na celu ochronę inwestorów poprzez zapewnienie właściwej informacji, ale nie harmonizuje w pełni krajowych przepisów dotyczących odpowiedzialności i sankcji. Wskazanie osób odpowiedzialnych w prospekcie nie jest wyczerpujące, a państwa członkowskie mają swobodę w ustanawianiu sankcji, pod warunkiem przestrzegania prawa wspólnotowego i zasady proporcjonalności. Zatem, krajowy system sankcji obejmujący emitenta i członków zarządu (nawet jeśli nie są wymienieni w prospekcie) jest zgodny z celem dyrektywy, o ile jest proporcjonalny do rozmiaru naruszenia.Stan faktyczny
Grecka spółka Ntionik AE podniosła kapitał zakładowy, publikując prospekt z prognozami finansowymi. Komisja Rynku Kapitałowego stwierdziła, że prognozy te były nieprawidłowe i znacznie różniły się od faktycznych wyników spółki. W konsekwencji, Komisja nałożyła grzywny na Ntionik AE oraz na członków jej zarządu, w tym na I. M. Pikoulasa, który nie był wyraźnie wskazany w prospekcie jako osoba odpowiedzialna. Ntionik AE i I. M. Pikoulas zaskarżyli te decyzje do greckiego sądu administracyjnego, który zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.Rozstrzygnięcie
Artykuł 21 dyrektywy 2001/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji, powinien być interpretowany w ten sposób, że nie sprzeciwia się on temu, aby prawodawca krajowy w przypadku, gdy informacje zawarte w prospekcie opublikowanym w związku z dopuszczeniem papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie okazują się nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowił sankcje administracyjne nie tylko wobec osób, które zostały wyraźnie wskazane w tym prospekcie jako osoby odpowiedzialne, lecz również wobec emitenta tych papierów wartościowych, a także, nie czyniąc różnicy wobec członków zarządu emitenta, niezależnie od tego, czy członkowie zarządu zastali wskazani w tym prospekcie, jako osoby odpowiedzialne w wyżej wymienionym znaczeniu.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑430/05
Ntionik Anonymi Etaireia Emporias H/Y, Logismikou kai Parochis Ypiresion Michanografisis
i
Ioannis Michail Pikoulas
przeciwko
Epitropi Kefalaiagoras
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Symvoulio tis Epikrateias)
Dyrektywa 2001/34/WE – Artykuł 21 – Dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu – Prospekty – Publikacja nieprawidłowych informacji – Osoby odpowiedzialne – Członkowie zarządu
Streszczenie wyroku
Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Spółki – Dyrektywa 2001/34 – Dopuszczenie papierów wartościowych do
publicznego obrotu giełdowego
(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/34, art. 21)
Artykuł 21 dyrektywy 2001/34 w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji
dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji, powinien być interpretowany w ten sposób, że nie sprzeciwia
się on temu, aby prawodawca krajowy w przypadku, gdy informacje zawarte w prospekcie opublikowanym w związku z dopuszczeniem
papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie okazują się nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowił sankcje
administracyjne nie tylko wobec osób, które zostały wyraźnie wskazane w tym prospekcie jako osoby odpowiedzialne, lecz również
wobec emitenta tych papierów wartościowych, a także, nie czyniąc różnicy, wobec członków zarządu emitenta, niezależnie od
tego, czy członkowie zarządu zostali wskazani w tym prospekcie jako osoby odpowiedzialne.
W istocie, jako że dyrektywa nie przewiduje w sposób wyraźny systemu sankcji mającego zastosowanie do osób, na których ciąży
odpowiedzialność za prospekt, państwa członkowskie mają prawo wyboru sankcji, które wydają im się stosowne. Jednak muszą one
wykonywać przysługującą im kompetencję z poszanowaniem prawa wspólnotowego i zasad ogólnych, a tym samym, z poszanowaniem
zasady proporcjonalności.
W tym zakresie system sankcji cywilnych, karnych lub administracyjnych ustanowionych na poziomie krajowym wobec ww. osób nie
jest sprzeczny z celem tej dyrektywy polegającym na zagwarantowaniu inwestorom w szczególności stosownej informacji, gdy jest
proporcjonalny do rozmiaru naruszenia polegającego na przedstawieniu w tym prospekcie niedokładnych lub wprowadzających w błąd
informacji.
(por. pkt 50, 52, 53, 55, 56 i sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 5 lipca 2007 r.(*)
Dyrektywa 2001/34/WE – Artykuł 21 – Dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu – Prospekty – Publikacja nieprawidłowych informacji – Osoby odpowiedzialne – Członkowie zarządu
W sprawie C‑430/05
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Symvoulio
tis Epikrateias (Grecja) postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 grudnia 2005 r.,
w postępowaniu:
Ntionik Anonymi Etaireia Emporias H/Y, Logismikou kai Paroxis Ypiresion Michanografisis,
Ioannis Michail Pikoulas,
przeciwko
Epitropi Kefalaiagoras,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: P. Jann, prezes izby, R. Schintgen, A. Tizzano, A. Borg Barthet i M. Ilešič (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: B. Fülöp, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 stycznia 2007 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Ntionik Anonymi Etaireia Emporias H/Y, Logismikou kai Paroxis Ypiresion Michanografisis przez G. Krimizisa oraz
Grigoriou Tou Nikolaou, dikigoroi,
– w imieniu rządu greckiego przez K. Georgiadisa oraz M. Papida, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu włoskiego przez I. M. Braguglię działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez M. P. Gentiliego,
avvocato dello Stato,
– w imieniu rządu portugalskiego przez L. Fernandesa oraz Â. Seiçę Nevesa, działających w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Maidani oraz G. Zavvosa, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 8 marca 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 21 dyrektywy 2001/34/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji
dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji (Dz.U. L 184, str. 1).
2 Niniejszy wniosek został złożony w ramach postępowania w sprawie skargi wniesionej do Symvoulio tis Epikrateias (Rady Państwa)
przez Ntionik Anonymi Etaireia Emporias H/Y, Logismikou kai Paroxis Ypiresion Michanografisis (zwaną dalej „Ntionik AE”),
spółkę prawa greckiego, oraz Ioannisa Michaila Pikoulasa, członka zarządu tej spółki, przeciwko Epitropi Kefalaiagoras (Komisji
Rynku Kapitałowego, zwanej dalej „Komisją”), którego przedmiotem są grzywny nałożone przez ten organ z powodu nieprawidłowości
informacji zawartych w prospektach opublikowanych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego tej spółki.
Ramy prawne
Dyrektywa 2001/34
3 Dyrektywa 2001/34 stanowi kodyfikację czterech następujących dyrektyw:
– dyrektywy Rady 79/279/EWG z dnia 5 marca 1979 r. koordynującej warunki dopuszczania papierów wartościowych do publicznego
obrotu giełdowego (Dz.U. L 66, str. 21),.
– dyrektywy Rady 80/390/EWG z dnia 17 marca 1980 r. koordynującej wymagania dotyczące sporządzania, kontroli i rozpowszechniania
szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego (Dz.U. L 100, str. 1),
– dyrektywy Rady 82/121/EWG z dnia 15 lutego 1982 r. w sprawie informacji publikowanych na bieżąco przez spółki, których akcje
zostały dopuszczone do publicznego obrotu giełdowego (Dz.U. L 48, str. 26),
– dyrektywy Rady 88/627/EWG z dnia 12 grudnia 1988 r. w sprawie informacji, które są ogłaszane w chwili nabycia lub zbycia znacznego
pakietu akcji spółki kapitałowej (Dz.U. L 348, str. 62).
4 Piąty, jedenasty i trzydziesty pierwszy motyw dyrektywy 2001/34 mają następujące brzmienie:
„(5) Regulacje dotyczące koordynacji warunków dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu powinny być początkowo
na tyle elastyczne, aby można było uwzględnić obecnie istniejące różnice w strukturze rynków papierów wartościowych państw
członkowskich oraz aby państwa członkowskie mogły uwzględnić wszelkie szczególne sytuacje, przed którymi mogą stanąć.
[…]
(11) Różnice te powinny zostać wyeliminowane poprzez koordynację przepisów i uregulowań prawnych bez konieczności ich całkowitego
ujednolicenia po to, aby osiągnąć wystarczający poziom równoważności środków bezpieczeństwa wymaganych przez każde państwo
członkowskie w celu zapewnienia dostarczania niezbędnych i obiektywnych informacji obecnym i przyszłym inwestorom.
[…]
(31) Polityka dotycząca właściwego informowania inwestorów w zakresie dotyczącym zbywalnych papierów wartościowych, powinna
przyczynić się do poprawy ochrony inwestorów, podnieść ich zaufanie do rynku papierów wartościowych i w ten sposób doprowadzić
do poprawnego funkcjonowania tego rynku”.
5 Artykuł 20 dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie zapewnią, by dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie papierów wartościowych,
mającej siedzibę i działającej na ich terytorium, było uwarunkowane podaniem do publicznej wiadomości informacji, zwanych
dalej »szczegółowymi danymi związanymi z dopuszczeniem do obrotu« zgodnie z przepisami rozdziału I tytułu V”.
6 Artykuł 21 dyrektywy stanowi:
„1. Szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu zawierają informacje, które – z uwzględnieniem specyficznej natury
emitenta oraz papierów wartościowych, o których dopuszczenie do publicznego obrotu zostaje złożony wniosek – są niezbędne
po to, aby inwestorzy oraz ich doradcy inwestycyjni mogli dokonać w oparciu o te dane oceny aktywów i pasywów, sytuacji finansowej,
zysków i strat oraz perspektyw rozwojowych emitenta, a także praw związanych z takimi papierami wartościowymi.
2. Państwa członkowskie zadbają o to, aby obowiązek określony w ust. 1 spoczywał na osobach odpowiedzialnych za szczegółowe
dane związane z dopuszczeniem do obrotu, jak przewidziano w pozycji 1.1 wykazu A i B załącznika I do niniejszej dyrektywy”.
7 Artykuł 22 ust. 1 dyrektywy przewiduje, że:
„Bez uszczerbku dla obowiązków określonych w art. 21, państwa członkowskie zapewnią, że z zastrzeżeniem możliwości wyłączeń
przewidzianych w art. 23 i 24, szczegółowe dane związane z dopuszczeniem do obrotu będą przedstawione w formie, która w największym
stopni ułatwia ich analizę i zrozumienie, zawierać będą przynajmniej te informacje, które zostały przedstawione w wykazach
A, B, i C załącznika I w zależności od tego, czy chodzi o akcje, dłużne papiery wartościowe, czy świadectwa udziałowe”.
8 Artykuł 23 dyrektywy 2001/34 stanowi:
„Bez uszczerbku dla przepisów art. 39 ust. 1, państwa członkowskie mogą pozwolić na to, aby właściwe władze, odpowiedzialne
za kontrolę szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu w rozumieniu niniejszej dyrektywy, doprowadziły do częściowego
lub pełnego zwolnienia z obowiązku podawania do publicznej wiadomości szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu
w następujących przypadkach:
1) gdy papiery wartościowe, o których dopuszczenie do obrotu zostaje złożony wniosek, są:
papierami wartościowymi, które były przedmiotem emisji publicznej […]
[...]”
9 Artykuł 64 dyrektywy stanowi:
„Bez uszczerbku dla art. 49 ust. 2 w przypadku nowej emisji publicznej akcji tego samego rodzaju co akcje już oficjalnie notowane,
spółka musi, w przypadku gdy nowe akcje nie są automatycznie dopuszczane do obrotu, złożyć wniosek o ich dopuszczenie do tego
samego obrotu nie później niż rok po ich emisji lub gdy staną się one swobodnie zbywalne”.
10 Artykuł 100 tej dyrektywy stanowi:
„Każdy istotny nowy czynnik, który może wpłynąć na ocenę papierów wartościowych, a który pojawia się w okresie pomiędzy przyjęciem
i zatwierdzeniem szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu a rozpoczęciem transakcji giełdowych musi zostać
ujęty w uzupełnieniu do szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu, które podlega takiej samej kontroli i przeglądowi
jak szczegółowe dane i musi zostać podany do publicznej wiadomości zgodnie z procedurami ustanowionymi przez właściwe władze”.
11 Załącznik I do dyrektywy 2001/34 zawiera szereg przepisów dotyczących wykazu szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem
papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego. Wykazy A i B dotyczą odpowiednio dopuszczenia akcji i dopuszczenia
obligacji. W rozdziale 1 wykazów A i B zatytułowanym „Informacje dotyczące władz odpowiedzialnych za szczegółowe dane związane
z dopuszczeniem do obrotu oraz rewizje sprawozdań finansowych”, pozycja 1.1, nakłada obowiązek zamieszczenia następujących
informacji:
„Imię i nazwisko osób fizycznych oraz nazwę i adres statutowej siedziby osoby prawnej odpowiedzialnej za szczegółowe dane
związane z dopuszczeniem do obrotu lub, w zależności od sytuacji, za niektóre ich części wraz ze wskazaniem, w tym drugim
przypadku, tych części”.
Dyrektywa 2003/71/WE
12 Artykuł 5 ust. 1 dyrektywy 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie prospektu emisyjnego
publikowanego w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych i zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE
(Dz.U. L 345, str. 64), stanowi:
„Bez uszczerbku dla przepisów art. 8 ust. 2 prospekt emisyjny zawiera wszystkie informacje, które, zgodnie z określonym charakterem
emitenta i papierów wartościowych objętych publiczną ofertą lub dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, są konieczne
w celu umożliwienia inwestorom dokonywania przemyślanej oceny aktywów i pasywów, sytuacji finansowej, zysków i strat oraz
perspektyw emitenta i każdego poręczyciela, oraz wszelkich praw związanych z takimi papierami wartościowymi. Takie informacje
przedstawia się w zrozumiałej i łatwej do przeanalizowania formie”.
13 Artykuł 6 dyrektywy zatytułowany „Odpowiedzialność związana z prospektem emisyjnym” stanowi:
„1. Państwa członkowskie zapewniają, że odpowiedzialność za informacje podane w prospekcie emisyjnym spadała przynajmniej
na emitenta lub jego organy administracyjne, zarządzające lub nadzorcze, oferującego, osobę wnioskującą o dopuszczenie do
obrotu na rynku regulowanym lub poręczyciela. Osoby odpowiedzialne są wyraźnie wskazane w prospekcie emisyjnym za pomocą ich
imion i nazwisk oraz funkcji lub w przypadku osób prawnych za pomocą ich nazw i statutowych siedzib oraz przedstawione są
ich oświadczenia, że według ich najlepszej wiedzy informacje zawarte w prospekcie emisyjnym są zgodne ze stanem faktycznym
i że prospekt emisyjny nie pomija niczego, co mogłoby wpływać na jego znaczenie.
2. Państwa członkowskie zapewniają, że ich przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne w sprawie odpowiedzialności cywilnej
mają zastosowanie do osób odpowiedzialnych za informacje podane w prospekcie emisyjnym.
Jednakże państwa członkowskie zapewniają, że żadna odpowiedzialność cywilna nie wiąże żadnej osoby, wyłącznie na podstawie
podsumowania, ani żadnego jego tłumaczenia, chyba że jest ono wprowadzające w błąd, niedokładne lub niezgodne w zestawieniu
z pozostałymi częściami prospektu emisyjnego”.
14 Artykuł 25 dyrektywy zatytułowany „Sankcje” stanowi:
„1. Bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do nakładania sankcji karnych i bez uszczerbku dla ich systemu odpowiedzialności
cywilnej państwa członkowskie zapewniają zgodnie ze swoim prawem krajowym, żeby możliwe było podjęcie właściwych środków administracyjnych
lub nałożenie sankcji administracyjnych na osoby odpowiedzialne, w przypadku gdy nie są przestrzegane przepisy przyjęte w wykonaniu
niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie zapewniają, że takie środki są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
2. Państwa członkowskie zapewniają, żeby właściwy organ mógł ujawnić publicznie każdy środek lub sankcję nałożone za naruszenie
przepisów przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą, chyba że ujawnienie poważnie zagroziłoby rynkom finansowym lub spowodowałoby
nieproporcjonalną szkodę dla zainteresowanych stron”.
Prawo greckie
Ustawa nr 1969/1991
15 Artykuł 72 ust. 2 ustawy nr 1969/1991 (FEK A’ 167), w brzmieniu zmienionym przez art. 96 ust. 1 ustawy nr 2533/1997 (FEK A’ 228,
zwanej dalej „ustawą nr 1969/1991”), stanowi:
„Komisja Rynku Kapitałowego [Komisja] nakłada grzywnę w wysokości do pięciuset milionów (500 000 000) GDR na osobę fizyczną
lub prawną, która publikuje lub rozpowszechnia w jakikolwiek sposób niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje dotyczące
papierów wartościowych dopuszczanych do obrotu lub będących już przedmiotem publicznego obrotu giełdowego, które ze względu
na ich istotę mogą wpłynąć na cenę papierów wartościowych lub handel nimi […] Niniejszy przepis ma również zastosowanie do
członków zarządów spółek wnioskujących o dopuszczenie ich akcji do obrotu na uznanej giełdzie papierów wartościowych, gdy
niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje są zawarte w szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu wymaganych
dla celów wyżej wspomnianego dopuszczenia do publicznego obrotu giełdowego, lub są publikowane lub rozpowszechniane w jakikolwiek
sposób”.
16 Artykuł 76 ust. 10 ustawy nr 1969/1991 stanowi:
„Z zastrzeżeniem stosowania właściwych przepisów karnych, Komisja może nałożyć grzywnę w wysokości do stu milionów (100 000 000)
GRD, która w przypadku recydywy może osiągnąć wysokość dwustu milionów (200 000 000) GRD, na osoby fizyczne lub prawne, które
naruszają przepisy prawne w dziedzinie rynku kapitałowego, zarządzenia ministra gospodarki narodowej lub decyzje [Komisji]”.
Dekret prezydencki nr 348/1985
17 Z art. 1 dekretu prezydenckiego nr 348/1985 (FEK A’ 125) w brzmieniu zmienionym przez ustawę nr 2651/1998 (FEK A’ 248, zwanego
dalej „dekretem prezydenckim nr 348/1985”) wynika, że celem dekretu jest dostosowanie przepisów prawnych dotyczących publicznego
obrotu na giełdzie do przepisów dyrektywy 80/390, w brzmieniu zmienionym przez dyrektywę 94/18/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 30 maja 1994 r. (Dz.U. L 135, str. 1).
18 Zgodnie z art. 2 ust. 1 tego dekretu, dotyczy on papierów wartościowych, odnośnie do których wystąpiono z wnioskiem o dopuszczenie
do obrotu na giełdzie papierów wartościowych w Atenach.
19 Artykuł 3 lit. a) dekretu prezydenckiego nr 348/1985 stanowi, że przez „papiery wartościowe” należy rozumieć miedzy innymi
akcje.
20 Artykuł 4 ust. 1 dekretu przewiduje, że publikacja prospektu uprzednio zatwierdzonego przez zarząd giełdy w Atenach jest przesłanką
dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie.
21 Artykuł 5 dekretu prezydenckiego nr 348/1985 stanowi:
„1. Prospekt zawiera dane, które ze względu na szczególny charakter emitenta oraz papierów wartościowych, których dotyczy wniosek
o dopuszczenie do publicznego obrotu, są niezbędne do tego, aby inwestorzy oraz ich doradcy inwestycyjni mogli ocenić majątek,
sytuację finansową, rachunek zysków i strat oraz perspektyw rozwojowych emitenta, a także prawa związane z tymi papierami
wartościowymi.
2. Obowiązki, o których mowa w ust. 1, spoczywają na osobach odpowiedzialnych za prospekt, o którym mowa w ust. 1 załącznika A
i B”.
22 Artykuł 24 dekretu przewiduje:
„Każda nowa istotna okoliczność, która może wpłynąć na ocenę papierów wartościowych i która pojawia się w okresie pomiędzy
przyjęciem prospektu a rozpoczęciem transakcji giełdowych, musi zostać ujęta w uzupełnieniu do prospektu, który podlega takiej
samej kontroli co prospekt i jest publikowany na zasadach określonych w art. 21 niniejszego dekretu prezydenckiego”.
23 Zgodnie z art. 26 dekretu:
„Trzy załączniki (A, B i C) do niniejszego dekretu stanowią jego integralną część i są zatytułowane w następujący sposób:
Załącznik A – Wzór prospektu związanego z dopuszczeniem akcji do publicznego obrotu na giełdzie papierów wartościowych w Atenach
– Rozdział 1 Informacje dotyczące osób odpowiedzialnych za prospekt i kontrolę rachunków 1.1. Imię i nazwiska oraz funkcje
osób fizycznych lub nazwa i siedziba osób prawnych odpowiedzialnych za prospekt lub w odpowiednim przypadku, za jego określone
części, oraz w tym przypadku nazwy tych części […]”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
24 Ntionik AE, spółka, której akcje zostały dopuszczone do obrotu na rynku równoległym giełdy ateńskiej, w dniu 20 lutego 2001 r.
podniosła swój kapitał zakładowy. W tym celu Ntionik AE w dniu 4 grudnia 2000 r. zwróciła się z wnioskiem do zarządu giełdy
ateńskiej o zatwierdzenie tego podwyższenia i sporządzonego w związku z tym prospektu.
25 Prospekt ten zawierał informacje dotyczące dotychczasowego rozwoju i perspektyw rozwojowych Ntionik AE na rozpoczęty wówczas
rok obrotowy trwający od 1 stycznia do 31 grudnia 2000 r., oraz szacunki dotyczące zwiększenia sprzedaży oraz rachunku zysków
i strat tej spółki w trakcie tego roku obrotowego.
26 Rozdział 4 tego prospektu zawierający informacje dotyczące jego sporządzania oraz kontroli rachunkowości spółki wskazywał
prezesa zarządu i delegowanego członka zarządu spółki Ntionik AE jako osoby odpowiedzialne za sporządzenie i prawidłowość
informacji zawartych w prospekcie.
27 Zarząd giełdy ateńskiej decyzją z dnia 8 lutego 2001 r. zatwierdził podwyższenie kapitału zakładowego spółki Ntionik AE, a także
sporządzony w tym celu prospekt.
28 Przed zatwierdzeniem tego prospektu Ntionik AE sporządził skrócone sprawozdanie finansowe za rok obrotowy trwający od 1 stycznia
do 31 grudnia 2000 r., które zostało opublikowane w prasie w dniu 28 lutego 2001 r.
29 Przystępując następnie do weryfikacji prognoz przedstawionych w prospekcie, zarząd Komisji odpowiedzialny za nadzór i kontrolę
stwierdził istnienie znacznych różnic pomiędzy oszacowanymi danymi dotyczącymi rachunku zysków i strat za rok 2000 zawartymi
w tym prospekcie a skróconym sprawozdaniem finansowym opublikowanym w dniu 28 lutego 2001 r.
30 Po otrzymaniu określonych wyjaśnień ze strony Ntionik AE, Komisja uznając, że spółka ta najprawdopodobniej naruszyła przepisy
ustawy nr 1969/1991 oraz art. 24 dekretu prezydenckiego nr 348/1985, wezwała ja do przedstawienia uwag. Wezwanie to zostało
skierowane również do I. M. Pikoulasa, członka zarządu spółki Ntionik AE, który nie był jednak wskazany w prospekcie jako
osoba odpowiedzialna za prawidłowość zawartych w nim informacji.
31 Decyzją z dnia 27 czerwca 2002 r. Komisja nałożyła na Ntionik AE łączną grzywnę w wysokości 90 000 EUR za naruszenie art. 24
dekretu prezydenckiego nr 348/1985 i art. 72 ust. 2 ustawy nr 1969/1991 oraz na każdego z członków zarządu grzywnę w wysokości
60 000 EUR za naruszenie art. 72 ust. 2 ustawy nr 1969/1991.
32 W decyzjach tych Komisja uznała, iż sporne prospekty zawierały niedokładne i wprowadzające w błąd informacje dotyczące rachunku
zysków i strat za rok 2000, a szczególności zysków przed ich opodatkowaniem, w odniesieniu do których wykazano różnicę przekraczającą
40%.
33 Komisja stwierdziła również, że w chwili publikacji prospektu Ntionik AE oraz członkowie jej zarządu wiedzieli, że szacunek
zysków i strat za rok obrotowy 2000 zawarty w owym prospekcie różni się znacznie od faktycznie osiągniętych zysków i strat.
34 Komisja podniosła również, że podjęte przez Ntionik AE kroki, to znaczy opublikowanie skróconych raportów finansowych w lutym
2001 r. oraz informacje dostarczone potencjalnym inwestorom za pośrednictwem Panellinios Syllogos Ependyton Chrimatistiriou
Athinon (panhellenistycznego stowarzyszenia inwestorów giełdy ateńskiej), oraz akcjonariuszom, nie były zgodne z art. 24 dekretu
prezydenckiego nr 348/1985, który przewidywał publikację uzupełnienia prospektu w przypadku pojawienia się nowej znaczącej
okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na wycenę papierów wartościowych.
35 Ntionik AE oraz I. M. Pikoulas wnieśli skargę do Symvoulio tis Epikrateias zmierzającą do stwierdzenia nieważności decyzji
Komisji z dnia 27 czerwca 2002 r.
36 W tych okolicznościach Symvoulio tis Epikrateias postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym
pytaniem prejudycjalnym:
„Czy w świetle art. 21 dyrektywy 2001/34/WE prawodawca krajowy może w przypadku, gdy informacje zawarte w prospekcie okazują
się niedokładne lub wprowadzające w błąd, ustanowić sankcje administracyjne nie tylko względem osób, które są wyraźnie tam
wymienione jako osoby odpowiedzialne, lecz również względem emitenta papierów wartościowych, które mają być dopuszczone do
obrotu giełdowego, oraz – nie czyniąc różnicy – względem członków zarządu, bez względu na to, czy członkowie zarządu zostali
wskazani jako osoby odpowiedzialne w wyżej wymienionym znaczeniu?”
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
W kwestii dopuszczalności
37 Rząd włoski podnosi, iż podwyższenie kapitału zakładowego w spółce Ntionik AE nie było uzależnione od sporządzenia i przedstawienia
prospektu, a co za tym idzie okoliczności faktyczne sprawy przed sądem krajowym nie są objęte zakresem zastosowania dyrektywy
2001/34.
38 Ponieważ jasno nie ustalono, czy rzekome naruszenie dotyczy wyłącznie przepisów krajowych, czy też wręcz przeciwnie, wspólnotowych,
rząd grecki twierdzi, iż pytanie prejudycjalne ma charakter hipotetyczny i powinno zostać odrzucone jako niedopuszczalne.
39 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 23 tej dyrektywy 2001/34 państwa członkowskie mogą pozwolić na to, aby
właściwe władze, odpowiedzialne za kontrolę szczegółowych danych związanych z dopuszczeniem do obrotu [prospektu] w rozumieniu
tej dyrektywy, doprowadziły do częściowego lub pełnego zwolnienia z obowiązku podawania do publicznej wiadomości szczegółowych
danych związanych z dopuszczeniem do obrotu [prospektu] w ściśle określonych przypadkach. Wśród nich znajduje się przypadek
przewidziany w art. 23 pkt 1 lit. a) dyrektywy, powołany podczas rozprawy przez Komisję. Niemniej jednak ów art. 23 pozostawia
państwom członkowskim swobodę uznania odnośnie do stosowania tego odstępstwa.
40 W tym kontekście jednak art. 64 dyrektywy 2001/34 przewiduje, że jeżeli nowe akcje tej samej kategorii nie są automatycznie
dopuszczane do obrotu, emitent powinien złożyć wniosek o ich dopuszczenie do obrotu.
41 Niemniej jednak w niniejszej sprawie z okoliczności postępowania przed sądem krajowym przedstawionych przez sąd krajowy nie
wynika, że przypadek Ntionik AE objęta jest odstępstwem od publikacji prospektu, o którym mowa w art. 23 dyrektywy 2001/34.
42 Co więcej, podczas rozprawy Ntionik AE potwierdził, iż akcje wyemitowane w ramach podwyższenia kapitału zakładowego nie były
automatycznie dopuszczone do obrotu w rozumieniu art. 64 dyrektywy 2001/34, że nabycie tych akcji nastąpiło w ramach subskrypcji
otwartej z zastrzeżeniem prawa pierwokupu przysługującego dotychczasowym akcjonariuszom, oraz że w związku z tym zastosowanie
miał pkt 1.1 wykazu A dyrektywy.
43 Tym samym należy oddalić podniesiony przez rząd włoski zarzut dotyczący niedopuszczalności.
Co do istoty
44 Tytułem wstępu należy stwierdzić, że z piątego, jedenastego i trzydziestego pierwszego motywu dyrektywy 2001/34 wynika, że
jej celem jest między innymi zagwarantowanie właściwej informacji inwestorom w sektorze papierów wartościowych w celu zwiększenia
ich ochrony, zwiększenia ich zaufania do rynku papierów wartościowych i zapewnienia w ten sposób jego prawidłowego funkcjonowania,
przy czym nie oznacza to, że przepisy krajowe muszą być koniecznie przedmiotem całkowitej harmonizacji.
45 W związku z tym, jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 32 opinii, dyrektywa 2001/34 nie przewiduje wysokiego stopnia harmonizacji
przepisów krajowych w tym sektorze.
46 W związku z tym, państwa członkowskie mogą swobodnie ustanowić dodatkowe lub bardziej restrykcyjne przesłanki dopuszczenia
papierów wartościowych do publicznego obrotu, pod warunkiem, że system ten będzie zgodny z celami tej dyrektywy.
47 Z powyższego wynika, że prawodawca krajowy może ustanowić system odpowiedzialności obejmujący osoby wyraźnie wymienione w prospekcie
opublikowanym w związku z dopuszczeniem, a także inne kategorie osób, nawet i wówczas, gdy nie zostały one wyraźnie wymienione
w tym prospekcie, o ile system ten będzie zgodny z celami dyrektywy 2001/34.
48 W tym zakresie należy przypomnieć, że art. 21 ust. 1 dyrektywy przewiduje, że prospekt powinien zawierać informacje, które
są niezbędne po to, aby inwestorzy mogli dokonać w oparciu o te dane oceny majątku, sytuacji finansowej, zysków i strat oraz
perspektyw rozwojowych emitenta, a także praw związanych z papierami wartościowymi, których dotyczy wniosek o dopuszczenie.
49 Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że państwa członkowskie powinny zapewnić, że obowiązek ten będzie spoczywał na osobach wymienionych
w pkt 1.1 wykazów A i B znajdujących się w załączniku I do tej dyrektywy. Wykazy te przewidują wyłącznie wskazanie osób fizycznych
lub prawnych, które przejmują odpowiedzialność za prospekt lub jego część.
50 Biorąc pod uwagę cel dyrektywy 2001/34 polegający na zagwarantowaniu inwestorom w szczególności stosownej informacji, wskazanie
osób odpowiedzialnych za zawarte w prospekcie niezbędne dla inwestorów informacje, o których mowa w art. 21 w związku z wykazami A
i B zamieszczonymi w załączniku I do dyrektywy, nie może zostać uznane za wyczerpujące w tym znaczeniu, że odpowiedzialność
za dokładność informacji zawartych w prospekcie mogłaby ciążyć jedynie na osobach fizycznych lub prawnych w nim wymienionych,
w oderwaniu od rzeczywistości gospodarczej i organizacyjnej danej emisji.
51 W rzeczywistości bowiem, nie można wykluczyć, że prospekt opublikowany w związku z dopuszczeniem papierów wartościowych do
obrotu na giełdzie nie będzie wskazywał tożsamości niektórych osób fizycznych lub prawnych odpowiedzialnych za zarządzanie
emitentem lub osób, które mogą sporządzić lub ocenić informacje dotyczące majątku, sytuacji finansowej, rachunku zysku i strat
i perspektyw rozwojowych emitenta, a także ustalić prawa związane z tymi papierami wartościowymi. W związku z tym, nie można
przeciwstawiać się woli organów krajowych ustanowienia odpowiedzialności takich osób za niedokładne lub wprowadzające w błąd
informacje zawarte w prospekcie.
52 Należy dodać, iż dyrektywa 2001/34 nie przewiduje w sposób wyraźny systemu sankcji mającego zastosowanie do osób, na których
ciąży odpowiedzialność za prospekt. W rzeczywistości bowiem, obowiązek państw członkowskich ustanowienia sankcji administracyjnych
stosowanych wobec remitentów i innych osób odpowiedzialnych za prospekty został wprowadzony dopiero przez art. 25 dyrektywy
2003/71, która weszła w życie po zaistnieniu okoliczności faktycznych postępowania przed sądem krajowym, i która tym samym
nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
53 W tych okolicznościach należy przypomnieć, że w braku harmonizacji przepisów wspólnotowych w dziedzinie sankcji stosowanych
w przypadku braku spełnienia warunków przewidzianych przez system ustanowiony przez te przepisy, państwa członkowskie mają
prawo wyboru sankcji, które wydają im się stosowne. Niemniej jednak muszą one wykonywać przysługującą im kompetencję z poszanowaniem
prawa wspólnotowego i zasad ogólnych, a tym samym, z poszanowaniem zasady proporcjonalności (zob. podobnie wyroki z dnia 21 września
1989 r. w sprawie 68/88 Komisja przeciwko Grecji, Rec. str. 2965, pkt 23; z dnia 16 grudnia 1992 r. w sprawie C‑210/91 Komisja
przeciwko Grecji, Rec. str. I‑6735, pkt 19 oraz z dnia 26 października 1995 r. w sprawie C‑36/94 Siesse, Rec. str. I‑3573,
pkt 21).
54 W szczególności przepisy administracyjne lub karne nie powinny wychodzić poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia zamierzonych
celów, a sankcja nie powinna pozostawać w takiej dysproporcji w stosunku do ciężaru naruszenia, by stanowiła ograniczenie
ustanowionych w traktacie WE swobód (ww. wyrok z dnia 16 grudnia 1992 r. w sprawie Komisja przeciwko Grecji, pkt 20). W każdym
razie, to do sądu krajowego należy ocena, czy w świetle powyższych okoliczności sankcje przewidziane we właściwym prawie krajowym
są proporcjonalne.
55 Jeżeli chodzi o ustanowiony przez dyrektywę 2001/34 obowiązek dostarczenia inwestorom odpowiednich i prawdziwych informacji,
należy stwierdzić, że system sankcji cywilnych, karnych lub administracyjnych ustanowionych na poziomie krajowym wobec osób
wyraźnie wymienionych w prospekcie, wobec emitenta i członków zarządu, niezależnie od tego, czy dwie ostatnie kategorie zostały
wskazane w prospekcie jako osoby odpowiedzialne, nie jest sprzeczny z celem tej dyrektywy wówczas, gdy jest proporcjonalny
do rozmiaru naruszenia polegającego na przedstawieniu w tym prospekcie niedokładnych lub wprowadzających w błąd informacji.
56 Z uwagi na powyższe, na pytanie prejudycjalne należy odpowiedzieć, że art. 21 dyrektywy 2001/34 powinien być interpretowany
w ten sposób, że nie sprzeciwia się on temu, aby prawodawca krajowy w przypadku, gdy informacje zawarte w prospekcie opublikowanym
w związku z dopuszczeniem papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie okazują się nieprawidłowe lub wprowadzające
w błąd, ustanowił sankcje administracyjne nie tylko wobec osób, które zostały wyraźnie wskazane w tym prospekcie jako osoby
odpowiedzialne, lecz również wobec emitenta tych papierów wartościowych, a także, nie czyniąc różnicy wobec członków zarządu
emitenta, niezależnie od tego, czy członkowie zarządu zastali wskazani w tym prospekcie, jako osoby odpowiedzialne w wyżej
wymienionym znaczeniu.
W przedmiocie kosztów
57 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 21 dyrektywy 2001/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych
do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji, powinien
być interpretowany w ten sposób, że nie sprzeciwia się on temu, aby prawodawca krajowy w przypadku, gdy informacje zawarte
w prospekcie opublikowanym w związku z dopuszczeniem papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie okazują się
nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowił sankcje administracyjne nie tylko wobec osób, które zostały wyraźnie wskazane
w tym prospekcie jako osoby odpowiedzialne, lecz również wobec emitenta tych papierów wartościowych, a także, nie czyniąc
różnicy wobec członków zarządu emitenta, niezależnie od tego, czy członkowie zarządu zastali wskazani w tym prospekcie, jako
osoby odpowiedzialne w wyżej wymienionym znaczeniu.
Podpisy
* Język postępowania: grecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło