C-439/05
WyrokTSUE2007-09-13CELEX: 62005CJ0439ECLI:EU:C:2007:510
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy zasada kontradyktoryjności (prawo do bycia wysłuchanym) ma zastosowanie do procedury przewidzianej w art. 95 ust. 5 WE, dotyczącej notyfikacji nowych przepisów krajowych stanowiących odstępstwo od przepisów harmonizujących? 2. Czy Sąd Pierwszej Instancji (obecnie Sąd) prawidłowo ocenił, że przesłanki kumulatywne dla wprowadzenia przepisów krajowych stanowiących odstępstwo na podstawie art. 95 ust. 5 WE (nowe dowody naukowe i specyficzny problem państwa członkowskiego) nie zostały spełnione w niniejszej sprawie?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że zasada kontradyktoryjności nie ma zastosowania do procedury przewidzianej w art. 95 ust. 5 WE. Uzasadnił to tym, że procedura ta jest wszczynana przez państwo członkowskie, które ma pełną swobodę przedstawienia swoich argumentów we wniosku, a autorzy traktatu przewidzieli szybkie zakończenie postępowania, co byłoby utrudnione przez przedłużające się wymiany informacji. Ponadto, Trybunał potwierdził, że przesłanki wprowadzenia przepisów krajowych stanowiących odstępstwo na podstawie art. 95 ust. 5 WE (nowe dowody naukowe i specyficzny problem państwa członkowskiego) są kumulatywne. Wystarczy, aby jedna z tych przesłanek nie została spełniona, aby wniosek o odstępstwo został odrzucony, a sąd nie jest zobowiązany do badania pozostałych przesłanek. Sąd Pierwszej Instancji prawidłowo uznał, że Republika Austrii nie wykazała istnienia specyficznego problemu, co uzasadniało odrzucenie wniosku o odstępstwo.Stan faktyczny
Republika Austrii notyfikowała Komisji projekt ustawy Land Oberösterreich (Oberösterreichische Gentechnik‑Verbotsgesetz 2002) zakazującej upraw, hodowli i wprowadzania do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO), wnioskując o odstępstwo od dyrektywy 2001/18/WE na podstawie art. 95 ust. 5 WE. Notyfikacja opierała się na raporcie Müllera. Komisja, po zasięgnięciu opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), odrzuciła wniosek, stwierdzając brak nowych dowodów naukowych i specyficznego problemu. Land Oberösterreich i Republika Austrii wniosły skargi o stwierdzenie nieważności tej decyzji do Sądu Pierwszej Instancji, który je oddalił. Następnie wnieśli odwołania do Trybunału Sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
1) Odwołania zostają oddalone.
2) Land Oberösterreich i Republika Austrii zostają obciążone kosztami.Pełny tekst orzeczenia
Sprawy połączone C‑439/05 P i C‑454/05 P
Land Oberösterreich i Republika Austrii
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Odwołanie – Dyrektywa 2001/18/WE – Decyzja 2003/653/WE – Zamierzone uwalnianie do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie – Artykuł 95 ust. 5 WE – Przepisy krajowe stanowiące odstępstwo od przepisów harmonizujących uzasadnione nowymi dowodami naukowymi i specyficznym
problemem państwa członkowskiego – Zasada kontradyktoryjności
Streszczenie wyroku
1. Zbliżanie ustawodawstw – Działania mające na celu realizację jednolitego rynku – Wydanie nowych przepisów krajowych stanowiących
odstępstwa
(art. 95 ust. 4 i 5 WE)
2. Zbliżanie ustawodawstw – Działania mające na celu realizację jednolitego rynku – Wydanie nowych przepisów krajowych stanowiących
odstępstwa
(art. 95 ust. 5 WE)
1. Po uwzględnieniu specyfiki procedury przewidzianej w art. 95 ust. 5 WE, podobieństwa tej procedury do procedury przewidzianej
w ust. 4 tego artykułu, jak również wspólnego celu obu tych ustępów, jakim jest umożliwienie państwom członkowskim uzyskania
odstępstw od przepisów harmonizujących, Komisja nie jest zobowiązana do przestrzegania zasady kontradyktoryjności przed przyjęciem
decyzji na podstawie art. 95 ust. 5 WE.
Po pierwsze bowiem, z brzmienia art. 95 ust. 5 WE nie wynika, że Komisja ma obowiązek wysłuchania notyfikującego państwa członkowskiego,
zanim podejmie decyzję w sprawie zatwierdzenia lub odrzucenia danych przepisów krajowych. Uwzględniając specyfikę tej procedury,
autorzy traktatu przewidzieli jedynie w art. 95 WE przesłanki, które należy spełnić w celu uzyskania decyzji Komisji, terminy,
w których powinna ona przyjąć decyzję zatwierdzającą lub odrzucającą, oraz ewentualne przedłużenia terminu.
Następnie procedura przewidziana w art. 95 ust. 5 WE – podobnie zresztą jak procedura przewidziana w ust. 4 tego artykułu
– jest wszczynana nie przez instytucję wspólnotową lub krajową, lecz przez państwo członkowskie, ponieważ decyzja Komisji
przyjmowana jest wyłącznie w reakcji na tę inicjatywę. W swoim wniosku państwo członkowskie ma całkowitą swobodę wypowiedzenia
się w kwestii przepisów krajowych, o których wprowadzenie wnosi, jak to wynika wyraźnie z art. 95 ust. 5 WE, który nakłada
na państwo członkowskie obowiązek uzasadnienia wniosku.
(por. pkt 37, 38, 43)
2. Zgodność z prawem przepisów krajowych notyfikowanych na podstawie art. 95 ust. 5 WE jest ściśle związana z oceną dowodów naukowych
przedstawionych przez notyfikujące państwo członkowskie.
Przepis ten wymaga bowiem, by wprowadzenie przepisów krajowych stanowiących odstępstwo od środka harmonizującego było uzasadnione
nowymi dowodami naukowymi dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego lub środowiska pracy i było ono konieczne ze względu
na specyficzny problem danego państwa członkowskiego, który pojawił się po przyjęciu środka harmonizującego, oraz by projektowane
środki, jak również powody ich wprowadzenia zostały notyfikowane Komisji.
Ze względu na to, że są to przesłanki kumulatywne, powinny one być wszystkie spełnione pod rygorem odrzucenia przez Komisję
przepisów krajowych stanowiących odstępstwo.
(por. pkt 56–58)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 13 września 2007 r.(*)
Odwołanie – Dyrektywa 2001/18/WE – Decyzja 2003/653/WE – Zamierzone uwalnianie do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie – Artykuł 95 ust. 5 WE – Przepisy krajowe stanowiące odstępstwo od przepisów harmonizujących uzasadnione nowymi dowodami naukowymi i specyficznym
problemem państwa członkowskiego – Zasada kontradyktoryjności
W sprawach połączonych C‑439/05 P i C‑454/05 P
mających za przedmiot dwa odwołania na podstawie art. 56 Statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 7 i 16 grudnia
2005 r.,
Land Oberösterreich, reprezentowany przez G. Hörmansedera, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez adwokata F. Mittendorfera,
Republika Austrii, reprezentowana przez H. Dossiego i A. Hable, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
skarżący,
w której drugą stroną jest
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez U. Wölkera i M. Patakię, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, J. Klučka (sprawozdawca), J. N. Cunha Rodrigues, U. Lõhmus i A. Ó Caoimh, sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: B. Fülöp, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24 stycznia 2007 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 15 maja 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W swoich odwołaniach Land Oberösterreich i Republika Austrii żądają uchylenia wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich
z dnia 5 października 2005 r. w sprawach połączonych T‑366/03 i T‑235/04 Land Oberösterreich i Republika Austrii przeciwko
Komisji, Rec. str. II‑4005 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), którym oddalił on ich skargi o stwierdzenie nieważności
decyzji Komisji 2003/653/WE z dnia 2 września 2003 r. w sprawie przepisów krajowych zabraniających używania organizmów genetycznie
zmodyfikowanych w Oberösterreich na podstawie art. 95 ust. 5 traktatu WE (Dz.U. L 230, str. 34, zwanej dalej „sporną decyzją”).
Ramy prawne
2 Traktatem z Amsterdamu, który wszedł w życie w dniu 1 maja 1999 r., w sposób istotny zmieniony został art. 100A traktatu WE
oraz jego numeracja na art. 95 WE. Artykuł 95 ust. 4–6 WE stanowi:
„4. Jeśli po przyjęciu przez Radę lub Komisję środka harmonizującego państwo członkowskie uzna za niezbędne utrzymanie przepisów
krajowych uzasadnionych ważnymi względami określonymi w artykule 30 lub dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego lub środowiska
pracy, notyfikuje je Komisji, wskazując powody ich utrzymania.
5. Ponadto, bez uszczerbku dla ustępu 4, jeśli po przyjęciu przez Radę lub Komisję środka harmonizującego państwo członkowskie
uzna za niezbędne wprowadzenie przepisów krajowych opartych na nowych dowodach naukowych dotyczących ochrony środowiska naturalnego
lub środowiska pracy ze względu na specyficzny problem tego państwa, który pojawił się po przyjęciu środka harmonizującego,
notyfikuje ono Komisji projektowane środki oraz powody ich wprowadzenia.
6. W terminie 6 miesięcy od notyfikacji określonych w ustępach 4 i 5 Komisja zatwierdza lub odrzuca przepisy krajowe, o których
mowa, po sprawdzeniu, czy są one środkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu między państwami członkowskimi
i czy stanowią one przeszkodę w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.
W przypadku braku decyzji Komisji w tym terminie przepisy krajowe określone w ustępach 4 i 5 są uważane za zatwierdzone.
W przypadku gdy jest to uzasadnione złożonością sprawy i nie ma niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego, Komisja może notyfikować
danemu państwu członkowskiemu, że okres, o którym mowa w niniejszym ustępie, może być przedłużony na kolejny okres trwający
do 6 miesięcy”.
3 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska
organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.U. L 106, str. 1) została przyjęta na podstawie
art. 95 WE. Zgodnie z art. 1 jej celem jest zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich
oraz ochrona zdrowia ludzi i środowiska naturalnego z jednej strony przy zamierzonym uwalnianiu do środowiska naturalnego
organizmów zmodyfikowanych genetycznie (zwanych dalej „GMO”) w jakimkolwiek innym celu niż wprowadzenie ich do obrotu na terenie
Wspólnoty, a z drugiej strony przy wprowadzaniu do obrotu we Wspólnocie organizmów zmodyfikowanych genetycznie w charakterze
produktów lub w składzie produktów.
4 Wspomniana dyrektywa ustanawia system notyfikacji i zatwierdzeń, które są poprzedzone, jak wynika z art. 4 ust. 3, oceną poszczególnych
potencjalnych niepożądanych skutków dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego, które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio
wynikać z przeniesienia genów z GMO na inne organizmy.
5 Zezwolenia na wprowadzenie GMO do obrotu jako produktów lub składników produktów wydane przed dniem 17 października 2002 r.
na podstawie dyrektywy Rady 90/220/EWG z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów
genetycznie zmodyfikowanych (Dz.U. L 117, str. 15) mogą zostać odnowione przed dniem 17 października 2006 r. z zastosowaniem
procedury uproszczonej, o której mowa w art. 17 ust. 2–9 dyrektywy 2001/18.
Okoliczności powstania sporu
6 W dniu 13 marca 2003 r. Republika Austrii notyfikowała Komisji projekt ustawy Land Oberösterreich zakazujący inżynierii genetycznej
(Oberösterreichische Gentechnik‑Verbotsgesetz 2002, zwany dalej „notyfikowanym środkiem”). Notyfikowany środek ma na celu
zakazanie upraw nasiennych i roślinnych złożonych z GMO lub je zawierających, jak również hodowli i wprowadzania do obrotu
zwierząt transgenicznych do celów łowiectwa lub połowu. Notyfikacja miała na celu przyznanie na podstawie art. 95 ust. 5 WE
odstępstwa od przepisów dyrektywy 2001/18. Opierała się ona na raporcie zatytułowanym „Rejony rolnicze bez GMO: koncepcja
i analiza scenariuszy działania oraz środków wprowadzenia w życie” („GVO‑freie Bewirtschaftungsgebiete: Konzeption und Analyse
von Szenarien und Umsetzungsschritten”), sporządzonym przez W. Müllera (zwanym dalej „raportem Müllera”).
7 W następstwie zwrócenia się Komisji o przeprowadzenie analizy mocy dowodowej dokumentów naukowych przytoczonych przez Republikę
Austrii Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (zwany dalej „EFSA”) w opinii naukowej z dnia 4 lipca 2003 r. doszedł
zasadniczo do wniosku, że informacje te nie stanowiły nowego dowodu naukowego, który mógłby uzasadniać zakaz GMO w Land Oberösterreich.
8 W tych okolicznościach Komisja wydała sporną decyzję. Zgodnie z tą decyzją Republika Austrii ani nie dostarczyła nowych dowodów
naukowych, ani nie wykazała, by w Land Oberösterreich pojawił się specyficzny problem po wydaniu dyrektywy 2001/18, który
czyniłby niezbędnym wprowadzenie notyfikowanego środka. Uznając, że przesłanki zdefiniowane w art. 95 ust. 5 WE nie zostały
spełnione, Komisja oddaliła wniosek Republiki Austrii o przyznanie odstępstwa.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
9 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 3 listopada 2003 r. Land Oberösterreich wniósł skargę, w której zażądał stwierdzenia
nieważności spornej decyzji. Skarga ta została zarejestrowana pod numerem T‑366/03.
10 Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 13 listopada 2003 r. Republika Austrii wniosła skargę, w której również zażądała
stwierdzenia nieważności spornej decyzji. Skarga ta została zarejestrowana pod numerem C‑492/03.
11 Postanowieniem Trybunału z dnia 8 czerwca 2004 r. sprawa C‑492/03 została przekazana do Sądu. Sprawa ta została zarejestrowana
pod numerem T‑235/04.
12 Zarządzeniem prezesa czwartej izby Sądu z dnia 22 lutego 2005 r., po wysłuchaniu stron, sprawy T‑366/03 i T‑235/04 zgodnie
z art. 50 regulaminu Sądu zostały połączone do celów procedury ustnej oraz wydania wyroku.
13 Zaskarżonym wyrokiem Sąd w pierwszej kolejności uznał skargę wniesioną przez Land Oberösterreich za dopuszczalną. Uznał on,
że sporna decyzja dotyczyła indywidualnie tego kraju związkowego, ponieważ odnosi się ona do aktu prawnego, który został przez
niego wydany i utrudnia mu wykonywanie według własnego uznania kompetencji przyznanych mu w austriackim porządku konstytucyjnym.
Sąd stwierdził również, że decyzja ta dotyczyła bezpośrednio Land Oberösterreich, ponieważ – chociaż została skierowana do
Republiki Austrii – to państwo członkowskie nie dysponuje żadnymi uprawnieniami dyskrecjonalnymi przy przekazaniu jej dalej
do wspomnianego landu.
14 W drugiej kolejności Sąd oddalił cztery zarzuty podniesione przez skarżących w sposób następujący.
15 Jeżeli chodzi o pierwszy zarzut dotyczący naruszenia zasady kontradyktoryjności, Sąd stwierdził w szczególności, że rozważania
Trybunału w wyroku z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie C‑3/00 Dania przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2643, uzasadniające brak
zastosowania tej zasady do procedury przewidzianej w art. 95 ust. 4 WE, mogą być przeniesione na procedurę przewidzianą w ust. 5
tego artykułu. Sąd orzekł, że w tej ostatniej procedurze państwo członkowskie również może zwrócić się z wnioskiem o zatwierdzenie
przepisów krajowych stanowiących odstępstwo od środka harmonizującego przyjętego na poziomie wspólnotowym. Sąd dodał, że obie
procedury przewidziane w art. 95 ust. 4 i 5 WE są wszczynane przez notyfikujące państwo członkowskie, które może się wypowiedzieć
co do wnioskowanej przez niego decyzji, i że obie procedury winny być szybko zakończone zarówno w interesie występującego
z wnioskiem państwa członkowskiego, jak i w interesie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
16 W pkt 41–44 zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnił:
„41 W przeciwieństwie do tego, co twierdzą skarżący, okoliczność, że procedura z art. 95 ust. 5 WE dotyczy przepisów krajowych
będących jeszcze w stadium projektu, nie daje podstaw do odmiennego jej traktowania względem procedury przewidzianej w ust. 4
tego artykułu w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że zasada kontradyktoryjności znajduje do niej zastosowanie. W tym względzie
skarżący nie mogą skutecznie argumentować, że wymóg szybkości postępowania ma mniejsze znaczenie, gdy chodzi o przepis krajowy,
który jeszcze nie wszedł w życie, z tym skutkiem, że Komisja mogłaby swobodnie przedłużyć sześciomiesięczny termin przewidziany
w art. 95 ust. 6 WE celem przeprowadzenia postępowania kontradyktoryjnego.
42 Po pierwsze argument ten sprzeczny jest z brzmieniem art. 95 ust. 6 WE. Z jednej strony bowiem odnosi się on jednakowo do
wniosków o przyznanie odstępstwa w zakresie obowiązujących przepisów krajowych, o których mowa w art. 95 ust. 4 WE, oraz do
wniosków dotyczących przepisów znajdujących się w stadium projektu, do których ma zastosowanie art. 95 ust. 5 WE. Z drugiej
strony Komisja może skorzystać z uprawnienia do przedłużenia sześciomiesięcznego terminu na wydanie decyzji, które zostało
przewidziane w akapicie trzecim tego przepisu, jedynie w przypadku złożoności sprawy oraz braku niebezpieczeństwa dla zdrowia
ludzkiego. Okazuje się zatem, że art. 95 ust. 6 akapit trzeci WE nie pozwala Komisji na przedłużenie sześciomiesięcznego terminu
wydania decyzji jedynie w celu umożliwienia wysłuchania państwa członkowskiego, które wniosło, na podstawie art. 95 ust. 5 WE,
wniosek o przyznanie odstępstwa.
43 Po drugie argument skarżących nie jest zgodny z systematyką art. 95 ust. 5 WE. Okoliczność, że postanowienie to dotyczy przepisu
krajowego, który jeszcze nie wszedł w życie, nie pomniejsza interesu Komisji w szybkim orzeczeniu w przedmiocie wniosku o przyznanie
odstępstwa, który rozpatruje. Szybkie bowiem zakończenie tego postępowania było zamiarem autorów traktatu [WE] zarówno w celu
ochrony interesu państwa członkowskiego występującego z wnioskiem, jaki ma ono w pewności co do zasad znajdujących zastosowanie,
jak również w interesie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
44 Odnosząc się do tej ostatniej kwestii, należy podkreślić, że aby uniknąć uszczerbku dla mocy wiążącej i jednolitego stosowania
prawa wspólnotowego, celem procedur przewidzianych w art. 95 ust. 4 i 5 WE jest zagwarantowanie, że żadne państwo członkowskie
nie będzie stosowało uregulowań krajowych, które stanowią odstępstwo od przepisów zharmonizowanych, bez uprzedniego uzyskania
zatwierdzenia ze strony Komisji. Z tego bowiem punktu widzenia system znajdujący zastosowanie do przepisów krajowych notyfikowanych
na podstawie art. 95 ust. 4 WE nie różni się znacząco od tego, który stosuje się do przepisów krajowych znajdujących się jeszcze
w stadium projektu i notyfikowanych na podstawie art. 95 ust. 5 WE. W tych bowiem dwóch procedurach rozważane przepisy nie
podlegają zastosowaniu tak długo, jak długo Komisja nie wyda decyzji o przyznaniu odstępstwa. W ramach art. 95 ust. 5 WE sytuacja
taka wynika z samej natury przepisów, będących jeszcze projektem. W przypadku zaś art. 95 ust. 4 WE stan ten wynika z przedmiotu
procedury, którą przepis ten ustanawia. Trybunał przypomniał bowiem, że przepisy dotyczące zbliżenia przepisów ustawodawczych,
wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, które mają na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego,
zostałyby pozbawione skuteczności, gdyby państwa członkowskie zachowywały uprawnienie do jednostronnego stosowania uregulowań
krajowych, które stanowią od nich odstępstwo. Państwo członkowskie może zatem stosować przepisy krajowe notyfikowane na podstawie
art. 95 ust. 4 WE dopiero po uzyskaniu ze strony Komisji decyzji o zatwierdzeniu (zob. analogicznie w odniesieniu do procedury
z art. 100A ust. 4 traktatu WE wyroki Trybunału z dnia 17 maja 1994 r. w sprawie C‑41/93 Francja przeciwko Komisji, Rec. str. I‑1829,
pkt 29 i 30 oraz z dnia 1 czerwca 1999 r. w sprawie C‑319/97 Kortas, Rec. str. I‑3143, pkt 28)”.
17 Jeżeli chodzi o drugi zarzut, Sąd stwierdził w szczególności, że Komisja rozwinęła swoją argumentację w sposób szczegółowy
i zrozumiały, umożliwiając adresatowi spornej decyzji zaznajomienie się z podstawami faktycznymi i prawnymi, a Sądowi przeprowadzenie
kontroli jej legalności.
18 W tym względzie Sąd dodał w pkt 56 zaskarżonego wyroku:
„Oddalając wniosek Republiki Austrii, Komisja oparła się w istocie na trzech zasadniczych motywach. Stwierdziła przede wszystkim,
że owo państwo członkowskie nie wykazało, że notyfikowane działanie było uzasadnione w świetle nowych dowodów naukowych dotyczących
ochrony środowiska naturalnego (motywy 63–68 [spornej] decyzji). Komisja uznała ponadto, że notyfikowane działanie nie było
uzasadnione specyficznym problemem, który pojawił się w Republice Austrii (motywy 70 i 71 [spornej] decyzji). Wreszcie Komisja
odrzuciła argumenty władz austriackich zmierzające do uzasadnienia przepisów krajowych odwołaniem się do zasady ostrożności,
ponieważ oceniła, że były one zbyt ogólne i niewystarczająco uzasadnione (motywy 72 i 73 [spornej] decyzji)”.
19 Jeżeli chodzi o trzeci zarzut dotyczący naruszenia art. 95 ust. 5 WE, Sąd stwierdził w pkt 65–67 zaskarżonego wyroku:
„65 W [spornej] decyzji Komisja odrzuciła argumenty Republiki Austrii zmierzającej do wykazania istnienia specyficznego problemu
w rozumieniu art. 95 ust. 5 WE z tego względu, że z notyfikacji wynikało jasno, iż mały rozmiar gospodarstw rolnych, nie będąc
wcale specyfiką Oberösterreich, jest cechą charakterystyczną wszystkich państw członkowskich. Komisja podzieliła również wnioski
EFSA, a zwłaszcza te, zgodnie z którymi po pierwsze »przedstawione dowody naukowe nie zawierały żadnej informacji, która byłaby
nowa lub odnosiła się do specyfiki lokalnej w zakresie wpływów na środowisko naturalne lub zdrowie ludzkie obecnych lub przyszłych
upraw i zwierząt genetycznie zmodyfikowanych«, a po drugie, że nie została przedstawiona »żadna informacja naukowa, która
wykazałaby, że w owym regionie w Austrii istniały szczególne lub wyjątkowe ekosystemy, które wymagałyby odrębnej oceny ryzyka
od tej, która została przeprowadzona dla całej Austrii lub dla innych podobnych regionów w Europie« (motywy 70 i 71 [spornej]
decyzji).
66 Należy stwierdzić, że skarżący nie dostarczyli elementów dowodowych, które pozwoliłyby wątpić w uzasadnienie tych ocen dotyczących
istnienia specyficznego problemu, lecz ograniczyli się do podkreślenia małego rozmiaru gospodarstw rolnych i znaczenia rolnictwa
ekologicznego w Oberösterreich.
67 Skarżący nie wskazali w szczególności informacji, które miałyby na celu obalenie wniosków EFSA, zgodnie z którymi Republika
Austrii nie wykazała, by na terytorium Oberösterreich występowały szczególne lub wyjątkowe ekosystemy, które wymagałyby odrębnej
oceny ryzyka od tej, która została przeprowadzona dla całej Austrii lub dla innych podobnych regionów w Europie. Wezwani podczas
rozprawy do wypowiedzenia się w przedmiocie rozmiarów problemu stworzonego przez GMO na terytorium Oberösterreich skarżący
nie byli w stanie wskazać nawet, czy obecność takich organizmów została stwierdzona. Land Oberösterreich uściślił, że przyjęcie
notyfikowanego działania wynikało z obawy, że konieczne będzie zaakceptowanie obecności GMO z uwagi na ogłoszone wygaśnięcie
porozumienia, na podstawie którego państwa członkowskie zobowiązały się czasowo nie wydawać zezwoleń w odniesieniu do tych
organizmów. Rozważania takie ze względu na swój ogólny charakter nie są w stanie podważyć konkretnych ocen, które zamieszczone
zostały w [spornej] decyzji”.
20 W pkt 69 zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnił:
„69 Ponieważ przesłanki wymagane do zastosowania art. 95 ust. 5 WE są kumulatywne, wystarczy, aby jedna z nich nie została spełniona,
by wniosek o udzielenie odstępstwa został oddalony […]. Zważywszy, że w odniesieniu do jednej z przesłanek wymaganych przez
art. 95 ust. 5 WE skarżący nie zdołali wykazać, że została spełniona, należy oddalić trzeci zarzut jako bezpodstawny, bez
potrzeby wypowiadania się w przedmiocie pozostałych części zarzutu oraz argumentów podniesionych w ramach tego zarzutu”.
21 Jeżeli chodzi o czwarty zarzut, który dotyczy naruszenia zasady ostrożności, Sąd stwierdził, że zarzut ten jest nieistotny
dla sprawy, ponieważ Komisja rozpatrywała wniosek złożony na podstawie art. 95 ust. 5 WE i stwierdziła, że przesłanki zastosowania
tego artykułu nie zostały spełnione. Po przeprowadzeniu badania zarzutu trzeciego Sąd stwierdził, że sporna decyzja nie była
błędna, i uznał w pkt 71 zaskarżonego wyroku, że Komisja mogła jedynie oddalić rozpatrywany wniosek.
W przedmiocie odwołań
22 Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 29 czerwca 2006 r. oba odwołania zostały połączone do celów procedury ustnej oraz
wydania wyroku.
23 W uzasadnieniu swych odwołań Land Oberösterreich i Republika Austrii podnoszą dwa zarzuty dotyczące zasadniczo z jednej strony
niezachowania zasady kontradyktoryjności, a drugiej strony naruszenia art. 95 ust. 5WE.
W przedmiocie zarzutu dotyczącego zakresu stosowania zasady kontradyktoryjności
Argumentacja stron
24 Wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że przejął rozwiązanie przyjęte przez Trybunał w odniesieniu do art. 95 ust. 4 WE w wyżej
wymienionym wyroku w sprawie Dania przeciwko Komisji, to jest brak zastosowania zasady kontradyktoryjności, podczas gdy niniejsza
sprawa dotyczy ust. 5 tego artykułu. Istnieje różnica między przepisem krajowym, w odniesieniu do którego wnosi się o przyznanie
odstępstwa na podstawie art. 95 ust. 4, ponieważ przepis ten już obowiązuje i stanowi, co najmniej potencjalnie, przeszkodę
w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego, a przepisem będącym w stadium projektu, dla którego wniosek o przyznanie odstępstwa składany
jest na podstawie ust. 5 tego artykułu.
25 Z jednej strony wnoszący odwołanie zauważają, że w pkt 44 zaskarżonego wyroku Sąd odsyła do orzecznictwa dotyczącego art. 100A
traktatu WE. Dodają oni, że przepis ten nie wprowadzał rozróżnienia pomiędzy utrzymaniem istniejących a przyjęciem nowych
przepisów krajowych, podczas gdy rozróżnienie takie ma miejsce obecnie w ust. 4 i 5 art. 95 WE.
26 Z drugiej strony podkreślają oni, że sytuacja wskazana w art. 95 ust. 5 WE różni się od sytuacji wskazanej w ust. 4 tego artykułu,
ponieważ jeżeli chodzi o przepis krajowy w stadium projektu, interes prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego nie wymaga
szczególnie szybkiego postępowania, wobec czego Komisja może z łatwością przedłużyć termin sześciu miesięcy przewidziany w art. 95
ust. 6 WE i przeprowadzić postępowanie kontradyktoryjne.
27 Komisja odpiera, że odsyłając do orzecznictwa cytowanego w pkt 44 zaskarżonego wyroku, Sąd przywołuje tylko jeden aspekt tego
orzecznictwa, który dotyczy ust. 4 i 5 art. 95 WE, a mianowicie że w obu przypadkach wskazanych w tych ustępach państwo członkowskie
nie może wprowadzić odstępstwa od przepisów harmonizujących bez uprzedniego zatwierdzenia przez Komisję. Ponadto Komisja uważa,
że nawet jeżeli ustawa jest nadal w stadium projektu, interes jak najszybszego wyjaśnienia sprawy może mieć miejsce.
Ocena Trybunału
28 Zgodnie z art. 95 WE po przyjęciu środków dotyczących zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich mają one obowiązek notyfikowania
Komisji przepisów krajowych stanowiących odstępstwo od tych środków w celu ich zatwierdzenia. Ustęp 4 tego artykułu dotyczy
przypadku utrzymania przepisów krajowych, które obowiązywały, zanim wprowadzono środki harmonizujące, a ustęp 5 przepisów
krajowych wprowadzających odstępstwo, które państwo członkowskie zamierza przyjąć.
29 Procedury przewidziane w przywołanym artykule rozpoczynane są notyfikacją przez państwo członkowskie Komisji krajowych przepisów
stanowiących odstępstwo, kontynuację stanowi ocena dokumentów przez Komisję w celu ustalenia, czy spełnione są wymagane przesłanki,
a zakończenie stanowi decyzja ostateczna, zatwierdzająca lub odrzucająca dane przepisy krajowe. Komisja może dokonać rozstrzygnięcia
dopiero po sprawdzeniu, czy przepisy krajowe nie stanowią środka arbitralnej dyskryminacji lub ukrytego ograniczenia w handlu
między państwami członkowskimi (zob. wyrok z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie C‑512/99 Niemcy przeciwko Komisji, Rec. str. I‑845,
pkt 44).
30 Ponadto z orzecznictwa Trybunału wynika, że ze względu na specyfikę procedury przewidzianej w art. 95 ust. 4 WE zasada kontradyktoryjności
nie znajduje do niej zastosowania (ww. wyrok w sprawie Dania przeciwko Komisji, pkt 50).
31 Jeżeli chodzi o procedurę przewidzianą w ust. 5 tego artykułu, wprowadzenie nowych przepisów krajowych musi być oparte na
nowych dowodach naukowych dotyczących ochrony środowiska naturalnego lub środowiska pracy ze względu na specyficzny problem
tego państwa członkowskiego, który pojawił się po przyjęciu środka harmonizującego (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Dania
przeciwko Komisji, pkt 57).
32 Wymóg przedstawienia nowych dowodów naukowych na poparcie wniosku może skłonić w tym względzie Komisję do tego, by w ramach
oceny zasadności tego wniosku zwróciła się do ekspertów zewnętrznych w celu zasięgnięcia ich opinii odnośnie do tych dowodów,
która to opinia służyć będzie za podstawę ostatecznej decyzji.
33 Tym sposobem Komisja przyznała, że w niniejszej sprawie nie była w stanie ocenić samodzielnie informacji naukowych zawartych
w raporcie Müllera, i wskazała, że w konsekwencji była zobowiązana zwrócić się o opinię do EFSA przed podjęciem decyzji na
podstawie art. 95 ust. 5 WE.
34 Należy zatem sprawdzić, czy zasada kontradyktoryjności powinna była zostać zastosowana w takim przypadku, jak utrzymują wnoszący
odwołanie, czy też – jak zostało orzeczone w wyżej wymienionym wyroku w sprawie Dania przeciwko Komisji – zasada ta nie znajdowała
zastosowania w odniesieniu do art. 95 ust. 4 WE.
35 W tym względzie zasada kontradyktoryjności, nad której przestrzeganiem czuwa Trybunał, wymaga od władz publicznych, by wysłuchały
zainteresowanych przed przyjęciem dotyczącej ich decyzji (wyroki z dnia 10 lipca 2001 r. w sprawie C‑315/99 P Ismeri Europa
przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. str. I‑5281, pkt 28 i ww. w sprawie Dania przeciwko Komisji, pkt 45).
36 Z orzecznictwa Trybunału wynika, że zasada poszanowania prawa do obrony, z którą zasada kontradyktoryjności jest ściśle związana,
znajduje zastosowanie nie tylko do obywateli, lecz również do państw członkowskich. Jeżeli chodzi o państwa członkowskie,
zasada ta została uznana w ramach procedur wszczętych przez instytucję wspólnotową przeciwko danemu państwu członkowskiemu
(zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Dania przeciwko Komisji, pkt 46). Zgodnie z orzecznictwem poszanowanie prawa do
obrony w każdym postępowaniu wszczętym przeciwko danemu podmiotowi, które może zakończyć się wydaniem aktu powodującego negatywne
skutki dla niego, stanowi fundamentalną zasadę prawa wspólnotowego, której należy przestrzegać nawet w braku jakichkolwiek
szczególnych uregulowań (zob. w szczególności wyroki z dnia 12 lutego 1992 r. w sprawach połączonych C‑48/90 i C‑66/90 Niderlandy
i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑565, pkt 44, z dnia 5 października 2000 r. w sprawie C‑288/96 Niemcy przeciwko Komisji,
Rec. str. I‑8237, pkt 99 i z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie C‑287/02 Hiszpania przeciwko Komisji, Rec. str. I‑5093, pkt 37).
37 Niemniej po pierwsze z brzmienia art. 95 ust. 5 WE nie wynika, że Komisja ma obowiązek wysłuchania notyfikującego państwa
członkowskiego, zanim podejmie decyzję w sprawie zatwierdzenia lub odrzucenia danych przepisów krajowych. Uwzględniając specyfikę
tej procedury, autorzy traktatu przewidzieli jedynie w art. 95 WE przesłanki, które należy spełnić w celu uzyskania decyzji
Komisji, terminy, w których powinna ona przyjąć decyzję zatwierdzającą lub odrzucającą, oraz ewentualne przedłużenia terminu.
38 Następnie procedura przewidziana w art. 95 ust. 5 WE – podobnie zresztą jak procedura przewidziana w ust. 4 tego artykułu
– jest wszczynana, jak stwierdzono w pkt 29 niniejszego wyroku, nie przez instytucję wspólnotową lub krajową, lecz przez państwo
członkowskie, ponieważ decyzja Komisji przyjmowana jest wyłącznie w reakcji na tę inicjatywę. W swoim wniosku państwo członkowskie
ma całkowitą swobodę wypowiedzenia się w kwestii przepisów krajowych, o których wprowadzenie wnosi, jak to wynika wyraźnie
z art. 95 ust. 5 WE, który nakłada na państwo członkowskie obowiązek uzasadnienia wniosku.
39 Ponadto Komisja powinna mieć możliwość otrzymania w wyznaczonych dla niej terminach informacji, które okażą się niezbędne,
bez konieczności wysłuchiwania notyfikującego państwa członkowskiego, zanim podejmie ona swoją decyzję (zob. odnośnie do procedury
przewidzianej w art. 95 ust. 4 WE, do której stosują się te same terminy co do procedury przewidzianej w ust. 5 tego artykułu,
ww. wyrok w sprawie Dania przeciwko Komisji, pkt 48).
40 Należy podkreślić, że zgodnie z art. 95 ust. 6 akapit drugi WE w przypadku braku decyzji Komisji w wyznaczonym terminie przepisy
krajowe stanowiące odstępstwo są uważane za zatwierdzone. Poza tym zgodnie z akapitem trzecim tego ustępu przedłużenie terminu
nie jest możliwe, jeżeli sprawa nie jest złożona oraz jeżeli istnieje niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego.
41 Wolą autorów traktatu było, aby procedura przewidziana w tym artykule została szybko zakończona zarówno w interesie notyfikującego
państwa członkowskiego, jak i prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Cel ten trudno byłoby pogodzić z wymogiem powodującym
przedłużające się wymiany informacji i argumentów.
42 W końcu należy dodać, że przytaczając w pkt 44 zaskarżonego wyroku orzecznictwo dotyczące procedury określonej w art. 100A
ust. 4 traktatu WE, Sąd zamierzał jedynie podkreślić istnienie warunku, który państwo członkowskie musi spełnić, by mogło
wprowadzić odstępstwo od środka harmonizującego przyjętego na poziomie wspólnotowym, a mianowicie wymogu uprzedniego zatwierdzenia
przez Komisję. Warunek ten obowiązuje nadal w ramach przepisów art. 95 ust. 4 i 5 WE, ponieważ musi on być spełniony zarówno
przez państwo członkowskie, które notyfikuje uregulowanie już obowiązujące na podstawie art. 95 ust. 4 WE, jak również państwo
członkowskie, które notyfikuje projekt przepisów na podstawie ust. 5 tego artykułu. Do środków objętych przez oba te ustępy
mają zatem zastosowanie te same zasady, jak stwierdziła rzecznik generalna w pkt 85 opinii.
43 Ostatecznie, po uwzględnieniu specyfiki procedury przewidzianej w art. 95 ust. 5 WE, podobieństwa tej procedury do procedury
przewidzianej w ust. 4 tego artykułu, jak również wspólnego celu obu tych ustępów, jakim jest umożliwienie państwom członkowskim
uzyskania odstępstw od przepisów harmonizujących, nie ma powodu, aby przyjmować rozwiązanie odmienne od przyjętego w odniesieniu
do art. 95 ust. 4 WE. Komisja nie jest zatem zobowiązana do przestrzegania zasady kontradyktoryjności przed przyjęciem decyzji
na podstawie art. 95 ust. 5 WE (zob. podobnie w odniesieniu do art. 95 ust. 4 WE ww. wyrok w sprawie Dania przeciwko Komisji,
pkt 50).
44 Sąd słusznie zatem uznał, że zasada kontradyktoryjności nie miała zastosowania do procedury przewidzianej w art. 95 ust. 5 WE.
45 W konsekwencji zarzut dotyczący niezachowania zasady kontradyktoryjności należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 95 ust. 5 WE
Argumentacja stron
46 Wnoszący odwołanie twierdzą w pierwszej kolejności, że w zaskarżonym wyroku zarzut dotyczący naruszenia traktatu rozpatrzony
został jedynie pod kątem sprawdzenia warunku istnienia specyficznego problemu i że w wyniku tego Sąd naruszył ich prawo do
bycia wysłuchanym.
47 Republika Austrii dodaje, że nowe dowody naukowe stanowią zasadniczy element art. 95 ust. 5 WE i że również w ramach oceny
warunku istnienia specyficznego problemu państwa członkowskiego kwestia współwystępowania upraw genetycznie zmodyfikowanych
i upraw naturalnych, niewystarczający charakter oceny ryzyka, jak również zasada ostrożności nie mogły zostać pominięte przez
Sąd. Jej zdaniem Komisja nie przeprowadziła pełnej naukowej analizy ryzyka, nie uwzględniła również prawa do bycia wysłuchanym
i w końcu nie wypełniła obowiązku uzasadnienia.
48 Wnoszący odwołanie kwestionują następnie pkt 67 zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim uzasadnia się w nim brak specyficznego
problemu w rozumieniu art. 95 ust. 5 WE faktem, że nie zostało wykazane, iż GMO występują na terytorium Land Oberösterreich.
Zaskarżony wyrok byłby w tym wypadku sprzeczny z obowiązkiem przyjęcia za podstawę wysokiego poziomu ochrony w ramach przyjmowania
na podstawie art. 95 WE przepisów w dziedzinie zdrowia, bezpieczeństwa, ochrony środowiska naturalnego i ochrony konsumentów.
49 Republika Austrii dodaje, że interpretując w sposób zbyt wąski warunki odnoszące się do istnienia specyficznego problemu,
nie oceniając w sposób wystarczający ryzyka i nowych dowodów naukowych oraz nie uwzględniając zasady ostrożności, Komisja
i Sąd wpłynęły w sposób decydujący na rozwiązanie sporu i naruszyły jej interesy.
50 W odpowiedzi Komisja utrzymuje, że kwestia tego, czy Sąd dokonał właściwej oceny zawisłego przed nim sporu, wymaga wyjaśnienia,
czy naruszył on prawo wspólnotowe, a nie czy popełnił błąd proceduralny z powodu niewystarczającego uzasadnienia.
51 Komisja wyjaśnia, że istnienie nowych dowodów naukowych i ochrona środowiska nie stanowią przesłanek specyficznego problemu,
lecz są równoprawne temu problemowi, ponieważ wszystkie przesłanki przewidziane w art. 95 ust. 5 WE są kumulatywne. Dlatego
też Sąd słusznie oddalił skargę, stwierdziwszy, że przesłanka istnienia specyficznego problemu nie została spełniona.
52 Jeżeli chodzi o zasadę ostrożności, Komisja utrzymuje, że w pkt 71 zaskarżonego wyroku Sąd prawidłowo wyjaśnił powody oddalenia
zarzutu naruszenia tej zasady i że Republika Austrii nie kwestionowała tej części wyroku, przynajmniej w sposób wyraźny i szczegółowy.
53 Ponadto zdaniem Komisji argumenty odnoszące się do rzekomych zaniechań Komisji w procedurze rozpatrywania wniosku, jak również
argumenty związane z zasadą poszanowania prawa do obrony nic nie wnoszą dla rozpatrzenia kwestii, czy zaskarżony wyrok narusza
prawo. Jeżeli chodzi o poszanowanie prawa do obrony, argumentacja przedstawiona w tym względzie jest niedopuszczalna, ponieważ
nie jest ona poparta dowodami, a w każdym razie oczywiście bezzasadna, gdyż prawa obrony Republiki Austrii nie zostały w żaden
sposób ograniczone w postępowaniu przed Sądem.
54 Wnoszący odwołanie uważają w końcu, że naruszenie proceduralne, które podnieśli, wynika z błędu w ocenie i stanowi zatem również
naruszenie prawa wspólnotowego. Ich zdaniem pojęcie „specyficzny” nie może być postrzegane jako synonim słowa „wyjątkowy”.
Problemy określone w art. 95 ust. 5 WE należy rozumieć jako problemy szczególne, ale w żadnym razie nie jako problemy wyjątkowe,
które są właściwe tylko dla jednego państwa członkowskiego lub jednego regionu. Wnoszący odwołanie uważają, że błędnie interpretując
znaczenia pojęcia „specyficzny”, Sąd niesłusznie zaniechał zbadania innych przesłanek określonych w art. 95 ust. 5 WE i naruszył
prawo wspólnotowe w tym zakresie.
55 W odpowiedzi Komisja utrzymuje, że Sąd wcale nie musiał rozpatrywać szczegółowo przesłanki istnienia specyficznego problemu,
i stwierdza, że wnoszący odwołanie nie spełnili obowiązku dostarczenia dowodu ciążącego na nich na podstawie art. 95 ust. 5 WE,
ponieważ ograniczyli się do oparcia swej argumentacji na małym rozmiarze gospodarstw rolnych i znaczeniu rolnictwa ekologicznego.
Zdaniem Komisji odstępstwo od dyrektywy 2001/18 uzasadnia istnienie szczególnego lub wyjątkowego ekosystemu, które powoduje
konieczność innej oceny ryzyka niż ocena prowadzona na podstawie tej dyrektywy dla innych podobnych regionów w Europie. Komisja
zaznacza, że wnoszący odwołanie nie przedstawili niezbędnego dowodu w tym zakresie.
Ocena Trybunału
56 W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodność z prawem przepisów krajowych notyfikowanych na podstawie art. 95 ust. 5 WE
jest ściśle związana z oceną dowodów naukowych przedstawionych przez notyfikujące państwo członkowskie.
57 Przepis ten wymaga bowiem, by wprowadzenie przepisów krajowych stanowiących odstępstwo od środka harmonizującego było uzasadnione
nowymi dowodami naukowymi dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego lub środowiska pracy i było ono konieczne ze względu
na specyficzny problem danego państwa członkowskiego, który pojawił się po przyjęciu środka harmonizującego, oraz by projektowane
środki, jak również powody ich wprowadzenia zostały notyfikowane Komisji (ww. wyrok z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie Niemcy
przeciwko Komisji, pkt 80).
58 Ze względu na to, że są to przesłanki kumulatywne, powinny one być wszystkie spełnione pod rygorem odrzucenia przez Komisję
przepisów krajowych stanowiących odstępstwo (zob. ww. wyrok z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie Niemcy przeciwko Komisji,
pkt 81).
59 Należy podkreślić w tym miejscu, że kumulatywny charakter wspomnianych przesłanek nie był kwestionowany przez strony niniejszego
postępowania.
60 Następnie wnoszący odwołania zakwestionowali w nich zaskarżony wyrok w szczególności w zakresie, w jakim Sąd oddalił ich argumenty
odnoszące się do dokonanej przez Komisję oceny przesłanki istnienia specyficznego problemu notyfikującego państwa członkowskiego.
61 W pkt 66 i 67 zaskarżonego wyroku Sąd uznał bowiem, że wnoszący odwołanie nie dostarczyli dowodów, które pozwoliłyby wątpić
w zasadność tej oceny, i ograniczyli się do podkreślenia małego rozmiaru gospodarstw rolnych i znaczenia rolnictwa ekologicznego
w Land Oberösterreich. Sąd dodał w szczególności, że wnoszący odwołanie nie wskazali niczego, co miałoby na celu obalenie
wniosków EFSA, zgodnie z którymi Republika Austrii nie wykazała, by na terytorium Oberösterreich występowały szczególne lub
wyjątkowe ekosystemy, które wymagałyby odrębnej oceny ryzyka od tej, która została przeprowadzona dla całej Austrii lub dla
innych podobnych regionów w Europie. Jego zdaniem argumenty podniesione przez wnoszących odwołanie ze względu na swój ogólny
charakter nie są w stanie podważyć konkretnych ocen, które zamieszczone zostały w spornej decyzji.
62 W decyzji tej Komisja uznała, że Republika Austrii nie wykazała, iż na terytorium Land Oberösterreich specyficzny problem
w rozumieniu art. 95 ust. 5 WE wystąpił po przyjęciu dyrektywy 2001/18.
63 Decyzja ta oparła się na opinii EFSA, która stwierdziła brak dowodów naukowych wykazujących istnienie specyficznego problemu.
Agencja ta uznała, że nie przedstawiono żadnego dowodu naukowego wykazującego występowanie szczególnych lub wyjątkowych ekosystemów
wymagających odrębnej oceny ryzyka od oceny prowadzonej dla całej Austrii lub dla innych podobnych regionów w Europie. EFSA
stwierdziła, że raport Müllera nie zawierał żadnej nowej informacji, która mogłyby kwestionować ważność przepisów dyrektywy
2001/18.
64 W tym względzie nie można stwierdzić, że Sąd naruszył prawo, przypominając, iż wnioski EFSA odnośnie do braku dowodów naukowych
wykazujących istnienie specyficznego problemu zostały uwzględnione przez Komisję.
65 Ponadto wbrew temu, co utrzymują wnoszący odwołanie, Sąd nie dokonał błędnej interpretacji znaczenia pojęcia „specyficzny”,
o którym mowa w art. 95 ust. 5 WE, nie uznając, że przesłanki określone w tym przepisie są spełnione tylko wtedy, gdy wykazane
zostanie istnienie problemu „wyjątkowego”, które to pojęcie jest pojęciem węższym niż problem „specyficzny”.
66 W tym względzie w zaskarżonym wyroku Sąd przejął wnioski Komisji oraz EFSA w celu stwierdzenia, że Republika Austrii nie przedstawiła
żadnego dowodu naukowego wykazującego w szczególności istnienie „szczególnych” ekosystemów.
67 W wersji niemieckiej spornej decyzji, która jest wiążąca, używa się wyrażenia „ungewöhnliches Ökosystem”, a w opinii EFSA
zredagowanej w języku angielskim „unusual ecosystems”, co pozbawia jakiegokolwiek znaczenia pojęcia „einzigartiges” i „unique”,
użyte odpowiednio w wersji niemieckiej spornej decyzji i w opinii EFSA.
68 Należy dodać, że uznając, iż wnoszący odwołanie nie dostarczyli dowodów, które pozwoliłyby wątpić w zasadność oceny dotyczącej
braku dowodów naukowych wykazujących istnienie specyficznego problemu, i że nie została tym samym spełniona jedna z przesłanek
przewidzianych w art. 95 ust. 5 WE, również nie można stwierdzić, że Sąd naruszył prawo w tym względzie.
69 W końcu z orzecznictwa wynika, że ponieważ przesłanki przewidziane w art. 95 ust. 5 WE mają charakter kumulatywny, nie ma
potrzeby badania wszystkich tych przesłanek, jeżeli zostanie stwierdzone, że jedna z nich nie jest spełniona (zob. podobnie
ww. wyrok z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie Niemcy przeciwko Komisji, pkt 88).
70 Stwierdziwszy, że przesłanka istnienia specyficznego problemu państwa członkowskiego nie została spełniona, Sąd słusznie oddalił
skargi, nie rozpatrując, czy pozostałe przesłanki były spełnione.
71 W konsekwencji argumenty wnoszących odwołanie związane z faktem, że Sąd ograniczył się do analizy przesłanki istnienia specyficznego
problemu państwa członkowskiego, jak również argumenty dotyczące prawa do bycia wysłuchanym, obowiązku uzasadnienia i praw
obrony są nieuzasadnione.
72 W tych okolicznościach należy uznać, że oddalając skargi, Sąd nie naruszył art. 95 ust. 5 WE.
73 W konsekwencji drugi zarzut wnoszących odwołanie jest bezzasadny i należy oddalić odwołania.
W przedmiocie kosztów
74 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami
zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Land Oberösterreich
i Republiki Austrii kosztami postępowania, a ci przegrali sprawę, należy obciążyć ich kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołania zostają oddalone.
2) Land Oberösterreich i Republika Austrii zostają obciążone kosztami.
Podpisy
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło